Kỷ yếu hội thảo khoa học quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật việt nam lý luận và thực tiễn

Kỷ yếu hội thảo khoa học phân tích quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam, từ lý luận đến thực tiễn, cung cấp góc nhìn toàn diện và sâu sắc.

Chuyên ngành

Pháp luật

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

kỷ yếu hội thảo khoa học
150
3
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

1. CHƯƠNG TRÌNH HỘI THẢO: Quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam - Lý luận và thực tiễn

2. NHẬN THỨC CƠ BẢN, CƠ CẤU, PHÂN LOẠI QUI PHẠM PHÁP LUẬT

2.1. Nhận thức chung về QPPL

2.2. Cơ cấu (cấu trúc) của QPPL

2.3. Ý nghĩa của việc xác định cơ cấu (cấu trúc) của quy phạm pháp luật

2.4. Các trường phái về cơ cấu quy phạm pháp luật

2.5. Cấu lôgích của quy phạm pháp luật

2.6. Phân loại các quy phạm pháp luật

Tóm tắt

I. Quy phạm pháp luật

Quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự chung do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận, có tính bắt buộc và được đảm bảo thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế. Nó là tế bào cơ bản của hệ thống pháp luật Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội. Quy phạm pháp luật bao gồm ba bộ phận chính: giả định, quy định và chế tài. Giả định xác định tình huống áp dụng, quy định nêu cách xử sự, và chế tài quy định hậu quả nếu vi phạm. Sự rõ ràng, minh bạch của quy phạm pháp luật là yếu tố cốt lõi để đảm bảo tính hiệu quả trong thực tiễn pháp luật.

1.1. Cơ cấu quy phạm pháp luật

Cơ cấu của quy phạm pháp luật được chia thành hai trường phái chính: cơ cấu hai bộ phận (quy định và chế tài) và cơ cấu ba bộ phận (giả định, quy định và chế tài). Trường phái ba bộ phận được coi là hợp lý hơn, phản ánh đầy đủ mục đích điều chỉnh pháp luật. Giả định dự liệu tình huống, quy định xác định cách xử sự, và chế tài nêu hậu quả nếu vi phạm. Cơ cấu này giúp đảm bảo tính thống nhất và dễ hiểu trong việc áp dụng pháp luật.

1.2. Phân loại quy phạm pháp luật

Quy phạm pháp luật được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau. Theo ngành luật, có quy phạm hiến pháp, hành chính, dân sự, hình sự, v.v. Theo tính chất, quy phạm được chia thành quy phạm bắt buộc, cấm đoán và cho phép. Ngoài ra, quy phạm còn được phân thành quy phạm nội dung (quy định quyền và nghĩa vụ) và quy phạm thủ tục (quy định trình tự thực hiện). Sự đa dạng trong phân loại phản ánh tính phức tạp của các quan hệ xã hội mà pháp luật điều chỉnh.

II. Hệ thống pháp luật Việt Nam

Hệ thống pháp luật Việt Nam là một thể thống nhất bao gồm các quy phạm pháp luật, văn bản pháp luật và nguyên tắc pháp lý. Nó được xây dựng dựa trên nền tảng của Hiến pháp và các đạo luật cơ bản. Hệ thống này phản ánh sự kết hợp giữa lý luận pháp luậtthực tiễn pháp luật, đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội. Sự phát triển của hệ thống pháp luật Việt Nam gắn liền với quá trình hội nhập quốc tế và cải cách pháp lý.

2.1. Lý luận pháp luật

Lý luận pháp luật là nền tảng khoa học giúp xây dựng và phát triển hệ thống pháp luật. Nó nghiên cứu các khái niệm, nguyên tắc và phương pháp điều chỉnh pháp luật. Lý luận pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc xác định cơ cấu, phân loại và cách thức thể hiện của quy phạm pháp luật. Nó cũng giúp giải quyết các vấn đề pháp lý phức tạp trong thực tiễn.

