BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI HỘI THẢO KHOA HOC CAP TRUONG (Tất cả các bài ng ều °ợc phản biện ộc lập) HÀ NỘI, NGÀY 24 THÁNG 9 NM 2020 MỤC LỤC KỶ YÊU HỘI THẢO STT CHUYÊN È TRANG Sự phát triển về thành viên, c¡ cau tổ chức và ph°¡ng thức làm việc của Liên hợp quốc từ khi thành lập ến nay PGS. Nguyễn Thị Kim Ngân Tr°ởng ại học Luật Hà Nội Vai trò của Liên hợp quốc trong việc duy trì hòa bình và an ninh 17 quốc tế - thành tựu và thách thức TS. Phạm Lan Dung Học viện Ngoại giao Liên hợp quốc ối với van dé phát triển bền vững 27 TS. Phạm Hồng Hạnh ThS. Phạm Thị Bắc Hà Tr°ờng ại học Luật Hà Nội Bảo vệ và thúc ây thực hiện quyền con ng°ời trong khuôn khổ 47 Liên hợp quốc — thành tựu và thách thức TS. Mạc Thị Hoài Th°¡ng ThS. Lã Minh Trang Tr°ởng ại học Luật Hà Nội Liên hợp quốc ối với vấn ề hỗ trợ nhân ạo 60 TS. Nguyễn Thị Xuân S¡n ThS. Ngô Lan H°¡ng Khoa Luật, ại học Quốc gia Hà Nội Liên hợp quốc với cuộc ấu tranh phòng chống tội phạm quốc tế và S0 khủng bố quốc tế - thành tựu và thách thức PGS. Nguyễn Thị Thuận Tr°ờng ại học Luật Hà Nội Vai trò của Liên hợp quốc trong xây dựng và hoàn thiện hệ thống 94 pháp luật quốc tế PGS. Nguyễn Hồng Thao Học viện Ngoại giao 8. Vai trò của Liên hợp quốc trong giải trừ vi khí hạt nhân và giải quyết 105 xung ột vi trang TS. Lê Thị Anh ào Tr°ờng ại học Luật Hà Nội 9. 43 nm quan hệ Việt Nam & Liên hợp quốc — thành tựu và những 121 thách thức trong giai oạn hiện nay TS. Nguyễn Toàn Thắng ThS. Trần Thị Thu Thuỷ Tr°ởng ại học Luật Hà Nội 10. Hội ồng bảo an Liên hợp quốc và sự tham gia của Việt Nam 139 ThS. Tran Chí Thanh Vụ các Tổ chức quốc tế, Bộ Ngoại giao I1. N6 lực của Việt Nam óng góp vào thực hiện mục tiêu chung của 150 Liên hợp quốc về duy trì hoà bình và an ninh quốc tế ThS. Nguyễn Hữu Phú* ThS. Mai Ngân Hà** * Vụ Pháp luật và iều °ớc quốc tế, Bộ Ngoại giao ** Vy Các tô chức quốc tế, Bộ Ngoại giao 12. _ Việt Nam với việc thực hiện các mục tiêu chung của Liên hợp quốc về 175 bảo vệ và thúc ây thực hiện quyền con ng°ời PGS. Hoàng Vn Ngh)a Học viện Chính trị quốc gia HCM 13. Việt Nam với việc thực hiện mục tiêu chung của Liên hợp quốc ối với 189 van ề chống khủng bố và tội phạm quốc tế NCS. Vi Ngọc D°¡ng NCS. ỗ Quí Hoàng Tr°ờng ại học Luật Hà Nội 14. Liên hợp quốc với van ề bảo vệ môi tr°ờng, chống biến ổi khíhậu 200 và những óng góp của Việt Nam TS. Hoàng Ly Anh Truong ại học Luật Ha Nội SỰ PHAT TRIEN VE THÀNH VIÊN, C CAU TO CHỨC VÀ PH¯ NG THUC LAM VIỆC CUA LIEN HỢP QUOC TỪ KHI THÀNH LAP DEN NAY PGS. Nguyễn Thị Kim Ngân” Tóm tắt: Liên hợp quốc chính thức °ợc thành lập ngày 24/10/1945. Từ ó ến nay, trải qua 75 nm xây dung và phát triển, Liên hợp quốc là tổ chức chính trị quốc té toàn cau lớn nhất. So với thời iểm thành lập, số l°ợng thành viên Liên hợp quốc ã gia tng áng kế, c¡ cấu tô chức, ph°¡ng thức làm việc ã có sự diéu chỉnh và hoạt ộng của Liên hợp quốc cing °ợc mở rộng về mọi mặt. Với những thành tựu ã ạt °ợc, Liên hợp quốc ngày càng có vai trò quan trọng trong ời sống chính trị