Tổng hợp Kiến thức cơ bản Ngữ Văn lớp 9 – In photo Thủy Hiền PhÇn I: Néi dung «n tËp v¨n häc trung ®¹i B¶ng hÖ thèng c¸c t¸c gi¶, t¸c phÈm v¨n häc trung ®¹i häc ë líp 9 TT Tªn ®o¹n trÝch Tªn t¸c gi¶ Néi dung chñ yÕu NghÖ thuËt chñ yÕu 1 ChuyÖn ngêi NguyÔn D÷ - Kh¼ng ®Þnh vÎ ®Ñp t©m - TruyÖn truyÒn kú viÕt con g¸i Nam (TK16) hån truyÒn thèng cña ngêi b»ng ch÷ H¸n. X¬ng phô n÷ ViÖt Nam. - KÕt hîp nh÷ng yÕu tè 16 trong 20 - NiÒm c¶m th¬ng sè phËn hiÖn thùc vµ yÕu tè kú truyÖn truyÒn kú bi kÞch cña hä díi chÕ ®é ¶o, hoang ®êng víi m¹n lôc. Mîn phong kiÕn.
c¸ch kÓ chuyÖn, x©y cèt truyÖn “Vî dùng nh©n vËt rÊt thµnh chµng Tr¬ng” c«ng. 2 ChuyÖn cò Ph¹m §×nh Hæ §êi sèng xa hoa v« ®é cña Tuú bót ch÷ H¸n, ghi trong phñ chóa (TL 18) bän vua chóa, quan l¹i chÐp theo c¶m høng sù TrÞnh phong kiÕn thêi vua Lª, viÖc, c©u chuyÖn con ViÕt kho¶ng ®Çu chóa TrÞnh suy tµn ngêi ®¬ng thêi mét ®êi NguyÔn (®Çu c¸ch cô thÓ, ch©n thùc, TK XIX) sinh ®éng. 3 Håi thø 14 cña Ng« Gia V¨n - H×nh ¶nh anh hïng d©n - TiÓu thuyÕt lÞch sö Hoµng Lª nhÊt Ph¸i téc Quang Trung NguyÔn ch¬ng håi viÕt b»ng ch÷ thèng trÝ (Ng« Th× ChÝ, HuÖ víi chiÕn c«ng thÇn tèc H¸n. Ph¶n ¸nh giai Ng« Th× Du TK vÜ ®¹i ®¹i ph¸ qu©n Thanh - C¸ch kÓ chuyÖn ®o¹n lÞch sö ®Çy 18) mïa xu©n 1789.
nhanh gän, chän läc sù biÕn ®éng cña - Sù th¶m h¹i cña qu©n viÖc, kh¾c ho¹ nh©n vËt XHPKVN cuèi tíng T«n SÜ NghÞ vµ sè chñ yÕu qua hµnh ®éng TK XVIII phËn bi ®¸t cña vua t«i Lª vµ lêi nãi. Chiªu Thèng ph¶n níc h¹i d©n. 4 TruyÖn KiÒu NguyÔn Du Cuéc ®êi vµ tÝnh c¸ch - Giíi thiÖu t¸c gi¶, t¸c §Çu TK XIX. (TK 18 - 19) NguyÔn Du, vai trß vµ vÞ trÝ phÈm.
TruyÖn th¬ N«m, Mîn cèt truyÖn cña «ng trong lÞch sö v¨n lôc b¸t. Kim V©n KiÒu häc ViÖt Nam. - Tãm t¾t néi dung cèt cña Trung Quèc chuyÖn, s¬ lîc gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt (SGK) a ChÞ em Thuý NguyÔn Du Tr©n träng ngîi ca vÎ ®Ñp NghÖ thuËt íc lÖ cæ KiÒu (TK 18 - 19) cña chÞ em Thuý KiÒu. VÎ ®iÓn lÊy thiªn nhiªn lµm ®Ñp toµn bÝch cña nh÷ng chuÈn mùc ®Ó t¶ vÎ ®Ñp thiÕu n÷ phong kiÕn.
