Tổng Hợp Kiến Thức Cơ Bản Ngữ Văn Lớp 9

Tài liệu nghiên cứu 408412, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Trường học: Trường Trung Học Cơ Sở
• Chuyên ngành: Ngữ Văn
• Đề tài: Kiến Thức Ngữ Văn Lớp 9: Tổng Hợp Nội Dung Quan Trọng
• Loại tài liệu: tài liệu
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Phần I: Nội dung ôn tập văn học trung đại
• 1.1. Chuyện người Nguyên Dữ - Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn
• 1.2. Chuyện cố Phạm Đình Hổ
• 1.3. Hải thọ 14 của Ngữ Gia Văn
• 1.4. Truyện Kiều Nguyên Du - Cuộc đời và tính cách
• 1.5. Lục Vân Tiên Nguyên Đình
• 2. Chuyện người con gái Nam Xương
• 2.1. Tác giả
• 2.2. Nội dung và phân tích
• 2.2.1. Tóm tắt
• 2.2.2. Giá trị nội dung
• 2.2.3. Giá trị nghệ thuật
• 3. Truyện cổ trong phần chóa Trình
• 3.1. Tác giả Phạm Đình Hệ

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kiến thức Ngữ Văn lớp 9 Những điều cần biết

Kiến thức Ngữ Văn lớp 9 là một phần quan trọng trong chương trình học, giúp học sinh nắm vững các tác phẩm văn học, thể loại văn học và các kỹ năng phân tích tác phẩm. Nội dung này không chỉ giúp học sinh chuẩn bị cho kỳ thi mà còn phát triển tư duy và khả năng cảm thụ văn học. Việc tổng hợp kiến thức này sẽ giúp học sinh có cái nhìn tổng quát và sâu sắc hơn về môn Ngữ Văn.

1.1. Nội dung chính của chương trình Ngữ Văn lớp 9

Chương trình Ngữ Văn lớp 9 bao gồm các tác phẩm văn học nổi bật, các thể loại văn học và các kỹ năng cần thiết để phân tích tác phẩm. Học sinh sẽ được tìm hiểu về các tác giả, tác phẩm và bối cảnh lịch sử của chúng.

1.2. Tại sao kiến thức Ngữ Văn lớp 9 lại quan trọng

Kiến thức Ngữ Văn lớp 9 không chỉ giúp học sinh chuẩn bị cho kỳ thi mà còn phát triển khả năng tư duy phản biện và cảm thụ văn học. Điều này rất cần thiết cho việc học tập và cuộc sống sau này.

II. Những thách thức trong việc học Ngữ Văn lớp 9 Giải pháp hiệu quả

Học sinh thường gặp khó khăn trong việc hiểu và phân tích các tác phẩm văn học. Những thách thức này có thể đến từ việc thiếu kiến thức nền tảng hoặc không biết cách tiếp cận tác phẩm. Để vượt qua những khó khăn này, cần có những phương pháp học tập hiệu quả.

2.1. Những khó khăn phổ biến khi học Ngữ Văn lớp 9

Học sinh thường gặp khó khăn trong việc hiểu nội dung và ý nghĩa của các tác phẩm văn học. Việc phân tích nhân vật, bối cảnh và các yếu tố nghệ thuật cũng là một thách thức lớn.

2.2. Giải pháp giúp học sinh vượt qua khó khăn

Cần có các phương pháp học tập hiệu quả như thảo luận nhóm, đọc hiểu sâu và thực hành viết. Việc sử dụng tài liệu bổ trợ cũng rất quan trọng để nâng cao khả năng cảm thụ văn học.

III. Phương pháp học Ngữ Văn lớp 9 hiệu quả Bí quyết thành công

Để học tốt Ngữ Văn lớp 9, học sinh cần áp dụng những phương pháp học tập hiệu quả. Những bí quyết này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng phân tích và viết văn.

3.1. Cách tiếp cận tác phẩm văn học

Học sinh nên tìm hiểu bối cảnh lịch sử, tác giả và thể loại của tác phẩm trước khi đọc. Việc này giúp tạo nền tảng vững chắc cho việc phân tích và cảm thụ tác phẩm.

3.2. Kỹ năng viết văn phân tích tác phẩm

Viết văn phân tích cần có cấu trúc rõ ràng, lập luận chặt chẽ và sử dụng dẫn chứng cụ thể từ tác phẩm. Học sinh nên luyện tập thường xuyên để cải thiện kỹ năng viết.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kiến thức Ngữ Văn lớp 9 trong cuộc sống

Kiến thức Ngữ Văn lớp 9 không chỉ có giá trị trong học tập mà còn có ứng dụng thực tiễn trong cuộc sống hàng ngày. Việc hiểu biết về văn học giúp phát triển tư duy, khả năng giao tiếp và cảm xúc.

4.1. Tác động của văn học đến tư duy và cảm xúc

Văn học giúp mở rộng tầm nhìn, phát triển khả năng tư duy phản biện và cảm xúc. Học sinh có thể áp dụng những gì học được vào cuộc sống hàng ngày.

4.2. Kỹ năng giao tiếp và viết lách từ Ngữ Văn

Kiến thức Ngữ Văn giúp cải thiện kỹ năng giao tiếp và viết lách. Học sinh có thể sử dụng những kỹ năng này trong học tập và công việc sau này.

