Quy trình kiểm tra tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệpđối với chi phí nhân côngnghiên cứutại chi nhánh công ty tnhh tư vấn thuế deloitte việt nam

Kiểm tra tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là một trong những nhiệm vụ quan trọng của… 120 trang · Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh · 2023.

• Tác giả: Phạm Thị Trang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Mai Hương
• Trường học: Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán – Kiểm toán
• Đề tài: Quy Trình Kiểm Tra Tuân Thủ Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp Đối Với Chi Phí Nhân Công Tại Deloitte Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Sự cần thiết của nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu đề tài
• 1.7. KẾT LUẬN
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TRA TUÂN THỦ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI CHI PHÍ NHÂN CÔNG TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
• 2.1. Khảo lược các nghiên cứu trước đây
• 2.2. Tổng quan về các công trình nghiên cứu
• 2.3. Một số đặc điểm kế toán của chi phí nhân công
• 2.4. Chi phí nhân công
• 2.5. Một số đặc điểm của thuế TNDN
• 2.6. Mối quan hệ giữa chi phí nhân công với thuế TNDN trong kiểm toán BCTC
• 2.7. Quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công trong kiểm toán BCTC
• 2.8. Tóm tắt những văn bản pháp lý liên quan
• 2.9. Tổng hợp một số rủi ro khi kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công trong kiểm toán BCTC
• 2.10. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Giới thiệu sơ lược về Deloitte
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển của Deloitte
• 3.3. Tầm nhìn và giá trị cốt lõi của Deloitte
• 3.4. Chiến lược hoạt động
• 3.5. Cơ cấu tổ chức
• 3.6. Loại hình doanh nghiệp
• 3.7. Cơ cấu tổ chức quản lý của Công ty TNHH Deloitte Việt Nam
• 3.8. Đặc điểm chuyên ngành và dịch vụ kinh doanh
• 3.9. Quy trình kiểm tra tuân thủ thuế chung tại Deloitte
• 3.10. Mô tả thực trạng quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công – Mô phỏng tại Công ty ABC
• 3.10.1. Giới thiệu khái quát về Công ty ABC
• 3.10.2. Quy trình thực hiện
• 3.10.2.1. Giai đoạn tiền kế hoạch
• 3.10.2.2. Đánh giá rủi ro
• 3.10.2.3. Tiếp nhận khách hàng
• 3.10.2.4. Đồng ý với các điều kiện của hợp đồng
• 3.10.2.5. Giai đoạn lập kế hoạch
• 3.10.2.5.1. Tìm hiểu chung về khách hàng
• 3.10.2.5.2. Phương pháp tiếp cận và giới hạn công việc
• 3.10.2.5.3. Lập danh sách những thông tin yêu cầu khách hàng cung cấp
• 3.10.2.5.4. Thực hiện các thủ tục phân tích ban đầu
• 3.10.2.6. Giai đoạn thực hiện kiểm tra tuân thủ thuế
• 3.10.2.6.1. Rà soát Sổ nhật ký chung và bảng lương
• 3.10.2.6.2. Tổng hợp tài liệu, chứng từ liên quan đến chi phí công nhân
• 3.10.2.6.3. Lập bảng tóm tắt chi phí nhân công
• 3.10.2.6.4. Chọn mẫu kiểm tra
• 3.10.2.6.5. Tính cap welfare
• 3.10.2.7. Giai đoạn kết thúc
• 3.11. Khảo sát về việc thực hiện quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công tại Công ty TNHH Tư vấn Thuế Deloitte Việt Nam
• 3.11.1. Mục tiêu khảo sát
• 3.11.2. Nội dung khảo sát
• 3.11.3. Mô tả khảo sát
• 3.11.4. Phương pháp khảo sát
• 3.11.5. Kết quả khảo sát
• 3.12. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý
• 4.1. Hàm ý giải pháp
• 4.2. Một số nhận xét quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công
• 4.2.1. Về giai đoạn lập kế hoạch kiểm tra
• 4.2.2. Về giai đoạn thực hiện kiểm tra
• 4.2.3. Về giai đoạn kết thúc kiểm tra
• 4.3. Một số giải pháp đề xuất nhằm hoàn thiện quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công
• 4.4. Một số kiến nghị đối với cấp trên và Deloitte Việt Nam
• 4.5. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 4.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kiểm Tra Tuân Thủ Thuế TNDN Tại Deloitte Việt Nam

Kiểm tra tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các công ty kiểm toán, đặc biệt là tại Deloitte Việt Nam. Với sự phát triển không ngừng của môi trường kinh doanh, việc tuân thủ các quy định thuế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Deloitte, với vai trò là một trong bốn công ty kiểm toán lớn nhất thế giới, đã xây dựng quy trình kiểm tra chặt chẽ nhằm đảm bảo rằng các doanh nghiệp tuân thủ đúng các quy định về thuế TNDN, đặc biệt là đối với khoản mục chi phí nhân công.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Kiểm Tra Tuân Thủ Thuế TNDN

Kiểm tra tuân thủ thuế TNDN không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động tài chính. Việc tuân thủ đúng quy định thuế giúp doanh nghiệp duy trì uy tín và phát triển bền vững.

1.2. Đặc Điểm Của Quy Trình Kiểm Tra Tại Deloitte

Quy trình kiểm tra tại Deloitte được thiết kế khoa học, bao gồm nhiều bước từ việc thu thập thông tin, phân tích dữ liệu đến việc lập báo cáo. Điều này giúp đảm bảo rằng mọi khía cạnh của chi phí nhân công đều được xem xét kỹ lưỡng.

