Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động mua lại và sáp nhập doanh nghiệp (M&A) là một trong những phương thức đầu tư trực tiếp quan trọng và là công cụ tái cấu trúc doanh nghiệp phổ biến trên phạm vi toàn cầu. Cùng với quá trình gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và ký kết hàng loạt hiệp định thương mại tự do (FTA), thị trường Việt Nam đã chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng của các thương vụ M&A. Về bản chất kinh tế, M&A thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung tư bản, giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động này cũng tiềm ẩn nguy cơ làm thay đổi cấu trúc thị trường, tạo ra các chủ thể có vị trí thống lĩnh hoặc vị trí độc quyền, từ đó dẫn tới nguy cơ triệt tiêu cạnh tranh và xâm hại lợi ích người tiêu dùng.

Sau khi Luật Cạnh tranh năm 2004 đặt nền móng cho việc điều chỉnh hành vi tập trung kinh tế (TTKT), Luật Cạnh tranh năm 2018 cùng hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành đã tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động M&A. Dù vậy, thực tiễn thi hành vẫn bộc lộ những vướng mắc về tiêu chí xác định ngưỡng thông báo, quy trình thẩm định và cơ chế quản lý các giao dịch M&A xuyên biên giới. Trong bối cảnh đó, khóa luận tập trung nghiên cứu toàn diện cơ chế kiểm soát TTKT đối với M&A theo pháp luật Việt Nam hiện hành.

Mục tiêu nghiên cứu

Khóa luận xác định 3 mục tiêu cụ thể:

  1. Làm sáng tỏ cơ sở lý luận về TTKT, kiểm soát TTKT trong hoạt động M&A và pháp luật về kiểm soát TTKT đối với M&A.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng các quy định pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về kiểm soát TTKT đối với hoạt động M&A tại Việt Nam.
  3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả kiểm soát TTKT đối với hoạt động M&A ở Việt Nam.

Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu trên, tác giả triển khai 3 nhiệm vụ nghiên cứu:

  • Thứ nhất, nghiên cứu có hệ thống các vấn đề lý luận về M&A, bản chất pháp lý của kiểm soát TTKT đối với M&A, cùng kinh nghiệm kiểm soát M&A tại một số quốc gia (Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu, CHLB Đức, Cộng hòa Pháp, các nước SNG) để rút ra bài học cho Việt Nam.
  • Thứ hai, phân tích thực trạng pháp luật hiện hành (nhận diện giao dịch, ngưỡng thông báo, trình tự thủ tục, chế tài xử lý) và đánh giá thực tiễn thi hành thông qua số liệu các vụ việc M&A tại cơ quan quản lý cạnh tranh giai đoạn 2005–2021; chỉ rõ thành tựu, hạn chế và nguyên nhân tồn tại.
  • Thứ ba, xây dựng định hướng và các kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu lực thực thi kiểm soát M&A.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

  • Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn pháp lý về M&A, TTKT và hoạt động kiểm soát TTKT đối với M&A.
  • Phạm vi nội dung: Tập trung vào các quy định của Luật Cạnh tranh 2018, Nghị định số 35/2020/NĐ-CP, Nghị định số 75/2019/NĐ-CP; so sánh đối chiếu với Luật Cạnh tranh 2004 và pháp luật cạnh tranh một số quốc gia.
  • Phạm vi thời gian: Nghiên cứu tiến trình pháp luật từ thời điểm ban hành Luật Cạnh tranh 2004 đến năm 2022; dữ liệu thực tiễn và số liệu thống kê tập trung trong giai đoạn 2005–2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin về nhà nước và pháp luật, kết hợp với các quan điểm của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế.

