Luận án tiến sĩ hóa học khảo sát thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của cây aegiceras floridum họ sú aegicerataceae mọc ở rừng ngập mặn cần giờ tp hồ chí minh

Luận án tiến sĩ hóa học phân tích hóa học khảo sát thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của cây aegiceras floridum họ sú, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng

• Tác giả: Lưu Huỳnh Vạn Long
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Kim Phi Phụng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Hóa hữu cơ
• Đề tài: Khảo Sát Thành Phần Hóa Học và Hoạt Tính Sinh Học của Cây Aegiceras Floridum
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC TÍNH THỰC VẬT
• 1.1. Nghiên cứu về thành phần hóa học
• 1.2. Nghiên cứu về dược tính
• 2. CHƯƠNG 2: HÓA CHẤT VÀ THIẾT BỊ
• 2.1. Điều chế các loại cao
• 2.2. Ly trích và phân lập các hợp chất hữu cơ
• 2.3. Thử nghiệm hoạt tính gây độc tính tế bào ung thư
• 2.4. Thử nghiệm hoạt tính kháng oxy hóa DPPH
• 2.5. Nơi thực hiện thử nghiệm
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Khảo sát cấu trúc hóa học
• 3.1.1. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 1
• 3.1.2. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 2
• 3.1.3. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 3
• 3.1.4. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 4
• 3.1.5. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 6
• 3.1.6. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 7
• 3.1.7. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 8
• 3.1.8. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 10
• 3.1.9. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 11
• 3.1.10. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 12
• 3.1.11. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 13
• 3.1.12. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 14
• 3.1.13. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 15
• 3.1.14. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 17
• 3.1.15. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 18
• 3.1.16. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 19
• 3.1.17. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 20
• 3.1.18. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 21
• 3.1.19. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 22
• 3.1.20. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 23
• 3.1.21. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 24
• 3.1.22. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 25
• 3.1.23. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 26
• 3.1.24. Khảo sát cấu trúc hóa học của hợp chất AF 27
• 3.2. Kết quả thử nghiệm hoạt tính sinh học
• 3.2.1. Hoạt tính gây độc tế bào ung thư
• 3.2.2. Hoạt tính kháng oxy hóa DPPH
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Về Cây Aegiceras Floridum Cần Giờ

Nghiên cứu các hợp chất thiên nhiên đóng vai trò quan trọng trong hóa học, sinh học và y học. Việc kết hợp bằng chứng khoa học từ nghiên cứu hóa học và hoạt tính sinh học củng cố các bài thuốc y học cổ truyền. Việt Nam, với khí hậu nhiệt đới, có hệ thực vật phong phú, tạo điều kiện cho y học cổ truyền phát triển. Nghiên cứu này mong muốn đóng góp vào sự phát triển chung này. Rừng ngập mặn Cần Giờ, TP.HCM, được công nhận là khu dự trữ sinh quyển, thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học. Các hợp chất hữu cơ từ cây rừng ngập mặn như phorbol ester từ cây giá (Excoecaria agallocha L.) có tác dụng kháng HIV, polysaccaride từ cây vet trụ (Bruguiera cylindrica (L.) Blume) có hoạt tính kháng HIV, và benzoxazoline từ cây Ô rô (Acanthus illicifolius L.) có hoạt tính kháng ung thư và kháng virus.

1.1. Giới Thiệu Chung Về Cây Aegiceras Floridum Sú Trắng

Chi Aegiceras thuộc họ Sú (Aegicerataceae) gồm hai loài: Aegiceras corniculatum và Aegiceras floridum. Hiện tại, chỉ có Aegiceras corniculatum được nghiên cứu về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học. Các nghiên cứu cho thấy cao methanol của lá cây Aegiceras corniculatum có hoạt tính kháng sốt rét (IC50 29). Hai hợp chất 5-O-methylembelin và 5-O-ethylembelin, phân lập từ thân và cành, có hoạt tính ức chế tế bào ung thư như HL-60, Bel7402, Hela, và Us37 với nồng độ IC50 0. Mục tiêu của luận án là khảo sát thành phần hóa học của loài Aegiceras floridum và thử nghiệm hoạt tính gây độc tế bào cũng như hoạt tính kháng oxy hóa DPPH của các hợp chất phân lập.

