mở đầu cho day các nguyên tố đất hiếm, các vật liệu này có thể làm chat xúc tác trong phản ứng oxi hóa từng phần metan, làm vật liệu xúc tác, làm các sensor nhạy khi và còn làm điện cực ở nhiệt độ cao (SOFC). Ngày nay, để diéu chế vật liệu nano người ta thường sử dụng các phương pháp cơ bản như: phương pháp kết tỉnh cryochemical, phương pháp cơ hoá, phương pháp thủy nhiệt, phương pháp điện hoá,. Phương pháp hóa học điêu chế vật liệu từ oxit ngày nay được coi là chiếm ưu thé do đảm bảo được tính đồng nhất hóa học và hoạt tính cao của bột ferrite tạo thành. Trong đó phương pháp chiến lược, kinh tế và thân thiện môi trường được coi là phương pháp sol - gel.
Vi vậy em chọn dé tải: “Nghiên cửu tông hợp vật liệu LaFeO; kích thước nanomet bing phương pháp sol - gel” lam để tài khóa luận tốt nghiệp với mong muốn đóng góp thêm một it thông tin về loại vật liệu này. SVTH: Đào Thị Ngọc Diệp Trang 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Trúc Linh CHƯƠNG |.Téng quan vé nano 1. Công nghệ nano, vật liệu nano Nanomet là điểm kì diệu trong kích thước chiều dải, là điểm mà tại đó những vật sáng chế nhỏ nhất do con người tạo ra ở cắp độ nguyên tử hay phần tử của thé giới tự nhiên ,1 Công nghệ nano (tiếng Anh: nanotechnology) là ngành công nghệ liên quan đến việc thiết kế, phân tích, chế tao, ứng dụng các cấu trúc, thiết bị vả hệ thống bang việc điều khiến hinh dáng, kích thước trên quy mô nanomet (1 nm = 10° m).
Ranh giới giữa công nghệ nano và khoa học nano đôi khi không rõ ràng, tuy nhiên chủng đều có chung đối tượng là vật liệu nano. Công nghệ nano ngảy càng di sâu vào nhiều lĩnh vực hiện dai của khoa học, kỹ thuật va thông qua chúng. nó đi vào đời sống của chúng tạ. Trong công nghệ nano.
các hạt nano được chế tạo bằng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp nay được phân nhóm theo kích thước của vật liệu ban đâu, gồm 2 nhóm: phương pháp từ trên xuống (top-down) và phương pháp từ dưới lên (bottom-up)." ~ Phương pháp top-down: là phương pháp tạo hạt kích thước nano từ các hạt có kích thước lớn hơn. Dùng kỹ thuật nghiền và biến dang để biến vật liệu thể khối với tô chức hạt thô thành cỡ hạt kích thước nano. Phương pháp đơn giản, rẻ tiền.
- Phương pháp bottom-up: là phương pháp hình thành các hạt nano tir các nguyên tứ, phân từ hay ion. Phương pháp từ đưới lên có thể là phương pháp vật lý, hóa học hoặc kết hợp cả 2 phương pháp hóa lý. Đặc biệt gần đây, việc thực hiện công nghệ nano theo phương thức bottom-up thu hút nhiều sự quan tâm, đo có thể tạo ra các hình thái vật liệu ma con người mong muốn. Vật liệu nano là loại vật liệu ma trong cấu trúc của các thành phan cấu tạo nên nó ít nhất phải có một chiều kích thước nanomet.
Day 14 đối tượng nghiên cứu của khoa học nano và công nghệ nano, nó liên kết 2 lĩnh vực trên với nhau. Tính chất của vật liệu nano bắt nguồn từ kích thước của chúng, vào cỡ nanomet. SVTH: Đào Thị Ngọc Diệp Trang 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Trúc Linh 1.