II. Những Thách Thức Trong Kiểm Tra Tuân Thủ Thuế TNDN

Mặc dù quy trình kiểm tra tại Deloitte rất chặt chẽ, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc đảm bảo tuân thủ thuế TNDN. Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc phân loại các khoản chi phí nhân công, dẫn đến việc kê khai thuế không chính xác. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu của doanh nghiệp mà còn có thể dẫn đến các hình phạt từ cơ quan thuế.

2.1. Khó Khăn Trong Phân Loại Chi Phí Nhân Công

Chi phí nhân công thường rất đa dạng và phức tạp, với nhiều khoản phúc lợi khác nhau. Việc phân loại sai các khoản chi phí này có thể dẫn đến việc kê khai thuế không chính xác, gây ra rủi ro cho doanh nghiệp.

2.2. Thay Đổi Liên Tục Trong Quy Định Thuế

Các quy định thuế thường xuyên thay đổi, điều này tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp trong việc cập nhật và tuân thủ. Deloitte cần phải liên tục cập nhật thông tin để đảm bảo rằng quy trình kiểm tra luôn phù hợp với các quy định mới nhất.

III. Phương Pháp Kiểm Tra Tuân Thủ Thuế TNDN Tại Deloitte

Deloitte áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để kiểm tra tuân thủ thuế TNDN, từ việc thu thập dữ liệu đến phân tích và đánh giá. Các phương pháp này không chỉ giúp phát hiện sai sót mà còn cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính của doanh nghiệp.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm hồ sơ kế toán, báo cáo tài chính và các tài liệu liên quan. Việc thu thập dữ liệu đầy đủ và chính xác là bước đầu tiên quan trọng trong quy trình kiểm tra.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Để Đánh Giá Rủi Ro

Sau khi thu thập dữ liệu, Deloitte tiến hành phân tích để đánh giá các rủi ro tiềm ẩn. Việc này giúp xác định các lĩnh vực cần chú ý đặc biệt trong quá trình kiểm tra.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quy Trình Kiểm Tra Tại Deloitte

Quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN tại Deloitte không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định mà còn mang lại nhiều lợi ích khác. Các doanh nghiệp có thể tối ưu hóa chi phí thuế và cải thiện tình hình tài chính thông qua việc áp dụng các kiến thức và kinh nghiệm từ Deloitte.

4.1. Tối Ưu Hóa Chi Phí Thuế

Thông qua quy trình kiểm tra, doanh nghiệp có thể xác định các khoản chi phí được trừ và không được trừ, từ đó tối ưu hóa chi phí thuế TNDN.

4.2. Cải Thiện Tình Hình Tài Chính

Việc tuân thủ đúng quy định thuế giúp doanh nghiệp duy trì uy tín và cải thiện tình hình tài chính, từ đó thu hút thêm nhiều khách hàng và đối tác.

V. Kết Luận Về Kiểm Tra Tuân Thủ Thuế TNDN Tại Deloitte

Kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công tại Deloitte Việt Nam là một quy trình quan trọng, giúp doanh nghiệp đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật. Qua đó, không chỉ giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Tuân Thủ

Việc tuân thủ thuế không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Của Quy Trình Kiểm Tra

Deloitte cần tiếp tục cải tiến quy trình kiểm tra để đáp ứng tốt hơn với các thay đổi trong môi trường kinh doanh và quy định thuế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Bối cảnh thực tiễn và lý do chọn đề tài

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính đến ngày 31/12/2020, cả nước có 684,3 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động với tổng số lao động đạt 14,7 triệu người, tăng 35,5% về số lượng doanh nghiệp và 4,9% về số lao động so với năm 2016. Sự phát triển về quy mô và số lượng doanh nghiệp kéo theo nhu cầu rà soát, kiểm tra tình hình tuân thủ nghĩa vụ thuế phục vụ nhiều mục đích khác nhau như: kiểm tra tình hình hoạt động trước khi thực hiện mua bán - sáp nhập (M&A), rà soát sức khỏe thuế định kỳ, hoặc kiểm tra tuân thủ trước khi giải thể, phá sản.

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, chi phí nhân công là khoản mục chiếm tỷ trọng lớn và có tính chất phức tạp do gắn liền với nhiều chính sách đãi ngộ, tiền lương, tiền thưởng và các khoản phúc lợi đặc thù theo từng cấp bậc nhân sự. Do các văn bản hướng dẫn từ Bộ Tài chính và cơ quan thuế liên tục thay đổi, nhiều doanh nghiệp chưa nắm bắt đầy đủ hoặc không ban hành quy chế tài chính, quy định nội bộ rõ ràng. Thực trạng này dẫn đến việc phân loại sai các khoản chi phí được trừ và không được trừ khi xác định nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), gây ra rủi ro bị cơ quan thuế truy thu và xử phạt chậm nộp với số tiền lớn. Xuất phát từ thực tế đó, tác giả Phạm Thị Trang thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm nghiên cứu có hệ thống quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với khoản mục chi phí nhân công tại Chi nhánh Công ty TNHH Tư vấn Thuế Deloitte Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu

Đề tài xác định hệ thống mục tiêu cụ thể gồm:

1. Mục tiêu tổng quát: Phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Chi nhánh Công ty TNHH Tư vấn Thuế Deloitte Việt Nam.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Quan sát, tìm hiểu và hệ thống hóa thực trạng quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công do Deloitte Việt Nam thực hiện.
   • Nhận xét, đánh giá ưu điểm và hạn chế trong quy trình thực tế; từ đó đề xuất các kiến nghị cải tiến quy trình kiểm tra tuân thủ thuế đối với khoản mục này tại đơn vị thực tập.