1.2. Đặc Điểm Thực Vật Học Của Cây Sú Trắng Tại Cần Giờ

Cây sú trắng, tên khoa học Aegiceras floridum Roem., là một tiểu mộc không lông. Lá hình muỗng, dày, cứng, không lông, bìa uốn xuống, gân phụ không rõ. Cụm hoa tụ tán ở ngọn nhánh, đài vành vặn, tiểu nhụy 5. Trái khô, hột không phôi nhũ, mầm mọc thành móc ngay. Ở Việt Nam, chi Aegiceras có hai loài: Aegiceras corniculatum (sú đỏ) và Aegiceras floridum (sú trắng). Cây sú trắng mọc ở vùng có độ mặn cao ở Philippines, Indonesia, Đông Malaysia và miền Nam Việt Nam.

II. Tổng Quan Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Cây Sú Trắng

Hiện tại, chưa có công bố nào về nghiên cứu thành phần hóa học của loài Aegiceras floridum (Sú trắng). Một số nghiên cứu về thành phần hóa học của loài cây cùng chi, sú đỏ Aegiceras corniculatum, đã được công bố. Các nhóm chất quinone, flavonol, phenol, triterpene, sterol và một số dạng hợp chất khác đã được phân lập từ các bộ phận lá, thân cành và vỏ của loài cây này. Quinone, triterpene và flavonol là những nhóm hợp chất chính của chi Aegiceras.

2.1. Các Hợp Chất Quinone Phân Lập Từ Chi Aegiceras

Năm 1989, ba dẫn xuất của 1,4-benzoquinone, rapanone, embelin và 5-O-methylembelin được phân lập từ thân và cành của Aegiceras corniculatum. Năm 2004, sáu hydroquinone 5-O-ethylembelin, 2-O-acetyl-5-O-methylembelin, 2-dehydroxy-5-O-methylembelin, 3,7-dihydroxy-2,5-diundecylnaphthoquinone, 2,7-dihydroxy-8-methoxy-3,6-diundecyldibenzofuran-1,4-dione, 2,8-dihydroxy-7-methoxy-3,9-diundecyldibenzofuran-1,4-dione cũng được phân lập từ thân và cành của Aegiceras corniculatum. Năm 2019, nhóm nghiên cứu Yong Li đã phân lập được 10 hợp chất quinone từ thân và cành của Aegiceras corniculatum.

2.2. Các Hợp Chất Triterpene và Flavonol Tìm Thấy Trong Chi Aegiceras

Từ vỏ cây Aegiceras corniculatum, genin-A, aegiceradienol và aegiceradiol đã được phân lập. Năm 2005, bốn dẫn xuất triterpene, 16α-hydroxy-13,28-epoxyoleanan-3-one, protoprimulagenin, aegicerin, embelinone cũng được phân lập từ vỏ thân cây Aegiceras corniculatum. Trước đó, quá trình phân lập aegicerin cũng được thực hiện từ vỏ cây Aegiceras majus. Năm 2012, arjunolic acid và maslinic acid được tách ra từ vỏ cây Aegiceras corniculatum. Vinh đã phân lập được 4 hợp chất triterpene saponin từ lá Aegiceras corniculatum.

2.3. Các Hợp Chất Phenol và Sterol Đặc Trưng Của Chi Aegiceras

Isorhamnetin và dẫn xuất isorhamnetin 3-O-α-L-rhamnopyranosyl-(1→6)-β-D-glucopyranoside được phân lập từ vỏ cây Aegiceras corniculatum. Từ cao ethyl acetate của lá Aegiceras corniculatum, chín flavonol cũng được phân lập, bao gồm rutin, nicotiflorin, isoquecitrin, quercitrin, isomyricitrin, hyperoside, myricitroside, astragalin và quercetin-3-D-xyloside. Năm 2004, 2-methoxy-3-nonylresorcinol và 3-undecylresorcinol được phân lập từ vỏ cây Aegiceras corniculatum. Sau đó, năm 2005, hai hợp chất syringic acid và gallic acid cũng được phân lập từ vỏ của loài trên. Từ lá Aegiceras corniculatum, hai hợp chất sterol được phân lập, bao gồm chondrillasterol và stigmasterol.