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

  • Lý luận kinh tế - pháp lý: Khái niệm M&A dưới góc độ tích tụ, tập trung tư bản (quan điểm của Karl Marx, Andrew J. Sherman, Milledge A. Hart); lý thuyết kiểm soát cạnh tranh và chống độc quyền theo trường phái kinh tế học Chicago và mô hình kiểm soát cấu trúc thị trường của Châu Âu.
  • Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật:
    • Luật Cạnh tranh số 23/2018/QH14 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2019).
    • Nghị định số 35/2020/NĐ-CP ngày 23/04/2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Cạnh tranh.
    • Nghị định số 75/2019/NĐ-CP ngày 26/09/2019 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh.
    • Các văn bản liên quan: Luật Cạnh tranh 2004, Luật Doanh nghiệp 2020, Luật Đầu tư 2020.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Tác giả sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành luật học:

  • Phương pháp phân tích và tổng hợp: Mổ xẻ các điều khoản luật thực định, làm rõ bản chất các hình thức M&A và quy trình kiểm soát TTKT.
  • Phương pháp so sánh luật học: So sánh quy định giữa Luật Cạnh tranh 2004 và Luật Cạnh tranh 2018; so sánh mô hình kiểm soát M&A của Việt Nam với mô hình pháp luật chống độc quyền của Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu, CHLB Đức, Pháp và các nước SNG.
  • Phương pháp thống kê mô tả: Thu thập, xử lý và phân tích số liệu về các hồ sơ thông báo, tham vấn và thẩm định TTKT thực tế tại cơ quan quản lý cạnh tranh giai đoạn 2005–2021.

Nguồn dữ liệu

Dữ liệu nghiên cứu được trích xuất từ các báo cáo thường niên và báo cáo chuyên đề của Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương), các ấn phẩm của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Báo Đầu tư, Đặc san M&A), các tạp chí khoa học pháp lý chuyên ngành (Tạp chí Luật học, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp) cùng các tài liệu học thuật trong và ngoài nước.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận về kiểm soát tập trung kinh tế đối với hoạt động M&A

Chương này xây dựng hệ thống khái niệm, bản chất pháp lý và kinh nghiệm quốc tế về kiểm soát M&A:

  • Bản chất của M&A và phân biệt các khái niệm:
    • Sáp nhập (Mergers): Là việc một hoặc một số công ty sáp nhập hoặc hợp nhất vào một công ty khác bằng cách chuyển giao toàn bộ tài sản, nghĩa vụ, quyền lợi hợp pháp; chấm dứt sự tồn tại pháp lý của doanh nghiệp bị sáp nhập/hợp nhất.
    • Mua lại (Acquisitions): Là việc một doanh nghiệp mua toàn bộ hoặc một phần vốn góp, tài sản của doanh nghiệp khác đủ để kiểm soát, chi phối hoạt động kinh doanh mà không làm chấm dứt tư cách pháp lý của doanh nghiệp mục tiêu.
    • M&A và TTKT: Về mặt pháp lý, Luật Cạnh tranh không điều chỉnh mọi giao dịch M&A mà chỉ kiểm soát các giao dịch M&A có bản chất TTKT khi thỏa mãn các điều kiện về ngưỡng tác động hoặc có nguy cơ gây hạn chế cạnh tranh trên thị trường liên quan.
  • Ảnh hưởng của M&A đến cạnh tranh: Phân tích tác động hai mặt: mặt tích cực (tối ưu hóa quy mô sản xuất, phân bổ hiệu quả nguồn lực, nâng cao tiềm lực quốc gia trước các tập đoàn đa quốc gia) và mặt tiêu cực (làm giảm số lượng đối thủ cạnh tranh độc lập, tạo lập vị trí thống lĩnh/độc quyền, triệt tiêu động lực cạnh tranh).
  • Kinh nghiệm quốc tế:
    • Mô hình Hoa Kỳ: Tiếp cận trên cơ sở cấm nghiêm ngặt về mặt hình thức (Đạo luật Sherman 1890, Đạo luật Clayton 1914, Đạo luật Celler-Kefauver 1950), chú trọng đánh giá tác động dựa trên tiêu chí hiệu quả kinh tế.
    • Mô hình Châu Âu và các nước: Liên minh Châu Âu và CHLB Đức kết hợp giữa quy định cấm và các ngoại lệ kinh tế; CH Pháp áp dụng ngưỡng thông báo dựa trên tổng doanh thu toàn cầu (trên 150 triệu Euro) và doanh thu nội địa Pháp (trên 50 triệu Euro); các nước SNG chú trọng kiểm soát chống độc quyền dựa trên thị phần và tổng tài sản.
  • Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam: Cần đa dạng hóa tiêu chí xác định ngưỡng thông báo (không phụ thuộc duy nhất vào thị phần); thiết lập cơ chế đánh giá tác động linh hoạt giữa hiệu quả kinh tế và mức độ hạn chế cạnh tranh; đồng thời chú trọng kiểm soát việc tái cấu trúc các tập đoàn, tổng công ty nhà nước.

