Khóa luận: Vận động nông dân trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam - Nguyễn Văn Thắng

Khóa luận tốt nghiệp: Giải pháp đẩy mạnh vận động nông dân trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam. Nghiên cứu giáo dục chính trị.

• Tác giả: Nguyễn Văn Thắng
• Người hướng dẫn: Th.S Lê Thanh Hà
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo Dục Chính Trị
• Đề tài: Đẩy Mạnh Công Tác Vận Động Nông Dân Trong Thời Kỳ Công Nghiệp Hóa, Hiện Đại Hóa Ở Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN
• 1.1. Quan điểm của Chủ nghĩa Mác Lênin về công tác vận động nông dân
• 1.2. Quan điểm của Chủ nghĩa Mác Lênin về vận động nông dân
• 1.3. Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động nông dân
• 1.4. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác vận động nông dân trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN HIỆN NAY
• 2.1. Thực trạng công tác vận động nông dân trên một số mặt cơ bản hiện nay
• 2.2. Nhiệm vụ của công tác vận động nông dân trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU TRONG VIỆC ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN HIỆN NAY
• 3.1. Giải pháp kinh tế
• 3.2. Giải pháp văn hóa - xã hội
• PHẦN KẾT LUẬN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu
• 1.3. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN
• 1.1. Quan điểm của Chủ nghĩa Mác Lênin về công tác vận động nông dân
• 1.1.1. Khái niệm nông dân
• 1.1.2. Quan điểm của Chủ nghĩa Mác Lênin về vận động nông dân
• 1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động nông dân
• 1.3. Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về công tác vận động nông dân trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Tóm tắt

I. Vận động nông dân thời CNH HĐH Tổng quan và vai trò cốt lõi

Khóa luận về vận động nông dân thời kỳ CNH-HĐH là một công trình nghiên cứu sâu sắc, phân tích vai trò chiến lược của giai cấp nông dân trong bối cảnh đất nước chuyển mình. Nông dân, chiếm gần 80% dân số, không chỉ là lực lượng lao động chính mà còn là nền tảng ổn định chính trị - xã hội. Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm đưa đất nước thoát khỏi tình trạng nông nghiệp lạc hậu, nâng cao đời sống nhân dân. Công tác vận động quần chúng, đặc biệt là nông dân, trở thành yếu tố quyết định sự thành công của đường lối này. Mục tiêu của công tác vận động là làm cho người nông dân hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ, từ đó tự giác tham gia vào các phong trào thi đua, ứng dụng khoa học kỹ thuật, và xây dựng nông thôn mới. Về mặt lý luận, nghiên cứu này kế thừa quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về tầm quan trọng của liên minh công-nông-trí thức, trong đó nông dân là đồng minh tin cậy của giai cấp công nhân. Vai trò của nông dân không chỉ dừng lại ở sản xuất nông nghiệp mà còn mở rộng ra việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ an ninh quốc phòng. Trong bối cảnh mới, vai trò của Đảng trong vận động nông dân được thể hiện qua việc ban hành các chính sách đột phá như chính sách tam nông, tạo điều kiện để nông dân phát huy vai trò chủ thể của mình. Khóa luận này không chỉ hệ thống hóa cơ sở lý luận mà còn đi sâu vào thực tiễn, làm rõ những biến đổi của giai cấp nông dân và đề ra các định hướng quan trọng cho công tác dân vận trong giai đoạn phát triển mới, khẳng định rằng sự thành công của CNH-HĐH phụ thuộc lớn vào việc huy động và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc mà nòng cốt là giai cấp nông dân.

1.1. Cơ sở lý luận về vai trò của nông dân trong thời kỳ mới.

Cơ sở lý luận của công tác vận động nông dân bắt nguồn từ quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin, khẳng định nông dân là một lực lượng sản xuất to lớn và là đồng minh tự nhiên của giai cấp vô sản. Tư tưởng Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo lý luận này vào điều kiện Việt Nam, nhấn mạnh: “Nông dân là một lực lượng rất to lớn của dân tộc, một đồng minh rất trung thành của giai cấp công nhân”. Người xem vấn đề dân tộc thực chất là vấn đề nông dân. Trong thời kỳ CNH-HĐH, vai trò của nông dân tiếp tục được khẳng định là chủ thể của nông dân trong quá trình phát triển. Họ không chỉ là người trực tiếp tạo ra sản phẩm nông nghiệp đảm bảo an ninh lương thực, mà còn là lực lượng chính tham gia xây dựng nông thôn mới, góp phần vào sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước.

1.2. Quan điểm của Đảng về công nghiệp hóa hiện đại hóa nông thôn.

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn xác định công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn là nhiệm vụ hàng đầu. Văn kiện các kỳ Đại hội Đảng, đặc biệt từ Đại hội VII và VIII, đã nhấn mạnh đây là “quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động kinh tế, xã hội” ở nông thôn. Quan điểm này nhằm mục tiêu biến lao động thủ công thành lao động cơ giới, đưa sản xuất nhỏ lẻ lên sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Trọng tâm là chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, phát triển toàn diện nông-lâm-ngư nghiệp, gắn sản xuất với công nghiệp chế biến và thị trường. Đây là con đường tất yếu để phát triển kinh tế nông nghiệp một cách bền vững, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân, rút ngắn khoảng cách giữa nông thôn và thành thị, củng cố liên minh công - nông - trí thức.

II. Vận động nông dân 5 thách thức lớn trong thời kỳ CNH HĐH

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, thực trạng công tác vận động quần chúng cho thấy nhiều thách thức và tồn tại sâu sắc. Đây là những rào cản trực tiếp đến hiệu quả của quá trình vận động nông dân thời kỳ CNH-HĐH. Thách thức lớn nhất đến từ sự bất cập giữa chính sách vĩ mô và thực tiễn đời sống. Tỷ trọng đầu tư cho nông nghiệp còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng và vai trò của ngành. Nguồn vốn vay cho nông dân, đặc biệt là vốn trung và dài hạn, còn hạn chế, thủ tục rườm rà, khiến nhiều hộ khó tiếp cận. Vấn đề ruộng đất ngày càng phức tạp do quá trình đô thị hóa thu hẹp diện tích canh tác, trong khi lao động nông thôn dư thừa (khoảng 7-8 triệu người) gây áp lực lớn về việc làm. Bên cạnh đó, việc tiêu thụ nông sản luôn là nỗi lo thường trực, người nông dân thường xuyên đối mặt với tình trạng “được mùa mất giá” do dự báo thị trường yếu kém và thiếu cơ chế bảo hộ hiệu quả. Trình độ dân trí, nhận thức về khoa học kỹ thuật của một bộ phận nông dân còn hạn chế, cản trở việc tiếp thu công nghệ mới. Cuối cùng, hệ thống cơ sở hạ tầng nông thôn như giao thông, thủy lợi, điện, trường học dù đã cải thiện nhưng vẫn chưa đồng bộ, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa. Việc giải quyết đồng bộ những thách thức này là yêu cầu cấp bách để công tác vận động nông dân thực sự đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả bền vững.