2.2. Thực tiễn pháp luật

Thực tiễn pháp luật là quá trình áp dụng các quy phạm pháp luật vào đời sống xã hội. Nó bao gồm việc xây dựng, ban hành và thực thi pháp luật. Thực tiễn pháp luật phản ánh tính hiệu quả của hệ thống pháp luật và giúp điều chỉnh các quy phạm cho phù hợp với thực tế. Sự kết hợp giữa lý luận và thực tiễn là yếu tố then chốt để đảm bảo tính khả thi của pháp luật.

III. Hội thảo khoa học và nghiên cứu pháp luật

Hội thảo khoa học là diễn đàn quan trọng để các nhà nghiên cứu, giảng viên và chuyên gia pháp lý trao đổi, thảo luận về các vấn đề lý luận và thực tiễn pháp luật. Hội thảo này tập trung vào việc phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp cho các vấn đề pháp lý hiện hành. Nó cũng là cơ hội để cập nhật kiến thức và kinh nghiệm trong lĩnh vực nghiên cứu pháp luật.

3.1. Chuyên đề pháp luật

Các chuyên đề pháp luật được thảo luận tại hội thảo bao gồm: cơ cấu quy phạm pháp luật, phân loại quy phạm, kỹ thuật xây dựng pháp luật, và áp dụng án lệ. Những chuyên đề này giúp làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp cải cách pháp lý.

3.2. Phân tích pháp luật

Phân tích pháp luật là phương pháp khoa học giúp đánh giá tính hiệu quả của các quy phạm pháp luật. Nó bao gồm việc phân tích cơ cấu, nội dung và cách thức áp dụng quy phạm. Phân tích pháp luật giúp xác định các điểm yếu và đề xuất cải tiến để nâng cao chất lượng của hệ thống pháp luật.

21/02/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

‘TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KỶ YEU HỘI THẢO KHOA HỌC ‘Ha Nội- 2015 MỤC LỤC | STT TEN BÀI VIET TRANG 1 | Nhận thức cơ bản, cơ edu, phân loại qui phạm pháp luật, GS.TS Hoàng Thị Kim Qué, Đại học Quốc gia HN (Qui phạm pháp luật nhần từ góc độ thực tién, ThS. 15 | Trin Văn Lợi, Vụ các vấn dé chung về xây dung | PL - Bộ Tư pháp. [3 [Ban về cơ edu của qui phạm pháp luật, THS. 2 | Thị Bạch Liên, Trường Đại học Luật HN 3 | Quy phạm pháp luật lành chính - Lý huận và thực 30 tiển, TS.

Nguyễn Ngọc Bich, Trường Đại học Luật HN 6 | Nhận thức và thực tiễn giảng dạy OPPL hình sự. Nguyễn Văn Hương, Trường Đại học Luật HN 7 | Quy phạm pháp luật dan sự và qui phạm pháp luật 46 16 tung dân sự - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, | TS.Trần Anh Tuấn và ThS. Nguyễn Văn Hợi, Trường Đại học Luật HN 8 | Quy phạm pháp luật quốc tế - quan điểm và thực s2 tiễn giảng dạy tại trường Đại học Luật Hà Nội, ‘TS. Nguyễn Toàn Thắng, Trường Đại học Luật i HN 9 | Hệ thẳng quy phạm của Tư pháp quốc tổ quan 76 điểm và thực tiễn giảng day tại trường Đại học | Luge Hà Nội, TS.

Nguyễn Thái Mai, Trường Đại học Luật HN 4 | An lệ- Những van để lý luận và thực tiễn áp dung, sg TS. Nguyễn Văn Nam, Học viện An ninh nhân dân 10 | Qui phạm pháp luật được tao lập trong án lệ như TOL thể nào? TS. Nguyễn Quốc Hoàn, Trường Cao. đẳng Đại Việt 11 | An ié và việc dp dung án lệ trong hệ thang tòa an 109 Ue, TS.