Câu hỏi nghiên cứu

Khóa luận tập trung giải quyết hai câu hỏi nghiên cứu chính:

1. Những rủi ro và khó khăn mà kiểm toán viên gặp phải trong quá trình thực hiện kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công tại Deloitte Việt Nam là gì?
2. Cần có những giải pháp nào nhằm cải thiện và hoàn thiện quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Deloitte Việt Nam?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với khoản mục chi phí nhân công tại Chi nhánh Công ty TNHH Tư vấn Thuế Deloitte Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Chi nhánh Công ty TNHH Tư vấn Thuế Deloitte Việt Nam; dữ liệu thực nghiệm được mô phỏng tại khách hàng là Công ty Cổ phần ABC (chi nhánh của tập đoàn đa quốc gia có trụ sở chính tại Mỹ).
• Phạm vi thời gian: Số liệu và hồ sơ kiểm tra được thu thập cho niên độ tài chính kết thúc ngày 30/06/2022 của Công ty ABC.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm nền tảng

Khoá luận tiếp cận khái niệm tuân thủ thuế từ cả góc độ pháp lý và lý luận quản lý:

• Khái niệm tuân thủ thuế theo James và Alley (2002), McKerchar (2003), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD (2004) và quan điểm của Tổng cục Thuế Việt Nam: Tuân thủ thuế là việc người nộp thuế chấp hành đầy đủ, chính xác và đúng hạn các nghĩa vụ đăng ký, kê khai, nộp thuế và lưu trữ hồ sơ theo quy định pháp luật mà không cần sự cưỡng chế.
• Cơ sở dẫn liệu kiểm toán đối với khoản mục chi phí nhân công (theo giáo trình Kiểm toán - Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh) gồm 5 tiêu chí: Tính hiện hữu, Quyền và nghĩa vụ, Tính đầy đủ, Tính chính xác, Đánh giá và phân bổ.

Hệ thống văn bản pháp luật và chế độ kế toán áp dụng

Khóa luận căn cứ vào hệ thống văn bản pháp quy hiện hành của Việt Nam để đối chiếu và xác định nghĩa vụ thuế:

• Chuẩn mực và chế độ kế toán: Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 17 (VAS 17 - Thuế thu nhập doanh nghiệp ban hành theo Quyết định 12/2005/QĐ-BTC); Thông tư 200/2014/TT-BTC (quy định hạch toán các tài khoản TK 334, TK 338, TK 622, TK 641, TK 642, TK 3334, TK 821); Thông tư 11/2021/TT-BXD về quản lý chi phí.
• Pháp luật thuế TNDN: Luật Thuế TNDN số 14/2008/QH12 (sửa đổi, bổ sung năm 2013); Nghị định 218/2013/NĐ-CP; Thông tư 96/2015/TT-BTC và Thông tư 25/2018/TT-BTC hướng dẫn về các khoản chi phí được trừ và không được trừ (bao gồm quy định về mức khống chế chi phúc lợi - cap welfare không quá 01 tháng lương bình quân thực tế).
• Pháp luật lao động và bảo hiểm: Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 (Điều 90 về tiền lương); Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH; Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13; Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi số 46/2014/QH13; Luật Việc làm số 38/2013/QH13; Luật Công đoàn số 12/2012/QH13; Quyết định 595/QĐ-BHXH, Công văn 2159/BHXH-BT, Quyết định 23/2021/QĐ-TTg, Nghị quyết 68/NQ-CP và Nghị quyết 116/NQ-CP về các chính sách hỗ trợ lao động.

Khoản trích nộp	Tỷ lệ trích tính vào chi phí DN	Tỷ lệ trừ vào lương NLĐ	Tổng tỷ lệ trích nộp
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	17,5%	8,0%	25,5%
Bảo hiểm y tế (BHYT)	3,0%	1,5%	4,5%
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)	1,0%	1,0%	2,0%
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	2,0%	0,0%	2,0%
Tổng cộng	23,5%	10,5%	34,0%

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng mô tả:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập hồ sơ làm việc (Working Papers - WP), Sổ nhật ký chung (General Ledger), Bảng cân đối số phát sinh (Trial Balance), Bảng tính lương (Payroll), Hợp đồng lao động, Giấy phép lao động của Công ty ABC và các tài liệu nội bộ tại Deloitte.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp, so sánh: Đối chiếu số liệu giữa sổ cái và báo cáo tài chính, phân tích biến động chi phí nhân công giữa niên độ 2021 và 2022, so sánh lương giữa các tháng và giữa lao động trong nước với lao động nước ngoài.
• Phương pháp mô tả tình huống (Case study): Tái hiện chi tiết các bước trong quy trình kiểm tra tuân thủ thuế đối với chi phí nhân công của khách hàng ABC.
• Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi: Thực hiện khảo sát trực tuyến qua Google Form đối với các kiểm toán viên và chuyên viên tư vấn thuế có kinh nghiệm tại Deloitte Việt Nam kết hợp phỏng vấn trực tiếp nhằm xác định rủi ro, khó khăn và thu thập đề xuất giải pháp.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu

Chương này thiết lập nền tảng đề tài thông qua việc phân tích tính cấp thiết của công tác kiểm tra tuân thủ thuế trong bối cảnh hội nhập kinh tế. Tác giả trình bày cấu trúc nghiên cứu gồm mục tiêu tổng quát, 2 mục tiêu cụ thể, 2 câu hỏi nghiên cứu, phạm vi không gian tại Deloitte Việt Nam (minh họa tại Công ty ABC niên độ kết thúc 30/06/2022) và tóm lược khung phương pháp luận áp dụng xuyên suốt khóa luận.