III. Nghiên Cứu Hoạt Tính Sinh Học Của Cây Aegiceras Floridum

Một số nghiên cứu về dược tính của loài Aegiceras corniculatum cho biết: Ở Châu Á và Australia, cây Aegiceras corniculatum đã được sử dụng như một loại thuốc truyền thống để trị các bệnh hen suyễn, huyết áp, tiểu đường và thấp khớp. Một số nghiên cứu trước đây cho biết loài cây này có tác dụng chống tác nhân oxy hóa, chữa trị bệnh ngứa, viêm nhiễm. Theo Võ Văn Chi, vỏ cây Aegiceras corniculatum có tác dụng thuốc cá, có nơi dùng vỏ hoặc lá nấu nước súc miệng trị bướu cổ. Theo Edgardo Gomez và cộng sự, hợp chất 5-O-methylembelin có khả năng gây độc cho cá ở nồng độ 1 ppm trong khoảng thời gian 75 phút. Theo Minjuan Xu và cộng sự, vỏ và hạt cây sử dụng...

3.1. Ứng Dụng Y Học Cổ Truyền Của Cây Aegiceras Floridum

Ở Châu Á và Australia, cây Aegiceras corniculatum đã được sử dụng như một loại thuốc truyền thống để trị các bệnh hen suyễn, huyết áp, tiểu đường và thấp khớp. Một số nghiên cứu trước đây cho biết loài cây này có tác dụng chống tác nhân oxy hóa, chữa trị bệnh ngứa, viêm nhiễm. Theo Võ Văn Chi, vỏ cây Aegiceras corniculatum có tác dụng thuốc cá, có nơi dùng vỏ hoặc lá nấu nước súc miệng trị bướu cổ.

3.2. Tiềm Năng Độc Tính Của Các Hợp Chất Từ Aegiceras Floridum

Theo Edgardo Gomez và cộng sự, hợp chất 5-O-methylembelin có khả năng gây độc cho cá ở nồng độ 1 ppm trong khoảng thời gian 75 phút. Điều này cho thấy cần thận trọng khi sử dụng các hợp chất từ Aegiceras trong các ứng dụng y học và cần nghiên cứu kỹ lưỡng về độc tính.

IV. Phương Pháp Phân Tích Hóa Học và Đánh Giá Hoạt Tính

Luận án sử dụng các phương pháp hiện đại để phân tích hóa học và đánh giá hoạt tính sinh học của các hợp chất phân lập từ Aegiceras floridum. Các phương pháp này bao gồm sắc ký, phổ khối, NMR, và các thử nghiệm in vitro để đánh giá hoạt tính gây độc tế bào và kháng oxy hóa. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin chi tiết về cấu trúc hóa học và hoạt tính sinh học của các hợp chất này.

4.1. Quy Trình Chiết Xuất và Phân Lập Hợp Chất Từ Cây Sú Trắng

Quy trình chiết xuất bắt đầu bằng việc sử dụng các dung môi khác nhau để tách các hợp chất từ lá và vỏ thân cây sú trắng. Sau đó, các phương pháp sắc ký cột và sắc ký lớp mỏng được sử dụng để phân lập các hợp chất riêng lẻ. Các hợp chất này sau đó được xác định cấu trúc bằng các phương pháp phổ nghiệm.

4.2. Các Phương Pháp Định Danh Hợp Chất Bằng Phổ Nghiệm

Các phương pháp phổ nghiệm như NMR (Nuclear Magnetic Resonance), phổ khối lượng (Mass Spectrometry) và phổ hồng ngoại (Infrared Spectroscopy) được sử dụng để xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập. Dữ liệu phổ nghiệm được so sánh với các dữ liệu đã công bố để xác định danh tính của các hợp chất.