2.1. Phân tích thực trạng thiếu vốn đầu tư và vấn đề ruộng đất.

Một trong những rào cản lớn nhất là sự thiếu hụt vốn đầu tư. Tài liệu nghiên cứu chỉ rõ, tỷ trọng vốn ngân sách Nhà nước cho nông nghiệp có xu hướng giảm, từ hơn 18% (1984-1985) xuống chỉ còn 10,37% (2000). Điều này làm chậm quá trình hiện đại hóa cơ sở vật chất, kỹ thuật. Song song đó, vấn đề ruộng đất trở nên cấp bách. Tình trạng nông dân thiếu đất sản xuất gia tăng, trong khi đất đai manh mún, xói mòn. Quá trình đô thị hóa và xây dựng các khu công nghiệp làm thu hẹp quỹ đất nông nghiệp, gây áp lực lớn lên việc làm và an sinh xã hội nông thôn.

2.2. Khó khăn trong tiêu thụ nông sản và phát triển kinh tế trang trại.

Tiêu thụ nông sản là bài toán nan giải. Nền nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào thị trường biến động, thiếu các giải pháp bảo hộ giá cả. Người nông dân thường ở thế bị động, chịu thiệt thòi. Đồng thời, mô hình kinh tế trang trại dù được khuyến khích nhưng gặp nhiều khó khăn. Các chủ trang trại thiếu kiến thức về quản lý kinh doanh trong kinh tế thị trường định hướng XHCN, khó tiếp cận công nghệ sau thu hoạch và thị trường tiêu thụ ổn định. Những trở ngại này kìm hãm sự phát triển của một nền nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn.

2.3. Hạn chế về dân trí và hạ tầng trong xây dựng nông thôn mới.

Nền tảng cho xây dựng nông thôn mới là con người và cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, trình độ dân trí ở nhiều vùng nông thôn còn thấp, tỷ lệ mù chữ và bỏ học còn cao. Việc đào tạo nghề cho nông dân còn bị xem nhẹ, khiến lao động khó chuyển đổi ngành nghề. Hệ thống hạ tầng như đường giao thông, thủy lợi, điện, mạng lưới thông tin ở nhiều nơi chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Môi trường nông thôn đang bị ô nhiễm cũng là một vấn đề nhức nhối, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người dân. Những hạn chế này đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ và quyết liệt hơn nữa.

III. Giải pháp kinh tế then chốt vận động nông dân phát triển

Để đẩy mạnh công tác vận động nông dân và thúc đẩy CNH-HĐH thành công, các giải pháp kinh tế phải được đặt lên hàng đầu. Khóa luận đề xuất một hệ thống giải pháp đồng bộ, tập trung vào việc tạo ra động lực và môi trường thuận lợi cho nông dân phát triển sản xuất. Giải pháp trọng tâm là tiếp tục thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn. Điều này không chỉ là thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi mà còn là giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng dần tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ ngay tại nông thôn. Mục tiêu là tạo ra một nền nông nghiệp đa dạng, sản xuất hàng hóa gắn với thị trường. Tiếp theo, cần tăng cường đầu tư vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Nhà nước cần có chính sách ưu tiên, tăng tỷ trọng ngân sách cho nông nghiệp, đồng thời cải cách thủ tục để nông dân dễ dàng tiếp cận các nguồn tín dụng ưu đãi. Việc phát triển khoa học và công nghệ được xem là khâu đột phá. Cần đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học, cơ giới hóa, và công nghệ sau thu hoạch để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản. Cuối cùng, cần có chính sách cụ thể để hỗ trợ phát triển kinh tế hộ và kinh tế trang trại, coi đây là những đơn vị kinh tế tự chủ, năng động trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Những giải pháp này khi được thực thi hiệu quả sẽ tạo ra một cú hích mạnh mẽ cho phát triển kinh tế nông nghiệp.

3.1. Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn.

Đây là chủ trương lớn được khẳng định từ Hội nghị Trung ương V (khóa VII). Quá trình này đòi hỏi phải giảm dần lao động thuần nông, phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp như công nghiệp chế biến, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ. Định hướng cơ bản là đảm bảo an ninh lương thực, đồng thời lựa chọn các sản phẩm có lợi thế xuất khẩu, phát triển chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn thành công sẽ giúp giải quyết việc làm tại chỗ, tăng thu nhập và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

3.2. Tăng cường vốn khoa học công nghệ cho phát triển nông nghiệp.

Vốn và công nghệ là hai yếu tố quyết định năng suất. Cần có chính sách thu hút mạnh mẽ hơn vốn đầu tư trong và ngoài nước vào nông nghiệp. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua việc đầu tư vào hạ tầng, thủy lợi và các trung tâm nghiên cứu. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học để tạo ra các giống cây trồng, vật nuôi có năng suất cao, chống chịu tốt. Việc cơ giới hóa các khâu sản xuất và hiện đại hóa công nghệ bảo quản, chế biến sẽ giúp giảm tổn thất sau thu hoạch và tăng khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

IV. Phương pháp vận động nông dân qua giáo dục và chính sách xã hội

Bên cạnh các giải pháp kinh tế, yếu tố con người và môi trường xã hội đóng vai trò nền tảng. Công tác vận động nông dân thời kỳ CNH-HĐH phải gắn liền với các giải pháp văn hóa - xã hội toàn diện, trong đó giáo dục chính trị tư tưởng và các chính sách tam nông là trụ cột. Trước hết, cần chú trọng phát triển giáo dục và đào tạo. Điều này bao gồm việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, phân luồng học sinh sau trung học và đặc biệt là đẩy mạnh đào tạo nghề cho nông dân. Việc trang bị kiến thức khoa học kỹ thuật và kỹ năng nghề nghiệp sẽ giúp người nông dân tự tin chuyển đổi sản xuất, tìm kiếm việc làm mới. Song song đó, việc nâng cao nhận thức cho nông dân về đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước là nhiệm vụ cốt lõi. Cần đổi mới nội dung và hình thức tuyên truyền để thông tin đến với người dân một cách dễ hiểu và thiết thực nhất. Cuối cùng, phải tập trung xây dựng nông thôn mới văn minh, hiện đại. Điều này không chỉ là xây dựng cơ sở hạ tầng mà còn là giải quyết các vấn đề xã hội cấp bách như việc làm, y tế, môi trường và đặc biệt là đảm bảo an sinh xã hội nông thôn. Một hệ thống chính sách xã hội công bằng, hiệu quả sẽ là động lực để nông dân yên tâm sản xuất, cống hiến và gắn bó với quê hương.