quốc tế và là nên tảng không thể thiếu cho một thé giới hòa bình, thịnh v°ợng và công bang hon. Từ khoá: Liên hợp quốc; thành viên; sự phát triển của Liên hop quốc. ặt vấn ề Tiền thân của Liên hợp quốc là Hội quốc liên - t6 chức quốc tế °ợc thành lập nm 1919 sau khi Chiến tranh thế giới lần thứ nhất kết thúc. Hội quốc liên °ợc thành lập h°ớng tới mục tiêu ngn chặn các xung ột toàn cầu trong t°¡ng lai. Tuy nhiên, do những hạn chế nhất ịnh về tô chức và hoạt ộng, Hội quốc liên ã không thành công trong việc ngn chặn sự bùng nỗ của Chiến tranh thé giới lần thứ hai. Nm 1946, Hội quốc liên bị giải tán, nhiều c¡ cấu cing nh° mục tiêu của Hội quốc liên sau này ã °ợc Liên hợp quốc ké thừa. Sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, các n°ớc Khối ồng minh và nhân loại trên thé giới mong muốn duy trì lâu dai nền hòa bình mới °ợc thiết lập và ngn ngừa các cuộc chiến tranh thế giới mới. Trong khuôn khổ Hội nghị Dumbarton Oaks tháng 10/1944 và sau ó là Hội nghị Yalta tháng 2/1945, nguyên thủ các n°ớc Liên Xô, Hoa Kỳ, Anh ã °a ra sáng kiến và thống nhất về việc thành lập một tô chức quốc tế ể giữ gìn hòa bình và an ninh thế giới. Tại Hội nghị San Francisco, từ ngày 25/4 ến ngày 26/6/1945, ại iện của 50 quốc gia ã thông qua Hiến ch°¡ng Liên hợp quốc. Ngày 24/10/1945, Hiến ch°¡ng bắt ầu có hiệu lực và Liên hợp quốc chính thức °ợc thành lập. Liên hợp quốc theo uôi mục ích tôn chi trở thành trung tâm phối hợp moi hành ộng của các quôc gia nhm duy trì hòa bình và an ninh quôc tê; phát triên * Phó tr°ởng Khoa Pháp luật quốc tế, Tr°ờng ại học Luật Hà Nội Email: nguyenkimngan@hlu.vn những quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia trên c¡ sở tôn trọng nguyên tắc bình ẳng và tự quyết của các dân tộc; thực hiện sự hợp tác trong việc giải quyết các vấn ề quốc tế nh° kinh tế, xã hội, vn hoá, nhân ạo; khuyến khích phát triển sự tôn trọng các quyền của con ng°ời và các tự do c¡ bản cho tất cả mọi ng°ời. Với 51 quốc gia thành viên ban ầu, từ nm 2011 ến nay, số l°ợng thành viên Liên hợp quốc ã tng lên 193 quốc gia. C¡ cấu tô chức và ph°¡ng thức làm việc của Liên hợp quốc °ợc iều chỉnh qua từng giai oạn ể ảm bảo tính hiệu quả trong hoạt ộng của tổ chức phù hợp với thực tiễn quan hệ quốc tế. Hoạt ộng của Liên hợp quốc cing °ợc mở rộng h¡n. Nội dung các hoạt ộng chính của Liên hợp quốc ang triên khai trong giai oạn hiện nay bao gồm: duy trì hoà bình và an ninh quốc tế; bảo vệ quyên con ng°ời; trợ giúp cứu trợ nhân ạo; thúc day sự phát triển bền vững và bảo ảm sự tuân thủ luật pháp quốc tế!. Qua 75 nm xây dựng và phát triển, Liên hợp quốc ã có nhiều thay ổi theo chiều h°ớng tích cực. Trong phạm vi bài nghiên cứu, tác giả tập trung phân tích sự phát triển về thành viên, sự iều chỉnh về c¡ cấu tổ chức và ph°¡ng thức hoạt ộng của Liên hợp quốc từ khi thành lập ến nay từ ó khng ịnh vai trò quan trọng không thé thiếu của tổ chức nay trong ời sống quốc tế. Sự phát triển về số l°ợng thành viên Liên hợp quốc Hiến ch°¡ng Liên hợp quốc quy ịnh những quốc gia