CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VE HỢP DONG MUA BAN HÀNG HÓA VÀ PHAP LUAT VỀ GIAO KET, THỰC HIEN HỢP DONG MUA BAN HANG HOA TREN SAN GIAO DICH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ 1. Khái quát chung về giao kết, thực hiệu hop doug MBHH trêu san giao địch TMĐT 1. Khái quát chung về hop dong MBHH trêu san giao địch TMĐT 1. Khai nệm về san giao dich thương mai điện tit Thương mại điện tử (e-commerce) được biết đền với nhiéu tên gọi như.
thương mai trực tuyên (online trade), thương mai phi gây tờ (paperless commerce), kinh doanh điện tử (electronic business), nên lạnh tê do. Tuy nhiên, thương mai điện tư vẫn là tên. goi phô biên nhất, thương mại điện tử được hiểu thông thương nhất là các giao dich thương mại thông qua môi trường điện tử. Ủy ban Liên hợp Quốc về thương mai quốc tê (UNCITRAL) nêu định nghĩa: “Thương mai điện từ là việc trao đổi thông tin thương mai thông qua các phương tiện điện từ.
không can in ra giấy bắt cứ công đoạn nào cña toàn bộ quả trình giao dịch ”. Hoặc theo tác ga Lê Van Thiệp (2016): “Thương mại điện từ là việc thực hiện một phần hoặc toàn bô các quy trình của hoạt động thương mại bằng phương tiện điện từ được kết nối với mang Internet, mạng viễn thông hoặc các mang mỡ khác '*. Tóm lại, tiép cân theo nghĩa rông thương mai điện tử bao gồm các giao dịch tài chính và thương mai bằng phương tiện điện tử. Cu thé hon, thương mai điện tử theo nghiia hep chỉ các hoạt động mua bán hàng hóa và địch vụ thông qua các phương tiện điện tử, chủ yêu là thông qua Internet.
Đi sâu hơn về mặt từ vựng thương mại điện tử là hoạt động kinh doanh thực hiện trên Internet.’ Abdul Ghaffar Khan cũng cho rang “Thương mại điện từ là việc mua và bán hàng hóa và dich vu trên internet. Ngoài việc mua và bám, nhiều người sử dimg Internet như một * Lê Văn Thuệp (2016), Pháp luật về Thương mat điền tit ở Việt nem Điện np , Lain in tiền sĩ mật hoc, Cơ sở dio tạo: Học viên khoa học xã hội- Viên Hin lim Khoa học xã hội Việt Nam trang 27 ` ttps-/Ayvwvr.ozferdltarmersd%tšonarias com/defimition/american_english/e-commerce (Truy cập 10/01/2024) 7 nguồn thông tin dé so sảnh giá cd hoặc xem các sân phẩm mới nhất được cung cấp trước khi mua hang“ Hiện nay, dưới sự phát triển của mang xã hội và cách mang công nghệ, việc tim hiéu, trao đôi, mua bán hàng hóa dién ra dễ dang thông qua các website cung cap dich vụ thương mại điện tử. Tiêu biéu có thé ké dén các sản giao dich thương mại điện tử phô biên hiện nay như Amazon (Mj). Alibaba (Trung Quéc), Shopee, Lazada, Tiki.
Tại Việt Nam, thương mai điện tư, đặc biệt là san giao dich thương mai điện tử là một thuật ngữ pháp lý mới, chính thức được xuất hién sau năm 2005 thông qua luật giao dịch điện tử và được quy định rõ hơn tại các nghi định hướng dẫn Dinh nghiia san giao dich thương mại điện tử được quy định cụ thể như sau: “Sản giao dich thương mại điện từ là website thương mại điền tit cho phép các thương nhân, tổ chức, cả nhân không phải chủ sở hina website có thé tiên hành một phần hoặc toàn bộ quy trình mua bán hàng héa dich vu trên đó. Sàn giao dich thương mại điện từ trong Nghĩ định nay không bao gồm các website giao dich chứng khoán trực hyén °” Như vậy, sản giao địch thương mại điện tử được biểu là website cung cấp dich vu thương mai điện tử. Thông qua sản giao dich, người mua và người bán có thê thực luận mt phân hoặc toàn bộ quy trình của hoạt động mua bán hàng hóa, dịch vụ. Khai nệm về hop đồng wna báu hang hóa Hop đồng là một khái niém có nguồn gốc lâu đời, về phương diện pháp lý, hợp đồng là sự thỏa thuận, thông nhật ý chí giữa các chủ thé tham gia ký kết.
