BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA NGỮ VĂN —>-_— LUANYAN TỐT tt} TRIẾT LÝ “VỘI VÀNG” TRONG SÁNG TÁC CỦA XUÂN DIỆU GVHD : THAY NGUYEN THÀNH THI SVTH : LÊ THỊ THANH HONG Thành phố Hồ Chí Minh 2001 4ð? 212 ON Em xin ẩn hong cim om đuờy Nguyin àmÁ Thi, người dai lin tinh hudting dén em hean thanh ludn tồn nay. Din chin thanh cảm on That Vién đường Bai Hoc Fut Pham, các lhiy cé hong Khoa Ng Vin va ban đò dit gitip dé cho (¿ hong gud tinh đực hién luin ean. Aguii (ực hign _— 6 z LY 6X“ MỤC LỤC NHI SH | |. cn CETTE) ST PhẳnH NỘI DUNG.
Quan niệm của Xuân Diệu về thời gian, thế giới và con người. Quan niệm của Xuân Diệu về thế giới và con người. Nỗi ám ảnh thời gian.-««s<ss<<sesese 19990000/010/60795000360)556 ~Ö14 Chương II. Từ “nỗi ám ảnh thời gian" đến triết lý “vội vàng” trong thơ Xuân Điệu trước cách mạng Tháng Tám.
Những biểu hiện cụ thể của triết lý “vội vàng ”. Những tìm tdi trong phương thức thé hiện triết lý “vội vàng”. 43 Chương IIL. Triết lý “vội vàng* và sự chuyển biến trong tư tưởng thơ Xuân Diệu.
Ý nghĩa của triết lý “vội vàng" trong sự chuyển biến tư tưởng (hd Xuân DIỆU: cnccscceeeeeneeesiseoeeneerseosooeeseeee ee 58 3. Ý nghĩa của triết ly “vội vang” đối với cuộc sống hiện nay. 64 Phan II KẾT LUẬN.610 31A)ene 34x42 /G2ïG „ 67 PETES MỤC THANN KH tác 1C0220262CcG6EGGGL006L26GG640/60s8000/6 E62 70 Luận văn tốt nghiệ Triết lý “vội vàng”. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI : Trong nhóm Tự Lực Văn Đoàn, với tư cách là một thành viên, Xuân Diệu đã có những đóng góp đáng kể về lĩnh vực thơ ca cả về số lượng lẫn chất lượng.
Trong cùng thời gian Tự Lực Văn Đoàn hình thành (1932), phong trào Thơ mới ra đời và dẫn dẫn giành quyển thắng lợi trên lĩnh vực văn học, tên tuổi của Xuân Diệu càng trở nên rực rỡ. Ông được xem là cây bút tiêu biểu cho phong trào Thơ mới, là “nhà thơ mới nhất trong các nhà Thơ mới", là đại biểu đại diện cho hàng triệu trái tim thanh niên Việt Nam bày tỏ tình yêu của mình đối với cuộc sống, đối với con người và với cả tình yêu đôi lứa. Yêu và được yêu - đó là khát khao, là nhu cầu cẩn thiết nhất trong trái tim của Xuân Diệu trước cách mạng Tháng Tám. Tâm hén của nhà thơ luôn rộng mở, trái tim của nhà thơ luôn sôi nổi, mãnh liệt, trào dang.
Dù ở bất cứ lúc nào, nơi đâu, Xuân Diệu cũng luôn ý thức về thời gian và sự ngấn ngủi của kiếp người, vì thế, nhà thơ nhận thấy mình phải tận dụng thời gian để tăng cường độ sống, phải sống nhanh, sống gấp, sống giục giã vội vàng để không hoài phí tuổi thanh xuân. Triết lý sống đó của Xuân Diệu đã để lại ấn tượng sâu đậm trong tâm trí chúng tôi — thế hệ thanh niên đang sống trong thời đại công nghiệp, thời đại của nhịp sống vội vàng, từng giờ từng phút luôn chạy cùng thời gian-và chúng tôi thấy rằng việc tìm hiểu, khám phá một cách đẩy đủ nguyên nhân cũng như những biểu hiện cụ thể của triết lý sống "Vội Vang” trong sáng tác của Xuân Diệu trước cách mạng Tháng Tám, tìm ra ý nghĩa tích cực của triết lý sống ấy đối với thế hệ trẻ như chúng tôi ngày nay là một việc làm đáng quan tâm và hết sức cần thiết. Mặt khác, trong nhà trường, Xuân Diệu là một trong những nhà thơ được giảng dạy nhiều tiết nhất. Trong số các tác phẩm được giảng dạy ở lớp 11, “Vội Vàng" là một bài thơ hay thể hiện rõ nét nhất triết lý “Vội Vàng" trong quan niệm sống của Xuân Diệu trước cách mạng Tháng Tám.
