CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ÁN LỆ 11. Nguiễn pháp hật LLL. Khái nợ Nguễn của pháp luật là một trong những khái niệm cơ bản của lý luận nhà "ước và pháp luật và cũng là vấn dé gây nhiễu ranh luận giữa các nhà khoa học 'Việc nghiên cứu nguồn của pháp luật có ý nghĩa lý luận và thực tíễ to lớn bởi vì xác Ả nh diy đã chính xác và s đụng đúng đến các Losi nguẫn côn pháp luật gp phin tich cục vio công cuộc hoàn thiện hệ thống pháp luật và ning cao hiệu quả cña nó. Vin đề ngudn côn pháp luật đi được để cập trong nhiễu công tình "nghiên cứu v pháp luật của các tác giã trong và ngoài nước với các tên gọi khác hit như nguồn cia pháp luật hoặc hink thức của pháp luật Tuy nhiên có khả nhiều quan điểm khác nhau vé vin dé này nên iện tại vẫn chưa có định ngiấa vé "nguồn pháp luật được da sổ các nhà nghiễn cứu và thực hành pháp luật thừa nhận, Mét học giả người Pháp cho rằng thục té pháp lut có hai nguồn là nguễn, nổi dụng và nguồn hình thúc.
Nguẫn nội đang la nguồn cơ bản “Ia cần nguyên của pháp luật các đông cơ chính ti, kinh tỉ, xã hộ, tôn giáo, đạo đúc" Gean- claude. nhập môn luật hod. Nguồn hình thức được Michel Virdly dink nga là “các phương pháp thiết lập nén các quy pham pháp luật sắc Ảnh cơ quan ben ‘hanh ra quy pham pháp luật có tính bắt buộc theo quy định của nhà mado”. Học giả người Đức Hans Kelsen cho ring nguồn pháp luật là khó niém không rõ răng và được hú theo nhiều ngiữa khác nhau Nguồn pháp luật là những quy phạm ching của hiển pháp và những quy phạm ching được ban hành phi hop với hiễn pháp.
Hoặc nguẫn pháp luật iể thi cơ sở pháp lý cơ bản côn hộ thông pháp luật. Dinh nghĩa này chủ yêu đỀ cập đến nguồn hình thức của pháp Tuất 6 Viét Nam vin để nguồn pháp luật đã được đồ câp đến nhiễu trong các giáo trình, tạp chí chuyên ngành: Một số giáo trình lý luận nhà nước và pháp luật ö ý kiên cho ring nguồn pháp luật và inh thức pháp luật là mét. "Hình thúc bé ngoài hy nguẫn pháp luật gim các vin bản pháp lut kỄ cả các vin bản quy > sees Chu, Nhập môn Luithoc Neb. Văn bón Thông tn H Nột2003g7 43-44 6 phạm, các hiệp ước quốc tế, tập quán, các tục lê quốc t8, các hợp đồng( khé wee), uất tục lệ, những quy định cia luật tén giáo, các học huyết pháp tý" Nhờ đ nói ở trên hình thức pháp Iuit có ình thúc bên rong và hình thie bên ngoài.
Nguễn pháp luật là hình thúc bin ngoài của pháp luật biễu thi nối dng của pháp luật Nguồn pháp uật không đẳng nhất với ink thúc pháp luật Nguồn phép luật là khá niệm quan trong, chuyên biệt cia khoa hoe pháp ý được sir dạng đã xác định hình thức thể hiện của các quy pham pháp luật. Khi nt din nguồn pháp Iuit ta không nói đốn xuất xứ của nó ma muốn đã cập đến từ đầu mà ching ta vận đụng các quy pham pháp luật này hoặc quy pham pháp luật khác để giải quyết những vụ việc cụ thể. Mặc đà có những quan niệm khác nhu vi vẫn để nguén pháp luật nhưng trong thục ẫn dang sở dụng ta có khối niệm chưng nguẫn pháp luật là hình thức chính thúc thể hiện các quy tắc bất buộc chưng được nhà nước thờa nhận cỏ giá ti pháp lý để áp dụng vào việc gai quyết các mr việc trong thục tiễn pháp lý và là phương thúc tén tri trên thục tẾ cia các quy phạm pháp luật”, 1412. Các loại nguồn pháp hật Nguồn gốc và phút tiễn cia pháp luật phản ánh mr da dạng và phong phủ cia xi hội và vin hóa nhân loại Hiên nay ngoài những nguồn pháp uật cơ bin là tập quản pháp, tin lệ pháp, văn bản quy pham pháp luật còn có một số nguồn php luật khác nhy các học thuyết tơ tưởng luật tôn giáo, luật công bình.