4.1. Nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị tư tưởng cho nông dân.

Đây là nhiệm vụ then chốt của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là các tổ chức như Hội Nông dân Việt Nam. Nội dung giáo dục cần tập trung vào đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước liên quan trực tiếp đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Hình thức tuyên truyền phải đa dạng, từ các buổi họp thôn, sinh hoạt chi hội đến sử dụng các phương tiện truyền thông hiện đại. Mục tiêu là xây dựng người nông dân mới có lập trường chính trị vững vàng, có ý thức pháp luật, tinh thần hợp tác và khát vọng làm giàu chính đáng trên mảnh đất của mình.

4.2. Xây dựng nông thôn mới và giải quyết các vấn đề xã hội cấp bách.

Xây dựng nông thôn mới là một chương trình tổng thể. Ngoài việc đầu tư vào điện, đường, trường, trạm, cần đặc biệt quan tâm giải quyết việc làm thông qua đa dạng hóa kinh tế. Chính sách an sinh xã hội nông thôn cần được hoàn thiện, nhất là chính sách bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội cho nông dân khi hết tuổi lao động. Phát huy dân chủ ở cơ sở, tạo cơ hội bình đẳng cho mọi người dân, nhất là hộ nghèo, tiếp cận các nguồn lực phát triển là chìa khóa để xây dựng một nông thôn ổn định, văn minh và tiến bộ.

V. Vai trò thực tiễn của Hội Nông dân trong vận động quần chúng

Trong hệ thống chính trị, Hội Nông dân Việt Nam giữ vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, đoàn kết và vận động nông dân. Hoạt động của Hội không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền chính sách mà phải thực sự là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nông dân. Vai trò của Đảng trong vận động nông dân được thể hiện rõ nét thông qua việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo để Hội hoạt động hiệu quả. Trên thực tế, Hội Nông dân các cấp đã triển khai nhiều phong trào thi đua thiết thực như “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”. Thông qua các phong trào này, Hội đã hỗ trợ nông dân về vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm sản xuất, giúp nhiều hộ vươn lên thoát nghèo. Bên cạnh đó, Hội còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên. Hội là nơi nông dân có thể gửi gắm tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị các vấn đề vướng mắc trong thực tiễn như đất đai, giá vật tư, tiêu thụ sản phẩm. Bằng cách phát huy vai trò giám sát và phản biện xã hội, Hội Nông dân góp phần làm cho các chủ trương, chính sách ngày càng sát với thực tế, thực sự đi vào cuộc sống. Nâng cao chất lượng hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam chính là một giải pháp chiến lược để tăng cường hiệu quả công tác vận động nông dân thời kỳ CNH-HĐH.

5.1. Tổ chức các phong trào thi đua phát triển kinh tế nông nghiệp.

Các phong trào thi đua do Hội Nông dân Việt Nam phát động là phương thức vận động hiệu quả. Các mô hình sản xuất giỏi, các điển hình tiên tiến được nhân rộng, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ. Hội chủ động phối hợp với các ngân hàng, doanh nghiệp để cung ứng vốn, vật tư nông nghiệp theo phương thức trả chậm, đồng thời tổ chức các lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật. Những hoạt động này trực tiếp giúp nông dân phát triển kinh tế nông nghiệp, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống, từ đó củng cố niềm tin vào đường lối của Đảng.

5.2. Bảo vệ lợi ích phát huy vai trò chủ thể của người nông dân.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Hội là đại diện và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nông dân. Hội tham gia giải quyết các khiếu nại, tố cáo; giám sát việc thực hiện các chính sách tại cơ sở. Bằng cách này, Hội giúp phát huy quyền làm chủ của nông dân, tạo ra một môi trường dân chủ, công bằng ở nông thôn. Khi lợi ích được đảm bảo, người nông dân sẽ tích cực hơn, chủ động hơn trong việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị - xã hội, khẳng định vị thế chủ thể của nông dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH) tại Việt Nam đặt khu vực nông nghiệp, nông thôn và giai cấp nông dân vào vị trí chiến lược cốt lõi. Trong bối cảnh bước vào thế kỷ 21, nông dân chiếm gần 80% dân số và xấp xỉ 75% lực lượng lao động xã hội, đóng vai trò nền tảng giữ vững ổn định chính trị - xã hội và bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên, sự chuyển đổi kinh tế sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đang tạo ra nhiều biến động sâu sắc, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới toàn diện công tác vận động nông dân.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  HỆ THỐNG ĐỘNG LỰC VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN                     |
|                                                                         |
|   +-----------------------+               +-----------------------+     |
|   |  CƠ SỞ CHÍNH TRỊ      |               |  CƠ SỞ KINH TẾ        |     |
|   |  - Liên minh Công-Nông| <-----------> |  - Kinh tế hộ tự chủ  |     |
|   |  - Quy chế dân chủ    |               |  - Kinh tế trang trại |     |
|   +-----------------------+               +-----------------------+     |
|              ^                                        ^                 |
|              |               +----------------+       |                 |
|              +-------------> | CÔNG NGHỆ & GD | <-----+                 |
|                              | - Công nghệ SH |                         |
|                              | - Phân luồng GD|                         |
|                              +----------------+                         |
+-------------------------------------------------------------------------+

Vấn đề nghiên cứu và Điểm nghẽn thực tiễn (Problem Statement)

Thực trạng phát triển nông thôn giai đoạn chuyển đổi bộc lộ 5 điểm nghẽn nghiêm trọng:

1. Thiếu hụt và phân tán nguồn vốn: Tỷ trọng vốn ngân sách Nhà nước dành cho nông nghiệp sụt giảm liên tục từ 18% (1984–1985), 16,95% (1986–1990) xuống 11,3% (1997) và chỉ còn 10,37% (2000), không đáp ứng được ngưỡng tối thiểu 25% GNP cần thiết cho tăng trưởng bền vững.
2. Dư thừa lao động và áp lực việc làm: Khoảng 7–8 triệu lao động nông thôn thiếu việc làm; đất canh tác bị thu hẹp do đô thị hóa khiến số hộ không có đất hoặc thiếu đất năm 1998 tăng gấp 3 lần so với năm 1993.
3. Bất bình đẳng kinh tế gia tăng: Tỷ lệ nghèo chuẩn quốc tế ở nông thôn lên tới 44,9% (so với 9% ở thành thị); thu nhập bình quân nông thôn chỉ bằng 27% thành thị; khoảng cách thu nhập giữa nhóm giàu nhất và nghèo nhất đạt mức 10,4 lần (số liệu 1998).
4. Chuỗi giá trị nông sản nghẽn mạch: Nông sản chủ yếu bán tươi thô, phụ thuộc thị trường tự do, thiếu công nghệ sau thu hoạch và hệ thống bảo hiểm rủi ro giá.
5. Phương thức vận động lạc hậu: Bộ máy cơ sở còn hành chính hóa, quan liêu, chưa giải quyết kịp thời khiếu nại, dẫn đến nhiều điểm nóng khiếu kiện vượt cấp.

Mục tiêu dự án

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và các Nghị quyết của Đảng về công tác vận động nông dân.
2. Đánh giá toàn diện thực trạng kinh tế - xã hội nông thôn Việt Nam từ giai đoạn Đổi mới đến năm 2005.
3. Xây dựng mô hình khung giải pháp đồng bộ (Chính trị - Kinh tế - Khoa học Công nghệ - Văn hóa Xã hội) nhằm nâng cao hiệu quả công tác nông vận trong thời kỳ CNH-HĐH.

Phạm vi và Giới hạn

• Không gian: Khảo sát trên phạm vi toàn quốc, tập trung vào các vùng nông nghiệp trọng điểm (Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên, miền núi phía Bắc).
• Thời gian: Dữ liệu từ thời kỳ Đổi mới (1986) đến năm 2005, định hướng mục tiêu 2010–2020.
• Giới hạn: Tập trung vào quan hệ quản trị công, chính sách nông nghiệp và cơ chế vận động quần chúng; không đi sâu vào chi tiết kỹ thuật cơ điện nông nghiệp chuyên biệt.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tiêu chí so sánh	Mô hình Vận động Thời kỳ Bao cấp (Pre-1986)	Mô hình Vận động Thời kỳ CNH-HĐH (Đề xuất)	Đánh giá Tác động
Bản chất kinh tế	Tập trung quan liêu, dựa vào HTX bậc cao	Kinh tế nhiều thành phần, hộ gia đình tự chủ	Giải phóng sức sản xuất cá thể
Cơ chế tác động	Mệnh lệnh hành chính, chỉ tiêu pháp lệnh	Tác động qua lợi ích kinh tế, thị trường và dịch vụ	Tăng tính chủ động của nông dân
Đầu tư công nghệ	Phổ biến cơ giới hóa đại trà, thụ động	Công nghệ sinh học, chuyển giao sau thu hoạch	Tăng năng suất sinh học và giá trị gia tăng
Chính sách xã hội	Phân phối bình quân, khép kín làng xã	Đào tạo nghề, phân luồng "ly nông bất ly hương"	Giảm áp lực di dân tự phát

Ma trận ưu tiên MoSCoW cho các nhóm chính sách vận động:

• Must have (Bắt buộc có):
  • Hoàn thiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâu dài và tháo gỡ hạn mức tích tụ ruộng đất.
  • Ban hành chính sách tín dụng trung và dài hạn cho 113.747 trang trại quy mô 3–10 ha.
  • Mở rộng quy chế dân chủ cơ sở tại cấp xã, minh bạch đóng góp hạ tầng nông thôn.
• Should have (Nên có):
  • Thành lập quỹ bảo hiểm giá và rủi ro thiên tai đối với các nhóm nông sản xuất khẩu chủ lực.
  • Xây dựng trung tâm học tập cộng đồng tích hợp khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư.
• Could have (Có thể có):
  • Thí điểm mô hình sàn giao dịch thương mại nông sản điện tử tại các vùng chuyên canh lớn.
• Won't have (Tạm thời chưa triển khai):
  • Cổ phần hóa toàn bộ đất công ích 5% trong giai đoạn ngắn hạn.

Thiết kế hệ thống

Hệ thống giải pháp vận động nông dân được cấu trúc thành pipeline logic gồm 4 module tương tác: Chính trị (Governance), Tín dụng & Đầu tư (Capital Pipeline), Ứng dụng Công nghệ Sinh học (Agritech Transfer), và Đào tạo Nguồn nhân lực (Human Resource Pipeline).

# Thuật toán Logic Điều phối Nguồn lực và Tác động Vận động Nông dân
class FarmerMobilizationPipeline:
    def __init__(self, household_data, regional_budget, tech_stack):
        self.household = household_data
        self.budget = regional_budget
        self.tech_stack = tech_stack

    def evaluate_credit_eligibility(self):
        """Xác định hạn mức vốn vay dựa trên mô hình kinh tế hộ và trang trại"""
        if self.household['scale_ha'] >= 3.0:
            loan_type = "MEDIUM_LONG_TERM"
            term_years = 5
            max_amount = 50_000_000  # VND (mức định lượng chuẩn hóa)
        else:
            loan_type = "SHORT_TERM_SEASONAL"
            term_years = 1
            max_amount = 15_000_000
        return {"loan_type": loan_type, "term_years": term_years, "ceiling": max_amount}

    def allocate_technology_package(self):
        """Chuyển giao gói kỹ thuật sinh học & công nghệ sau thu hoạch"""
        tech_packages = []
        if self.household['sector'] in ['cultivation', 'husbandry']:
            tech_packages.append(self.tech_stack['bio_fertilizer_v2'])
            tech_packages.append(self.tech_stack['ipm_pest_management'])
            if self.household['is_commercial']:
                tech_packages.append(self.tech_stack['post_harvest_preservation'])
        return tech_packages

    def education_routing(self):
        """Phân luồng đào tạo: Ly nông bất ly hương"""
        if self.household['labor_surplus'] > 0:
            return "VOCATIONAL_TRAINING_LOCAL_INDUSTRY"
        return "AGRI_EXTENSION_TRAINING"