Chúng tôi thấy rằng nếu như chúng ta tìm hiểu một cách có hệ thống và đẩy đủ triết lý sống “Vội Vang" trong sáng tác của Xuân Diệu thì việc giảng dạy tác phẩm "Vội Vàng” sẽ dé dang và sẽ có hiệu quả hơn trong việc giáo dục tình yêu cuộc sống cho học sinh. Luận văn tốt nghiệp Triết lý “vội vàng”. Chính những suy nghĩ trên đã thôi thúc chúng tôi lựa chọn và đi vào thực hiện để tài : Triết lý “Vội Vàng” trong sáng tác của Xuân Diệu trước cáng mạng Tháng Tám. GIỚI HAN ĐỀ TÀI VÀ PHAM VI NGHIÊN CUU : - Trước cách mạng Tháng Tám, ngoài lĩnh vực thơ, Xuân Diệu còn viết văn xuôi khá thành công; và triết lý “Vội Vàng" đã được ông thể hiện ở cả hai mảng thơ và văn xuôi.
Tuy nhiên, chúng tôi nhận thấy rằng triết lý này thể hiện rõ nét nhất qua thể loại thơ, hơn nữa do điều kiện thời gian và nguồn tư liệu không cho phép chúng tôi khảo sát triết lý 'Vội Vang” của Xuân Diệu trong cả hai lĩnh vực cho nên chúng tôi chỉ xin được đi sâu vào khảo sát triết lý “Vội Vàng” của Xuân Diệu trước cách mạng Tháng Tám ở lĩnh vực thơ, cụ thể là qua hai tập "Thơ Thơ” và “Gởi hương cho gió”. - Do điểu kiện khách quan, nguồn tư liệu dùng để trích dẫn chủ yếu của chúng tôi là hai tập “Tho Tho” và “Gởi hương cho gió” do Nhà xuất bản Hội nhà văn - Hội nghiên cứu và giảng day văn học thành phố Hồ Chí Minh xuất bản năm 1992. Các nguồn tư liệu khác chúng tôi dùng để tham khảo đối chiếu so sánh trong quá trình trích dẫn nhằm hạn chế sự sai sót. ĐỐI TƯỢNG VÀ NHIỆM VỤ CUA LUẬN VĂN : Đối tượng của luận văn là “Triết lý “VOi Vang" trong sáng tác của Xuân Diệu trước cách mạng Tháng Tám”, chủ yếu là thể hiện trong thơ.
Mục đích của luận văn là sẽ khảo sát một cách có hệ thống toàn bộ triết lý “Vội Vang” trong thơ Xuân Diệu, cụ thể là chúng tôi sẽ thông qua quan niệm nhìn nhận về thế giới, thời gian và con người của Xuân Diệu để đi vào những nguyên nhân cụ thể dẫn đến triết lý “VOi Vang” cũng như nêu lên những biểu hiện cụ thé của triết lý ấy. Luận văn này không chỉ dừng lại ở đó mà sẽ đi vào tìm hiểu ý nghĩa của triết lý sống "Vội Vang” trước cách mạng Tháng Tám trong sự chuyển biến tư tưởng thơ Xuân Diệu sau cách mạng Tháng Tám, đồng thời cũng nêu một số nhận xét của người viết về triết lý sống này của nhà thơ Xuân Diệu với mong muốn được góp một phan nhỏ tiếng nói của mình vào việc Om hiểu toàn bộ nội dung thơ Xuân Diệu trước cách mạng Tháng Tám nói chung và một số bài thơ được giảng dạy ở chương trình PTTH nói riêng, nhất là việc giảng dạy tác phẩm “Vội Vang” ở chương trình văn học lớp 11. Luận văn tốt nghiệp Triết lý “vội vàng”. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ : Xuân Diệu là một trong những nhà thơ hiện đại được các nhà nghiền cứu chú ý từ rất s6m và có bài nghiên cứu nhiều nhất.