V. Kết luận Tương lai của kiến thức Ngữ Văn lớp 9

Kiến thức Ngữ Văn lớp 9 sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách và tư duy của học sinh. Việc nắm vững kiến thức này không chỉ giúp học sinh thành công trong học tập mà còn trong cuộc sống.

5.1. Tầm quan trọng của Ngữ Văn trong giáo dục

Ngữ Văn là môn học giúp phát triển tư duy, khả năng giao tiếp và cảm xúc. Điều này rất cần thiết cho sự phát triển toàn diện của học sinh.

5.2. Hướng đi tương lai cho môn Ngữ Văn

Cần có những cải cách trong phương pháp giảng dạy Ngữ Văn để phù hợp với nhu cầu và xu hướng hiện đại. Việc này sẽ giúp học sinh yêu thích và học tốt môn Ngữ Văn hơn.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu "Kiến Thức Ngữ Văn Lớp 9: Tổng Hợp Nội Dung Quan Trọng" là tài liệu học tập và hệ thống hóa kiến thức thuộc phân hệ Văn học Việt Nam, bao gồm hai giai đoạn: Văn học trung đại (từ thế kỷ XVI đến đầu thế kỷ XIX) và Văn học hiện đại (giai đoạn 1945–1975). Trong chương trình đào tạo, tài liệu giữ vị trí hệ thống hóa tri thức nền tảng về lịch sử văn học, thể loại văn học và phương pháp tiếp cận, phân tích tác phẩm theo đặc trưng loại thể.

Mục tiêu học tập của tài liệu tập trung vào ba trọng tâm:

1. Nhận diện và ghi nhớ thông tin tác giả, hoàn cảnh lịch sử – xã hội, xuất xứ và thể loại của các văn bản tiêu biểu.
2. Giải mã giá trị nội dung (bao gồm giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo) cùng giá trị nghệ thuật (nghệ thuật xây dựng nhân vật, thi pháp ước lệ, bút pháp tả cảnh ngụ tình, kết cấu chương hồi, tùy bút và ngôn ngữ thơ ca).
3. Phát triển kỹ năng tiếp nhận văn bản, so sánh liên văn bản và tạo lập đoạn văn nghị luận văn học theo các quy chuẩn diễn dịch, quy nạp có tích hợp yêu cầu ngữ pháp.

Cấu trúc tài liệu được tổ chức theo tiến trình lịch sử văn học kết hợp phân loại thể loại. Mở đầu là bảng ma trận hệ thống hóa các tác giả, tác phẩm trung đại theo 4 tiêu chí: thứ tự, tên đoạn trích, tên tác giả, nội dung chủ yếu và nghệ thuật chủ yếu. Tiếp theo là các chuyên đề nghiên cứu chi tiết từng tác phẩm, đi kèm hệ thống câu hỏi phân tích, giải nghĩa từ ngữ, hướng dẫn viết đoạn văn và bài tập đối chiếu văn học. Điểm đặc thù của tài liệu là phương pháp tiếp cận văn bản đa chiều: kết hợp giữa tiểu sử học tác giả, xã hội học văn học và thi pháp học thể loại.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Tài liệu được phân chia thành các cụm chuyên đề tác phẩm đại diện cho các giai đoạn và thể loại văn học:

• Chuyên đề 1: Văn học truyền kỳ thế kỷ XVI – Chuyện người con gái Nam Xương (Trích Truyền kỳ mạn lục – Nguyễn Dữ): Khảo sát truyện thứ 16 trong tổng số 20 truyện của tác phẩm; phân tích nguồn gốc từ truyện dân gian Vợ chàng Trương; xác định kết cấu ba đoạn; giải mã nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp dẫn đến bi kịch của nhân vật Vũ Nương (lời nói ngây thơ của bé Đản, tính đa nghi của Trương Sinh, bối cảnh chiến tranh phong kiến và chế độ nam quyền); phân tích ý nghĩa của chi tiết chiếc bóng và hệ thống chi tiết kỳ ảo (Phan Lang lạc vào động rùa Linh Phi, đàn giải oan bến Hoàng Giang).
• Chuyên đề 2: Tùy bút trung đại đầu thế kỷ XIX – Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh (Trích Vũ trung tùy bút – Phạm Đình Hổ): Khảo sát thể loại ký/tùy bút ghi chép gồm 88 mẩu chuyện; phản ánh hiện thực đời sống xa hoa thời Lê – Trịnh và sự nhũng nhiễu của quan lại, nội thần thị thịnh; phân tích các chi tiết hiện thực tiêu biểu như việc điều động cơ binh khiêng cây đa cổ thụ qua sông, cảnh đêm vườn chúa mang "triệu bất tường", và việc gia đình tác giả phải chặt cây lê, cây lựu để tránh tai vạ.
• Chuyên đề 3: Tiểu thuyết lịch sử chương hồi – Hoàng Lê nhất thống chí (Hồi thứ 14 – Ngô gia văn phái): Khảo sát tiểu thuyết lịch sử viết bằng chữ Hán gồm 17 hồi; phân tích hình tượng người anh hùng dân tộc Quang Trung – Nguyễn Huệ qua các phẩm chất: hành động quyết đoán, trí tuệ sáng suốt nhạy bén (lời dụ tướng sĩ tại Nghệ An, xét đoán bầy tôi Sở, Lân, Ngô Thì Nhậm tại Tam Điệp), tầm nhìn chiến lược và tài thao lược quân sự trong chiến dịch đại phá quân Thanh mùa xuân năm 1789; đối lập với sự thảm bại của quân tướng Tôn Sĩ Nghị và vua tôi Lê Chiêu Thống.
• Chuyên đề 4: Truyện thơ Nôm lục bát – Truyện Kiều (Nguyễn Du): Giới thiệu nguồn gốc từ Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân; khảo sát thể loại truyện thơ Nôm (3254 câu lục bát); phân tích giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo; nghiên cứu chi tiết trích đoạn Chị em Thúy Kiều (bút pháp ước lệ cổ điển, nghệ thuật đòn bẩy, sự đối sánh giữa chân dung Thúy Vân và Thúy Kiều, ngôn ngữ dự báo số phận qua các tín hiệu từ ngữ như "thua, nhường" và "hờn, ghen"); khảo sát các trích đoạn Cảnh ngày xuân, Kiều ở lầu Ngưng Bích, Mã Giám Sinh mua Kiều.
• Chuyên đề 5: Truyện thơ Nôm Nam Bộ – Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình Chiểu): Khảo sát các trích đoạn Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga và Lục Vân Tiên gặp nạn; phân tích nghệ thuật trần thuật mộc mạc mang màu sắc Nam Bộ, xung đột giữa tư tưởng hành đạo nhân nghĩa và những toan tính vị kỷ.
• Chuyên đề 6: Thơ ca hiện đại kháng chiến chống Mỹ – Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Phạm Tiến Duật): Khảo sát bài thơ sáng tác năm 1969 trên tuyến đường Trường Sơn; phân tích cấu tứ hình tượng những chiếc xe biến dạng do bom đạn; giọng điệu khẩu ngữ ngang tàng, trẻ trung; hình ảnh người lính lái xe với tư thế ung dung, tình đồng chí gắn kết qua bếp Hoàng Cầm, và nhãn tự "một trái tim" ở khổ thơ kết.
• Chuyên đề 7: Thơ ca xây dựng chủ nghĩa xã hội – Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận): Khảo sát tác phẩm sáng tác năm 1958 trong chuyến đi thực tế tại vùng mỏ Quảng Ninh; phân tích bố cục thời gian từ hoàng hôn đến bình minh; hình ảnh lao động hòa nhập cùng kích thước vũ trụ (lái gió, buồm trăng, dệt lưới trên biển Đông).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Tài liệu cung cấp nền tảng tri thức có hệ thống về:

• Lý luận thể loại văn học: Xác định ranh giới thi pháp giữa truyện truyền kỳ mạn lục, tùy bút trung đại, tiểu thuyết lịch sử chương hồi, truyện thơ Nôm và thơ hiện đại.
• Phương pháp phân tích nghệ thuật: Bút pháp ước lệ tượng trưng lấy thiên nhiên làm chuẩn mực; bút pháp tả cảnh ngụ tình; kỹ thuật xây dựng nhân vật chính diện bằng lý tưởng hóa và nhân vật phản diện bằng tả thực; các hình thức trần thuật (trực tiếp, gián tiếp, nửa trực tiếp); phép so sánh, nhân hóa, hoán dụ, ẩn dụ và điệp ngữ.
• Ngữ nghĩa học và chú giải văn bản: Giải nghĩa từ Hán Việt, thành ngữ, điển cố (Tố Nga, Mai cốt cách, Làn thu thủy, Nghiêng nước nghiêng thành, Triệu bất tường).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích thi pháp: Xác định bố cục, mạch cảm xúc, hệ thống luận điểm, tín hiệu ngôn từ và biện pháp tu từ trong văn bản.
• Kỹ năng so sánh văn học: So sánh sự sáng tạo của Truyện Kiều so với nguyên tác Kim Vân Kiều truyện; so sánh thể loại truyện và tùy bút; so sánh hình ảnh người lính trong Đồng chí (Chính Hữu) và Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Phạm Tiến Duật).
• Kỹ năng tạo lập văn bản: Viết đoạn văn nghị luận theo mô hình diễn dịch với dung lượng quy định (từ 6–8 câu hoặc 7–12 câu), vận dụng các thao tác lập luận, liên kết câu bằng phép nối và mở rộng thành phần câu.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Phương pháp tiếp cận sư phạm của tài liệu được xây dựng theo mô hình từ tổng quát đến chi tiết, kết hợp giữa việc đọc hiểu văn bản theo loại thể và thực hành xử lý câu hỏi chuẩn hóa:

1. Mô hình trực quan hóa bằng bảng biểu: Tài liệu sử dụng bảng hệ thống hóa để tổng hợp các thuộc tính của tác giả, tác phẩm, nội dung chủ yếu và nghệ thuật chủ yếu. Điều này hỗ trợ người học nắm vững tiến trình văn học và cấu trúc chương trình trước khi đi vào phân tích văn bản cụ thể.
2. Phương pháp đọc sâu (Close-reading) và giải mã ngữ nghĩa: Đối với từng đoạn trích, tài liệu yêu cầu đọc kỹ văn bản, phân chia bố cục, xác định vị trí đoạn trích, giải nghĩa chính xác hệ thống từ ngữ Hán Việt và phân tích chức năng của các biện pháp nghệ thuật trong việc biểu đạt tư tưởng.
3. Hệ thống bài tập tích hợp:
   • Bài tập ghi nhớ văn bản: Chép thuộc lòng các đoạn trích thơ (Chị em Thúy Kiều, các khổ thơ trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Đoàn thuyền đánh cá).
   • Bài tập tự luận phân tích: Trả lời các câu hỏi định hướng nhằm làm sáng tỏ giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo hoặc một khía cạnh thi pháp của tác phẩm.
   • Bài tập thực hành viết đoạn văn: Yêu cầu viết đoạn văn diễn dịch có giới hạn số lượng câu cụ thể, kèm theo điều kiện thực hiện các thao tác ngữ pháp (sử dụng phép liên kết nối, câu đơn mở rộng thành phần chủ ngữ).
4. Phương pháp tự học: Người học được hướng dẫn lập sơ đồ tư duy dựa trên các luận điểm có sẵn trong tài liệu, tự kiểm tra kiến thức thông qua hệ thống câu hỏi đối chiếu, và hoàn thành các bài tập viết đoạn văn để rèn luyện năng lực biểu đạt.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Tài liệu có những điểm đặc trưng rõ rệt trong việc biên soạn và tổ chức nội dung học thuật:

• Tính liên kết chặt chẽ giữa văn học sử và thi pháp học: Mỗi tác phẩm đều được đặt trong bối cảnh lịch sử xã hội cụ thể (như thời kỳ Lê – Mạc phân tranh thế kỷ XVI đối với Nguyễn Dữ; giai đoạn biến động cuối thế kỷ XVIII đối với Ngô gia văn phái và Nguyễn Du; cuộc kháng chiến chống Mỹ năm 1969 đối với Phạm Tiến Duật; giai đoạn khôi phục kinh tế miền Bắc năm 1958 đối với Huy Cận). Việc này giúp người học hiểu rõ nguồn gốc hiện thực chi phối tư tưởng tác phẩm.
• Đưa vào các nội dung đối sánh văn học chi tiết: Tài liệu thực hiện việc đối chiếu cụ thể giữa trích đoạn miêu tả Thúy Kiều, Thúy Vân trong Truyện Kiều với đoạn văn xuôi tương ứng trong Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân; phân tích sự khác biệt về thể loại, thứ tự miêu tả và phương thức cá thể hóa nhân vật. Đồng thời, tài liệu phân biệt sự khác nhau giữa thể loại truyện và tùy bút trung đại, giữa hình tượng người lính thời chống Pháp và người lính thời chống Mỹ.
• Trích xuất ngữ liệu chính xác và bám sát văn bản: Toàn bộ các nhận định phân tích đều được minh chứng bằng câu thơ, chi tiết nghệ thuật, trích dẫn lời trần thuật hoặc lời thoại của nhân vật trong văn bản, hạn chế suy diễn chủ quan không có căn cứ văn bản học.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Tài liệu được thiết kế nhằm phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong hoạt động giảng dạy và nghiên cứu học tập:

• Học sinh và người học môn Ngữ văn cấp cơ sở/trung học: Sử dụng làm tài liệu ôn tập, củng cố tri thức đọc hiểu văn bản văn học trung đại và hiện đại, chuẩn bị cho các kỳ kiểm tra định kỳ và kỳ thi chuyển cấp.
• Sinh viên ngành Sư phạm Ngữ văn và Cử nhân Văn học: Sử dụng như một tài liệu tham khảo về phương pháp phân tích tác phẩm văn học nhà trường, phương pháp thiết kế bảng hệ thống tri thức và kỹ thuật xây dựng câu hỏi hướng dẫn đọc hiểu văn bản theo thể loại.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần có kiến thức cơ bản về ngữ pháp tiếng Việt, kỹ năng đọc hiểu văn bản trần thuật và trữ tình, cùng các hiểu biết tổng quan về lịch sử Việt Nam qua các thời kỳ phong kiến và hiện đại.
• Giảng viên và giáo viên: Sử dụng cấu trúc luận điểm, hệ thống câu hỏi giải nghĩa từ ngữ và các đề bài viết đoạn văn trong tài liệu để thiết kế giáo án, xây dựng ngân hàng đề kiểm tra đánh giá năng lực văn học của học sinh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tài liệu này tập trung vào các giai đoạn văn học nào?

Tài liệu tập trung vào hai giai đoạn chính của văn học Việt Nam: Văn học trung đại (từ thế kỷ XVI đến đầu thế kỷ XIX, bao gồm các tác giả Nguyễn Dữ, Phạm Đình Hổ, Ngô gia văn phái, Nguyễn Du, Nguyễn Đình Chiểu) và Văn học hiện đại (giai đoạn 1945–1975, tiêu biểu là Phạm Tiến Duật và Huy Cận).