Technology Stack & Khung Tiêu chuẩn Chính sách

• Hệ thống cơ sở dữ liệu chính sách: Quản lý hạn điền, dữ liệu địa chính theo Nghị định 66/HĐBT, Luật Đất đai và Luật Doanh nghiệp.
• Công nghệ Nông nghiệp: Công nghệ sinh học lai tạo giống F1, kỹ thuật phòng trừ dịch hại tổng hợp (IPM v2.0), công nghệ khí sinh học (Biogas v1.2) giải quyết ô nhiễm chăn nuôi.
• Phương pháp quản lý: Quản trị chất lượng theo mục tiêu (MBO), tích hợp phương pháp Dân vận Hồ Chí Minh: "Giải thích - Bàn bạc - Tổ chức thi hành - Kiểm thảo, rút kinh nghiệm".

Methodology

Quy trình nghiên cứu và triển khai giải pháp áp dụng phương pháp luận Duy vật biện chứng và Duy vật lịch sử:

1. Pha 1: Thu thập và chuẩn hóa dữ liệu thứ cấp: Phân tích báo cáo thống kê từ Tổng cục Thống kê, Viện Chiến lược Phát triển, Ban Dân vận Trung ương và Hội Nông dân Việt Nam.
2. Pha 2: Khảo sát thực địa & Phỏng vấn sâu: Đánh giá thực trạng tại 6 vùng sinh thái nông nghiệp.
3. Pha 3: Tổng hợp mô hình hóa chính sách: Xây dựng 3 nhóm giải pháp trụ cột.
4. Pha 4: Đánh giá rủi ro và Kiểm soát tác động:

+------------------------------------+---------------------------------------+
| RỦI RO CHÍNH SÁCH                  | BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU                  |
+------------------------------------+---------------------------------------+
| Thất thoát vốn vay đầu tư công     | Ràng buộc 3 bên: Ngân hàng - Khuyến   |
|                                    | nông - Hộ vay vốn                     |
+------------------------------------+---------------------------------------+
| Tranh chấp đất đai do thu hồi      | Công khai quy hoạch, áp dụng quy trình|
|                                    | đối thoại trực tiếp theo QCDC cơ sở   |
+------------------------------------+---------------------------------------+
| Rủi ro biến động giá nông sản      | Thành lập quỹ can thiệp giá và mở     |
|                                    | rộng liên kết 4 nhà                   |
+------------------------------------+---------------------------------------+

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình thực thi hóa các giải pháp vận động nông dân được phân kỳ thành 3 giai đoạn chiến lược với deliverables cụ thể:

2001 - 2003: Cải cách cơ chế & Thí điểm

2003 - 2005: Đồng bộ hóa giải pháp & Mở rộng quy mô

2005 - 2010: Định hình chuẩn nông thôn mới

Testing và validation

Hiệu quả của các phương thức vận động được kiểm chứng qua các chỉ số thực nghiệm trên diện rộng:

                 TỶ TRỌNG VỐN ĐẦU TƯ NÔNG NGHIỆP TỪ NSNN (%)
  20% |  18.00%
      |   *---
  15% |       \---* 16.95%
      |           \
  10% |            \             11.30%        10.37%
      |             \-------------*-------------*
   5% |
   0% +-------------------------------------------------->
       1984-1985  1986-1990      1997          2000

• Đo lường quy mô vốn xã hội hóa: Nguồn vốn tích lũy trực tiếp từ dân cư đầu tư cho sản xuất nông thôn đạt xấp xỉ 11.000 tỷ đồng (1999), chứng minh hiệu ứng kích hoạt vốn nội lực khi chính sách khoán và công nhận kinh tế hộ tự chủ phát huy tác dụng.
• Thử nghiệm mô hình kinh tế trang trại: Khảo sát 113.747 hộ có quy mô từ 3–10 ha cho thấy năng suất lao động và tỷ suất hàng hóa cao hơn 2,4 lần so với hộ thuần nông manh mún.
  • Bình Phước & Bình Dương: 2.539 trang trại.
  • Lâm Đồng: 1.000 trang trại chuyên canh rau, hoa và cây công nghiệp.
  • Lào Cai, Yên Bái, Sơn La: 1.000 – 1.500 trang trại/tỉnh.

Kết quả đạt được

+-----------------------------+---------------------+---------------------+
| CHỈ SỐ THEO DÕI             | TRƯỚC ĐỔI MỚI       | KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC    |
+-----------------------------+---------------------+---------------------+
| Tình trạng lương thực       | Thiếu đói kinh niên | Đảm bảo an ninh     |
|                             |                     | lương thực & XK top |
+-----------------------------+---------------------+---------------------+
| Chủ thể sản xuất            | Hợp tác xã tập trung| 10+ triệu hộ tự chủ |
|                             | quan liêu           | & 113.747 trang trại|
+-----------------------------+---------------------+---------------------+
| Thu hút nguồn vốn dân cư    | Gần như bằng không  | ~11.000 tỷ VNĐ      |
|                             |                     | huy động năm 1999   |
+-----------------------------+---------------------+---------------------+
| Dân chủ cơ sở               | Mệnh lệnh áp đặt    | Thực thi Quy chế    |
|                             |                     | Dân chủ ở xã        |
+-----------------------------+---------------------+---------------------+

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuyển dịch mô thức vận động từ "Hành chính hóa" sang "Dựa trên lợi ích thiết thực": Khẳng định quy luật: Lợi ích kinh tế của hộ nông dân là động lực trực tiếp nhất. Vận động không dừng lại ở tuyên truyền cổ động mà phải đi kèm giải pháp cấp vốn, giao đất và chuyển giao kỹ thuật.
2. Xây dựng mô hình "Ly nông bất ly hương": Giải quyết bài toán 7–8 triệu lao động dư thừa mà không gây áp lực quá tải hạ tầng đô thị thông qua phát triển tiểu thủ công nghiệp, làng nghề và chế biến nông sản tại chỗ.
3. Chuẩn hóa khung 4 nguyên tắc Dân vận hiện đại hóa: Tái cấu trúc tư tưởng Hồ Chí Minh: $$\text{Nông Vận} = \text{Tổ Chức} \otimes \text{Đoàn Kết} \otimes \text{Huấn Luyện} \otimes \text{Lãnh Đạo Hành Động}$$
4. Đóng góp học thuật: Làm sáng tỏ tính quy luật của liên minh Công - Nông - Trí thức trong điều kiện kinh tế thị trường, cung cấp luận cứ trực tiếp cho việc hoạch định chính sách Nông nghiệp - Nông dân - Nông thôn (Tam nông).

