Mở đầu Chương này giới thiệu tổng quan về đề tài và lý do lựa chọn và xác định mục tiêu nghiên cứu và giới hạn của đề tài muốn hướng tới. + Chương 2: Kết cấu hộp số sàn C551 Chương này trình bày về cấu trúc và nguyên lý hoạt động của hộp số sàn trên mẫu xe Toyota Wigo. Phần này giúp người đọc hiểu rõ cách hộp số hoạt động và các thành phần quan trọng của nó. + Chương 3: Bảo dưỡng và sửa chữa hộp số sàn C551 Chương này tập trung vào các phương pháp kiểm tra hư hỏng, bảo dưỡng thường xuyên và sửa chữa hộp số sàn trên Toyota Wigo và sẽ cung cấp hướng dẫn cụ thể về cách duy trì và khắc phục sự cố thông qua các quy trình thích hợp.
+ Chương 4: Mô hình hộp số sàn xe tải Vinaxuki 1,2 tấn Chương này giới thiệu về một mô hình khác là hộp số sàn trên xe tải Vinaxuki 1,2 tấn. Phần này trình bày các bước làm mô hình, cấu trúc và nguyên tắc hoạt động của hộp số trên mô hình này để so sánh và hiểu sâu hơn về cấu trúc của các loại hộp số sàn. + Chương 5: Kết Luận Chương cuối cùng tóm tắt các điểm quan trọng đã nêu ra trong toàn bộ đề tài và rút ra những kết luận cơ bản từ nghiên cứu. Và cũng đề cập đến tiềm năng cho sự phát triển và nghiên cứu trong tương lai về hộp số sàn.
2 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Thiên Hữu Chương 2: Kết cấu hộp số sàn C551 2.1 Giới thiệu chung về hộp số sàn.1 Khái niệm hộp số sàn Hình 2.1 Hộp số sàn Hộp số cơ khí, thường được gọi là hộp số sàn (MT), hay còn được biết đến như hộp số tiêu chuẩn ở Canada, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ, và cần số ở Hoa Kỳ, là một hệ thống truyền động đa tốc độ trong xe cơ giới. Người lái phải thủ công thay đổi số bằng cách vận hành cần số và bộ ly hợp (thường là bàn đạp ly hợp cho ô tô hoặc cần gạt tay cho xe máy).2 Phân loại hộp số sàn Phân chia dựa trên tỷ số truyền: + Hộp số vô cấp: Tỷ số truyền có khả năng thay đổi liên tục trong một phạm vi nhất định. + Hộp số cấp bậc: Tỷ số truyền có khả năng tăng hoặc giảm theo từng cấp độ khác nhau. Trên các phương tiện, thường có sử dụng hộp số 3 cấp, 4 cấp hoặc 5 cấp.
Phân loại dựa trên phương pháp truyền lực: + Hộp số cơ học: Truyền lực thông qua các yếu tố cơ học. + Hộp số điện tử: Truyền lực sử dụng điện từ. 3 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Thiên Hữu + Hộp số thủy lực: Truyền lực thông qua chất lỏng. Phân chia dựa trên phương pháp điều khiển: Hộp số sàn, tự động và bán tự động.
Phân chia dựa trên số lượng trục: + Dạng 2 trục: Bao gồm trục chủ động (trục đầu vào) và trục bị động (trục đầu ra). + Dạng 3 trục: Bao gồm trục chủ động (trục đầu vào), trục bị động (trục đầu ra), và trục trung gian.3 Công dụng của hộp số sàn Thay đổi tỷ số truyền động giữa động cơ và bánh xe để điều chỉnh tốc độ và sức kéo phù hợp với trọng lượng của động cơ. Thay đổi hướng momen xoắn ở bánh xe để xe có thể di chuyển về phía trước hoặc lùi. Ngắt kết nối truyền động tạm thời giữa động cơ và hệ thống truyền động khi xe khởi động mà không mang theo tải trọng.
