Chương 1: Một số vấn để lý luân về nghĩa vụ cắp dưỡng cho con khi cha me ly hôn Chương 2: Thực trạng pháp luật về nghĩa vu cấp đưỡng cho con khi cha me ly hôn Chương 3: Thực tiễn thực hiện pháp luật vé ngiãa vụ cấp dưỡng cho con khi cha mẹ ly hôn va một số kién nghị, giải pháp. 10 CHƯƠNG1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE NGHĨA VỤ CAP DƯỠNG CHO CON KHI CHA MẸ LY HÔN 111. Khái niệm cấp dưỡng và nghĩa vụ cấp dưỡng cho con khi cha me ly hôn 1. Khái niệm cấp đưỡng.
Trong quá trình phát triển của xã hội, kể từ khi con người thoát ra khôi cuộc sông hoang dã của động vật đã biết sông quây quần theo quan hệ ruột thịt với nhau. Một tổ chức xã hội đâu tiên cia loài người la bay người nguyên thủy, ở đó con người đ biết phân công lao động tim kiểm, phân chia thức ăn và nuối dưỡng con cái. Khi bay người nguyên thủy tan rã, một tổ chức xế hội chất chế hơn xuất hit „đó là công xã thi tộc Trong th tộc, lớp con chấu có thỏi quen kính trong và vâng lời người trên, ngược lại lớp người trên chấm lo, bao đăm. nuôi day tất cả lớp con chau của thi tộc như nhau”.
Trai qua các giai đoạn phat triển của lịch sử, cùng với sự ra đời của các hình thai gia đình thi trách nhiệm. của người mẹ, người cha trong việc nuôi đạy con cũng được khẳng định Tử đó, ngiấa vụ nuôi dưỡng mang tính tự nhiên đã dân trở thành một cảch xử sự chung và còn là đạo lý của con người. Khi con người trải qua những biến động của lịch sit, chíu đựng những, thêm hoa ma thiên nhiên gây ra hay ôm đau, bệnh tật,. với những quan niềm.
như “một miéng khi đói bằng một gối khi no”, "lá lành dim lá rach”, “thương, người như thể thương than”. , con người đã biết chia sẽ, dam bọc lấn nhau, đó Ja những tiền dé phát sinh quan hệ cap dưỡng. Có thể nói, nghĩa vụ cấp dưỡng. được bắt nguồn từ nghĩa vụ nuôi dưỡng, một trong những nghĩa vụ tự nhiên phát sinh tir bản năng duy tr sự sông trong đời sống của con người.
"Như vậy, có thể nhân định rằng tư tưởng vé cấp dưỡng giữa những người có quan hệ gia đình đã xuất hiện rat sớm trong quan niệm, nhận thức của con ? Ngô Thị Hường (2006), Chế đo cấp dưỡng mong ude bớn tiền và gia đôn vấn lý luận và thục sốn, Tận án Tên f Tuất hạc, 10 " người trên cơ sở của tinh yêu thương, sự gắn bó, sẽ chia vả bản phân giữa các thành viên trong gia đính. Khi Nhà nước điều chỉnh các quan hệ x hội bằng pháp luật thi tư tưởng đó được thể chế trong pháp luật Dưới góc đô ngôn ngữ học, cắp dưỡng là “cung cấp những thứ cân thiết cho cuộc sống 3. Theo đó, cung cấp được hiểu là đem lại cho những thứ cén dùng dé dim bảo cuốc sống Như vai , có thể hiểu rằng, trong quan hệ cấp đưỡng, nêu xét theo khía cạnh không gian thi người có nghĩa vụ cấp dưỡng, không sông chung với người được cấp dưỡng nên phải cung cấp những thứ cản thiết để dam bão cuộc sống cia người được cấp dưỡng, Dưới góc độ pháp lý, quan hệ cấp đưỡng lan đầu tiên được ghi nhận là "một chế định riêng tại chương VI Luật hôn nhân và gia đỉnh năm 2000 va được tiếp tục kế thừa, bỗ sung hoàn thiên hơn tai chương VII Luật hôn nhân và gia đính năm 2014. Theo quy định tại khoản 24 Điều 3 Luật hôn nhân va gia đình năm 2014 “Cấp dưỡng là việc một người có nghữa vụ đóng góp tiền hoặc tài sản khác dé đáp tng niu cầu thiết yêu của người không sống ciumg với mình mà sô quan lệ hôn nhân, ay dt thông hoặc nuôi dưỡng trong trường hợp người đó là người chưa thành niên, người đã thành niên mà không có khả năng lao đông và không có tài sẵn đề tự nuôi mình hoặc người gặp khó khăm, túng thiểu theo ny dinh của Luật Hiôn nhân gia đình 201 Theo đó, cấp dưỡng là mốt nghĩa vụ vẻ tải sin, thể hiện mỗi quan hệ bó giữa những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi đưỡng ngay cả khi những quan hệ nảy không tén tai nữa như khi vợ chéng ly hôn, không con tồn tại quan hệ hôn nhân.