4.3. Thử Nghiệm Hoạt Tính Sinh Học In Vitro

Các thử nghiệm in vitro được sử dụng để đánh giá hoạt tính gây độc tế bào trên các dòng tế bào ung thư khác nhau và hoạt tính kháng oxy hóa bằng phương pháp DPPH. Kết quả từ các thử nghiệm này cung cấp thông tin về tiềm năng dược lý của các hợp chất phân lập.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học và Hoạt Tính

Nghiên cứu đã phân lập và xác định được nhiều hợp chất từ cây Aegiceras floridum, bao gồm các hợp chất quinone, flavonol, phenol, triterpene và sterol. Một số hợp chất này cho thấy hoạt tính gây độc tế bào đáng kể trên các dòng tế bào ung thư và hoạt tính kháng oxy hóa mạnh mẽ. Kết quả này mở ra tiềm năng ứng dụng của cây Aegiceras floridum trong lĩnh vực dược phẩm.

5.1. Các Hợp Chất Mới Được Phân Lập Từ Cây Sú Trắng

Nghiên cứu đã phát hiện ra một số hợp chất mới chưa từng được báo cáo trước đây từ cây Aegiceras floridum. Cấu trúc hóa học của các hợp chất này đã được xác định bằng các phương pháp phổ nghiệm. Việc phát hiện ra các hợp chất mới này làm tăng thêm giá trị khoa học của nghiên cứu.

5.2. Hoạt Tính Kháng Ung Thư Của Các Hợp Chất Phân Lập

Một số hợp chất phân lập từ cây Aegiceras floridum cho thấy hoạt tính kháng ung thư đáng kể trên các dòng tế bào ung thư khác nhau. Các hợp chất này có thể ức chế sự phát triển và gây chết tế bào ung thư. Kết quả này cho thấy tiềm năng phát triển các loại thuốc chống ung thư mới từ cây Aegiceras floridum.

5.3. Hoạt Tính Chống Oxy Hóa và Ứng Dụng Tiềm Năng

Các hợp chất phân lập từ cây Aegiceras floridum cũng cho thấy hoạt tính chống oxy hóa mạnh mẽ. Các hợp chất này có thể bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do các gốc tự do gây ra. Hoạt tính chống oxy hóa này có thể có ứng dụng trong việc phòng ngừa và điều trị các bệnh liên quan đến stress oxy hóa.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tiềm Năng Về Dược Liệu

Nghiên cứu đã cung cấp thông tin chi tiết về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của cây Aegiceras floridum tại rừng ngập mặn Cần Giờ, TP.HCM. Kết quả nghiên cứu cho thấy tiềm năng ứng dụng của cây Aegiceras floridum trong lĩnh vực dược phẩm. Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc đánh giá độc tính và hiệu quả in vivo của các hợp chất phân lập để phát triển các loại thuốc mới.

6.1. Đánh Giá Tiềm Năng Phát Triển Dược Liệu Từ Cây Sú Trắng

Cây Aegiceras floridum có tiềm năng lớn để phát triển thành một nguồn dược liệu quý giá. Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình chiết xuất và phân lập các hợp chất có hoạt tính sinh học cao.

6.2. Nghiên Cứu Độc Tính và Hiệu Quả In Vivo

Trước khi phát triển các loại thuốc từ cây Aegiceras floridum, cần thực hiện các nghiên cứu kỹ lưỡng về độc tính và hiệu quả in vivo của các hợp chất phân lập. Các nghiên cứu này sẽ giúp đảm bảo an toàn và hiệu quả của các loại thuốc mới.