Chương 2: Các nghiên cứu trước và cơ sở lý luận về kiểm tra tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp đối với chi phí nhân công trong kiểm toán báo cáo tài chính

Chương 2 tổng hợp 4 công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến đề tài:

• Nghiên cứu của Mushi và Kweka (2021) tại Tanzania về hiệu quả quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN tại các quốc gia đang phát triển.
• Nghiên cứu của Oko và Ogbu (2019) tại Nigeria về quy trình đánh giá tuân thủ thuế TNDN.
• Nghiên cứu của Đặng Thị Hoài (2014) về hiệu quả kiểm tra tuân thủ thuế đối với doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh.
• Nghiên cứu của Nguyễn Thị Huyền Trang (2018) về chất lượng kiểm tra tuân thủ thuế TNDN tại Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh.

Từ việc chỉ ra khoảng trống nghiên cứu (thiếu vắng các nghiên cứu phân tích chuyên sâu về dữ liệu nội bộ doanh nghiệp đối với khoản mục chi phí nhân công), chương 2 hệ thống hóa lý thuyết về kế toán tiền lương (tài khoản 334, 338, 622, 641, 642), kế toán thuế TNDN (tài khoản 3334, 821), các quy định pháp luật về tỷ lệ trích bảo hiểm bắt buộc và các điều kiện để chi phí nhân công được tính là chi phí hợp lý được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN theo quy định tại Thông tư 96/2015/TT-BTC. Đồng thời, chương này xác lập 5 cơ sở dẫn liệu kiểm toán và phân tích các rủi ro điển hình như: chi phí không phục vụ sản xuất kinh doanh, thiếu hồ sơ chứng từ hợp lệ, chi thưởng thiếu quy chế, hồ sơ lao động nước ngoài thiếu giấy phép lao động, hoặc khấu trừ thiếu thuế thu nhập cá nhân.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

Chương 3 trình bày thông tin tổng quan về Deloitte Việt Nam (thành lập từ tiền thân Công ty VACO năm 1991, hoạt động theo Giấy chứng nhận ĐKKD số 0100112500, áp dụng các chiến lược hoạt động "AS ONE" và "ALL IN"). Trọng tâm của chương là mô tả thực trạng quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công mô phỏng tại Công ty Cổ phần ABC (doanh nghiệp sản xuất công nghệ điều khiển, tự động hóa và hàng không vũ trụ có vốn điều lệ 130 tỷ VNĐ, gồm 1 nhân viên nước ngoài và 508 nhân viên Việt Nam).

Quy trình kiểm tra được Deloitte thực hiện qua 4 giai đoạn cụ thể:

1. Giai đoạn tiền kế hoạch: Đánh giá rủi ro hợp đồng dựa trên hệ thống tiêu chí quản lý, cơ cấu tổ chức, rủi ro gian lận; thực hiện thủ tục tiếp nhận khách hàng và ký kết hợp đồng tư vấn thuế.
2. Giai đoạn lập kế hoạch: Tìm hiểu môi trường kinh doanh và chính sách kế toán của khách hàng; xác định phương pháp tiếp cận và ngưỡng trọng yếu kiểm toán (được xác lập ở mức các vấn đề có giá trị từ 10.000 USD trở lên); gửi danh mục yêu cầu tài liệu (Information Request List) có phân loại mức độ ưu tiên High/Medium; thực hiện thủ tục phân tích sơ bộ so sánh Sổ nhật ký chung với Bảng cân đối số phát sinh và phân tích biến động chi phí nhân công giữa năm 2021 và 2022.

Tên tài khoản	Số hiệu	Năm 2021 (VNĐ)	Năm 2022 (VNĐ)	Biến động	Tỷ lệ biến động
Kinh phí công đoàn	338200	65.451	-	-	0%
Bảo hiểm xã hội	338300	765.500	-	-765.500	-100%
Bảo hiểm y tế	338400	148.767	-	-	0%
Phải trả, phải nộp khác	338890	193.476	-	-	0%
Bảo hiểm thất nghiệp	338900	87.338	-	-	0%
Chi phí nhân viên VN	642101	7.722	8.650	+928	+12%
Chi phí lương tháng 13	642102	3.606	3.786	+180	+5%
Tiền thưởng	642103	673.968	1.968.000	+1.294.032	+192%
Trợ cấp thất nghiệp	642104	43.762	10.940	-32.822	-75%
Chi phí ngày phép	642105	2.964	3.112	+148	+5%
Vé máy bay	642801	83.150	64.025	-19.125	-23%
Chi phí công tác	642802	130.044	100.134	-29.910	-23%
Chi phí tiếp khách	642803	170.057	83.328	-86.729	-51%
Chi phí nhân viên khác	642805	200.031	126.020	-74.011	-37%

Ghi chú phát hiện: Phân tích cho thấy khoản mục Tiền thưởng (TK 642103) năm 2022 tăng đột biến 192% do công ty thực hiện chương trình thưởng bán hàng (Incentive Program) chi trả cho 3 nhân viên với tổng giá trị 77.890 USD và tăng tiền thưởng cuối năm; chi phí tiền lương tháng 9 và tháng 12 đạt giá trị cao nhất trong năm do trùng thời điểm chi trả incentive và lương tháng 13. 3. Giai đoạn thực hiện kiểm tra:

• Rà soát Sổ nhật ký chung và phân loại mã nghiệp vụ: Gắn nhãn "EC - Tên chi phí" cho các khoản liên quan đến nhân công và "SGA - Tên chi phí" cho chi phí bán hàng, quản lý chung.
• Tổng hợp, đối chiếu hồ sơ pháp lý lao động gồm: Hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, giấy phép lao động của chuyên gia nước ngoài, quy chế tài chính (lương tháng 13, phụ cấp đi lại 60 USD/tháng, mức lương cơ sở quy định bằng USD nhưng chi trả bằng VND theo tỷ giá ngày 23 hàng tháng).
• Lập bảng tổng hợp chi phí nhân công (Summary of Employment Cost), tiến hành chọn mẫu kiểm tra chi tiết và tính toán mức khống chế chi phúc lợi nhân viên (Cap welfare) theo quy định thuế hiện hành.

4. Giai đoạn kết thúc: Tổng hợp các sai sót, đánh giá ảnh hưởng về thuế và phát hành báo cáo tư vấn thuế cho khách hàng.
5. Kết quả khảo sát thực tế: Phân tích dữ liệu khảo sát ý kiến kiểm toán viên tại Deloitte Việt Nam về các khó khăn trong việc thu thập chứng từ, tính phức tạp của chính sách phúc lợi và các rủi ro tuân thủ thuế thường gặp.

Chương 4: Kết luận và hàm ý

Dựa trên kết quả phân tích tại Công ty ABC và khảo sát kiểm toán viên, chương 4 tổng kết các ưu điểm và hạn chế trong từng giai đoạn của quy trình kiểm tra tại Deloitte. Tác giả đưa ra các nhóm giải pháp và kiến nghị cụ thể:

• Hoàn thiện bảng danh mục yêu cầu tài liệu chuẩn hóa theo từng loại hình doanh nghiệp.
• Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa nhóm kiểm toán độc lập và nhóm tư vấn thuế để tái sử dụng bằng chứng kiểm toán.
• Đề xuất các chương trình đào tạo nội bộ chuyên sâu về chính sách thuế mới liên quan đến các khoản phúc lợi và lao động nước ngoài.
• Trình bày các hạn chế của đề tài và định hướng nghiên cứu tiếp theo.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Hệ thống hóa quy trình kiểm tra thực tế: Khóa luận đã mô tả chi tiết quy trình 4 giai đoạn kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công tại một công ty tư vấn thuộc nhóm Big 4 (Deloitte Việt Nam), làm rõ phương pháp tiếp cận dựa trên rủi ro và việc áp dụng mức trọng yếu (10.000 USD tại Công ty ABC).
2. Làm rõ các biến động và rủi ro thực tế:
   • Xác định và giải trình nguyên nhân biến động tăng 192% của chi phí tiền thưởng tại Công ty ABC thông qua việc kiểm tra hồ sơ chi trả khoản thưởng khuyến mại 77.890 USD cho 3 nhân sự.
   • Chỉ ra mối quan hệ biến động chi phí lương theo mùa vụ: Lương tháng 9 và tháng 12 đạt mức cao nhất trong chu kỳ 12 tháng do gắn liền với việc quyết toán lương tháng 13 và chi trả thưởng kinh doanh.
   • Minh chứng tính thống nhất giữa số liệu trên Sổ nhật ký chung và Bảng cân đối số phát sinh đối với các tài khoản chi phí nhân sự (TK 642101 đến 642105, TK 642801 đến 642805).
3. Phân tích thực trạng tuân thủ bảo hiểm và phúc lợi: Khóa luận ghi nhận thực tế giảm trừ 100% số phát sinh BHXH và giảm 75% trợ cấp thất nghiệp trong năm 2022 tại đơn vị được khảo sát, đồng thời mô hình hóa việc tính toán giới hạn phúc lợi (Cap welfare) nhằm phòng ngừa rủi ro bị loại chi phí khi quyết toán thuế TNDN.

Giải pháp và kiến nghị do tác giả đề xuất

• Về quy trình làm việc: Xây dựng danh mục kiểm tra (Checklist) chi tiết riêng cho mảng chi phí lao động nước ngoài và các khoản phúc lợi không bằng tiền; thiết lập quy trình kiểm tra sớm tài liệu trực tuyến trước khi thực địa.
• Về công tác phối hợp: Tăng cường trao đổi thông tin định kỳ giữa kiểm toán viên và bộ phận kế toán của doanh nghiệp để kịp thời chuẩn hóa văn bản hóa các quy chế thưởng trước thời điểm kết thúc năm tài chính.
• Về phía Deloitte Việt Nam: Nâng cấp công cụ hỗ trợ xử lý dữ liệu bảng lương lớn và tổ chức tập huấn chuyên đề về các nghị định, chính sách hỗ trợ người lao động sau đại dịch.