Thỏa thuận của các bên phải dua trên nguyên tắc tự do, tự nguyên dong thời thông nhật với ý chí của nha nước. Hop đồng mua bán hàng hóa có bản chat của một hợp đông dân sự, đó là sự kiện pháp lý nham xác lập, thay đổi hoặc cham đứt quyên va ng†ĩa vụ trong quan hệ mua bán hàng hóa. Thực chất, Luật Thương mai 2005 không dua ra khái niém về hợp đồng mua “ Abdul Ghuffer Khưn (2016), Electronic Commerce: A su: cor Benefits cad Challenges in an Emerging Economy; tạp chi: Global Jounal of Management and Bissowss Resecach Vohme 16 Issue 1 Version 1.0 year 2016, Trang 19-22 si Ì Khoản 9 Điều 3 Nghị dinh số 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tir § ban hàng hóa ma chỉ đưa ra khái niệm mua bán hàng hóa: “Mua bán hàng hóa là hoạt đồng thương mai. theo đó bên bản có nghiia vụ giao hang chuyên quyển sở hữu hàng hóa cho bên mua và nhận thanh toán; bên mua có nghiia vu thanh toán cho bên ban, nhận hàng và quyên sở hữn hàng hóa theo thôa thuận ”°.
Trong khi đó, Điều 430 BLDS 2015 quy dink “ Hợp đồng mua bán tài sản là sự thôa thuận giữa các bên, theo đó bên bản có nghiia vu giao tài sản cho bên mua và nhận tiền. còn bên mua có nghĩa vụ nhân tài sản và trả hiến cho bản bản”. Co thé thay, cùng là định nghiia về mua bán hang hóa BLDS 2015 lại không dé cấp đến nghĩa vụ người bán phải chuyển giao quyền sở hữu hang hóa cho bên mua ma chỉ dé cập tới nghia vụ giao tải sản Du là mua bán tài sản trong dân sự hay mua ban hàng hóa trong thương mai thi bản chất cũng không thay đổi ma vẫn là người bán phải giao đối tượng được bán cho người mua và nhận tiên, con người mua phải thanh toán và nhận đôi tượng được mua. Từ đây có thé hiểu, hợp đồng mua bán hang hóa là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên bán có ngiĩa vụ giao day đủ hàng hóa, chuyên quyền sở hữu cho bên mua và nhận thanh toán; bên mua có nghia vụ thanh toán cho bên bán, nhận hang và quyền sở hữu hàng hóa theo đúng thöa thuận.
Đặc diém cña hop đồng mma ban hàng hóa trêu san giao dich TMĐT trong so sánh với hop đồng mua báu hang hóa truyều thong Vé lý luân, hợp đông MBHH trên san giao dich thương mai điện tử là một dang cụ thê của hợp đông dân sự tuy có những đặc thù đắc thủ riêng biệt khác với hợp đồng dân sự và hợp đồng mua bán truyền thông nhung chung quy van phải tuân thủ quy định. tei BLDS 2015, nên khi giao kết, thực hiện hợp đông MBHH trên san giao dich TMĐT van có những điểm tươngđồng với hợp đồng mua bán hàng hóa “ruyển thông” như sau: Thit what, về chi thé của hop đồng throug mai điệu tít Căn cứ quy dinh tại Luật Thương mai, hợp dong mua bán hang hóa có thé được giao kết giữa thương nhân với thương nhân hoặc giữa thương nhân với một bên không * Khoản§ Điều3 Luật Thương mại 2005 phải thương nhân. Thương nhân có thể là cá nhân hoặc pháp nhân có tiền hành hoạt động thương mại độc lập, thường xuyên và có ding ký kinh doanh Do vay chủ thé của hợp đồng thương mại điện tử cũng phải đáp ứng yêu cau nay. Thương nhân có thê trực tiệp giao kết hợp đông với khách hàng thông qua san giao dich thương mai điện tử do chính.
