Khảo sát lỗi sử dụng từ Hán Việt của sinh viên Trung Quốc học tiếng Việt tại Đại học Quốc gia Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu khảo sát lỗi sử dụng từ hán việt của sinh viên trung quốc học tiếng việt cứ liệu các bài viết của, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Bùi Thu Loan
• Người hướng dẫn: GS. Trần Trí Dõi
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Khảo Sát Lỗi Từ Hán Việt Của Sinh Viên Trung Quốc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN PHỤC VỤ LUẬN VĂN
• 1.1. Lỗi trong quá trình thụ đắc ngôn ngữ thứ hai
• 1.2. Lý thuyết phân tích lỗi
• MỞ ĐẦU
• 0.1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 0.2. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ
• 0.3. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 0.4. GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU
• 0.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 0.6. Ý NGHĨA LUẬN VĂN
• 0.7. BỐ CỤC LUẬN VĂN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về khảo sát lỗi từ Hán Việt của sinh viên Trung Quốc

Khảo sát lỗi từ Hán Việt của sinh viên Trung Quốc học tiếng Việt là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu ngôn ngữ học. Việc hiểu rõ các lỗi này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn nâng cao khả năng giao tiếp của sinh viên. Nghiên cứu này sẽ phân tích các lỗi phổ biến, nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của từ Hán Việt

Từ Hán Việt là những từ có nguồn gốc từ tiếng Hán nhưng được sử dụng trong tiếng Việt. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc làm phong phú thêm từ vựng tiếng Việt. Tuy nhiên, sinh viên Trung Quốc thường gặp khó khăn trong việc sử dụng chính xác các từ này.

1.2. Mục đích của khảo sát lỗi từ Hán Việt

Mục đích của khảo sát này là xác định các lỗi phổ biến mà sinh viên Trung Quốc mắc phải khi sử dụng từ Hán Việt. Qua đó, nghiên cứu sẽ đề xuất các biện pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả học tập.

II. Những thách thức trong việc sử dụng từ Hán Việt của sinh viên Trung Quốc

Việc sử dụng từ Hán Việt không chỉ đơn thuần là việc học từ vựng mà còn liên quan đến ngữ pháp và ngữ nghĩa. Sinh viên Trung Quốc thường gặp phải nhiều thách thức trong việc áp dụng từ Hán Việt vào ngữ cảnh giao tiếp thực tế.

2.1. Lỗi ngữ pháp trong sử dụng từ Hán Việt

Nhiều sinh viên mắc lỗi ngữ pháp khi sử dụng từ Hán Việt, chẳng hạn như việc sắp xếp từ trong câu không đúng. Điều này dẫn đến việc diễn đạt không rõ ràng và khó hiểu.

2.2. Lỗi ngữ nghĩa khi sử dụng từ Hán Việt

Một số từ Hán Việt có nghĩa khác nhau trong tiếng Việt và tiếng Hán, gây nhầm lẫn cho sinh viên. Việc không hiểu rõ ngữ nghĩa của từ có thể dẫn đến việc sử dụng sai trong giao tiếp.

III. Phương pháp khảo sát lỗi từ Hán Việt của sinh viên Trung Quốc

Khảo sát này sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để thu thập dữ liệu về lỗi từ Hán Việt. Các phương pháp này bao gồm phân tích bài viết, phỏng vấn và khảo sát trực tiếp.

3.1. Phân tích bài viết của sinh viên

Phân tích các bài viết của sinh viên giúp xác định các lỗi phổ biến trong việc sử dụng từ Hán Việt. Qua đó, có thể đưa ra các nhận xét và khuyến nghị cụ thể.

3.2. Phỏng vấn và khảo sát trực tiếp

Phỏng vấn sinh viên về những khó khăn họ gặp phải khi học từ Hán Việt giúp thu thập thông tin chi tiết hơn về nguyên nhân gây ra lỗi. Khảo sát trực tiếp cũng giúp đánh giá mức độ hiểu biết của sinh viên về từ Hán Việt.

IV. Kết quả khảo sát lỗi từ Hán Việt của sinh viên Trung Quốc

Kết quả khảo sát cho thấy có nhiều loại lỗi khác nhau mà sinh viên Trung Quốc thường mắc phải khi sử dụng từ Hán Việt. Những lỗi này có thể phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau.