+ Ưu điểm: Tạo cảm giác lái tự nhiên và thú vị cho người lái. Xe trang bị hộp số sàn thường có giá thành thấp hơn so với xe tự động. Độ bền cao hơn, đồng nghĩa với chi phí sửa chữa, bảo dưỡng thấp hơn và tiết kiệm hơn. + Nhược điểm: Quá trình điều khiển phức tạp, có thể khiến người lái cảm thấy căng thẳng vì cần thực hiện nhiều thao tác cùng lúc và đồng thời phải theo dõi tình hình giao thông, đặc biệt trong điều kiện đường đông đúc.
Thường xuyên sử dụng chân để điều khiển bộ ly hợp có thể gây mệt mỏi hoặc đau nhức chân.4 Yêu cầu chung với hộp số sàn Hộp số sàn có rất nhiều yêu cầu, tuy nhiên có một số yêu cầu chung của hầu hết hộp số sàn: + Hiệu suất chuyển số cần có khả năng chuyển số mượt mà, nhanh chóng và chính xác để đảm bảo trải nghiệm lái tốt. + Phải được thiết kế sao cho an toàn khi sử dụng. Điều này bao gồm việc đảm bảo không có khả năng tự động chuyển số khi không có tác động từ người lái. + Có độ tin về độ bền, đảm bảo hoạt động liên tục trong thời gian dài mà không gặp sự cố.
Phải dễ sử dụng, với các phím chuyển số rõ ràng và dễ dàng tiếp cận. 4 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Thiên Hữu + Cho phép việc kiểm soát tốc độ và mô-men xoắn sao cho tiết kiệm nhiên liệu tối đa trong mọi tình huống lái xe. Khả năng điều chỉnh so cho phù hợp với động cơ và môi trường sử dụng. + Khả năng lùi xe dễ dàng và an toàn.
Đồng thời đảm bảo tính tiện lợi trong việc sử dụng và bảo dưỡng. Cung cấp trải nghiệm lái xe thú vị và linh hoạt cho người lái.2 Bên trong buồn điều khiển xe số sàn 2.5 Cấu tạo chung của hộp số sàn Hộp số sàn bao gồm các bộ phận chính sau: + Vỏ hộp số: Đây là khung cơ học chứa các thành phần chính của hộp số. Nó thường được làm từ kim loại chất lượng cao để đảm bảo sự cứng cáp và bền bỉ. + Cụm càng gạt số (Gear Lever): Cần gạt số là cần điều khiển bằng tay để chọn số truyền thích hợp.
Khi người lái di chuyển cần gạt, các bánh răng trên trục đầu vào và trục đầu ra sẽ thay đổi vị trí để tạo ra tỷ số truyền động khác nhau. + Trục sơ cấp (Mainshaft): Đây là trục chịu trách nhiệm truyền động từ hộp số đến bánh xe. Trục này được gắn các bánh răng khác nhau tương ứng với các số truyền. 5 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Thiên Hữu + Trục thứ cấp (Countershaft): Trục này cũng chứa các bánh răng có kích thước khác nhau để tạo ra các tỷ số truyền động khác nhau thông qua bộ truyền đồng tốc và bánh răng.
+ Bộ đồng tốc (Synchronizers): Đây là các bộ phận giúp đồng bộ tốc độ quay của bánh răng trước khi chuyển số, đảm bảo việc chuyển số mượt mà mà không gây tiếng kêu. + Bánh răng vi sai: Kết nối với các bánh răng truyền lực ra bánh xe.6 Nguyên lý hoạt động chung của hộp số sàn Mỗi hộp số sàn có thiết kế khác nhau sao cho phù hợp với thiết kế và điều kiện cho từng mẫu xe. Tuy nhiên hầu hết các hộp số sàn đều có nguyên lý hoạt động nhìn chung là giống nhau. Sau đây là nguyên lý hoạt động chung của hộp số sàn: Khi người lái khởi động xe: động cơ hoạt động, năng lượng từ nó được truyền thông qua bộ truyền động đến hộp số.