Nguyễn Bá Binh, Trường Đại học Luật HN 12_| Kỹ thuật thể hiện nội dung qui phạm pháp luật 118 trong các điều luật, ThS. Nguyễn Thị Hạnh, Vụ — ‘Hanh chính Hình sự - BTP. iz 3 KS năng xây dựng pháp luật của Đại biểu Qube hội dưới góc nhìn từ iy thuyết về QPPL, TS. | Hoang Minh Hiếu, Trung tâm thông tin, Văn.

phòng Quốc hội ‘Baio dam tính thông nhất giữa các quy phạm pháp. | lus trong hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay, | Th.S Phi Thị Thanh Tuyển, Khoa PL Hành chính, L | Trường Đại học Luậ HN CHƯƠNG TRÌNH HỌI THẢO “Quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam - Lý luận và thực tiễn” Hà Nội, ngày 19 thang 6 năm 2015 Tịch trình Nội dung [§h00—8h15 | Đón tiếpđại biểu. [ShiS—8h30 Phát biểu khai mạc hội thao | Shâ0 8h35 Nhận thức cơ bản, cơ edu, phân loại qui phạm pháp | | luật, GS.TS Hoàng Thị Kim Qué, Đại học Quốc gia HN h35 —8h40 [ Qui phạm pháp luật nhìntừ góc độ thực tién, Th§. Trần | Van Lợi, Vụ các vấn đề chung về xây dựng PL - Bộ Tư.

Sh4ô~8b45 — Ban về cơ cấu của qui phạm pháp luật, Thể. Đoàn Thị Bạch Liên, Trường Đại học Luật HN 8h45 = 8h50 | Quy phạm pháp luật hành chink - Lý luận và thực tiền, TS. Nguyễn Ngọc Bích, Trường Đại học Luật HN SSO BASS | Miẩn thức và thực tiên giảng day OPPL hình sự, TS Nguyễn Văn Hương, Trường Đại học Luật HN. 8h55 ~ 9h00 | Ouy phạm pháp luật dan sự và qui phạm pháp luật tổ dan sự- Một số vẫn dé lý luận và thực tiễi, TS.

Trin Anh Tuấn và Thể. Nguyễn Văn Hoi, Trường Đại học Luật HN 9ñ00=9h05 Ï Quy pham pháp luật quốc rễ- quan điểm và thực điển _ | | giảng day tại trường Dai học Luật Hà Nội, TS. Nguyễn “Toàn Thắng, Trường Đại học Luật HN 9h05 ~9h10__ | Hé thống quy phạm của Từpháp quốc tế - quan diém và thực tiễn giảng day tại trường Đại học Luật Hà Nội, TS. Nguyễn Thái Mai, Trường Dai học Luật HN 9h10-9h55 | Thảo luận " _] [9h55 ~ 10h10 Nghỉ giải lao — 10h10 = 10h15 | Khách mời phát biểu.

An lệ- Những vẫn để lý luận và thực tiễn áp dung, TS. Nguyễn Văn Nam, Học viện An ninh nhân dan 10820 = 10h25 Quiphạm pháp luật được tao lập trong án lệ như thể nào? TS. Nguyễn Quốc Hoàn, Trường Cao ding Đại | fas Việt 10825 ~ 10h30, An lệ và việc áp dung án lệ trong hệ thong toa án Uc, TS. Nguyễn Bá Bình, Trường Đại học Luật HN ~ 10h35 TRY 10hã0 thuật thể hiện nội dung qui phạm pháp luật trong | các điều luật, ThS.

Nguyễn Thị Hạnh, Vụ Hành chính. | Hình sự - BTP 10h35 = 10h40. ‘Ky năng xây dựng pháp luật của Đại biểu Quốc hội dưới góc nhìn từ lý thuyết về OPPL, TS. Hoàng Minh Hiểu, Trung tâm thông tin, Văn phòng Quốc hội 10h40 ~ 10h45 ‘Bao dm tink thông nhất giữa các quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay, Th.S Phi “Thị Thanh Tuyền, Khoa PL Hành chính, Trường Dai học LuậHN — [Tomas — 11h20, Thao luận [11h20— ï1hã0|Kết luận và bể mạc hội thảo NHAN THỨC CƠ BẢN, CƠ CẤU, PHAN LOẠI QUI PHẠM PHÁP LUẬT GS.