4.1. Phân loại lỗi sử dụng từ Hán Việt

Các lỗi có thể được phân loại thành lỗi chính tả, lỗi ngữ pháp và lỗi ngữ nghĩa. Mỗi loại lỗi đều có những đặc điểm riêng và cần được xử lý khác nhau.

4.2. Tình hình lỗi sử dụng từ Hán Việt

Tình hình lỗi sử dụng từ Hán Việt của sinh viên Trung Quốc cho thấy rằng có sự khác biệt rõ rệt giữa các trình độ học tập. Sinh viên ở trình độ cao hơn thường mắc ít lỗi hơn.

V. Giải pháp khắc phục lỗi từ Hán Việt cho sinh viên Trung Quốc

Để khắc phục các lỗi từ Hán Việt, cần có những biện pháp cụ thể và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp sinh viên cải thiện kỹ năng ngôn ngữ mà còn nâng cao khả năng giao tiếp.

5.1. Đề xuất phương pháp giảng dạy hiệu quả

Giảng viên cần áp dụng các phương pháp giảng dạy linh hoạt, kết hợp lý thuyết và thực hành để giúp sinh viên hiểu rõ hơn về từ Hán Việt.

5.2. Tăng cường thực hành giao tiếp

Khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động giao tiếp thực tế sẽ giúp họ áp dụng từ Hán Việt một cách tự nhiên hơn, từ đó giảm thiểu lỗi.

VI. Kết luận và triển vọng nghiên cứu về lỗi từ Hán Việt

Khảo sát lỗi từ Hán Việt của sinh viên Trung Quốc là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng từ Hán Việt của sinh viên Trung Quốc còn nhiều hạn chế. Cần có những biện pháp khắc phục cụ thể để nâng cao hiệu quả học tập.

6.2. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu về lỗi từ Hán Việt có thể mở rộng ra nhiều lĩnh vực khác nhau, từ ngữ pháp đến văn hóa, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh giảng dạy tiếng Việt cho người nước ngoài ngày càng phát triển, đặc biệt là đối với sinh viên Trung Quốc, việc nghiên cứu các lỗi sử dụng từ Hán Việt trở nên cấp thiết. Theo khảo sát, số lượng sinh viên Trung Quốc học tiếng Việt tại các trường đại học ở Hà Nội và trên toàn quốc tăng mạnh trong những năm gần đây, với khoảng 759 bài viết thu thập từ các sinh viên ở trình độ A (sơ cấp), B (trung cấp) và C (cao cấp) trong giai đoạn 2013-2015. Tỉ lệ lỗi sử dụng từ Hán Việt chiếm hơn 60% trong tổng số bài viết khảo sát, cho thấy đây là vấn đề phổ biến và ảnh hưởng lớn đến chất lượng học tập và giao tiếp của sinh viên.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm thống kê, phân tích và giải thích các lỗi sử dụng từ Hán Việt của sinh viên Trung Quốc học tiếng Việt, đồng thời đề xuất các biện pháp khắc phục hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các bài viết của sinh viên Trung Quốc tại các trường đại học ở Hà Nội trong khoảng thời gian 2013-2015. Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy tiếng Việt cho người Trung Quốc mà còn góp phần hoàn thiện giáo trình, bài luyện phù hợp với đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa của đối tượng học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên lý thuyết phân tích lỗi của S. Pit Corder, nhấn mạnh quy trình gồm năm bước: thu thập mẫu ngôn ngữ, nhận biết lỗi, miêu tả lỗi, giải thích lỗi và đánh giá lỗi. Lý thuyết này giúp phân biệt rõ ràng giữa lỗi và sai sót, đồng thời phân loại lỗi thành lỗi phổ biến và lỗi đặc trưng, trong đó lỗi đặc trưng liên quan đến giao thoa ngôn ngữ và văn hóa.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng các lý thuyết về tiếp xúc ngôn ngữ và giao thoa văn hóa-ngôn ngữ Việt - Hán, làm rõ ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ và văn hóa Trung Quốc đến việc sử dụng từ Hán Việt trong tiếng Việt. Khái niệm từ Hán Việt được xác định dựa trên các quan điểm của các nhà ngôn ngữ học, bao gồm các từ có cách đọc Hán Việt, từ đơn tiết và đa tiết, từ vay mượn gốc Hán, từ Hán Việt tự tạo và các biến thể trong sử dụng.