ã tham gia Hội nghị San Francisco, ký và sau ó phê chuẩn Hiến ch°¡ng Liên hợp quốc ều °ợc coi là thành viên sáng lập của Liên hợp quốc. Ba Lan tuy không tham gia Hội nghị San Francisco nh°ng tr°ớc ó có tham gia Khối ồng minh và sớm ký, phê chuẩn Hiến ch°¡ng nên cing °ợc coi là thành viên sáng lập. Nh° vậy, Liên hợp quốc có 51 thành viên sáng lập. ^ Ngoài các thành viên sáng lập, các quốc gia khác cing có thể tham gia Liên hợp quốc theo con °ờng gia nhập. iều 4 Hiến ch°¡ng quy ịnh cụ thé những iều kiện dé một quốc gia °ợc gia nhập Liên hợp quốc. Thi? nhát, là quốc gia yêu chuộng hoà bình. Thi hai, quốc gia phải thừa nhận những ngh)a vụ quy ịnh trong Hiến ch°¡ng. 7# ba, quốc gia °ợc Liên hợp quốc xét có ủ khả nng và tự nguyện làm tròn những ngh)a vụ thành viên. Việc kết nạp quốc gia thành viên °ợc tiến hành bằng nghị quyết của ại hội ồng, theo kiến nghị của Hội ồng bảo an. Ở Hội ồng bảo an, nghị quyết xem xét 1. United Nations — What we do, nguồn: https://www.org/en/sections/what-we-do/index.html, truy cập ngày 31/7/2020. việc gia nhập phải °ợc 9/15 phiếu thuận của các uy viên Hội ồng bảo an”, ồng thời không có n°ớc uỷ viên th°ờng trực nào sử dụng quyền phủ quyết dé phản ối?. Ở ại hội ồng, nghị quyết phải °ợc 2/3 số quốc gia thành viên có mặt bỏ phiếu ủng hộ. Sự phát triển về số l°ợng thành viên Liên hợp quốc" 250 200 189 193 154 159 7 150 127 99 100 51 60 :i = 0 1945 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2011 - nay Ngay từ khi mới thành lập, Liên hợp quốc ã dành °ợc sự quan tâm của các quốc gia thé hiện qua số l°ợng quốc gia tham gia Hội nghị San Francisco nm 1945, ký thông qua, phê chuẩn Hiến ch°¡ng Liên hợp quốc và trở thành những thành viên sáng lập của tổ chức quốc tế này. Số l°ợng thành viên Liên hợp quốc gia tng nhanh chóng vào những nm 50 ến những nm 70 của thế kỷ XX, sau ó chững lại những nm 80 và tiếp tục tng lên vào những nm 90 của thế kỷ XX. Từ nm 2011 ến nay, số l°ợng thành viên Liên hợp quốc là 193 thành viên. Những thành viên mới nhất của Liên hợp quốc là Thuy S), ông Timor gia nhập nm 2002; Montenegro gia nhập nm 2006 và Nam Sudan là quốc gia thứ 193 gia nhập Liên hợp quốc nm 2011. Sự phát triển theo chiều h°ớng gia tng nhanh chóng số l°ợng thành viên Liên hợp quốc qua các giai oạn có thể °ợc lý giải bởi một số nguyên nhân sau: - Liên hợp quốc ngay từ khi ra ời ã theo uôi các mục ích tôn chỉ áp ứng °ợc mong muốn nguyện vọng chung của cộng ồng quốc tế cing nh° của các quốc gia, ặc biệt là mục ích duy trì hoà bình, an ninh quốc tế; phát triển quan hệ hữu nghị 2. Ban ầu, số l°ợng thành viên của Hội ồng bao an là 11, trong ó 5 uy viên th°ờng trực và 6 uỷ viên không th°ờng trực. Với sô l°ợng này, nghị quyết của Hội ồng về kết nạp thành viên mới °ợc thông qua khi có 7/11 phiếu thuận của các uy viên Hội ồng, trong ó có 5 phiếu thuận của các uỷ viên th°ờng trực. Theo quy ịnh của iều 27 Hiến ch°¡ng, nghị quyết phải °ợc 9/15 phiếu thuận của các uỷ viên Hội ồng bảo an, trong ó có phiếu thuận của cả 5 uỷ viên th°ờng trực.