Qua ®ã con ngêi. Kh¾c ho¹ râ dù c¶m vÒ kiÕp ngêi tµi hoa nÐt ch©n dung chÞ em b¹c mÖnh. - ThÓ hiÖn c¶m høng nh©n v¨n v¨n NguyÔn Du b C¶nh ngµy xu©n NguyÔn Du Bøc tranh thiªn nhiªn, lÔ héi T¶ c¶nh thiªn nhiªn b»ng (TK 18 - 19) mïa xu©n t¬i ®Ñp, trong nh÷ng tõ ng÷, h×nh ¶nh s¸ng. giµu chÊt t¹o h×nh.
c KiÒu ë lÇu NguyÔn Du C¶nh ngé c« ®¬n buån tñi vµ - Miªu t¶ néi t©m nh©n 1 Tổng hợp Kiến thức cơ bản Ngữ Văn lớp 9 – In photo Thủy Hiền Ngng BÝch (TK 18 - 19) tÊm lßng thuû chung, hiÕu vËt thµnh c«ng nhÊt. th¶o rÊt ®¸ng th¬ng, ®¸ng - Bót ph¸p t¶ c¶nh ngô tr©n träng cña Thuý KiÒu t×nh tuyÖt bót. d M· Gi¸m Sinh NguyÔn Du - Bãc trÇn b¶n chÊt con NghÖ thuËt kÓ chuyÖn mua KiÒu (TK 18 - 19) bu«n xÊu xa, ®ª tiÖn cña M· kÕt hîp víi miªu t¶ Gi¸m Sinh. ngo¹i h×nh, cö chØ vµ - Hoµn c¶nh ®¸ng th¬ng ng«n ng÷ ®èi tho¹i ®Ó cña Thuý KiÒu trong c¬n gia kh¾c ho¹ tÝnh c¸ch nh©n biÕn.
- Tè c¸o x· héi phong kiÕn, chµ ®¹p lªn s¾c tµi, nh©n phÈm cña ngêi phô n÷. 5 Lôc V©n Tiªn NguyÔn §×nh - Vµi nÐt vÒ cuéc ®êi, sù - Lµ truyÒn th¬ N«m, cøu KiÒu ChiÓu (TK19) nghiÖp, vai trß cña NguyÔn mét trong nh÷ng t¸c NguyÖt Nga §×nh ChiÓu trong lÞch sö v¨n phÈm xuÊt s¾c cña N§C häc VN. ®îc lu truyÒn réng r·i - Tãm t¾t cèt chuyÖn LVT. - Kh¸t väng hµnh ®¹o gióp - NghÖ thuËt kÓ chuyÖn, ®êi sèng cña t¸c gi¶, kh¾c miªu t¶ rÊt gi¶n dÞ, méc ho¹ nh÷ng phÈm chÊt ®Ñp ®Ï m¹c, giµu mµu s¾c Nam cña hai nh©n vËt : LVT tµi Bé.
ba, dòng c¶m, träng nghÜa, khinh tµi ; KNN hiÒn hËu, nÕt na, ©n t×nh. Lôc V©n Tiªn NguyÔn §×nh - Sù ®èi lËp gi÷a thiÖn vµ - NghÖ thuËt kÓ chuyÖn gÆp n¹n ChiÓu (TK 19) ¸c, gi÷a nh©n c¸ch cao c¶ vµ kÕt hîp víi t¶ nh©n vËt nh÷ng toan tÝnh thÊp hÌn. qua hµnh ®éng, ng«n - Th¸i ®é, t×nh c¶m vµ lßng ng÷, lêi th¬ giµu c¶m tin cña t¸c gi¶ ®èi víi nh©n xóc, b×nh dÞ, d©n d·, d©n lao ®éng. giµu mµu s¾c Nam Bé.
ChuyÖn ngêi con g¸i Nam X¬ng (TrÝch “TruyÒn kú m¹n lôc” - NguyÔn D÷) A. T¸c gi¶: - NguyÔn D÷ (cha râ n¨m sinh, n¨m mÊt), quª ë H¶i D¬ng. - NguyÔn D÷ sèng vµo nöa ®Çu thÕ kû XVI, lµ thêi kú TriÒu ®×nh nhµ Lª ®· b¾t ®Çu khñng ho¶ng, c¸c tËp ®oµn phong kiÕn Lª, M¹c, TrÞnh tranh giµnh quyÒn lùc, g©y ra nh÷ng cuéc néi chiÕn kÐo dµi. - ¤ng häc réng, tµi cao nhng chØ lµm quan mét n¨m råi c¸o vÒ, sèng Èn dËt ë vïng nói Thanh Ho¸.