Ba khái niệm chính được tập trung nghiên cứu gồm: lỗi giao thoa từ vựng, lỗi chính tả từ Hán Việt và lỗi chuyển di từ Hán hiện đại sang tiếng Việt. Các khái niệm này giúp phân tích sâu sắc các dạng lỗi phổ biến và nguyên nhân phát sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là 759 bài viết, bài kiểm tra và bài thi viết tiếng Việt của sinh viên Trung Quốc tại Khoa Việt Nam học, Đại học Hà Nội và Khoa Ngôn ngữ học, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, phân chia theo trình độ A (238 bài), B (240 bài) và C (281 bài). Thời gian thu thập dữ liệu từ năm 2013 đến 2015.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm: miêu tả phân tích, khảo sát, thống kê và so sánh đối chiếu. Các lỗi được nhận diện, phân loại và giải thích dựa trên lý thuyết phân tích lỗi của Pit Corder. Phương pháp chọn mẫu theo diện rộng (cross-sectional) giúp khảo sát đa dạng các lỗi trong khoảng thời gian ngắn, phù hợp với điều kiện nghiên cứu.

Phân tích dữ liệu sử dụng thủ pháp thống kê tỉ lệ lỗi theo trình độ và dạng lỗi, đồng thời so sánh các lỗi giữa các nhóm để xác định mức độ phổ biến và đặc điểm riêng biệt. Các ví dụ minh họa được trích từ bài viết thực tế của sinh viên nhằm làm rõ các dạng lỗi và nguyên nhân.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỉ lệ lỗi sử dụng từ Hán Việt theo trình độ: Trong tổng số 759 bài viết, có 473 lỗi được xác định, chiếm hơn 60%. Tỉ lệ lỗi ở trình độ A là 52.3%, trình độ B và C có xu hướng tăng nhẹ, cho thấy lỗi không giảm theo trình độ mà có thể phát sinh thêm do tiếp xúc nhiều hơn với từ Hán Việt phức tạp.

2. Phân loại lỗi theo dạng: Lỗi chuyển di từ Hán hiện đại sang tiếng Việt chiếm tỉ lệ cao nhất với 39.1% (185 lỗi). Lỗi chính tả từ Hán Việt chiếm 16.7% (79 lỗi), lỗi chuyển di trật tự cụm danh từ 15% (71 lỗi), lỗi nhầm lẫn các từ gần âm, gần nghĩa 11.4% (54 lỗi), các lỗi còn lại chiếm dưới 10%.

3. Lỗi chính tả chi tiết: Bao gồm viết sai phụ âm đầu (ví dụ: “đ” thành “t” như “mục đích” thành “mục tích”), viết sai phụ âm cuối, viết sai nguyên âm và thanh điệu. Lỗi viết sai thanh điệu phổ biến do sự khác biệt hệ thống thanh điệu giữa tiếng Trung và tiếng Việt, ảnh hưởng đến phát âm và chính tả.

4. Lỗi chuyển di từ Hán hiện đại sang tiếng Việt: Sinh viên thường dịch máy móc từ tiếng Hán sang tiếng Việt mà không nhận biết sự khác biệt về nghĩa và sắc thái, dẫn đến dùng sai từ như “nghiên cứu sinh” (tiếng Trung chỉ cao học, tiếng Việt chỉ tiến sĩ), “mậu dịch” thay cho “thương mại”, “chuyên nghiệp” thay cho “chuyên ngành”.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các lỗi là do ảnh hưởng của ngôn ngữ mẹ đẻ (chuyển di ngôn ngữ), sự khác biệt về nghĩa và cách dùng từ Hán Việt so với tiếng Hán hiện đại, cũng như hạn chế trong phương pháp giảng dạy và học tập. Lỗi chính tả xuất phát từ khó khăn trong phát âm các âm vị không có trong tiếng Trung và hệ thống thanh điệu phức tạp của tiếng Việt.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả tương đồng với nhận định rằng lỗi về nghĩa và chuyển di ngôn ngữ là phổ biến nhất. Việc sinh viên Trung Quốc tự tạo từ Hán Việt mới cũng phản ánh sự sáng tạo ngôn ngữ trong quá trình thụ đắc nhưng đồng thời gây ra khó khăn trong giao tiếp và hiểu biết từ vựng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỉ lệ lỗi theo trình độ và dạng lỗi, bảng thống kê số lượng lỗi chi tiết theo từng loại, giúp minh họa rõ ràng mức độ phổ biến và phân bố lỗi. Điều này hỗ trợ việc thiết kế bài giảng và tài liệu sửa lỗi phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giảng dạy kiến thức về từ Hán Việt: Cần xây dựng giáo trình chuyên biệt tập trung giải thích sự khác biệt về nghĩa, cách dùng và sắc thái của từ Hán Việt so với tiếng Hán hiện đại, nhằm giảm thiểu lỗi chuyển di ngôn ngữ. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: các khoa ngôn ngữ và trung tâm đào tạo tiếng Việt.