Đóng góp của đề tài

Tác giả đã kết nối lý thuyết kiểm toán - thuế với hồ sơ thực tế tại doanh nghiệp sản xuất FDI quy mô hơn 500 lao động; bổ sung bằng chứng thực nghiệm về các khó khăn của kiểm toán viên thông qua khảo sát thực tế tại Chi nhánh Công ty TNHH Tư vấn Thuế Deloitte Việt Nam, bù đắp khoảng trống nghiên cứu chuyên sâu về chi phí nhân công trong các công trình trước đây.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

• Phạm vi dữ liệu: Khóa luận chỉ thực hiện nghiên cứu điển hình trên một khách hàng duy nhất là Công ty Cổ phần ABC trong một niên độ tài chính (kết thúc ngày 30/06/2022), do đó chưa phản ánh được toàn bộ sự đa dạng về chính sách nhân sự của các loại hình doanh nghiệp khác.
• Số liệu đã qua điều chỉnh: Do yêu cầu bảo mật thông tin khách hàng của Deloitte Việt Nam, các số liệu tài chính và tên đơn vị đã được tác giả xử lý và mã hóa, có thể hạn chế phần nào tính tổng quát hóa cho toàn ngành.
• Kinh nghiệm thực tế: Nghiên cứu được thực hiện trong thời gian thực tập tốt nghiệp có giới hạn, tác giả chủ yếu tập trung vào chi phí nhân công gián tiếp và quản lý mà chưa đi sâu vào toàn bộ các khía cạnh chi phí nhân công trực tiếp tại hiện trường sản xuất.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các doanh nghiệp thuộc nhiều ngành nghề kinh doanh khác nhau (xây dựng, thương mại, dịch vụ, công nghệ) để so sánh mức độ rủi ro tuân thủ thuế đối với chi phí nhân công.
• Nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin và công cụ phân tích dữ liệu tự động trong việc rà soát bảng lương và phát hiện bất thường trong chi phí nhân viên.
• Phân tích sâu hơn tác động của các hiệp định tránh đánh thuế hai lần đối với chi phí chuyên gia nước ngoài làm việc tại các doanh nghiệp FDI.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo chuyên môn cho các đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Thuế: Tài liệu cung cấp góc nhìn thực tế về quy trình kiểm toán tuân thủ thuế tại công ty Big 4; phương pháp thiết kế giấy làm việc (Working Paper) kiểm tra chi phí lương và bảo hiểm; cách thức đối chiếu giữa chuẩn mực kế toán (VAS 17, Thông tư 200) và quy định pháp luật thuế (Thông tư 96, Thông tư 25).
• Kiểm toán viên và chuyên viên tư vấn thuế: Tham khảo cấu trúc danh mục yêu cầu thông tin (Information Request List), phương pháp phân loại mã chi phí (EC/SGA) và quy trình kiểm tra mức khống chế phúc lợi (Cap welfare).
• Doanh nghiệp và bộ phận kế toán - nhân sự: Cung cấp thông tin cảnh báo về các lỗi phân loại chi phí thường gặp, yêu cầu về tính hợp lệ của hồ sơ lao động nước ngoài và căn cứ văn bản cần chuẩn bị để bảo vệ chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Ngưỡng trọng yếu (Materiality) được Deloitte áp dụng khi kiểm tra tuân thủ thuế tại Công ty ABC là bao nhiêu?

Deloitte xác định mức độ trọng yếu trong hợp đồng kiểm tra tuân thủ thuế tại Công ty ABC là 10.000 USD. Nhóm kiểm tra tập trung rà soát, điều tra và báo cáo đối với các giao dịch hoặc vấn đề thuế phát sinh có giá trị bằng hoặc vượt quá mức này.

2. Nguyên nhân chính khiến khoản mục Tiền thưởng (TK 642103) của Công ty ABC năm 2022 tăng đột biến 192% so với năm 2021 là gì?

Chi phí tiền thưởng năm 2022 tăng 192% (tương đương tăng 1.294.032 VNĐ trên số liệu mã hóa so với năm 2021) do trong năm công ty phát sinh khoản chi trả thưởng theo chương trình khuyến khích bán hàng (Incentive Program) cho 3 nhân viên với tổng số tiền 77.890 USD, kết hợp với việc gia tăng quỹ tiền thưởng cuối năm cho toàn thể nhân sự.

3. Biến động chi phí tiền lương giữa nhân viên Việt Nam và nhân viên nước ngoài tại Công ty ABC tập trung cao nhất vào những tháng nào trong năm tài chính?

Chi phí tiền lương của cả nhân viên Việt Nam và nhân viên nước ngoài đều đạt đỉnh điểm vào tháng 9 và tháng 12. Tháng 9 gắn liền với đợt chi trả thưởng khuyến khích bán hàng (Incentive), còn tháng 12 tăng cao do chính sách chi trả lương tháng 13 theo quy định trong hợp đồng lao động và thỏa ước của công ty.

4. Quy định về mức trích các khoản bảo hiểm bắt buộc và kinh phí công đoàn tính vào chi phí doanh nghiệp được trình bày trong khóa luận như thế nào?

Theo các văn bản pháp luật hiện hành được tổng hợp trong khóa luận, tổng mức trích nộp tính vào chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là 23,5% trên quỹ tiền lương đóng bảo hiểm (gồm: BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1%, Kinh phí công đoàn 2%); phần khấu trừ trực tiếp vào thu nhập của người lao động là 10,5% (gồm: BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Thị Trang đã phản ánh chi tiết thực trạng quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với khoản mục chi phí nhân công tại Chi nhánh Công ty TNHH Tư vấn Thuế Deloitte Việt Nam thông qua trường hợp điển hình của Công ty ABC. Công trình làm rõ sự kết hợp giữa các chuẩn mực kế toán Việt Nam và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuế trong việc đánh giá tính hợp lý, hợp lệ của các khoản chi tiền lương, tiền thưởng và phúc lợi nhân viên. Các phân tích biến động số liệu thực tế cùng hệ thống giải pháp được đề xuất trong khóa luận cung cấp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn hữu ích cho công tác kiểm tra tuân thủ thuế tại các doanh nghiệp hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tác giả đã trình bày tính cấp thiết của đề tài, từ đó tác giả đã xác định được mục tiêu cũng như những câu hỏi mà khoá luận cần giải quyết và xác định phương pháp nghiên cứu cần thiết, phù hợp với đề tài này. 4 CHƯƠNG 2: CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TRA TUÂN THỦ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI CHI PHÍ NHÂN CÔNG TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH 2. Khảo lược các nghiên cứu trước đây (1) Nghiên cứu “Evaluating the effectiveness of corporate income tax compliance procedures in developing countries: evidence from Tanzania” của tác giả Aska P. Mushi và Tumaini J.