6.3. Bảo Tồn và Phát Triển Bền Vững Nguồn Dược Liệu

Việc khai thác cây Aegiceras floridum làm dược liệu cần được thực hiện một cách bền vững để bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá này. Cần có các biện pháp bảo tồn và phát triển cây Aegiceras floridum tại rừng ngập mặn Cần Giờ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Nghiên cứu các hợp chất thiên nhiên đã và đang đóng góp những thành tựu quý báu cho ngành hóa học cũng như ngành sinh học và y được học. Sự kết hợp những chứng cứ khoa học từ lĩnh vực nghiên cứu hóa học các hợp chất thiên nhiên và hoạt tính sinh học đã góp phan củng cé và phát triển các bài thuốc y học cổ truyền một cách thuyết phục nhất. Việt Nam có vị trí địa lý thuộc vùng nhiệt đới nóng âm, là điều kiện phát triển hệ thực vật phong phú và đa dang. Day cũng chính là lý do nền y học cổ truyền của nước ta phát triển mạnh.

Với vai trò nghiên cứu về hóa học các hợp chất thiên nhiên, chúng tôi mong muốn được đóng góp vào sự phát triển chung này. Với hệ sinh thái phong phú và đa dạng, rừng ngập mặn Cần Giờ, TP. HCM được công nhận là khu dự trữ sinh quyền rừng ngập mặn của thế giới. Hệ thực vật rừng ngập mặn phát triển trong điều kiện của thời tiết, độ âm cao, thường xuyên chịu tác động lên xuống của thủy triều và có hệ côn trùng, vi sinh vật phong phú đa dạng đã thu hút nhiều sự quan tâm của các nhà khoa học.

Đặc biệt, gần đây một sé hợp chat hữu cơ được phân lập từ các cây đặc trưng của rừng ngập mặn như: hợp chat phorbol ester được phân lập từ lá và thân cây giá (Excoecaria agallocha L.) có tác dụng kháng HIV; polysaccaride có hoạt tính kháng HIV đã được phân lập từ lá của các cây vet trụ (Bruguiera cylindrica (L.) Blume), cây gia (Excoecaria agallocha L.), cây đước đôi (Rhizophora apiculata BÌ.), cay đước xanh (Rhizophora mucronata Poir. in Lamk), cây sam biển (Sesuvium portulacastrum L.) hoặc Sueda maritima va Sueda monica; hợp chất benzoxazoline mà dẫn xuất đường ribose của nó cho thay có hoạt tính kháng ung thư va kháng virus được phân lập từ cây Ô rô (Acanthus illicifolius L. Chi Aegiceras thuộc họ Sú (Aegicerataceae) bao gồm hai loài Aegiceras corniculatum và Aegiceras floridum. Đến nay, chỉ một loài Aegiceras corniculatum đã được nghiên cứu về phân lập thành phần hoá học và thử nghiệm hoạt tính sinh học cho những kết quả khả quan.

Các nghiên cứu về hoạt tính sinh học cho thấy cao methanol của lá cây Aegiceras corniculatum có hoạt tinh kháng sốt rét (ICso 29. Hai hợp chất 5-O-methylembelin và 5-O-ethylembelin, được phân lập từ thân, cành của loài Aegiceras corniculatum, có hoạt tính ức chế vai dong tế bao ung thư như HL-60, Bel7402, Hela, và Us37 với nồng độ ICso 0.ÊÌ Mục tiêu của luận án nhằm khảo sát thành phần hóa học của loài Aegiceras floridum (họ Sú—Aegicerataceae) và thử nghiệm hoạt tính gây độc tế bào như HeLa (ung thư cổ tử cung), MCF-7 (ung thư vú), NCI-H460 (ung thư phổi), HepG2 (ung thư gan) và Jurkat (ung thư mau) cũng như hoạt tính kháng oxy hóa DPPH các hợp chất được phân lập. Kết quả nghiên cứu đóng góp thêm về đặc điểm “Hóa-Thực vật” với loài cây cùng chi Aegiceras corniculatum. DAC TINH THUC VAT Cây su trắng có tên khoa hoc 4egiceras floridum Roem., là một Hình 1.1: Hình ảnh loài Aegiceras floridum Ở Việt Nam, chi Aegiceras có hai loài là Aegiceras corniculatum (còn gọi là sú đỏ) và Aegiceras floridum (còn gọi là st trăng).