Chương 2: Thực trạng pháp luật về kiểm soát tập trung kinh tế đối với hoạt động M&A ở Việt Nam hiện nay

Chương 2 phân tích chuyên sâu các quy định thực định và dữ liệu thi hành thực tế:

  • Quá trình phát triển pháp luật: Khái quát từ giai đoạn trước năm 2004 (quy định mang tính hành chính, tổ chức lại doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp 1999) đến giai đoạn Luật Cạnh tranh 2004 và bước chuyển biến toàn diện tại Luật Cạnh tranh 2018 (kèm Nghị định 35/2020/NĐ-CP và Nghị định 75/2019/NĐ-CP).
  • Thực trạng quy định pháp luật hiện hành:
    • Nhận diện M&A: Chủ thể tham gia là các doanh nghiệp độc lập đang hoạt động trên thị trường; mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các hành vi M&A thực hiện ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh đến thị trường trong nước; bao gồm 5 hình thức: sáp nhập, hợp nhất, mua lại (bổ sung rõ hình thức trực tiếp/gián tiếp và đối tượng là phần vốn góp/tài sản), liên doanh và các hình thức khác.
    • Ngưỡng thông báo TTKT: Chuyển từ mức thị phần kết hợp cứng nhắc 30%–50% (Luật Cạnh tranh 2004) sang hệ thống đa tiêu chí định lượng (tổng tài sản trên thị trường Việt Nam từ 3.000 tỷ đồng trở lên; tổng doanh thu bán ra hoặc mua vào từ 3.000 tỷ đồng trở lên; giá trị giao dịch từ 1.000 tỷ đồng trở lên; hoặc thị phần kết hợp từ 20% trở lên trên thị trường liên quan theo quy định chung).
    • Trình tự, thủ tục kiểm soát: Thiết lập cơ chế tiền kiểm 2 giai đoạn:
      1. Thẩm định sơ bộ (30 ngày): Đánh giá thị phần kết hợp, mức độ tập trung thị trường và mối quan hệ chuỗi giá trị; nếu không thuộc trường hợp thẩm định chính thức thì giao dịch được thực hiện.
      2. Thẩm định chính thức (90 ngày, có thể gia hạn tối đa 60 ngày): Đánh giá toàn diện tác động hạn chế cạnh tranh đáng kể và các tác động tích cực đối với nền kinh tế để ra quyết định: cho phép, cho phép có điều kiện hoặc cấm giao dịch.
    • Chế tài xử lý vi phạm: Quy định phạt tiền, thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, cùng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc chia tách doanh nghiệp hoặc buộc bán lại phần vốn góp/tài sản đã mua.
  • Thực tiễn thi hành và số liệu thống kê:
    • Giai đoạn 2005–2020: Cơ quan quản lý cạnh tranh đã tiến hành tham vấn và xử lý 55 vụ việc M&A (trong đó giai đoạn 2005–2009 không phát sinh vụ việc nào được tham vấn).
    • Năm 2020: Tiếp nhận và xử lý 62 hồ sơ thông báo TTKT theo Luật Cạnh tranh 2018.
    • Năm 2021: Tiếp nhận và xử lý 130 hồ sơ thông báo TTKT. Trong đó có 38 giao dịch thực hiện ngoài lãnh thổ Việt Nam (chiếm gần 30%) và 92 giao dịch trong nước. Phân loại theo hình thức gồm: 109 giao dịch mua lại, 12 giao dịch sáp nhập, 6 giao dịch liên doanh, 0 giao dịch hợp nhất và 3 giao dịch không thuộc diện TTKT. Về quy trình giải quyết: 127 hồ sơ thẩm định sơ bộ và 03 hồ sơ chuyển sang thẩm định chính thức.
    • Điểm lại các vụ việc và hoạt động giám sát miễn trừ tiêu biểu: Thỏa thuận liên doanh Vietnam Airlines - Air France, Jetstar Pacific - Jetstar Asia, sáp nhập Banknetvn - Smartlink, vụ việc Grab - Uber và hoạt động của NAPAS.