Cấp dưỡng chỉ đặt ra khi người có nghĩa vụ dưỡng va người được cấp dưỡng không sống chung hoặc khi người có nghĩa ‘vu nuôi đưỡng trén trảnh nghĩa vụ nuôi đưỡng bằng việc cung cấp, chu cấp cho "Từ sự phân tích trên có thể hiểu: Cấp dưỡng là nghĩa vu tai sẵn phát sinh giữa những người đang có hoặc đã từng có quan hệ hôn nhân, huyét thống hoặc nuôi dưỡng khí người có nghĩa vụ cấp dưỡng vả người được cắp dưỡng không củng sống chung với nhau hoặc khi người có nghĩa vu nuôi dưỡng trồn tránh. nghĩa vụ nuôi dưỡng được thực hiện bằng cách người có nghĩa vụ cấp dưỡng phải chu cấp cho người được cắp dưỡng một khoản tiễn hoặc tài sản nhất định nhằm dam bảo nhu cầu sng thiết yêu của người được cấp dưỡng 1. Khái niệm nghĩa vụ cấp dưỡng cho con khi cha me fy hon "Dưới góc độ pháp Lý, nghĩa vụ cấp dưỡng cho con khi cha mẹ ly hôn được. hủ nhận lần đầu tiên tại Luật Hôn nhân va gia định năm 2000.
Tiếp tục kể thửa. những giá tr khoa học pháp lý tiến bô ay, nghĩa vu cắp dưỡng cho con khi cha me ly hôn được ghỉ nhận tại Điều 110 Luật Hôn nhân va gia đình năm 2014. Tuy nhiên vẫn chưa có khải niệm nao được đưa ra vẻ van để nay. 'Ngiấa vụ cấp dưỡng của cha me đối với con thực chất được hình thảnh và phát sinh dua trên bản chất vé việc "cha, me có ngiĩa vu va quyền ngang nhau, cũng chăm sóc, nuôi dưỡng" đổi với con.
Có thể nói, theo tính thin của pháp luật Hôn nhân và gia đính, việc nuôi dưỡng con cái chính lá trách nhiệm ma không căn cứ vào việc có hay không quan hệ hôn nhân còn tổn tai của cha và me. Bởi vay, ngay cả khi ly hôn, cha me không còn chung sống với nhau vả quan hệ hôn nhân cũng đã chấm đứt nhưng cả cha vả mẹ vất cẩn phải cũng nhau có trách nhiém, nghĩa vụ chăm sóc, nuối dưỡng con của mình. Khi cha me ly hôn, con phải lựa chọn việc chung sống với một trong hai người, bởi vậy việc trực tiếp thực hiện trách nhiệm nay chỉ có thé thuộc về cha hoặc me, người côn lại sẽ thực hiên trách nhiệm thông qua nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định tại khoăn 2 Điều 82 Luật Hôn nhân va gia đình năm 2014: “ Cha me Rhông trực tiếp midi con có nghia vụ cấp đưỡng cho con” sau khi ly hôn. ‘Nghia vụ nảy một lần nữa được khẳng định vả quy định chi tiết tiết tai Điều 110 Luật Hôn nhân va gia đình năm 2014: “Cha me có nghia vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên, con đã thành niên không có kha năng lao đông và 1 không cô tài sản dé tự nuôi minh trong trường hop không sống clung với con hoặc sống chung với con nhưng vì phạm ngÌữa vụ nuôi dưỡng con”.