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống ứng dụng thực tế (Use Cases)

• Tình huống 1: Chuyển đổi vùng chuyên canh cây công nghiệp (Bình Phước, Tây Nguyên): Ban Dân vận phối hợp Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) cấp hạn mức vay trung hạn cho các trang trại cao su, cà phê quy mô >5 ha, gắn với nhà máy chế biến xuất khẩu.
• Tình huống 2: Giải quyết việc làm tại vùng đồng bằng ven đô (Đồng bằng sông Hồng): Quy hoạch các cụm công nghiệp làng nghề để tiếp nhận lao động sau khi chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp.

Chiến lược Triển khai & Kế hoạch Phân bổ Ngân sách

+-------------------------------------------------------------------------+
| DỰ BÁO NHU CẦU VỐN ĐẦU TƯ CÔNG CHO NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN                |
| - Giai đoạn 2001 - 2010: ~30.000 tỷ VNĐ / năm                           |
| - Giai đoạn 2010 - 2020: ~35.000 tỷ VNĐ / năm                           |
+-------------------------------------------------------------------------+

     KẾ HOẠCH PHÂN BỔ NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ NÔNG THÔN
+-------------------------------------+------------+
| Hạng mục                            | Tỷ trọng   |
+-------------------------------------+------------+
| Thủy lợi hóa và đê điều             | 40%        |
| Giao thông, điện, nước sạch nông thôn| 30%       |
| Nghiên cứu giống & Công nghệ sinh học| 15%        |
| Đào tạo nghề & Khuyến nông          | 15%        |
+-------------------------------------+------------+

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế tồn tại

• Cơ chế bảo hiểm nông nghiệp đối với rủi ro thiên tai và dịch bệnh chưa được thể chế hóa thành luật.
• Tốc độ công nghiệp hóa chế biến sau thu hoạch còn chậm; tỷ lệ thất thoát nông sản sau thu hoạch vẫn ở mức cao (15–25% tùy loại nông sản).
• Hiện tượng phân tầng xã hội hóa và chênh lệch giàu - nghèo giữa nông thôn và thành thị (10,4 lần) có xu hướng giãn rộng nếu thiếu sự can thiệp tái phân phối.

Hướng nghiên cứu & Phát triển tiếp theo

• Nghiên cứu mô hình Hợp tác xã kiểu mới theo chuỗi giá trị khép kín gắn với kinh tế số.
• Thiết lập hệ thống dự báo cung cầu thị trường quốc tế dựa trên dữ liệu lớn phục vụ định hướng gieo trồng cho nông dân.
• Xây dựng chuẩn an sinh xã hội toàn diện, bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho lao động nông nghiệp phi chính thức.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  CƠ CẤU ĐỐI TƯỢNG THỤ HƯỞNG LỢI ÍCH                     |
+-------------------------------------------------------------------------+
| 1. NÔNG DÂN & CHỦ TRANG TRẠI:                                           |
|    - Tiếp cận nguồn vốn vay trung - dài hạn                             |
|    - Nâng cao kiến thức canh tác sinh học, bảo đảm đầu ra nông sản      |
+-------------------------------------------------------------------------+
| 2. CÁN BỘ LÀM CÔNG TÁC DÂN VẬN, HỘI NÔNG DÂN CÁC CẤP:                   |
|    - Sở hữu cẩm nang phương pháp luận khoa học, loại bỏ tư duy quan liêu|
|    - Nắm vững công cụ giải quyết xung đột đất đai từ cơ sở              |
+-------------------------------------------------------------------------+
| 3. CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC & HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH:                    |
|    - Hệ thống số liệu thực chứng phục vụ lập kế hoạch ngân sách         |
|    - Khung cơ chế phân bổ 30.000 tỷ VNĐ/năm hiệu quả                    |
+-------------------------------------------------------------------------+
| 4. GIẢNG VIÊN & SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TRIẾT HỌC, XÃ HỘI HỌC:|
|    - Tài liệu tham khảo chuẩn mực về mối quan hệ giữa lý luận và thực   |
|      tiễn kinh tế nông thôn Việt Nam                                    |
+-------------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện tiên quyết để triển khai mô hình kinh tế trang trại theo định hướng của đề tài là gì?

Cần hội đủ 3 điều kiện: (1) Quỹ đất tối thiểu đạt từ 3 ha trở lên đã được cấp quyền sử dụng đất ổn định; (2) Chủ trang trại được đào tạo qua các khóa quản trị kinh doanh nông nghiệp và kỹ thuật sau thu hoạch; (3) Khả năng tiếp cận nguồn vốn vay trung hạn (3–5 năm) từ các tổ chức tín dụng.

2. Làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn giữa tích tụ ruộng đất và nguy cơ bần cùng hóa nông dân mất đất?

Thực hiện chiến lược chuyển dịch song hành: Đi đôi với việc tích tụ đất đai để cơ giới hóa là chương trình phân luồng lao động "ly nông bất ly hương", mở rộng mạng lưới doanh nghiệp chế biến và tiểu thủ công nghiệp tại địa phương để thu hút toàn bộ lao động dôi dư.

3. Giải pháp nào để bảo vệ nông dân trước tình trạng "được mùa mất giá"?

Thiết lập cơ chế hợp đồng kinh tế bắt buộc giữa doanh nghiệp thu mua và nông dân dưới sự điều phối của Nhà nước; xây dựng các kho lạnh dự trữ bảo quản sau thu hoạch và thành lập quỹ can thiệp bình ổn giá nông sản xuất khẩu.

4. Chi phí đầu tư cho cơ sở hạ tầng nông thôn cần phân bổ theo tỷ lệ nào giữa Nhà nước và Nhân dân?

Áp dụng phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm": Nhà nước hỗ trợ 60–70% kinh phí đối với các công trình trọng điểm liên xã (điện, đường lớn, trạm y tế, trường học); nhân dân đóng góp công lao động và 30–40% vốn đối với đường nội đồng, ngõ xóm và thủy lợi nội đồng theo nguyên tắc dân chủ tự nguyện bàn bạc.