Phân loại vật liệu nano *l Vẻ trạng thai của vật liệu, người ta phân chia thanh ba trạng thái: rắn, long và khí. Vật liệu nano được tập trung nghiên cứu hiện nay chủ yếu 1a vật liệu rắn. sau dé mới đến chat lỏng và khi. Thông thường vật liệu nano được phân ra thành nhiều loại.
phụ thuộc vao hình dạng, cau trúc của vật liệu và kích thước của chúng v. Vẻ hình dáng vật liệu, người ta phân ra thành các loại sau (hành 7.1) - Vật liệu nano không chiéu (cả ba chiều đều có kích thước nano, không còn chiều tự do nao cho điện tử), vi dụ: đám nano, hạt nano,. - Vật liệu nano một chiêu là vật liệu trong đó hai chiều có kích thước nano. điện tử được tự đo trên một chiều (hai chiều cẳm ti), ví dụ: day nano, ống nano,.
- Vật liệu nano hai chiều là vật liệu trong đó một chiều có kích thước nano. hai chiều tự do. ví dụ: mảng mỏng. - Vật liệu nano ba chiêu là vật liệu dạng khối được cấu tạo từ các hạt nano tinh thẻ.
Ngoài ra, còn có vật liệu có câu trúc nano hay nanocomposite, trong đó chỉ có một phan của vat liệu có kich thước nm, hoặc cấu trúc của nó có nano không chiều, một chiều, hai chiêu đan xen lẫn nhau. Cầu trúc vật liệu nano không chiêu (OD), 1 chiêu (1D), 2 chiều (2D), 3 chiều (3D) SVTH: Dao Thị Ngọc Điệp Trang 9 Khóa luận tốt nghỉ GVHD: ThS. Nguyễn Thị Trúc Linh Theo hình dang, phan thành các loại (hink 7 2) > ding nant Oo Ghy wand > câ¬ngnô LÝ `. tổng sand ạ “á¬6¬nan > bậc meng mend | xuyên mand BEEN mbes sông ohh no i : hao buds ® —_—_—_ » Hình 1.
Phan loại vật liệu nano theo hình dang Ngoài ra, dé phân biệt được các dang vật liệu nano người ta còn dựa vào lĩnh vực ứng dụng khác nhau của chúng: - Vật liệu nano kim loại; - Vật liệu nano bán dan; ~ Vật liệu nano từ tính; - Vật liệu nano sinh học. Quá trình tổng hợp các cấu trúc nano khác nhau như “hạt, thanh, dây, ống hay các cấu trúc nano ki dị" với sự đồng đều về kích thước, hình dang và đơn pha đang được tập trung nghiên cứu. Theo đó, nhiều hệ vật liệu nano mới với những mục đích ứng dụng khác nhau được tạo ra. Ứng dụng công nghệ nano Công nghệ nano là một bước tiến vượt bậc của công nghệ, nó tạo ra những ứng dụng võ cùng ki điệu, có thé cho ra những sản phẩm da năng hoàn toàn mới lạ ứng dụng trong y hoc, công nông nghiệp, bảo vệ môi trường.
hàng không vũ trụ. * Y học Vật liệu nano giữ một vai trò quan trọng trong quá trình chan đoán, điều trị và phòng ngừa ung thư cũng như những căn bệnh nan y khác. Sứ dụng cám biến nano để xác định các đâu hiệu sinh học như biến đôi ở gen, cảnh báo sớm bệnh ung thư. SVTH: Đào Thị Ngọc Diệp Trang 10 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Ths.
Nguyén Thị Trúc Linh Vật liệu nano còn được ding làm chat chỉ thị dé nâng cao chất lượng hình anh cia các mé năm sâu bên trong cơ thể con người, cho phép họ tiếp cận vị trí của khối u. Các hạt polyme nano giúp vận chuyên thuốc trực tiếp đến khối u ma không lam ton thương các mô lành tinh. Tinh thé nano bạc được ding trong các loại bang vết thương cỏ tac dụng tiệt trùng. Trong tương lai, vật liệu nano có thé giúp bác sĩ chân đoán và điều trị hiệu qua hơn các bệnh tim mach, than kinh và các khối u nhỏ bằng cách sử dung các hạt nano kim loại.