Mô tả thực vật Cây su trắng (Aegiceras floridum) dạng tiểu mộc không lông. Lá có phiến hình muỗng thường vào 5.7 cm, dày, cứng, không lông, bìa uốn xuống, gân phụ không rõ, 3—5 cặp, đáy từ từ hẹp thành cuống. Chùm tụ tán ở ngọn nhánh, đài vặn, vành vặn, tiểu nhụy 5, bao phan có ngăn ngang thành nhiều buồng phụ. Trái khô, hột không phôi nhũ, mam mọc thành móc ngay (Hình 1.

Phân bố Cây su trắng mọc ở các vùng có độ mặn cao ở Philippines, Indonesia, Đông Malaysia và miền Nam Việt Nam. NGHIÊN CUU VE THÀNH PHAN HÓA HỌC Cho đến nay, trên thế giới cũng như ở Việt Nam chưa có một công bố nào nghiên cứu về thành phần hóa học của loài Aegiceras floridum (Su trắng). Một số nghiên cứu về thành phần hóa học của loài cây cùng chi, sú đỏ Aegiceras corniculatum đã được công bô. Các nhóm chat quinone, flavonol, phenol, triterpene, sterol và một số dang hợp chat khác đã được phan lập từ các bộ phan lá, thân cành và vỏ của loài cây A.

Quinone, triterpene và flavonol là những nhóm hợp chất chính của chi 4egiceras.Ll * Hợp chất quinone Năm 1989, ba dẫn xuất của 1,4-benzoquinone, rapanone (2,5-dihydroxy-3- tridecyl-1,4-benzoquinone) (1), embelin (2,5-dihydroxy-3-undecyl-1,4- benzoquinone) (2) và 5-O-methylembelin (2-hydroxy-5-methoxy-3-undecyl-1,4- benzoquinone) (3) được phân lập từ thân và cành của A.”! Sau đó, vào nam 2004, sáu hydroquinone 5-O-ethylembelin (4), 2-O-acetyl-5-O- methylembelin (5), 2-dehydroxy-5-O-methylembelin (6), 3,7-dihydroxy-2,5- diundecylnaphthoquinone (7), 2,7-dihydroxy-8-methoxy-3,6- diundecyldibenzofuran-1,4-dione (8), 2,8-dihydroxy-7-methoxy-3,9- diundecyldibenzofuran-1,4-dione (9) cũng được phân lập từ thân va cành của A.lPÌ Năm 2019, nhóm nghiên cứu Yong Li |! đã phân lập được 10 hợp chất quinone từ thân và cành của A. corniculatum, bao gồm 2-hydroxy-5-ethoxy-3- nonyl-1,4-benzoquinone (10), 5-O-butylembelin (11), 2,5-dihydroxy-6-methyl-3- pentadecyl-1,4-benzoquinone (12), 2,5-dihydroxy-3-methyl-6-nonyl-1,4- benzoquinone (13), 2,5-dihydroxy-3-methyl-6-undecyl]-1,4-benzoquinone (14), 2,5- dihydroxy-6-methyl-3-tridecyl-1,4-benzoquinone (15), 2-hydroxy-5-methoxy-3- nonyl-1,4-benzoquinone (16), 5-O-methylembelin (3), 5-O-methylrapanone (17) va 5-O-ethylembelin (4). 2 OH OH! 3 OH: OMe 4 OH OEt nw OAc OMe "6 | H OH mm Re RỶ Rt 8 H OCH; OH! aC Hys W | mOuH, OH OCH, H 1 O Ọ OH! OH! 12 R-OisHjr „ Er i) 13 R-CyHyy " Sg 2 z„ ^^ 4 ` HO R 14 im R-O), HỆ 33 Hp»: O b i ? O ISR — O37 10 O OH „i2 3" I i q z UA ‘t 2 ~ I lô) H;CO Hình 1. Cau trúc hóa học các hợp chat quinone * Hợp chất triterpene Tu vỏ cay A.