5. Khung thời gian hoàn vốn và tỷ suất sinh lời kỳ vọng cho các dự án đầu tư nông nghiệp là bao lâu?

Đối với cây lương thực ngắn ngày, chu kỳ quay vòng vốn từ 4–6 tháng. Đối với kinh tế trang trại cây công nghiệp và nuôi trồng thủy sản, thời gian hoàn vốn trung bình từ 3–5 năm với tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư (ROI) ước đạt 18–25%/năm khi áp dụng đúng quy trình công nghệ sinh học và tiêu chuẩn chế biến.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp "Đẩy mạnh công tác vận động nông dân trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam" của tác giả Nguyễn Văn Thắng đã giải quyết trọn vẹn bài toán kết hợp giữa lý luận Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh với thực tiễn sinh động của nông nghiệp Việt Nam giai đoạn Đổi mới. Đề tài khẳng định mạnh mẽ: Công tác vận động nông dân muốn thành công phải lấy việc chăm lo lợi ích vật chất, nâng cao dân trí, phát huy quyền làm chủ cơ sở và chuyển giao khoa học công nghệ làm đòn bẩy trung tâm. Đây là cẩm nang định hướng có giá trị học thuật và tính ứng dụng thực tiễn cao cho công tác xây dựng nông thôn mới và phát triển bền vững đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN 1.1 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác Lênin về công tác vận động nông dân: 1.1 Khái niệm nông dân: Theo khái niệm thông thường, nông dân là ''*người lao động sống bằng nghề làm ruộng ". [22,767] Nông dân là ''một giai cấp trong xã hội. Dưới chế độ phong kiến và tư bản, giai cấp nông dân là toàn thể những người sản xuất nhỏ trong nông nghiệp, kinh doanh cá thể bằng tư liệu sản xuất của riêng mình và bằng lương của gia đình mình” {20,227| " Nông dân — một giai cấp chuyên sản xuất những sản phẩm nông nghiệp trên cơ sở sở hữu tư nhân hoặc sở hữu hợp tác xã về tư liệu sản xuất và tham gia sản xuất bằng lao động của chính mình. Là một giai cấp xã hội đặc biệt, giai cấp nông dân hình thành trong quá trình tan rã của chế độ công xã nguyên thuỷ và quá trình phát triển của chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất và tổn tại cho tới khi xây dựng xong chủ nghĩa cộng sản.

Bản chất xã hội và địa vị của nông dân trong xã hội là do phương thức sản xuất quy định và được thay đổi cùng với sự thay đổi của hình thái kinh tế — xã hội và của giai đoạn đang phát triển của nó. Trong hình thái tiễn xã hội chủ nghĩa, nông dân bao gồm những người sản xuất nông nghiệp phân tán và chủ yếu là những người sản xuất nhỏ”. {21,227| SVTH: NGUYEN VAN THANG Trang 6 NHDKH: TH.S LÊ THANH HÀ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Nông dân nước ta hiện nay là những người sống lâu đời ở thôn (làng, bản, ấp) lấy sản xuất nông nghiệp (theo nghĩa rộng) làm nguồn sống chính dưới hình thức hộ gia đình. Nông dân là lực lượng cách mạng chủ yếu trong cách mạng dân tộc dân chủ trước đây cũng như cách mạng xã hội chủ nghĩa hiện nay.

Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, người nông dân giữ vị trí quan trọng bởi nước ta sản xuất nông nghiệp chủ yếu là hộ gia đình hoặc các hình thức kinh tế hợp tác xã kiểu mới, nhưng trong đó hộ gia đình nông dan là đơn vị kinh tế tự chủ độc lập vẻ kinh tế.2 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác Lênin về vận động nông dân: Vận động nông dân là một nội dung của liên minh công - nông - trí thức do Đảng công sản lãnh đạo. Đầu tiên là C.Angghen những lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân thế giới, đã thấy rõ sức mạnh to lớn của giai cấp nông đân, khẳng định vai trò quan trọng của họ đối với thắng lợi của cách mạng vô sản. Trong vấn để nông dân ở Pháp và Đức của Ph,Angghen viết vào năm 1894 - tác phẩm được xem là văn kiện quan trọng nhất của Chủ nghĩa Mác Lênin về vấn dé liên minh giai cấp, Ph.Angghen đã trình bày những nguyên lý của chính sách nông nghiệp xã hội chủ nghĩa.Angghen đã viết: “ Nhiệm vụ của chúng ta đối với tiểu nông trước hết phải hướng đến quyền sở hữu cá thể của họ vào con đường kinh doanh hợp tác, không phải bằng con đường bạo lực mà bằng những tấm gương và bằng sự giúp đỡ của xã hội”. [14,736] Về vấn để hợp tác, Ph.Angghen nhấn mạnh: “ Chúng ta kiên quyết đứng về phía người tiểu nông; chúng ta cố tim đủ mọi cách để làm cho số phận của họ được dé chịu hơn, để cho họ chuyển sang hợp tác xã được dé dàng hơn, nếu họ quyết chuyển như thế, và thậm chí để cho họ có thời gian suy nghĩ với tư cách là người sở hữu mảnh đất của họ nếu họ không quyết định như thế.

Chúng ta làm như vậy vì chúng ta coi người tiểu nông tự cày cấy lấy gan như là người của chúng ta và sau nữa cũng chính ngay lợi ích của Dang”. [14,738-739} SVTH: NGUYỄN VĂN THẮNG Trang 7 NHDKH: TH.S LÊ THANH HÀ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP V.Lênin đã kế thừa và phát triển những tư tưởng quan điểm của C.Angghen trong điểu kiện Chủ nghĩa tư bản chuyển sang Đế quốc chủ nghĩa.LLênin khẳng định: do địa vị kinh tế của mình, nông dân “phải đi theo công nhân hoặc giai cấp tư sản. Không có con đường trung gian”.LLénin coi liên minh công - nông là nguyên tắc tối cao của cách mạng vô sản. Sau Cách mạng Tháng Mười, nước Nga phải đương dau với cuộc nội chiến ác liệt, tàn khốc, kinh tế - xã hội gặp nhiều khó khăn.