Chương 3: Hoàn thiện pháp luật về kiểm soát tập trung kinh tế đối với hoạt động M&A ở Việt Nam hiện nay

Dựa trên các bất cập đã chỉ ra, Chương 3 đề xuất định hướng và các giải pháp cụ thể:

  • Định hướng hoàn thiện: Khắc phục hạn chế nội tại của các văn bản hướng dẫn; bảo đảm sự tương thích với các cam kết quốc tế trong các FTA thế hệ mới; thích ứng linh hoạt với các mô hình M&A mới trong nền kinh tế số.
  • Kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật:
    • Hướng dẫn chi tiết phương pháp xác định thị trường liên quan và thị phần đối với các thị trường phi truyền thống, dịch vụ số.
    • Xây dựng tiêu chí đánh giá rõ ràng đối với các giao dịch M&A theo chiều dọc và M&A hỗn hợp.
    • Phân hóa ngưỡng thông báo TTKT phù hợp với từng ngành, lĩnh vực kinh tế đặc thù thay vì áp dụng một mức chung cho đa số các ngành.
    • Hoàn thiện cơ chế phối hợp quốc tế trong việc thu thập chứng cứ và xử lý các giao dịch M&A xuyên biên giới ngoài lãnh thổ.
    • Nhanh chóng ban hành văn bản quy định tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia nhằm chấm dứt tình trạng chuyển tiếp kéo dài.
  • Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi:
    • Nâng cao năng lực chuyên môn và phẩm chất của đội ngũ cán bộ, thẩm tra viên thực thi pháp luật cạnh tranh.
    • Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật cạnh tranh cho cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức tư vấn pháp lý.
    • Xây dựng Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về thị phần và cấu trúc thị trường của các ngành kinh tế trọng điểm để phục vụ công tác thẩm định nhanh chóng, chính xác.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hệ thống hóa và so sánh sự thay đổi căn bản trong cơ chế kiểm soát TTKT giữa hai thế hệ Luật Cạnh tranh của Việt Nam:

Tiêu chí so sánh Luật Cạnh tranh 2004 Luật Cạnh tranh 2018 và Nghị định 35/2020/NĐ-CP
Phạm vi không gian Chỉ điều chỉnh hành vi thực hiện trong lãnh thổ Việt Nam. Điều chỉnh cả hành vi thực hiện bên ngoài lãnh thổ nếu gây tác động hoặc có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh đến thị trường Việt Nam.
Hình thức mua lại Mua lại "toàn bộ hoặc một phần tài sản" của doanh nghiệp khác. Mua lại "trực tiếp hoặc gián tiếp toàn bộ hoặc một phần vốn góp, tài sản" đủ để kiểm soát, chi phối doanh nghiệp/ngành nghề.
Tiêu chí ngưỡng thông báo Dựa trên tiêu chí duy nhất: Thị phần kết hợp từ 30% đến 50% trên thị trường liên quan. Đa tiêu chí định lượng: Tổng tài sản (≥ 3.000 tỷ VNĐ), Tổng doanh thu (≥ 3.000 tỷ VNĐ), Giá trị giao dịch (≥ 1.000 tỷ VNĐ), hoặc Thị phần kết hợp (≥ 20%).
Quy trình thẩm định Quy trình thẩm định chung, thời gian tối thiểu theo quy định là 52 ngày. Tách bạch 2 giai đoạn: Thẩm định sơ bộ (30 ngày) và Thẩm định chính thức (90–150 ngày); kết hợp đánh giá tác động hạn chế cạnh tranh và tác động tích cực.
Cơ quan thẩm quyền Cục Quản lý Cạnh tranh và Hội đồng Cạnh tranh. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (hợp nhất mô hình quản lý và tố tụng).