2. Cần kiến thức nền tảng nào để tiếp thu nội dung tài liệu?

Người học cần nắm được kiến thức cơ sở về thể loại văn học (truyền kỳ, tùy bút, tiểu thuyết chương hồi, truyện thơ Nôm, thơ tự do), các khái niệm lý luận văn học cơ bản (giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo, bút pháp nghệ thuật) và kiến thức ngữ pháp tiếng Việt để hoàn thành các bài tập viết đoạn.

3. Điểm khác biệt trong việc phân tích nhân vật của tài liệu là gì?

Tài liệu phân loại rõ phương pháp tiếp cận nhân vật: nhân vật chính diện thường được xây dựng theo khuynh hướng lý tưởng hóa bằng bút pháp ước lệ tượng trưng; nhân vật phản diện được khắc họa theo khuynh hướng hiện thực hóa qua hành động, ngoại hình và ngôn ngữ cụ thể.

4. Làm sao để tự học hiệu quả với tài liệu này?

Người học nên học theo quy trình:

1. Nắm khung kiến thức trong bảng hệ thống hóa;
2. Đọc kỹ phần phân tích hoàn cảnh sáng tác và chủ đề tác phẩm;
3. Giải nghĩa hệ thống từ ngữ và các chi tiết nghệ thuật cốt lõi;
4. Tự viết đoạn văn nghị luận theo các yêu cầu dung lượng và ngữ pháp đã được định hướng.

5. Có tài liệu bổ trợ nào được tích hợp hoặc liên hệ trong nội dung không?

Tài liệu có sự đối chiếu trực tiếp với tác phẩm Kim Vân Kiều truyện (Thanh Tâm Tài Nhân), truyện cổ tích Vợ chàng Trương, bài thơ Đồng chí (Chính Hữu) và các đoạn trích trong tập thơ Vầng trăng quầng lửa (Phạm Tiến Duật), Trời mỗi ngày lại sáng (Huy Cận).

---

Kết luận

Tài liệu "Kiến Thức Ngữ Văn Lớp 9: Tổng Hợp Nội Dung Quan Trọng" cung cấp hệ thống tri thức toàn diện về các tác phẩm văn học trung đại và hiện đại tiêu biểu trong chương trình. Giá trị của tài liệu thể hiện ở tính chuẩn xác về mặt văn bản, cấu trúc phân tích theo đặc trưng thể loại và việc tích hợp các bài tập rèn luyện kỹ năng viết văn bản nghị luận.

Lộ trình học tập đề xuất là tiếp cận từ bảng ma trận tổng hợp, nghiên cứu chuyên sâu các chuyên đề tác phẩm, giải mã các tín hiệu nghệ thuật và thực hành tạo lập văn bản theo định dạng đề bài quy định. Người học có thể khai thác thêm các văn bản toàn thể hoặc tài liệu văn học sử liên quan để mở rộng phạm vi đối chiếu học thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Tổng hợp Kiến thức cơ bản Ngữ Văn lớp 9 – In photo Thủy Hiền PhÇn I: Néi dung «n tËp v¨n häc trung ®¹i B¶ng hÖ thèng c¸c t¸c gi¶, t¸c phÈm v¨n häc trung ®¹i häc ë líp 9 TT Tªn ®o¹n trÝch Tªn t¸c gi¶ Néi dung chñ yÕu NghÖ thuËt chñ yÕu 1 ChuyÖn ng­êi NguyÔn D÷ - Kh¼ng ®Þnh vÎ ®Ñp t©m - TruyÖn truyÒn kú viÕt con g¸i Nam (TK16) hån truyÒn thèng cña ng­êi b»ng ch÷ H¸n. X­¬ng phô n÷ ViÖt Nam. - KÕt hîp nh÷ng yÕu tè 16 trong 20 - NiÒm c¶m th­¬ng sè phËn hiÖn thùc vµ yÕu tè kú truyÖn truyÒn kú bi kÞch cña hä d­íi chÕ ®é ¶o, hoang ®­êng víi m¹n lôc. M­în phong kiÕn.

c¸ch kÓ chuyÖn, x©y cèt truyÖn “Vî dùng nh©n vËt rÊt thµnh chµng Tr­¬ng” c«ng. 2 ChuyÖn cò Ph¹m §×nh Hæ §êi sèng xa hoa v« ®é cña Tuú bót ch÷ H¸n, ghi trong phñ chóa (TL 18) bän vua chóa, quan l¹i chÐp theo c¶m høng sù TrÞnh phong kiÕn thêi vua Lª, viÖc, c©u chuyÖn con ViÕt kho¶ng ®Çu chóa TrÞnh suy tµn ng­êi ®­¬ng thêi mét ®êi NguyÔn (®Çu c¸ch cô thÓ, ch©n thùc, TK XIX) sinh ®éng. 3 Håi thø 14 cña Ng« Gia V¨n - H×nh ¶nh anh hïng d©n - TiÓu thuyÕt lÞch sö Hoµng Lª nhÊt Ph¸i téc Quang Trung NguyÔn ch­¬ng håi viÕt b»ng ch÷ thèng trÝ (Ng« Th× ChÝ, HuÖ víi chiÕn c«ng thÇn tèc H¸n. Ph¶n ¸nh giai Ng« Th× Du TK vÜ ®¹i ®¹i ph¸ qu©n Thanh - C¸ch kÓ chuyÖn ®o¹n lÞch sö ®Çy 18) mïa xu©n 1789.

nhanh gän, chän läc sù biÕn ®éng cña - Sù th¶m h¹i cña qu©n viÖc, kh¾c ho¹ nh©n vËt XHPKVN cuèi t­íng T«n SÜ NghÞ vµ sè chñ yÕu qua hµnh ®éng TK XVIII phËn bi ®¸t cña vua t«i Lª vµ lêi nãi. Chiªu Thèng ph¶n n­íc h¹i d©n. 4 TruyÖn KiÒu NguyÔn Du Cuéc ®êi vµ tÝnh c¸ch - Giíi thiÖu t¸c gi¶, t¸c §Çu TK XIX. (TK 18 - 19) NguyÔn Du, vai trß vµ vÞ trÝ phÈm.