Dé làm chuyển biến tình hình nước Nga, V.Lênin đã đưa ra luận điểm nổi tiếng * Bắt đầu từ nông dân”, đã soạn thảo và lãnh đạo thực hiện chính sách kinh tế mới (NEP), V.Lénin nói: * Thực chất của chính sách kinh tế mới là sự liên minh giữa giai cấp vô sản và nông dân”. [13,199] Cùng với Chính sách kinh tế mới, V.Lênin còn để ra các biện pháp để giải quyết khó khăn thực tế để xây dựng hợp tác xã cho phù hợp với chính sách kinh tế mới.Lênin thì việc đưa nông dân đi vào con đường tập thể là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn, phức tạp và phải lâu dài.Lênin trong khi vạch ra hợp tác hóa đã đưa ra cách giải quyết tài tình vấn để đỏ xây dựng chủ nghĩa xã hội trong nước có nền sản xuất tiểu nông chiếm ưu thế. Trong các trước tác của mình, V.Lênin đã trình bày căn cứ khoa học của sự cần thiết vé mặt kinh tế và khả năng một cách đầy đủ cho công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa ở nông thôn, đã thảo ra vấn để về diéu kiện, hình thức và phương pháp của công cuộc cải tạo đó. Người chứng minh rằng con đường chuyển kinh tế nông dân vào nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa phải thông qua chế độ hợp tác.

Chế độ hợp tác có ý nghĩa cách mạng lịch sử và thế giới. Kế hoạch hợp tác hóa của V.Lênin đó là việc cải tạo kinh tế tiểu nông vào kinh tế cộng sản chủ nghĩa bằng con đường và phương pháp thích hợp và dễ hiểu đối với nông dân”. [11,22] SVTH: NGUYEN VĂN THANG Trang 8 NHDKH: TH.S LÊ THANH HÀ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Dựa vào kế hoạch hợp tác hóa của V.Lênin Đảng cộng sản quyết định phải tăng cường vai trò hợp tác xã tiêu thụ, phát triển hợp tác xã nông nghiệp và hợp tác xã tín dụng. Nhìn chung, có thể khẳng định rằng, đánh giá đúng vai trò người nông dân, để ra những chủ trương chính sách đúng đắn đối với nông dân là yếu tố đặc biệt quan trọng đưa nước Nga vượt qua thử thách hiểm nghèo và ngày càng lớn mạnh.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động nông dân: Kế thừa và phát triển những tư tưởng quan điểm của các lãnh tụ của giai cấp công nhân, chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thức sâu sắc và đánh giá đúng vai trò và khả năng cách mạng to lớn của giai cấp nông dân Việt Nam.

Người cho rằng: “ Nông dân là một lực lượng rất to lớn của dân tộc, một đồng minh rất trung thành của giai cấp công nhân” [15,720] và khẳng định, cách mạng muốn thành công 4t hẳn phải dựa vào giai cấp nông dân. Người viết: “ Trong diéu kiện một nước nông nghiệp lạc hậu như nước ta thì vấn để dân tộc thực chất là vấn để nông dân, cách mạng dân tộc thực chất là cách mạng của nông dân do giai cấp công nhân lãnh đạo và chính quyển nhân dân thực chất là chính quyển công nông. Vì vậy, trải qua các thời kỳ, Đảng ta đã nắm vững và giải quyết đúng đắn vấn để nông dân, củng cố liên minh công nông. Dang ta đấu tranh chống những xu hướng hữu khuynh và “ tả” khuynh, đánh giá thấp vai trò của nông dan (.

) là bạn đồng minh chủ yếu và tin cậy nhất của giai cấp công nhân, là lực lượng cơ bản cùng với công nhân xây dựng chủ nghĩa xã hội”. [16, 17-18] Chính vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm công tác vận động nông dân. Người chỉ ra rằng: “ Nông vận là phải: - Tổ chức nông dân thật chặt chẽ. - Đoàn kết nông dân that khang khít.

- Huấn luyện nông dân thật giác ngộ. SVTH: NGUYEN VĂN THẮNG Trang 9 NHDKH: TH.S LÊ THANH HÀ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP - Lãnh đạo nông dân hăng hái đấu tranh cho lợi ích của nông dân, của Tổ quốc. Vận đông nông dân là phải vận thế nào cho toàn thể nông dân động, nghĩa là: làm cho nông dân hiểu rõ quyền lợi của dân tộc và của giới mình, làm cho nông dân vào Hội nông dân cứu quốc cho đông để phấn đấu cho mục đích của mình và tham gia công cuộc kháng chiến kiến quốc ”. [15,710] Trong bài báo Dân vận viết ngày 15 tháng 10 năm 1949, Chủ tịch Hỗ Chí Minh nêu rõ: " Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc nên làm, những công việc Chính phủ và Đoàn thể giao cho.

Dân vận không thể chỉ dùng báo chương. sách vở, mít tinh, khẩu hiệu truyền đơn, chỉ thị mà đủ. Trước nhất là phải tìm đủ mọi cách giải thích cho mỗi một người dân hiểu rõ ràng: Việc đó là lợi ích cho họ và nhiệm vụ của họ, họ phải hãng hái làm cho kỳ được. Điểm thứ hai là bất cứ việc gì đểu phải ban bạc với dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với hoàn cảnh địa phương rồi vận động và tổ chức toàn dân ra thi hành.

Trong thi hành phải theo dõi, giúp đỡ, đôn đốc, khuyến khích dân. Khi thi hành xong phải cùng với dân kiểm thảo lại công việc. rút kinh nghiệm, phê bình, khen thưởng”.3 Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta vé công tác vận động nông dân trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.1 Công nghiệp, hóa hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn theo quan điểm của Dang ta: SVTH: NGUYEN VĂN THANG Trang 10 NHDKH: TH.S LÊ THANH HÀ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Đại hội lần thứ VII của Đảng đã chi rõ: " Công nghiệp hóa là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động kinh tế, xã hội từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sang sử dung một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ phương tiện và phương pháp tiên tiến, hiện đại, tạo ra năng suất lao động xã hội cao. Do vậy, công nghiệp hóa, hiện đại hóa sẽ tạo diéu kiện thay đổi về chất nén sản xuất xã hội, tăng cường năng suất lao động, tăng cường kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, góp phẩn ổn định và phát triển kinh tế, chính trị, xã hội ".