Đóng góp của đề tài

  1. Về mặt lý luận: Khóa luận làm rõ sự khác biệt giữa khái niệm M&A dưới góc độ quản trị/tài chính và bản chất TTKT dưới góc độ pháp luật cạnh tranh; chỉ ra tính tất yếu của việc chuyển dịch từ cơ chế kiểm soát dựa trên cấu trúc (thị phần) sang kiểm soát dựa trên tác động kinh tế thực tế.
  2. Về mặt thực tiễn: Khóa luận tổng hợp bức tranh thực thi pháp luật kiểm soát M&A tại Việt Nam giai đoạn 2005–2021, phản ánh sự gia tăng đột biến của các hồ sơ thông báo TTKT sau khi Luật Cạnh tranh 2018 có hiệu lực (130 vụ trong năm 2021 so với 55 vụ của cả giai đoạn 2005–2020), đồng thời nhận diện áp lực kéo dài thời gian thẩm định đối với doanh nghiệp (từ 120 đến 180 ngày nếu phải thẩm định chính thức).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Tại thời điểm hoàn thành khóa luận (tháng 05/2022), Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vẫn chưa chính thức được kiện toàn bộ máy nhân sự theo Nghị định mới của Chính phủ, dẫn đến việc đánh giá thực tiễn mô hình cơ quan này chủ yếu dựa trên đề án và dự thảo văn bản. Đồng thời, các số liệu thi hành Luật Cạnh tranh 2018 mới chỉ dừng lại ở giai đoạn triển khai ban đầu (2019–2021).
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Khóa luận mở ra hướng nghiên cứu chuyên sâu về thực tiễn vận hành thực tế của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia sau khi thành lập; phương pháp đo lường sức mạnh thị trường và đánh giá tác động cạnh tranh trong các giao dịch M&A thuộc nền kinh tế nền tảng số (Big Data, Platform) và các thương vụ thâu tóm xuyên biên giới phức tạp.

Giá trị tham khảo

  • Đối tượng sử dụng: Công trình là tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên cao học ngành Luật Kinh tế, Luật Thương mại quốc tế, Quản trị kinh doanh và Tài chính - Ngân hàng khi nghiên cứu về pháp luật cạnh tranh và M&A.
  • Giá trị thực tiễn: Cung cấp tài liệu tra cứu cho các luật sư, chuyên viên tư vấn pháp chế tại các doanh nghiệp trong việc rà soát điều kiện thông báo TTKT, chuẩn bị hồ sơ tham vấn và dự liệu tiến trình phê duyệt các thương vụ mua bán, sáp nhập.
  • Nội dung đáng chú ý: Hệ thống hóa bảng tiêu chí ngưỡng thông báo TTKT, sơ đồ hóa quy trình 2 giai đoạn thẩm định M&A và nguồn số liệu xử lý hồ sơ thực tế từ Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận phân biệt sáp nhập (Mergers) và mua lại (Acquisitions) dựa trên những dấu hiệu pháp lý cơ bản nào?

Sáp nhập là việc một hoặc nhiều công ty chuyển toàn bộ tài sản, quyền và nghĩa vụ sang một công ty khác, dẫn đến việc chấm dứt hoàn toàn tư cách pháp lý của công ty bị sáp nhập. Ngược lại, mua lại là việc một doanh nghiệp nắm giữ phần vốn góp hoặc tài sản đủ để kiểm soát, chi phối doanh nghiệp khác mà không làm chấm dứt sự tồn tại về mặt pháp lý của doanh nghiệp bị mua lại.