TruyÖn th¬ N«m, M­în cèt truyÖn cña «ng trong lÞch sö v¨n lôc b¸t. Kim V©n KiÒu häc ViÖt Nam. - Tãm t¾t néi dung cèt cña Trung Quèc chuyÖn, s¬ l­îc gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt (SGK) a ChÞ em Thuý NguyÔn Du Tr©n träng ngîi ca vÎ ®Ñp NghÖ thuËt ­íc lÖ cæ KiÒu (TK 18 - 19) cña chÞ em Thuý KiÒu. VÎ ®iÓn lÊy thiªn nhiªn lµm ®Ñp toµn bÝch cña nh÷ng chuÈn mùc ®Ó t¶ vÎ ®Ñp thiÕu n÷ phong kiÕn.

Qua ®ã con ng­êi. Kh¾c ho¹ râ dù c¶m vÒ kiÕp ng­êi tµi hoa nÐt ch©n dung chÞ em b¹c mÖnh. - ThÓ hiÖn c¶m høng nh©n v¨n v¨n NguyÔn Du b C¶nh ngµy xu©n NguyÔn Du Bøc tranh thiªn nhiªn, lÔ héi T¶ c¶nh thiªn nhiªn b»ng (TK 18 - 19) mïa xu©n t­¬i ®Ñp, trong nh÷ng tõ ng÷, h×nh ¶nh s¸ng. giµu chÊt t¹o h×nh.

c KiÒu ë lÇu NguyÔn Du C¶nh ngé c« ®¬n buån tñi vµ - Miªu t¶ néi t©m nh©n 1 Tổng hợp Kiến thức cơ bản Ngữ Văn lớp 9 – In photo Thủy Hiền Ng­ng BÝch (TK 18 - 19) tÊm lßng thuû chung, hiÕu vËt thµnh c«ng nhÊt. th¶o rÊt ®¸ng th­¬ng, ®¸ng - Bót ph¸p t¶ c¶nh ngô tr©n träng cña Thuý KiÒu t×nh tuyÖt bót. d M· Gi¸m Sinh NguyÔn Du - Bãc trÇn b¶n chÊt con NghÖ thuËt kÓ chuyÖn mua KiÒu (TK 18 - 19) bu«n xÊu xa, ®ª tiÖn cña M· kÕt hîp víi miªu t¶ Gi¸m Sinh. ngo¹i h×nh, cö chØ vµ - Hoµn c¶nh ®¸ng th­¬ng ng«n ng÷ ®èi tho¹i ®Ó cña Thuý KiÒu trong c¬n gia kh¾c ho¹ tÝnh c¸ch nh©n biÕn.

- Tè c¸o x· héi phong kiÕn, chµ ®¹p lªn s¾c tµi, nh©n phÈm cña ng­êi phô n÷. 5 Lôc V©n Tiªn NguyÔn §×nh - Vµi nÐt vÒ cuéc ®êi, sù - Lµ truyÒn th¬ N«m, cøu KiÒu ChiÓu (TK19) nghiÖp, vai trß cña NguyÔn mét trong nh÷ng t¸c NguyÖt Nga §×nh ChiÓu trong lÞch sö v¨n phÈm xuÊt s¾c cña N§C häc VN. ®­îc l­u truyÒn réng r·i - Tãm t¾t cèt chuyÖn LVT. - Kh¸t väng hµnh ®¹o gióp - NghÖ thuËt kÓ chuyÖn, ®êi sèng cña t¸c gi¶, kh¾c miªu t¶ rÊt gi¶n dÞ, méc ho¹ nh÷ng phÈm chÊt ®Ñp ®Ï m¹c, giµu mµu s¾c Nam cña hai nh©n vËt : LVT tµi Bé.

ba, dòng c¶m, träng nghÜa, khinh tµi ; KNN hiÒn hËu, nÕt na, ©n t×nh. Lôc V©n Tiªn NguyÔn §×nh - Sù ®èi lËp gi÷a thiÖn vµ - NghÖ thuËt kÓ chuyÖn gÆp n¹n ChiÓu (TK 19) ¸c, gi÷a nh©n c¸ch cao c¶ vµ kÕt hîp víi t¶ nh©n vËt nh÷ng toan tÝnh thÊp hÌn. qua hµnh ®éng, ng«n - Th¸i ®é, t×nh c¶m vµ lßng ng÷, lêi th¬ giµu c¶m tin cña t¸c gi¶ ®èi víi nh©n xóc, b×nh dÞ, d©n d·, d©n lao ®éng. giµu mµu s¾c Nam Bé.