Với để tài triết lý “Vội Vàng" trong thơ Xuân Diệu trước cách mạng Tháng Tám, theo sự hiểu biết hạn hẹp của mình, chúng tôi nhận thấy rằng các nhà nghiên cứu chỉ mới để cập đến một hoặc vài khía cạnh của vấn để mà thôi. Cụ thể như Hoài Thanh đã có nhận xét "Xuân Diệu say đắm tình yêu, say đắm cảnh trời, sống vội vàng cuống quýt, muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi". Vũ Ngọc Phan trong “Nhà văn hiện đại” cũng viết : “Thơ Xuân Diệu đầm thắm nông nàn nhất trong các nhà Thơ mới" (19. Nguyễn Đăng Mạnh lại cho rằng thơ Xuân Diệu là “niểm khát khao giam cảm với đời”.
Vài năm gần đây, một số công trình nghiên cứu của Lê Tiến Dũng, Lý Hoài Thu. cùng có nhận định tuy cách diễn đạt mỗi người khác nhau. Cũng liên quan đến để tài này, một số nhà nghiên cứu đi vào tìm hiểu thời gian nghệ thuật trong thơ Xuân Diệu, đáng chú ý là bài “Xuân Diệu ~ nỗi ám ảnh thời gian ” của Đỗ Lai Thúy và "Cảm thức thời gian trong thơ Xuân Diệu trước cách mạng Tháng Tám ” của Nguyễn Trọng Khánh. Đỗ Lai Thúy cho rằng thời gian đã trở thành “nỗi ám ảnh” trong thơ Xuân Diệu.
Vì thời gian trôi qua nhanh nên Xuân Diệu phải sống “gấp gáp" “Vội Vàng" cho phù hợp với nhịp thời gian. Nguyễn Trọng Khánh thì nhận xét “để chống lại sự tàn tạ của thời gian, theo thi sĩ cẩn phải mau lên, phải vội vàng (.), mô tip giục gid vội vàng gấp gdp. xuất hiện và trở đi trở lại nhiều lần trong thơ Xuân Diệu" (14. Một số công trình khác của Nguyễn Thị Hồng Nam, Lê Quang Hưng.
cũng cùng chung quan niệm. Có thể thấy rằng triết lý “V6i Vàng" trong thơ Xuân Diệu trước cách mạng Tháng Tám đã được các nhà nghiên cứu chú ý nhắc đến từ rất sớm với nhiều khía cạnh khác nhau. Hau hết, các nhà nghiên cứu này đều cho ring đây là một triết lý sống tích cực trong xã hội đương thời tuy có nhấc đến một số nhược điểm như ổn ào trong lối sống. tầm thường hóa cuộc sống.
Tuy nhiên, do việc nghiên cứu của các công trình vừa kể trên có mục đích khác, lại cũng có thể do khuôn khổ bài viết quá hep (tạp chí) nên triết lý "Vội Vang” chỉ mới được để cập đến như một nội dung bắt buộc cẩn phải có khi nói về thơ Xuân Diệu trước cách mạng Tháng Tám chứ chưa trở thành một chuyên luận có hệ thống hoàn chỉnh. Trên cơ sở tham khảo ý kiến của các nhà nghiên cứu, luân văn sẻ cố gắng đưa ra một hướng giải đáp đẩy đủ hơn. Luận văn tốt nghiệp Triết lý “vội vàng”. toàn điện hơn về triết lý “Vội Vàng” trong thơ Xuân Diệu trước cách mang Tháng Tám.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU : Triết lý “Vội Vàng” trong thơ Xuân Diệu trước cách mạng Tháng Tám sẽ được chúng tôi nghiên cứu theo quan điểm nghiên cứu tổng hợp. Cụ thể là chúng tôi sẽ vận dụng nghiên cứu theo một số phương pháp chính sau đây : - Phương pháp so sánh : Nhằm giúp người đọc thấy rõ sự giống và khác nhau vé quan điểm, nhận thức của các thi nhân trước đó (so sánh lịch đại) và các nhà thơ cùng thời (so sánh đồng đại) với quan niệm của Xuân Diệu để người đọc hiểu rõ hơn về tác giả mà chúng tôi đang nghiên cứu. - Phương pháp thống kê : Giúp người đọc thấy được sự quan trọng và cẩn thiết của một số lớp từ trong việc lý giải nhận định. - Phương pháp hệ thống - miêu tả : Giúp người đọc thấy được tính logich của vấn để đang được đặt ra trong luân văn.
Ngoài ra, chúng tôi còn sử dụng một số phương pháp khác như phân tích, tổng hợp.