§ã lµ c¸ch ph¶n kh¸ng cña nhiÒu tri thøc t©m huyÕt ®¬ng thêi. XuÊt xø: “ChuyÖn ngêi con g¸i Nam X¬ng” lµ truyÖn thø 16 trong sè 20 truyÖn n»m trong t¸c phÈm næi tiÕng nhÊt cña NguyÔn D÷ “TruyÒn kú m¹n lôc”. TruyÖn cã nguån gèc tõ mét truyÖn cæ d©n gian trong kho tµng cæ tÝch ViÖt Nam “Vî chµng Tr¬ng”. ThÓ lo¹i: TruyÖn truyÒn kú m¹n lôc (ghi chÐp t¶n m¹n nh÷ng truyÖn kú l¹ vÉn ®îc lu truyÒn).
ViÕt b»ng ch÷ H¸n. 2 Tổng hợp Kiến thức cơ bản Ngữ Văn lớp 9 – In photo Thủy Hiền 3. Chñ ®Ò: Qua c©u chuyÖn vÒ cuéc ®êi vµ c¸i chÕt th¬ng t©m cña Vò N¬ng, “ChuyÖn ngêi con g¸i Nam X¬ng” thÓ hiÖn niÒm th¬ng c¶m ®èi víi sè phËn oan nghiÖt, ®ång thêi ca ngîi vÎ ®Ñp truyÒn thèng cña nh÷ng phô n÷ ViÖt Nam díi chÕ ®é phong kiÕn. Tãm t¾t: Vò ThÞ ThiÕt (Vò N¬ng) lµ ngêi phô n÷ nhan s¾c, ®øc h¹nh.
Chång nµng lµ Tr¬ng Sinh ph¶i ®i lÝnh sau khi cíi Ýt l©u. Nµng ë nhµ, mét m×nh võa nu«i con nhá võa ch¨m sãc mÑ chång ®au èm råi lµm ma chu ®¸o khi bµ mÊt. Tr¬ng Sinh trë vÒ, nghe lêi con, nghi vî thÊt tiÕt nªn ®¸nh ®uæi ®i. Vò N¬ng uÊt øc gieo m×nh xuèng s«ng Hoµng Giang tù vÉn, ®îc thÇn Rïa Linh Phi vµ c¸c tiªn n÷ cøu.
Sau ®ã Tr¬ng Sinh míi biÕt vî bÞ oan. Ýt l©u sau, Vò N¬ng gÆp Phan Lang, ngêi cïng lµng chÕt ®uèi ®îc Linh Phi cøu. Khi Lang trë vÒ, Vò N¬ng nhê göi chiÕc hoa vµng nh¾n chµng Tr¬ng lËp ®µn gi¶i oan cho nµng. Tr¬ng Sinh nghe theo, Vò N¬ng Èn hiÖn gi÷a dßng, nãi väng vµo bê lêi t¹ tõ råi biÕn mÊt.
Bè côc: 3 ®o¹n - §o¹n 1:… cña m×nh: Cuéc h«n nh©n gi÷a Tr¬ng Sinh vµ Vò N¬ng, sù xa c¸ch v× chiÕn tranh vµ phÈm h¹nh cña nµng trong thêi gian xa c¸ch. - §o¹n 2: … qua råi: Nçi oan khuÊt vµ c¸i chÕt bi th¶m cña Vò N¬ng. - §o¹n 3: Cßn l¹i: Cuéc gÆp gì gi÷a Vò N¬ng vµ Phan Lang trong ®éi Linh Phi. Vò N¬ng ®îc gi¶i oan.
Gi¸ trÞ néi dung cña t¸c phÈm: (Gi¸ trÞ hiÖn thùc vµ gi¸ trÞ nh©n ®¹o s©u s¾c) 1. Gi¸ trÞ hiÖn thùc: - ChuyÖn ph¶n ¸nh hiÖn thùc x· héi phong kiÕn bÊt c«ng víi chÕ ®é nam quyÒn, chµ ®¹p sè phËn ngêi phô n÷ (§¹i diÖn lµ nh©n vËt Tr¬ng Sinh). - Ph¶n ¸nh sè phËn con ngêi chñ yÕu qua sè phËn phô n÷: chÞu nhiÒu oan khuÊt vµ bÕ t¾c. - Ph¶n ¸nh x· héi phong kiÕn víi nh÷ng cuéc chiÕn tranh phi nghÜa lµm cho cuéc sèng cña ngêi d©n cµng r¬i vµo bÕ t¾c.