Tại điểm này, người lái bấm côn, đẩy bộ côn vào đĩa ly hợp, ngắt kết nối truyền động giữa động cơ và hộp số. Đĩa ly hợp bắt đầu không xoay và không truyền động vào hộp số.Người lái di chuyển cần gạt số để chọn số truyền mong muốn. Điều này di chuyển các bánh răng trên trục đầu vào và trục đầu ra để tạo ra tỷ số truyền động khác nhau tương ứng với số truyền chọn. Khi người lái bấm côn và thay đổi số, các bộ đồng bộ (synchronizers) được kích hoạt.
Các đồng bộ này đảm bảo rằng tốc độ quay của bánh răng mới và cũ trên trục đầu vào sẽ đồng bộ trước khi bánh răng mới kết nối với bánh răng cũ. Điều này giúp tránh tiếng kêu và đảm bảo chuyển số mượt mà. Khi người lái thả côn, đĩa ly hợp đẩy ra khỏi bộ côn và bắt đầu xoay. Năng lượng từ động cơ thông qua bộ truyền động được truyền từ trục đầu vào qua bộ đồng bộ và bánh răng để truyền động qua trục đầu ra, từ đó đẩy xe di chuyển.
Và khi xe đạt tốc độ mong muốn hoặc khi cần điều chỉnh mô-men xoắn, người lái có thể thay đổi số truyền bằng cách lặp lại quy trình trên.2 Giới thiệu hộp số sàn C551 của Toyota Wigo 2.1 Giới thiệu chung về dòng xe Toyota Wigo 6 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Thiên Hữu Hình 2.3 Xe toyota wigo MT Toyota Wigo là một dòng xe hạng nhỏ của hãng sản xuất ô tô Toyota, được giới thiệu lần đầu vào năm 2013. Dòng xe này được thiết kế với mục tiêu cung cấp một phương tiện di chuyển tiện lợi, hiệu quả về nhiên liệu và có giá cả phải chăng, đặc biệt hướng đến đối tượng người mua xe mới hoặc những người cần một chiếc xe thứ hai trong gia đình. Với thiết kế nhỏ gọn, Toyota Wigo dễ dàng lưu thông trong các ngõ ngách đô thị và dễ dàng tìm kiếm chỗ đậu. Sức tiêu thụ nhiên liệu thấp là một ưu điểm khác, giúp giảm thiểu chi phí hoạt động.
Bên cạnh đó, với vẻ ngoại hình trẻ trung và thân thiện, Toyota Wigo tạo ấn tượng tích cực từ cái nhìn đầu tiên. Mặc dù là dòng xe giá rẻ, Toyota Wigo không hề thiếu các trang bị cơ bản như hệ thống âm thanh, điều hòa không khí và các tính năng an toàn cơ bản. Khả năng vận hành dễ dàng cùng với giá cả phải chăng, dòng xe này thường là lựa chọn phù hợp cho những người cần một phương tiện đi lại hàng ngày đơn giản mà vẫn đảm bảo tiện ích. Các biến thể và trang bị có thể thay đổi tùy theo thị trường cụ thể.
Hiện nay trên thị trường khi mua dòng xe Toyota, tùy theo nhu cầu sử dụng thì người mua sẽ có hai sự lựa chọn đó là sử dụng hộp số sàn 5 cấp hoặc số tự động 4 cấp.2 Giới thiệu hộp số sàn C551 Hộp số sàn C551 là một loại hộp số sàn được sử dụng trong một số mẫu xe của Toyota, bao gồm mẫu xe nhỏ Toyota Wigo. Điểm đặc biệt của hộp số này là nó được đặt nằm ngang, nghĩa là trục động cơ và trục truyền động của xe nằm cùng một hướng ngang 7 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Thiên Hữu với đường đi của xe. Điều này có nghĩa là các bánh xe trên cả hai bên của xe được kết nối với hộp số bằng cách sử dụng trục ngang.4 Vị trí đặt của hộp số sàn C551 Hộp số sàn C551 thường đi kèm với một cơ cấu số hóa, giúp người lái dễ dàng chuyển số trong quá trình lái xe.