2. Phát triển bài luyện tập sửa lỗi chính tả và phát âm: Thiết kế các bài tập luyện phát âm các âm vị khó, luyện viết thanh điệu và chính tả từ Hán Việt, đặc biệt chú trọng các lỗi phổ biến như viết sai phụ âm đầu, thanh điệu. Thời gian: liên tục trong quá trình học; chủ thể: giáo viên tiếng Việt.

3. Tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn cho giảng viên: Nâng cao nhận thức và kỹ năng giảng dạy về giao thoa ngôn ngữ và văn hóa, giúp giảng viên hiểu rõ nguyên nhân lỗi và cách khắc phục hiệu quả. Thời gian: 6 tháng đến 1 năm; chủ thể: trường đại học và các tổ chức đào tạo.

4. Xây dựng tài liệu tham khảo và từ điển chuyên ngành: Biên soạn từ điển từ Hán Việt dành cho sinh viên Trung Quốc, bao gồm các từ dễ gây nhầm lẫn, các biến thể và cách dùng đúng, hỗ trợ học tập và tự học. Thời gian: 2 năm; chủ thể: nhóm nghiên cứu ngôn ngữ học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên tiếng Việt cho người nước ngoài: Giúp hiểu rõ các lỗi phổ biến và nguyên nhân, từ đó thiết kế bài giảng và bài luyện phù hợp, nâng cao hiệu quả giảng dạy.

2. Sinh viên Trung Quốc học tiếng Việt: Cung cấp kiến thức về từ Hán Việt, giúp nhận diện và tránh các lỗi thường gặp, nâng cao khả năng sử dụng tiếng Việt chính xác.

3. Nhà nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng: Là tài liệu tham khảo quý giá về giao thoa ngôn ngữ Việt - Hán, phân tích lỗi và phương pháp khắc phục trong học tiếng Việt cho người Trung Quốc.

4. Nhà biên soạn giáo trình và tài liệu học tập: Cung cấp dữ liệu thực tiễn và phân tích sâu sắc để xây dựng giáo trình, bài luyện tập phù hợp với đặc điểm người học Trung Quốc.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao sinh viên Trung Quốc thường mắc lỗi chuyển di từ Hán hiện đại sang tiếng Việt?
   Do sự tương đồng về âm và hình thức từ giữa tiếng Hán và tiếng Việt, sinh viên dễ chuyển di nghĩa và cách dùng từ tiếng Hán sang tiếng Việt mà không nhận ra sự khác biệt về sắc thái và phạm vi sử dụng, dẫn đến lỗi phổ biến.

2. Lỗi chính tả từ Hán Việt thường gặp là gì?
   Các lỗi phổ biến gồm viết sai phụ âm đầu (ví dụ “đ” thành “t”), viết sai thanh điệu, nguyên âm và phụ âm cuối do sự khác biệt hệ thống âm vị giữa tiếng Trung và tiếng Việt, cũng như khó khăn trong phát âm thanh điệu.

3. Làm thế nào để phân biệt lỗi và sai sót trong quá trình học tiếng Việt?
   Lỗi có tính hệ thống, lặp đi lặp lại và do hạn chế năng lực ngôn ngữ, người học không thể tự sửa. Sai sót là những lỗi ngẫu nhiên do tâm lý, người học có thể tự phát hiện và sửa chữa.