Gi¸ trÞ nh©n ®¹o: a. Ca ngîi nh÷ng phÈm chÊt tèt ®Ñp cña ngêi phô n÷ ViÖt Nam th«ng qua nh©n vËt Vò N¬ng T¸c gi¶ ®Æt nh©n vËt Vò N¬ng vµo nh÷ng hoµn c¶nh kh¸c nhau ®Ó béc lé ®êi sèng vµ tÝnh c¸ch nh©n vËt. Ngay tõ ®Çu, nµng ®· ®îc giíi thiÖu lµ “tÝnh ®· thuú mÞ, nÕt na, l¹i thªm t dung tèt ®Ñp”. Chµng Tr¬ng còng bëi mÕn c¸i dung h¹nh Êy, nªn míi xin víi mÑ tr¨m l¹ng vµng cíi vÒ.
C¶nh 1: Trong cuéc sèng vî chång b×nh thêng, nµng lu«n gi÷ g×n khu«n phÐp nªn dï chång nµng ®a nghi, ®èi víi vî phßng ngõa qu¸ søc nhng gia ®×nh cha tõng ph¶i bÊt hoµ. C¶nh 2: Khi tiÔn chång ®i, Vò N¬ng rãt chÐn rîu ®Çy, dÆn dß chång nh÷ng lêi t×nh nghÜa ®»m th¾m. Nµng “ch¼ng d¸m mong” vinh hiÓn mµ chØ cÇu cho chång “khi vÒ mang theo ®îc hai ch÷ b×nh yªn, thÕ lµ ®ñ råi”. Vò N¬ng còng th«ng c¶m cho nh÷ng nçi gian lao, vÊt v¶ mµ chång sÏ ph¶i chÞu ®ùng.
Vµ xóc ®éng nhÊt lµ nh÷ng lêi t©m t×nh vÒ nçi nhí nhung, tr«ng chê kh¾c kho¶i cña m×nh khi xa chång. Nh÷ng lêi v¨n tõng nhÞp, tõng nhÞp biÒn ngÉu nh nhÞp ®Ëp tr¸i tim nµng - tr¸i tim cña ngêi vî trÎ kh¸t khao yªu th¬ng ®ang thæn thøc lo ©u cho chång. Nh÷ng lêi ®so thÊm vµo lßng ngêi, khiÕn ai ai còng xóc ®éng øa hai hµng lÖ. C¶nh 3: Råi ®Õn khi xa chång, nµng cµng chøng tá vµ béc lé nhiÒu phÈm chÊt ®¸ng quý.
Tríc hÕt, nµng lµ ngêi vî hÕt mùc chung thuû víi chång. Nçi buån nhí chång vß vâ, kÐo dµi qua n¨m th¸ng. Mçi khi thÊy “bím lîn ®Çy vên” - c¶nh vui mïa xu©n hay “m©y che kÝn nói” - c¶nh buån mïa ®«ng, nµng l¹i chÆn “nçi buån gãc bÓ ch©n trêi nhí ngêi ®i xa. §ång thêi, nµng lµ ngêi mÑ hiÒn, hÕt lßng nu«i d¹y, ch¨m sãc, bï ®¾p cho ®øa con trai nhá sù thiÕu v¾ng t×nh cha.
B»ng chøng chÝnh lµ chiÕc bãng ë phÇn sau c©u chuyÖn mµ nµng vÉn b¶o ®ã lµ cha §¶n. Cuèi cïng, Vò N¬ng cßn béc lé ®øc tÝnh hiÕu th¶o cña ngêi con d©u, tËn t×nh ch¨m sãc mÑ chång giµ yÕu, èm ®au. Nµng lo ch¹y ch÷a thuèc thang cho mÑ qua khái, thµnh t©m lÔ b¸i thÇn phËt, bëi yÕu tè t©m linh ®èi víi ngêi xa lµ rÊt quan träng. Nµng lóc nµo còng dÞu dµng, “lÊy lêi ngät ngµo kh«n khÐo, khuyªn l¬n”.
Lêi tr¨ng trèi cuèi cïng cña bµ mÑ chång ®· 3 Tổng hợp Kiến thức cơ bản Ngữ Văn lớp 9 – In photo Thủy Hiền ®¸nh gi¸ cao c«ng lao cña Vò N¬ng ®èi víi gia ®×nh: “Xanh kia quyÕt ch¼ng phô con, còng nh con ®· ch¼ng phô mÑ”. Th«ng thêng, nhÊt lµ trong x· héi cò, mèi quan hÖ mÑ chång - con d©u lµ mèi quan hÖ c¨ng th¼ng, phøc t¹p. Nhng tríc ngêi con d©u hÕt mùc hiÒn th¶o nh Vò N¬ng th× bµ mÑ Tr¬ng Sinh kh«ng thÓ kh«ng yªu mÕn.