ChuyÖn ng­êi con g¸i Nam X­¬ng (TrÝch “TruyÒn kú m¹n lôc” - NguyÔn D÷) A. T¸c gi¶: - NguyÔn D÷ (ch­a râ n¨m sinh, n¨m mÊt), quª ë H¶i D­¬ng. - NguyÔn D÷ sèng vµo nöa ®Çu thÕ kû XVI, lµ thêi kú TriÒu ®×nh nhµ Lª ®· b¾t ®Çu khñng ho¶ng, c¸c tËp ®oµn phong kiÕn Lª, M¹c, TrÞnh tranh giµnh quyÒn lùc, g©y ra nh÷ng cuéc néi chiÕn kÐo dµi. - ¤ng häc réng, tµi cao nh­ng chØ lµm quan mét n¨m råi c¸o vÒ, sèng Èn dËt ë vïng nói Thanh Ho¸.

§ã lµ c¸ch ph¶n kh¸ng cña nhiÒu tri thøc t©m huyÕt ®­¬ng thêi. XuÊt xø: “ChuyÖn ng­êi con g¸i Nam X­¬ng” lµ truyÖn thø 16 trong sè 20 truyÖn n»m trong t¸c phÈm næi tiÕng nhÊt cña NguyÔn D÷ “TruyÒn kú m¹n lôc”. TruyÖn cã nguån gèc tõ mét truyÖn cæ d©n gian trong kho tµng cæ tÝch ViÖt Nam “Vî chµng Tr­¬ng”. ThÓ lo¹i: TruyÖn truyÒn kú m¹n lôc (ghi chÐp t¶n m¹n nh÷ng truyÖn kú l¹ vÉn ®­îc l­u truyÒn).

ViÕt b»ng ch÷ H¸n. 2 Tổng hợp Kiến thức cơ bản Ngữ Văn lớp 9 – In photo Thủy Hiền 3. Chñ ®Ò: Qua c©u chuyÖn vÒ cuéc ®êi vµ c¸i chÕt th­¬ng t©m cña Vò N­¬ng, “ChuyÖn ng­êi con g¸i Nam X­¬ng” thÓ hiÖn niÒm th­¬ng c¶m ®èi víi sè phËn oan nghiÖt, ®ång thêi ca ngîi vÎ ®Ñp truyÒn thèng cña nh÷ng phô n÷ ViÖt Nam d­íi chÕ ®é phong kiÕn. Tãm t¾t: Vò ThÞ ThiÕt (Vò N­¬ng) lµ ng­êi phô n÷ nhan s¾c, ®øc h¹nh.

Chång nµng lµ Tr­¬ng Sinh ph¶i ®i lÝnh sau khi c­íi Ýt l©u. Nµng ë nhµ, mét m×nh võa nu«i con nhá võa ch¨m sãc mÑ chång ®au èm råi lµm ma chu ®¸o khi bµ mÊt. Tr­¬ng Sinh trë vÒ, nghe lêi con, nghi vî thÊt tiÕt nªn ®¸nh ®uæi ®i. Vò N­¬ng uÊt øc gieo m×nh xuèng s«ng Hoµng Giang tù vÉn, ®­îc thÇn Rïa Linh Phi vµ c¸c tiªn n÷ cøu.

Sau ®ã Tr­¬ng Sinh míi biÕt vî bÞ oan. Ýt l©u sau, Vò N­¬ng gÆp Phan Lang, ng­êi cïng lµng chÕt ®uèi ®­îc Linh Phi cøu. Khi Lang trë vÒ, Vò N­¬ng nhê göi chiÕc hoa vµng nh¾n chµng Tr­¬ng lËp ®µn gi¶i oan cho nµng. Tr­¬ng Sinh nghe theo, Vò N­¬ng Èn hiÖn gi÷a dßng, nãi väng vµo bê lêi t¹ tõ råi biÕn mÊt.

Bè côc: 3 ®o¹n - §o¹n 1:… cña m×nh: Cuéc h«n nh©n gi÷a Tr­¬ng Sinh vµ Vò N­¬ng, sù xa c¸ch v× chiÕn tranh vµ phÈm h¹nh cña nµng trong thêi gian xa c¸ch. - §o¹n 2: … qua råi: Nçi oan khuÊt vµ c¸i chÕt bi th¶m cña Vò N­¬ng. - §o¹n 3: Cßn l¹i: Cuéc gÆp gì gi÷a Vò N­¬ng vµ Phan Lang trong ®éi Linh Phi. Vò N­¬ng ®­îc gi¶i oan.

Gi¸ trÞ néi dung cña t¸c phÈm: (Gi¸ trÞ hiÖn thùc vµ gi¸ trÞ nh©n ®¹o s©u s¾c) 1. Gi¸ trÞ hiÖn thùc: - ChuyÖn ph¶n ¸nh hiÖn thùc x· héi phong kiÕn bÊt c«ng víi chÕ ®é nam quyÒn, chµ ®¹p sè phËn ng­êi phô n÷ (§¹i diÖn lµ nh©n vËt Tr­¬ng Sinh). - Ph¶n ¸nh sè phËn con ng­êi chñ yÕu qua sè phËn phô n÷: chÞu nhiÒu oan khuÊt vµ bÕ t¾c. - Ph¶n ¸nh x· héi phong kiÕn víi nh÷ng cuéc chiÕn tranh phi nghÜa lµm cho cuéc sèng cña ng­êi d©n cµng r¬i vµo bÕ t¾c.