Các nguén pháp luật này đóng vai trò quan trong trong việc hình thành và thực thí pháp luật, tuy nhiên, sự ưu tiên và áp dung của chúng có thé khác nhau tùy thuộc Vào quốc gia và hệ thing pháp luật cụ thỄ 1 - Tiền pháp Tiên lệ pháp là quyết dinh cia cơ quan hành chính hoặc cơ quan toà án được nhà nước thừa nhân nh là một khuôn mẫu có giá ti pháp lý để gi quyết những trường hợp tương tự Có ha loại tiến 1 pháp cơ bản là tin lệ pháp hành chính và tiễn lệ pháp tư pháp hay án lô, Cũng nln với tập quần pháp tin lễ pháp à nguồn pháp luật có từ buổi bn đâu của lich sở pháp luật nhân loại và cho đến ` Đảo Tí Úc, Những vind hận cơ bản pháp hột Nb hoi học số hột Nội 199575 3 Khoa hit Turing Đại học quốc gia Ha Nội Giáo bình lý un co bản về nhà mde va phip hật, Mab, Đại học quốc gia Hà Nột2005,5306 "ngày nay, Điều do nổi lần tinh bên vũng hợp lý nhất din cin tên lệ pháp Tiên lê pháp là ngoễn pháp tất phổ bin trong nhà made chiếm hữu nổ lệ và nhà nước phong Liên và các nhà nước theo hệ thống thông luật nh Anh, Mỹ: Bên cạnh những nhược diém nln tinh bit én định, my lem quyền của các toà án. ta không thé phi nhận những wu điễm của tin lệ pháp như khắc phục những thuộc tinh cổ hữu cia php luật thành vấn. tính khổ quất cao, tính tine tượng không st với thục tiến 1 Tập quản pháp “Tập quán pháp luật là tập quán được nhà nước thin nhận có giá bị pháp lý, ở thành những quy tắc xử sự chung được nhà nước thừa nhân và được nhà nước bio dim thực hiện Tập quán là những thổi quen xữ sự được ình thành qua nhiều thé hệ v vậy nó đã được im nghiệm trong thực tẾ của các địa phương công đồng Những tập quán còn tén tạ din ngày nay có những giá trị rất to lớn trong việc lưu giữ giá bỉ truyền thống cũng như điều chỉnh hành vi con người Chính vi vậy tập quán pháp không đơn thuận để lập chỗ hồng pháp luật mã sẽ luôn được sử dụng như một tất yêu khách quan Tập quán pháp là loại nguễn pháp luật được sử dung nhiễu nhất trong các nhà nước chiêm hữu nổ lệ và phong kiến. Với sự thay đổi của hich sử pam vi ảnh hướng của tập quản pháp di bị thú hep và meng nhiều đặc điểm mới phủ hop Với hoàn cảnh Tại các nước châu Âu lục địa theo trayén thing pháp luật thành văn kế thi từ luật La Mã th tập quản pháp chi dave ding trong trường hop thiêu luật hay nổi cách khác thi tập quán pháp ding để bổ sang những khiểm khuyết của pháp luật.
Còn ở các nước thuộc dòng he Common Lav, tập quán php là một trong những nguén quan trong của pháp luật đặc biết là ð nước Anh 1. Văn bản quy phạm pháp hật Van bản quy pham pháp luật (V BQPEL) là hình thúc thể hiện cơ bản cite của các quyết Ảnh do cơ quan nhà nước có thẳm quyền (hoặc cá nhân, tổ chức được nhà nước tao quyển) ben hành Các vin bản này được ban hành theo những tình tự chặt chế, trong đỏ đ ra những quytắc xử sự chung hoặc sửa đổ, dink chỉ hiệu lơc, bãi bộ những quy ghem hiện hành hoặc thay đãi pham vĩ hiệu lực của ching, được áp dụng trong thục tẤn đồi sống có tính bất bude chung với moi chủ thé. Văn bản pháp luật bao gồm: luật và nhông vin bin đưới luật 8 VBOPPL thường dẾ thục hin, đễ giám sút df kiểm tra khi được áp dụng Tuy nhiên, chúng có hen chế do tính hổi quất cao nên khó lường hit được các tink oồng đa dang của cuôc sống Mat số các quy định pháp luật côn chung chung, có thể hidu theo nhiễu cách din din việc khổ áp dụng trong thục tổ, đổi th còn củng nhắc, thost ly hiện thực. Luật công bình Các nguyên tắc công bing công lý 1a một trong những nguén quan trong của pháp uit Anh- Mỹ.
Các nguyên tie công bằng, công lý có nguồn gốc gin liên với việc khiếu kiện trọ tiép ân hoàng đố nước Anh va việc thành lp tod đa công tình do quan chưởng én thay các hoàng dé xát xử các vụ việc, Các nguyên tắc công bing, công Lý Equity là cơ sở đ tòa án công tình xát xi các vụ án th, công din khiểu kiện Luật công tình khối từ mệnh lệnh của lương tâm ( equity acts on the conscience); nguyên tắc này thể hiện khi công bing công lý không thể đạt được bing con đường giải quyết côn các toa án Common law, đương sự có thể đệ don cầu cứu én lương tâm của nhà vu lên toa án công tình để giãi quyết vụ việc Luật công bình tôn trong an lý. Nguyên tắc nay được hide là luật công tình không ph nhận án le, ma côn bổ sang án ệ Ai din với luật công tình phi có bàn tay trong sạch: Nguyễn tắc đối hồi chỉ có Lý lich tw pháp trong sạch mới có di tự cách khiếu kiện lân tòa án công tình Phương thúc giải quyét oie tòa án công bình là sơ ảnh liêu của thầm phân Nguyên tắc này thể hiện mrtoin quyền của thim phán công bình trong việc xe quyết inh khi giải quyết vụ việc. Do các nguyên tắc của luật công bình khá trừu tương vi vậy các thấm phin tòa án công binh có thé gli thích các nguyên tắc đồ theo cách hiểu của mình.