‘Theo tử điển Luật học, nghia vụ là “việc phải làm theo bỗn phận của mìnhi'*. Cách giãi thích nay khá ngắn gon và thiết nghĩ là chưa đẩy đủ. Khái tiêm này thể hiện sử rang buộc giữa các bên có liên quan trong những mối quan hệ cụ thé, trước hết là một pham trù đạo đức học phân ánh trách nhiệm của chủ thể - một cả nhân, một tập đoán, một giai cấp, một dân tốc, déi với những việc phải lam trong những điều kiên xã hội cụ thể, trước một tình hình zã hôi nhất định tại một thời điểm nhất định. Dưới góc đô ngôn ngữ học, nghĩa vu được hiểu là: việc bat buộc phải làm.
đổi với x4 hội, đổi với người khác mà pháp luật hay dao đức quy định”. Theo cách hiểu này thì nghĩa vụ là mỗi liên hệ giữa hai hay nhiều người với nhau, trong đó người có nghĩa vụ buộc phải làm một công việc hoặc mét hành vi đổi với xã hội hoặc chủ thể khác di có muốn hay không theo quy định của pháp uất hay đạo đức. 'Cùng với khái niệm cấp dưỡng đã được nêu tại tiểu mục 1.1, có thể hiểu: Nghia vụ cấp dưỡng cho con kt cha me ly hôn là một ng)ấa vụ pháp If mà cha hoặc me bắt buộc phải làm đốt với con, nễu con là người chưa thành niên hoặc. aa thành niền mà không có khã năng lao đông và không có tài sẵn đỗ tự nuôi mình, Riủ khong là người trực tiếp nuôi đưỡng con san khi đã chấm đứt quan Tê hôn nhân bằng việc đông góp tiên hoặc hiện vật tương ứng với nhủ Âu thiết ấu của con đồng thời phit hop với khá năng thực tế của minh đỗ bit đắp những.
tôn thất về mặt vật chất cho con khi con Rhông được chung. ông đồng thời với cha và mẹ. ‘Viiv tho học Bip ý Q00), 7 adn Luật lục, hô từ đến Bích hot, Nos Tháp, S60 *Eotne Thị Huệ C015), Dawe nin dp dng áp hề nga vu cấy đểng cho cơn We W hông 10 1 1. Đặc điểm của nghia vụ cấp đưỡng cho con khi cha mẹ ly hôn.
La một trường hop của quan hệ cấp dưỡng nói chung nên cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn cũng có những đặc điểm cơ bản của quan hệ cấp dưỡng nói chung. Cu thể như sau: Thú niắt, ngiữa vu cầp dưỡng cho con khi cha me ly hôn là nghĩa vụ về tải sin mang tính chất đặc biệt va không thé được thay thé bằng ngiĩa vụ khác Cấp đưỡng là việc đâm bảo các nhu cầu thiết yếu của người con chưa. thảnh niên, người con đã thảnh niên nhưng trong tinh trạng mat hoặc bị giảm sút khả năng lao động, không có thu nhập va không có tài sản hoặc tuy có nhưng không đủ để bão đâm cuộc sống của minh. Do vay, người có nghĩa vụ cấp dưỡng (cha hoặc me) phải chu cấp tiễn hoặc tải săn khác để đáp ứng nhu cầu thiết yếu, nhằm đâm bao cuộc sống của người con Nếu nghĩa vụ cấp dưỡng, được thay thé bằng ngiấa vụ khác thì có nghĩa là người được cấp dưỡng (người con) không được nhận tải sản, như vay thi cuộc sống của ho vẫn bi de doa, quyển va lợi ích hợp pháp của họ không được bảo dim Do đó, nghĩa vụ cấp đưỡng không thé thay thé bằng nghĩa vụ khác.
‘Tint hai, nghia vụ cấp đưỡng cho con khi cha mẹ ly hôn không thể chuyển.