Các thiết bị cảm biến được cấy ghép hoặc đưa vào cơ thé cùng với thuốc sẽ cho phép theo đöi sức khỏe bệnh nhân một cách liên tục và chỉ tiết. nhờ vậy bệnh trạng được kiểm soát tốt hơn. Người ta dùng vỏ nano vàng dé theo đồi hình ảnh, đồng thời tiêu diệt tế bào ung thư bang hông ngoại, khi tiêm vào cơ thé, vỏ nano sẽ tìm đến bám vào các tế bao ung thư, hap thu ánh sáng cận hồng ngoại chiếu từ bên ngoài và nóng lên, tạo thành nguôn nhiệt bên trong khối u, tiêu điệt tế bào ung thư mà không làm ảnh hưởng đến các tế bảo lành xung quanh. Các phương pháp điều trị dang nay có thể giảm đáng kẻ lượng hóa chất can truyền cho bệnh nhân và giảm tác dụng không mong muốn của phương pháp hóa trị liệu.
Một ứng dụng khác đang được nghiên cứu của sợi nano là tạo thành lớp mang ngăn làm ngừng quá trình chảy máu cũng như các chất lỏng khác nhanh và hiệu quả hơn. * Nông nghiệp Trong tương lai, vật liệu nano có thể được sử dụng dé cải thiện nông nghiệp; giám sát độ tươi ngon và chất lượng thực phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Các nhà khoa học đang nghiên cứu sử dụng vật liệu nano vào mục tiêu tăng hiệu quả va mức độ an toàn của việc sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc điệt cỏ và phân bón cho cây trồng bảng cách kiểm soát chính xác hơn thời gian và địa điểm các hóa chất này sẽ được giải phóng. Người ta còn chế tạo được một loại cảm biến sinh học nano dé phát hiện vi khuan trong nước và thực phẩm dang lỏng.
giám sắt hiện tượng nhiễm khuẩn ở các cây rau mau. * Công nghiệp - Trong lĩnh vực bao bì. các sản phẩm như mảng nano kháng khuẩn được chế tao nhằm nâng cao an toàn thực phẩm. Vật liệu composite làm băng nano khoáng sét kết hợp nylon có khả nang ngăn cản cacbon dioxit và oxy rất mạnh nên được sử dụng trong các loại SVTH: Đào Thị Ngọc Điệp Trang 11 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.
Nguyễn Thị Trúc Linh chai nhựa và mang film bao gói thực phẩm, đồ uống. Trên thị trưởng hiện đã có loại nylon va composite nano khoảng sét để chế tạo mảng ngăn oxy có khả năng co giãn, chống xuyên thủng. dùng cho chai đựng bia va các loại đò uống có ga; bao bì thịt nguội vả phomat hoặc lớp trang trong các hộp giấy đựng sữa và nước hoa quả có tinh năng diệt khuân. - Trong lĩnh vực mỹ phẩm, các loại kem chống nắng chứa titan đioxit và kẽm oxit ở cấp độ nano.
có màu trong suốt khi bôi lên đa có độ bám tốt hơn và hắp thụ tia cực tim hiệu quả hơn sản phẩm thông thường. - Trong lĩnh vực hàng hóa tiêu dùng và thể thao như khung xe đạp. gậy bóng chày. đã được chế tao từ ống nano cacbon dam bảo có độ bên, độ cứng cao hon, lớp vỏ bọc bằng vật liệu nano làm giảm độ thắm khí của hóng tennis, giúp trái bóng giữ được áp suất lâu hơn.
Vật liệu nano còn được ding trong các lớp tráng phủ dé tao ra các loại vai và quan áo chống thắm nước, chống bám bản, giúp thoát mé hôi mà không thắm nước mặt ngoài. - Trong lĩnh vực xây dụng, nhờ ứng dụng công nghệ nano ma các công trinh nha ở trong tương lai không những kiên cô hơn, sạch hon mà còn sử dụng năng lượng hiệu qua hơn. Một loại vật liệu được đánh giá cao trong lĩnh vực xây dựng là titan dioxit.