Hoàng Thị Kim Qué Khoa Luật - Đại học Quốc gia Ha Ngt 1, Bồi cảnh và ÿ nghĩa của vấn đề guy phạm pháp luật về phường điện lý luận và thực điển Nghiên cứu vấn đề quy phạm pháp luật có ý nghĩa quan trọng vẻ lý luận, thực tiễn hiện nay, mặc dù là chủ đề không moi về tên gọi ‘Van đề QPPL không chỉ liên quan đến bản thân “ QPPL “ mã còn. liên quan, dung chạm đến nhiều vấn đề, nhiễu phạm trù cơ bản khác của. phép luật nói riêng, đến mối quan hệ giữa pháp luật, nhà nước và xã hội nói chung nhất là trong bối cảnh hội nhập ngày cảng sâu rộng của Việt nam. ‘Don cử như về xây đựng, ban hành văn bản pháp luật, văn bản quy phạm pháp luật, trên thực tế sự phân biệt vẫn còn là van đề vướng mắc.

Sự tranh cãi thế kỷ về cơ cấu - cấu trúc của QPPL - hai trường phái chính: cơ cấu ba bộ phận và cơ cấu hai bộ phận.rõ rằng không chỉ là học thuật mà quan trọng hơn là vấn đề thực tiễn xây dựng, nhận thức và Sự rõ rằng, minh beck, phổ thông, dễ hiểu, dễ vận dung của QPPL, à một trong những điều kiện cơ bản trong xây dung và thục hiện pháp luật Van đề phân loại cũng vậy, trong đó có mối quan hệ giữa các quy. "phạm pháp luật điều chỉnhvà các quy phạm pháp luật nguyên ‘Tinh hệ thống của pháp luật có mối quan hệ trực tiếp với tính hệ thống của các quy phạm pháp luật. Nhận thức, cơ cầu (cầu trúc) của quy phạm pháp luật 2.1, Nhận thức chung về QPPL, Quy phạm pháp luật là một trong những vấn đề lý luận cơ bản, vô. cùng phức tạp của lý luận pháp luật và thực tiễn nhận thức, áp dung, thực hiện pháp luật.

Xây dựng ý thức và lối sống tuên theo pháp luật cản đến nhiều điều kiện, giải pháp, trong đó không thể thiếu được sự hiểu đúng đắn, thống nhất các quy phạm pháp luật QPPL trong hệ thắng các guy phạm xã hội: Quy phạm fd quy tắc hành vi mang tính chất chung, thé hiện như là những khuôn mẫu chung, quy tốc xử sự chung của con người trong những tinh hudng, hoàn cảnh cụ thé của đời sống thực tế, Những yêu cầu. của quy phạm được đặt ra không phải một người, mà đối với mỗi người khí ho thực hiện những hành vi mà quy phạm đó đã dự liệu trước, Khái niệm QPPL, Pháp luật, trên phương điện cấu trúc, là tập hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh hành vi và quan hệ xã hội của con người trong các lĩnh. vực hoạt động xã hội. Quy phạm pháp luật là yếu tố cơ sỡ, là tế bảo đầu.

tiên của pháp luật, là những viên gạch xây nên cả “ toà lâu đài pháp luật” của mỗi quốc gia. Quy phạm pháp luật là một dang của quy phạm xa hội nên vừa có những đặc điểm chung như các loại quy phạm xã hội khác vừa có những đặc điểm riêng. Phép luật, văn bản pháp luật đều là những cái chung so với cái riêng. đơn lẻ là từng quy phạm pháp luật.