Gi¸ trÞ nh©n ®¹o: a. Ca ngîi nh÷ng phÈm chÊt tèt ®Ñp cña ng­êi phô n÷ ViÖt Nam th«ng qua nh©n vËt Vò N­¬ng T¸c gi¶ ®Æt nh©n vËt Vò N­¬ng vµo nh÷ng hoµn c¶nh kh¸c nhau ®Ó béc lé ®êi sèng vµ tÝnh c¸ch nh©n vËt. Ngay tõ ®Çu, nµng ®· ®­îc giíi thiÖu lµ “tÝnh ®· thuú mÞ, nÕt na, l¹i thªm t­ dung tèt ®Ñp”. Chµng Tr­¬ng còng bëi mÕn c¸i dung h¹nh Êy, nªn míi xin víi mÑ tr¨m l¹ng vµng c­íi vÒ.

C¶nh 1: Trong cuéc sèng vî chång b×nh th­êng, nµng lu«n gi÷ g×n khu«n phÐp nªn dï chång nµng ®a nghi, ®èi víi vî phßng ngõa qu¸ søc nh­ng gia ®×nh ch­a tõng ph¶i bÊt hoµ. C¶nh 2: Khi tiÔn chång ®i, Vò N­¬ng rãt chÐn r­îu ®Çy, dÆn dß chång nh÷ng lêi t×nh nghÜa ®»m th¾m. Nµng “ch¼ng d¸m mong” vinh hiÓn mµ chØ cÇu cho chång “khi vÒ mang theo ®­îc hai ch÷ b×nh yªn, thÕ lµ ®ñ råi”. Vò N­¬ng còng th«ng c¶m cho nh÷ng nçi gian lao, vÊt v¶ mµ chång sÏ ph¶i chÞu ®ùng.

Vµ xóc ®éng nhÊt lµ nh÷ng lêi t©m t×nh vÒ nçi nhí nhung, tr«ng chê kh¾c kho¶i cña m×nh khi xa chång. Nh÷ng lêi v¨n tõng nhÞp, tõng nhÞp biÒn ngÉu nh­ nhÞp ®Ëp tr¸i tim nµng - tr¸i tim cña ng­êi vî trÎ kh¸t khao yªu th­¬ng ®ang thæn thøc lo ©u cho chång. Nh÷ng lêi ®so thÊm vµo lßng ng­êi, khiÕn ai ai còng xóc ®éng øa hai hµng lÖ. C¶nh 3: Råi ®Õn khi xa chång, nµng cµng chøng tá vµ béc lé nhiÒu phÈm chÊt ®¸ng quý.

Tr­íc hÕt, nµng lµ ng­êi vî hÕt mùc chung thuû víi chång. Nçi buån nhí chång vß vâ, kÐo dµi qua n¨m th¸ng. Mçi khi thÊy “b­ím l­în ®Çy v­ên” - c¶nh vui mïa xu©n hay “m©y che kÝn nói” - c¶nh buån mïa ®«ng, nµng l¹i chÆn “nçi buån gãc bÓ ch©n trêi nhí ng­êi ®i xa. §ång thêi, nµng lµ ng­êi mÑ hiÒn, hÕt lßng nu«i d¹y, ch¨m sãc, bï ®¾p cho ®øa con trai nhá sù thiÕu v¾ng t×nh cha.

B»ng chøng chÝnh lµ chiÕc bãng ë phÇn sau c©u chuyÖn mµ nµng vÉn b¶o ®ã lµ cha §¶n. Cuèi cïng, Vò N­¬ng cßn béc lé ®øc tÝnh hiÕu th¶o cña ng­êi con d©u, tËn t×nh ch¨m sãc mÑ chång giµ yÕu, èm ®au. Nµng lo ch¹y ch÷a thuèc thang cho mÑ qua khái, thµnh t©m lÔ b¸i thÇn phËt, bëi yÕu tè t©m linh ®èi víi ng­êi x­a lµ rÊt quan träng. Nµng lóc nµo còng dÞu dµng, “lÊy lêi ngät ngµo kh«n khÐo, khuyªn l¬n”.

Lêi tr¨ng trèi cuèi cïng cña bµ mÑ chång ®· 3 Tổng hợp Kiến thức cơ bản Ngữ Văn lớp 9 – In photo Thủy Hiền ®¸nh gi¸ cao c«ng lao cña Vò N­¬ng ®èi víi gia ®×nh: “Xanh kia quyÕt ch¼ng phô con, còng nh­ con ®· ch¼ng phô mÑ”. Th«ng th­êng, nhÊt lµ trong x· héi cò, mèi quan hÖ mÑ chång - con d©u lµ mèi quan hÖ c¨ng th¼ng, phøc t¹p. Nh­ng tr­íc ng­êi con d©u hÕt mùc hiÒn th¶o nh­ Vò N­¬ng th× bµ mÑ Tr­¬ng Sinh kh«ng thÓ kh«ng yªu mÕn.