2. Theo Luật Cạnh tranh 2018, những tiêu chí định lượng nào xác định một giao dịch M&A thuộc diện phải thông báo tập trung kinh tế?

Theo Điều 33 Luật Cạnh tranh 2018 và Điều 13 Nghị định 35/2020/NĐ-CP, giao dịch M&A phải thông báo nếu thuộc một trong 4 ngưỡng (đối với lĩnh vực thông thường):

  • Tổng tài sản trên thị trường Việt Nam của một bên hoặc nhóm bên liên kết đạt từ 3.000 tỷ đồng trở lên.
  • Tổng doanh thu bán ra hoặc mua vào trên thị trường Việt Nam của một bên hoặc nhóm bên đạt từ 3.000 tỷ đồng trở lên.
  • Giá trị giao dịch của thương vụ M&A đạt từ 1.000 tỷ đồng trở lên.
  • Thị phần kết hợp của các bên tham gia đạt từ 20% trở lên trên thị trường liên quan trong năm tài chính liền kề trước đó.

3. Quy trình thẩm định giao dịch M&A tại cơ quan quản lý cạnh tranh gồm các giai đoạn nào và thời hạn ra sao?

Quy trình thẩm định gồm 2 giai đoạn:

  • Thẩm định sơ bộ: Thời hạn 30 ngày kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ để xác định giao dịch được thực hiện hay phải chuyển sang thẩm định chính thức.
  • Thẩm định chính thức: Thời hạn 90 ngày (có thể gia hạn tối đa không quá 60 ngày) đối với các giao dịch phức tạp nhằm đánh giá toàn diện tác động hạn chế cạnh tranh và tác động tích cực để ra quyết định cho phép, cho phép có điều kiện hoặc cấm giao dịch.

4. Bức tranh thực tiễn kiểm soát tập trung kinh tế năm 2021 tại Việt Nam ghi nhận những số liệu đáng chú ý nào?

Trong năm 2021, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng đã tiếp nhận và xử lý 130 hồ sơ thông báo TTKT (gồm 92 giao dịch trong nước và 38 giao dịch ngoài lãnh thổ). Hình thức mua lại chiếm ưu thế tuyệt đối với 109 giao dịch, sáp nhập có 12 giao dịch, liên doanh có 06 giao dịch và không có giao dịch hợp nhất. Về mặt quy trình, có 127 hồ sơ được thông qua ở giai đoạn thẩm định sơ bộ và 03 hồ sơ phải tiến hành thẩm định chính thức.

5. Tác giả đã chỉ ra bất cập lớn nhất về mặt thời gian trong quy trình kiểm soát M&A theo Luật Cạnh tranh 2018 là gì?

Tổng thời gian tối thiểu kể từ khi nộp hồ sơ đến khi hoàn tất phê duyệt theo Luật Cạnh tranh 2018 lên tới ít nhất 120 ngày (và có thể kéo dài đến 180 ngày nếu gia hạn thẩm định chính thức), tăng đáng kể so với mức tối thiểu 52 ngày của Luật Cạnh tranh 2004, gây nguy cơ chậm trễ cho tiến độ thực hiện phương án kinh doanh của doanh nghiệp.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Thu Hà đã phân tích toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng pháp luật về kiểm soát tập trung kinh tế đối với hoạt động M&A tại Việt Nam. Công trình đã làm rõ những điểm cải tiến căn bản của Luật Cạnh tranh năm 2018 trong việc chuyển dịch sang cơ chế đánh giá đa tiêu chí và kiểm soát tác động kinh tế, đồng thời tổng hợp chi tiết bức tranh thực tiễn thi hành qua các số liệu thống kê giai đoạn 2005–2021. Các giải pháp hoàn thiện quy định về ngưỡng thông báo, cơ chế thẩm định và kiện toàn bộ máy Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia được đề xuất có tính ứng dụng cao, góp phần tạo lập hành lang pháp lý minh bạch cho thị trường mua bán, sáp nhập doanh nghiệp tại Việt Nam.