Kweka (2021) nhằm đánh giá hiệu quả của quy trình kiểm tra tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp ở Tanzania. Kết quả của nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ tuân thủ thuế của các DN tại Tanzania là khá thấp và cần được cải thiện. Các quy trình và quy định thuế đối với các DN cũng còn nhiều khuyết điểm và hạn chế, gây ra nhiều khó khăn và chi phí cho các DN. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc cải thiện quy trình và quy định thuế có thể giúp tăng tỷ lệ tuân thủ thuế của các DN, giảm các chi phí và khó khăn trong quá trình tuân thủ thuế, đồng thời giúp tăng thu ngân sách của chính phủ.

Tổng quan, nghiên cứu này cung cấp cái nhìn chi tiết về tình trạng tuân thủ thuế của các DN tại Tanzania và đề xuất một số giải pháp để cải thiện quy trình và quy định thuế. Tuy nhiên, kết quả của nghiên cứu chỉ áp dụng cho một quốc gia cụ thể và không thể tổng quát hóa cho các quốc gia khác. (2) Nghiên cứu “Corporate Income Tax Compliance: A Study of the Assessment Process in Nigeria” của Ogbonnaya C. Oko và Emmanuel O.

Ogbu (2019) nhằm mục đích nghiên cứu quy trình đánh giá tuân thủ thuế TNDN tại Nigeria. Kết quả của nghiên cứu cho thấy rằng quy trình đánh giá tuân thủ thuế TNDN tại Nigeria còn nhiều khó khăn và hạn chế. Các quy định về thuế cũng không rõ ràng, gây ra nhiều khó khăn cho các DN trong quá trình tuân thủ thuế. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc cải thiện quy trình đánh giá tuân thủ thuế có thể giúp tăng tính minh bạch và công bằng trong quá trình thu thuế, đồng thời giảm chi phí và thời gian cho các doanh nghiệp.

(3) Nghiên cứu về “hiệu quả kiểm tra tuân thủ thuế đối với DN tại Tp. Hồ Chí Minh” của Đặng Thị Hoài (2014) nhằm mục đích đánh giá tình trạng và hiệu quả của các hoạt động kiểm tra tuân thủ thuế đối với các DN tại Tp. Hồ Chí Minh. Kết quả của nghiên cứu cho thấy rằng các hoạt động kiểm tra tuân thủ thuế đối với các doanh nghiệp tại Tp.

Hồ Chí Minh đã có sự cải thiện đáng kể trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn và hạn chế trong quá trình thực hiện các hoạt động 5 kiểm tra này, bao gồm sự thiếu minh bạch, tăng chi phí và thời gian cho các DN, và sự khó khăn trong việc xác định và thu thập thông tin. Nghiên cứu cũng đưa ra một số đề xuất nhằm cải thiện hoạt động kiểm tra tuân thủ thuế tại Tp. Hồ Chí Minh, bao gồm việc tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và các DN, và nâng cao năng lực và chuyên môn của các nhân viên thực hiện các hoạt động kiểm tra tuân thủ thuế.

(4) Nghiên cứu “Đánh giá chất lượng kiểm tra tuân thủ thuế TNDN tại Cục Thuế Tp. Hồ Chí Minh” của Nguyễn Thị Huyền Trang (2018) nhằm mục đích đánh giá chất lượng kiểm tra tuân thủ thuế TNDN tại Cục Thuế Tp. Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng kiểm tra. Kết quả của nghiên cứu cho thấy rằng chất lượng kiểm tra tuân thủ thuế TNDN tại Cục Thuế Tp.

Hồ Chí Minh đã có sự cải thiện so với các năm trước đó. Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề cần được giải quyết để nâng cao chất lượng kiểm tra, bao gồm sự thiếu minh bạch và thông tin đầy đủ, sự chậm trễ trong xử lý các vụ vi phạm, và sự khó khăn trong việc xác định và đánh giá rủi ro thuế của các doanh nghiệp. Nghiên cứu cũng đưa ra một số đề xuất nhằm cải thiện chất lượng kiểm tra tuân thủ thuế TNDN tại Cục Thuế Tp. Hồ Chí Minh, bao gồm việc tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và các doanh nghiệp, đưa ra các hướng dẫn rõ ràng và cụ thể để giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu kiểm tra, và nâng cao năng lực và chuyên môn của các nhân viên thực hiện kiểm tra.