corniculatum, genin-A (18), aegiceradienol (28-norolean-12,17- dien-3f-ol) (19) va aegiceradiol (3f,28-dihydroxy-olean-12,15-diene) (20) đã được phan lập.!”°Ì Nam 2005, bốn dẫn xuất triterpene, 160-hydroxy-13,28-epoxyoleanan- 3-one (21), protoprimulagenin (22), aegicerin (23), embelinone (24) cũng được phân lập từ vỏ thân cây A. corniculatum bởi nhóm tác giả Daojing Zhang.Í!9Ì Trước đó, quá trình phân lập aegicerin (23) cũng được thực hiện từ vỏ cây A. majus (đồng danh của A.""") Năm 2012, arjunolic acid (25) và maslinic acid (26) được tach ra từ vỏ cây A.Vinh Í?l đã phân lập được 4 hợp chất triterpene saponin từ lá A. corniculatum, bao gồm aegicoroside A (27), sakurasosaponin (28), sakurasosaponin methyl ester (29), (36,16a,20a)-3,16,28- trihydroxyolean-12-en-29-oic acid 3-{Ó-Ø-p-glucopyranosyl-(1—>2)-Ó-[Ø-D- glucopyranosyl-(1—4)]-a-L-arabinopyranoside}(30) và oleanolc acid /-D- Hình 1.

Cau trúc hóa học các hợp chat triterpene * Hợp chất flavonol Isorhamnetin (quercetin-3'-methyl ether) (32) va dẫn xuất isorhamnetin 3-O-a- L-rhamnopyranosy]l-(1—>6)-Ø-D-glucopyranoside (33) được phan lập từ vỏ cay A.LT] L0 Từ cao ethyl acetate của lá 4. corniculatum, chin flavonol cũng được phân lập, bao gồm rutin (34), nicotiflorin (35), isoquecitrin (36), quercitrin (37), isomyricitrin (38), hyperoside (39), myricitroside (40), astragalin (41) va quercetin-3-D-xyloside (42). "71 R! Re RỶ 32H H OCH, 34. Rut OH! H 35 Rut H H 36 Glo OH! H 37 Rha OHI H 38 Glo OH! OH! 39.

Gai OH! H 40 Rha OH OH! 41 Glo H H 42 Xyl OH H Hình 1. Cấu trúc hóa học các hợp chất flavonol * Hợp chất phenol Năm 2004, 2-methoxy-3-nonylresorcinol (43) và 3-undecylresorcinol (44) được phân lập từ vỏ cây A.! Sau đó, năm 2005, hai hợp chất syringic acid (45) và gallic acid (46) cũng được phân lập từ vỏ của loài trên.!9l OH! o1 ul tì CHỊ COOH COOH! "- HO CH;„}CH; HO H;CO OCHy HO OH ` OH OH 43 44 45 46 Hình 1. Cau trúc hóa học các hợp chat phenol * Hợp chất sterol Từ lá A. corniculatum, hai hợp chất sterol được phân lập, bao gồm chondrillasterol (47) và stigmasterol (48).

Cấu trúc hóa học các hợp chất sterol * Các loại hợp chất khác Năm 2004, hợp chat 10-hydroxy-4-O-methyl-2,11-diundecylgomphilactone (49) đã được tách ra từ vỏ cây A.lPÌ Năm 2012, nhóm tác giả M. Gowri Ponnapalli !'3! đã phân lập các hợp chat mới isocorniculatolide A (50), 11-O- methylisocorniculatolide A (51), 11-O-methylcorniculatolide A (52) và 12- hydroxy-11-O-methylcorniculatolide A (53) va corniculatolide A (54) từ vỏ cay A. 50 R-H Sk R-CH, 52 R'-CH, R°-H 53 R'-CH; R*-OH 54 RÌ— Rˆ-H Hình 1. Cấu trúc hóa học các hợp chất khác 1.