minh hoặc do thương nhân, tô chức, cá nhân khác thiét lập. Khác với hợp đông truyền thông việc xác định chủ thé của hợp đông thương mại điện tử gắp khó khăn trong một vai trường hợp. Chủ thể 1a thương nhân, tổ chức thiết lập sản giao dich thương mai điện tử thường hay bị nhằm lẫn với chủ thé là thương nhân, tổ chức, cá nhân tiên hành hoạt đông xúc tiên thương mại, bán hàng hóa hoặc cưng ứng dịch vụ. Do đó, trong hợp đồng thương mai điện từ, cần phân biệt rõ chủ thể của hợp đồng và chủ thể cung cập địch vụ thương mại điện tử Việc xác đính chủ thé của hop đông hết sức quan trọng là bởi khi xác định đúng các chủ thé của hợp đông mới xác đính được rõ trách nhiệm riêng của tùng chủ thé Trong trường hợp không phân định rõ, chủ sản giao dịch phải liên đới chịu trách nhiém với chủ thé hợp déng Do vậy chủ thê này có quyên yêu câu các chủ thể tham gia giao kết cung cap day đủ, chính xác thông tin và có cơ ché giám sát, kiểm tra tính chinh xác, day đủ thông tin mà các chủ thê đó cung cap.
Ngược lại, thông tin về các chủ thé tham gia giao kết cũng được chủ sản giao dich chiu trách nhiệm quản lý. Trong hợp đồng thương mai điện từ, ngoài những chủ thể trên còn xuất hiện một chủ thé thứ ba mang tinh đặc trưng cho hợp đồng này, liên quan mật thiết và đóng vai trò quan trọng đó chính là nha cưng cấp dich vụ mang và các cơ quan chứng thực hợp đông điện tử Các tổ chức thực hiện việc gửi, lưu trữ thông tin của các bên tham gia giao kết hop đồng điện tử và cung cập những thông tin cân thiệt để xác nhận độ tin cậy của các dir liệu trong giao kết hop đông điện tử. Các tổ chức, cơ quan này không trực tiếp tham gia vào quá trình giao kết hay thực hiên hợp dong ma đóng vai trò hỗ trợ nhém dam bão rang việc giao kết và thực hiện hợp đông điện tử hiệu quả và có giá trị pháp lý. Bởi tính đặc thù của hop đông thương mai điện tử, các quy định về quyên và nghiia vụ 10 của bên thứ ba nay luôn là ché đứnh pháp luật không thé tách rời hệ thong pháp luật về giao dich điện tử, cụ thé là trong hợp dong MBHH trên sản giao dich TMDT.
Thut hai, đối troug của hop doug MBHH trêu sau giao địch TMĐT. Đôi tượng của hợp đông mua bán hang hóa là hàng hoa. Theo Luật Thương mai 2005 thi đối tương của hợp đông này bao gom: tat cả các loại động sản, kê cả động sản hình thành trong tương lai và những vật gắn liên với dat đai? không bị liệt vào danh sách hàng hóa bị cam. Đối với những loại hàng hóa bị hạn chế kinh doanh hoặc hàng hóa kinh doanh có điều kiện thi hàng hóa và các bên tham gia hợp đông phải đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật thì hợp đồng mới được thực hiện.
Hoạt động thương mai trên sản giao địch thương mai điện tử cũng phải tuân thủ những quy định này. Thit ba, muc đích cia hop đồng mna báu hàng hóa trêu san giao địch TMĐT.