Kết luận: Thông qua quá trình thực hiện khảo lược các nghiên cứu trước đây cho thấy rằng đa số các nghiên cứu về quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đã đưa ra nhiều thông tin quan trọng về cách thức hoạt động của hệ thống thuế và những vấn đề pháp lý liên quan đến việc kiểm tra và xử lý vi phạm. Đồng thời, qua thực hiện khảo lược để thấy được tầm quan trọng của việc tuân thủ thuế và sự khác biệt trong góc nhìn giữa kế toán và thuế của Kiểm toán viên. Kế toán là quá trình ghi chép, phân tích và BCTC của một tổ chức, trong khi Thuế là quá trình tính toán và nộp thuế theo quy định của PL. Tuy nhiên, khi KTV đánh giá về tuân thủ thuế, sự khác biệt giữa Kế toán và Thuế trở nên ít quan trọng hơn.

Trong trường hợp này, kiểm toán viên sẽ đánh giá cả hai lĩnh vực để đảm bảo rằng tổ chức tuân thủ đầy đủ các quy định thuế và kế toán đầy đủ, chính xác và đáng tin cậy. Từ góc nhìn của KTV, việc tuân thủ thuế có thể ảnh hưởng đến tình hình tài chính của 6 một tổ chức, do đó việc đảm bảo rằng tổ chức tuân thủ được các yêu cầu thuế là rất quan trọng. Nếu tổ chức không tuân thủ, nó có thể đối mặt với việc bị phạt thuế và các hành động pháp lý khác. Vì vậy, khi KTV đánh giá về tuân thủ thuế, họ sẽ đánh giá cả Kế toán và Thuế để đảm bảo rằng tổ chức đáp ứng được các yêu cầu của PL và có thể đạt được sự bảo đảm của một báo cáo tư vấn thuế độc lập và đáng tin cậy.

Dưới đây là những điểm có thể kế thừa từ các nghiên cứu này: • Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu về quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN có thể sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau như phỏng vấn, điều tra trực tiếp, phân tích tài liệu, đối chiếu số liệu… để thu thập thông tin về quy trình kiểm tra và đánh giá hiệu quả của chúng. • Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi nghiên cứu cần được xác định rõ ràng và hạn chế trong một phạm vi nhất định. Các yếu tố quan trọng cần được xem xét khi định nghĩa phạm vi nghiên cứu bao gồm địa lý, thời gian, DN và lĩnh vực hoạt động. • Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của quy trình kiểm tra: Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN có thể bao gồm sự tuân thủ của DN, tính minh bạch của quy trình kiểm tra, độ chính xác của quy trình kiểm tra, độ phức tạp và tính khả thi của quy trình, chi phí và thời gian của quy trình kiểm tra.

• Đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố liên quan đến quy trình kiểm tra: Nghiên cứu về quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN cần đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố liên quan đến quy trình kiểm tra, bao gồm các yếu tố chính sách thuế, pháp lý, cơ cấu tổ chức và nhân sự, và thực tiễn kinh doanh của các DN. Tuy nhiên, những nghiên cứu này vẫn còn một số khoảng trống cần được nghiên cứu kỹ hơn, bao gồm: ● Nghiên cứu về tác động của các yếu tố tâm lý và hành vi của các DN đối với quy trình kiểm tra: Các yếu tố tâm lý và hành vi của các DN có thể ảnh hưởng đến quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN. ● Nghiên cứu về sự khác biệt trong quy trình kiểm tra tùy thuộc vào quy mô và ngành nghề của DN: Các DN có quy mô và ngành nghề khác nhau có thể đối mặt với các thách thức khác nhau trong quá trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có nhiều nghiên cứu so sánh và đánh giá sự khác biệt này.

● Nghiên cứu về hiệu quả của việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình kiểm 7 tra tuân thủ thuế TNDN: Công nghệ thông tin đang ngày càng được áp dụng rộng rãi trong các hoạt động kiểm tra tuân thủ thuế. Tuy nhiên, cần có nhiều nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình này. ● Nghiên cứu so sánh quy trình kiểm tra tại Việt Nam và các quốc gia khác: Việc so sánh quy trình kiểm tra tại Việt Nam với các quốc gia khác có thể giúp đánh giá và tìm ra những cải tiến trong quy trình kiểm tra tại Việt Nam. ● Nghiên cứu về ý thức tuân thủ của người nộp thuế: Mặc dù quy trình kiểm tra tuân thủ thuế là quan trọng, nhưng ý thức tuân thủ của người nộp thuế là điều cơ bản để đảm bảo sự thành công của quy trình này.

Tuy nhiên, chưa có nhiều nghiên cứu tập trung vào khía cạnh này. Nghiên cứu về quy trình tuân thủ thuế được nhiều nhà nghiên cứu thực hiện, tuy nhiên, chưa có nhiều nghiên cứu tập trung vào các yếu tố bên trong DN, đi sâu vào phân tích dữ liệu thực tế của DN để đưa ra giải pháp phù hợp nhất. Bởi vì có khá nhiều trở ngại khi tiếp cận với DN cũng như nhân viên của DN (đặc biệt là nhân viên bộ phận kế toán và bộ phận thuế). Đây cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến sự tuân thủ thuế của DN hiện nay.

Dựa trên mô hình phát triển tuân thủ thuế của các nghiên cứu ở trên và bằng chứng nghiên cứu thực tế của mình, ở khóa luận này, tác giả sẽ tập trung về đánh giá quy trình kiểm tra tuân thủ thuế TNDN – mô phỏng dựa trên dữ liệu thực tế của Công ty ABC và phân tích hiệu quả của việc thực hiện kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với việc nâng cao tính tuân thủ của người nộp thuế. Cơ sở lý luận về kiểm tra tuân thủ thuế TNDN đối với chi phí nhân công 2. Một số đặc điểm kế toán của chi phí nhân công 2. Chi phí nhân công a.