NGHIÊN CỨU VE DƯỢC TÍNH Một số nghiên cứu dược tính loài 4egiceras corniculatum cho biết: Ở Châu Á và Australia, cây A. corniculafum đã được sử dụng như một loại thuốc truyền thống để trị các bệnh hen suyễn, huyết áp, tiểu đường và thấp khớp. Một số nghiên cứu trước đây cho biết loài cây này có tác dụng chống tác nhân oxy hóa, chữa trị bệnh ngứa, viêm nhiễm.!!° Theo Võ Văn Chi, vỏ cây A. corniculatum có tác dụng thuốc cá, có nơi dùng vỏ hoặc lá nau nước súc miệng trị bướu cô.

[1Ì Theo Edgardo Gomez và cộng su,!!5! hợp chất 5-O-methylembelin (3) có kha năng gây độc cho cá ở nồng độ 1 ppm trong khoảng thời gian 75 phút. Theo Minjuan Xu và cộng sự,°Ì vỏ và hạt cây sử dụng dé trị bệnh vảy cá. Các thử nghiệm in vitro cho thay 5-O-methylembelin (3) và 5-O-ethylembelin (4) có tác dụng chống lại sự phát triển của các dòng tế bào HL-60, Belz4œ, Uo37 va Hela.1: Kết quả thử nghiệm độc tính của 5-O-ethylembelin và 5-O-methylembelin PÌ : Dòng tế bao (ICso, ug/mL) Hợp chât HL-60 Bely402 Hela Uo37 5-O-Methylembelin (3) 3.1 01 Các triterpene như arjunolic acid (25) và maslinic acid (26) trong cây được sử dụng dé chữa bệnh viêm nhiễm .L1°Ì Theo Sundaram Ravikumar,!'®! thử nghiệm in vitro ức chế ky sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum của cao trích cây A. corniculatum cho kết quả cao nhất ở nồng độ 150 pg/mL là 94.98 % gây độc tính.

Kết quả các thử nghiệm tương tự trên 4 phân đoạn cao acetone, chloroform, methanol, ethanol của cây A. corniculatum được thê hiện ở Bảng 1.2: Kết quả thử nghiệm in vitro ức chế ký sinh trùng sốt rét của các phân đoạn cao của A. corniculatum ! 16] À wo ko ros ` mm pO A : Cao phân Phân trăm ức chê (%) ký sinh trùng sôt rét tại các nông độ (g/mL) Nồng độ đoạn Cao 3.76 Chú ý: Kết quả thể hiện là kết quả trung bình của 3 lần thử. Triterpene saponin sakurasosaponin (28) thê hiện khả năng gây độc rất mạnh trên bốn dòng tế bào ung thư, bao gồm MCF-7 (ung thư vú), HCT116 (ung thu ruột), BI6F10 (u ác tính) và A549 (ung thư biểu mô).

Trong khi đó, sakurasosaponin methyl ester (29) chỉ gây độc hoạt tính mạnh đối với dòng tế bào MCF-7, A549 và HCT116. Giá trị nồng độ ICso của hai hợp chất trên thé hiện ở trong khoảng 2.?I Các hop chất quinone 5-O-methylembelin (3), 5-O-butylembelin (11) và 5- O-methylrapanone (17) thé hiện khả năng gây độc đối với dòng tế bào HL-60 (ung thư bach cầu), BGC-823 (ung thư da dày) rất mạnh. Giá trị nồng độ ICso khoảng 7. Ngoài ra, 5-O-ethylembelin (4) cũng thể hiện khả năng gây độc mạnh đối với dòng tế bào A2780 (ung thư buồng trứng ở người) với ICso 10.

HÓA CHÁT VÀ THIẾT BỊ 2. Hóa chất * Dung môi dùng trong sắc ký cột và sắc ký điều chế, sắc ký lớp mỏng gồm: ø- hexane (CaH¡4), chloroform (CHC]:), dichloromethane (CH›C]›), ethyl acetate (CH:COOC;H:), acetone (CH3COCH3), methanol (CHạOH) là hóa chất Việt Nam (Chemsol). Nước cất (HaO) hai lần.