Các đặc điểm cơ bin của quy phạt pháp luật được thé hiện ở: tinh phô biến, bắt buộc chung; tính được xác định định chặt chẽ về mặt hình thức; tính được đảm bảo thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế, thuyết phục, giáo duc, hỗ trợ, các biện pháp đảm bảo khác của nhà nước và ý thức tự giác của con người. ‘Dinh nghĩa quy phạw pháp luật: Quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự ( quy tắc hành vi) do nhà nước xây dung, ban hành hoặc thừa nhận, có tinh phổ biến, bắt buộc chưng, tính được xác định chặt chế về hình thức, được nhà nước đâm bảo thực ign trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội. (Về vấn đề “được nhà nước thừa nhận”- đối với các quy phạm xã. hội được nhà nước thừa nhận thì còn cần phải làm zõ thêm, bởi lẽ chúng có nhiều đặc trưng về cấu trúc nói riêng so với các quy phạm pháp luật do nhà nước xây dựng, ban hành) 2.

Cơ cấu (cấu trúc) của QPPL. Mỗi một quy phạm pháp luật với tư cách là những tế bào cấu thành. nên pháp luật có nội dung thể hiện chức năng điều chỉnh hành vi, do vậy phải có cấu trúc xác định. Quy phạm pháp luật, là một hiện tượng rộng, đa dạng, nhiều nghĩa nhưng đồng thời cũng là hiện tượng cụ thể xét về nội dưng, iéu xét riêng về mặt lôgích, cầu trúc của một quy phạm bao gồm ba.

'bộ phận: thông tín về một trật tự hoạt động, thông tin về các điều kiện. hoạt động và thông tin về hậu quả của việc vi phạm quy phạm 46, Tuy nhiên, trong từng quy phạm cụ thể, cấu trúc ba bộ phận đó. không phải bao giờ cũng được nêu day đủ, thông thường, Không nêu trực tiếp hậu quả của sự không thực hiện ngay trong quy phạm đó mà được hiểu bằng cả hệ thống các hậu quả có thể phát sinh đặc trưng cho loại quy phạm xã hội tương ứng. Trong lý luận pháp luật từ trước đến nay, đã tồn tại các trường phái khác nhau về cơ cấu của quy phạm pháp luật, VỀ cơ ban có hai loại trường phái chính: cơ cấu ba bộ phận và cơ cấu hai bộ phận cấu thánh.

Theo trường phái thứ nhất, trong một quy phạm pháp luật chi có hai 9 phận là quy định và chế di. Theo trường phái thứ ha, một quy phạm, pháp luật có ba bộ phận: giả định, quy định, ché Các trường phái đó đều thống nhất về quan niệm giả định, quy định ‘va chế tài, chỉ khác nhau về cơ cấu bai hay ba bộ phận cấu thành của quy.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Kỷ yếu hội thảo khoa học: Quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam - Lý luận và thực tiễn là tài liệu chuyên sâu phân tích các quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn. Tài liệu này cung cấp cái nhìn toàn diện về cách các quy phạm pháp luật được xây dựng, áp dụng và cải tiến trong bối cảnh hiện đại. Độc giả sẽ hiểu rõ hơn về cơ sở pháp lý, những thách thức trong thực thi pháp luật, và các giải pháp đề xuất để hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Để mở rộng kiến thức về các vấn đề pháp lý liên quan, bạn có thể tham khảo Luận án tiến sĩ luật học thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh ở Việt Nam hiện nay, nghiên cứu sâu về thủ tục hành chính và thực tiễn áp dụng. Ngoài ra, Luận văn thạc sĩ luật học chế định đồng phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 cung cấp góc nhìn chi tiết về chế định đồng phạm, một khía cạnh quan trọng trong luật hình sự. Cuối cùng, Luận văn thạc sĩ luật học huỷ bỏ hợp đồng theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các quy định pháp lý liên quan đến hợp đồng dân sự.

Các tài liệu này không chỉ bổ sung kiến thức mà còn giúp bạn có cái nhìn đa chiều về hệ thống pháp luật Việt Nam. Hãy khám phá để nắm bắt sâu hơn các vấn đề pháp lý đang được quan tâm.