4. Tại sao việc giảng dạy văn hóa song song với ngôn ngữ lại quan trọng?
   Văn hóa ảnh hưởng đến cách sử dụng ngôn ngữ, sắc thái và ngữ cảnh giao tiếp. Hiểu văn hóa giúp người học tránh “sốc văn hóa” và sử dụng ngôn ngữ phù hợp, hiệu quả hơn trong giao tiếp.

5. Có những biện pháp nào giúp sinh viên cải thiện lỗi sử dụng từ Hán Việt?
   Ngoài việc luyện tập phát âm và chính tả, sinh viên cần được hướng dẫn kỹ về nghĩa và cách dùng từ Hán Việt, tham gia các bài luyện tập sửa lỗi, đồng thời giảng viên cần áp dụng phương pháp giảng dạy linh hoạt, chú trọng giao thoa văn hóa.

Kết luận

• Lỗi sử dụng từ Hán Việt của sinh viên Trung Quốc học tiếng Việt phổ biến và đa dạng, chiếm hơn 60% trong các bài viết khảo sát.
• Lỗi chuyển di từ Hán hiện đại sang tiếng Việt và lỗi chính tả là hai dạng lỗi phổ biến nhất, ảnh hưởng lớn đến chất lượng ngôn ngữ.
• Nguyên nhân chủ yếu do ảnh hưởng của ngôn ngữ mẹ đẻ, sự khác biệt về nghĩa và cách dùng từ Hán Việt, cùng với hạn chế trong phương pháp giảng dạy.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp thiết thực như tăng cường giảng dạy kiến thức từ Hán Việt, luyện tập phát âm và chính tả, tổ chức tập huấn cho giảng viên và xây dựng tài liệu tham khảo chuyên biệt.
• Các bước tiếp theo cần triển khai thực hiện các giải pháp đề xuất, đồng thời mở rộng nghiên cứu theo chiều sâu và thời gian dài hơn để đánh giá hiệu quả.

Hành động ngay: Các cơ sở đào tạo và giảng viên tiếng Việt cho người Trung Quốc nên áp dụng kết quả nghiên cứu để cải tiến chương trình giảng dạy, đồng thời sinh viên cần chủ động học tập và luyện tập để nâng cao kỹ năng sử dụng từ Hán Việt chính xác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Nêu những cơ sở lí luận phục vụ cho luận văn. Trong đó có lí luận về vấn đề lỗi và phân tích lỗi. Tiếp đến là một số vấn đề xoay quanh từ vay mượn và việc xác định nội dung của từ Hán Việt. Chương 2: Trình bày những kết quả thu được qua quá trình tìm kiếm, xác định và thống kê các lỗi cần nghiên cứu.

Chương 3: Giải thích các nguyên nhân mắc lỗi và đề xuất các biện pháp khắc phục lỗi trong giảng dạy tiếng Việt cho sinh viên Trung Quốc. 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN PHỤC VỤ LUẬN VĂN 1. Lỗi trong quá trình thụ đắc ngôn ngữ thứ hai.

Khái niệm Lỗi theo từ điển Ngôn ngữ học ứng dụng và dạy tiếng: “Lỗi của người học (trong khi nói hoặc viết một ngôn ngữ thứ hai hay ngoại ngữ) là hiện tượng sử dụng một đơn vị ngôn ngữ (chẳng hạn một từ, một đơn vị ngữ pháp, một hoạt động nói năng…) bằng cách mà người bản ngữ hoặc người giỏi thứ tiếng đó cho là sai hoặc cho là chưa đầy đủ” [33;7] Ở đây, chúng ta cần có sự phân biệt rõ ràng giữa lỗi và sai sót. Lỗi có tính hệ thống, có sự lặp đi lặp lại nhiều lần còn sai sót chỉ có tính ngẫu nhiên. Lỗi xuất hiện do năng lực sử dụng ngôn ngữ đích còn hạn chế. Trong khi sai sót xuất hiện do một vài yếu tố tâm sinh lý như nói nhịu hay mệt mỏi, quên,…Chính vì vậy mà sai sót thì người học có thể tự mình sửa chữa lại được nhưng lỗi thì người học không thể tự sửa lại được cho đúng.

Công việc này cần có sự giúp đỡ của người dạy. Trên thực tế nghiên cứu, để phân biệt lỗi và sai sót đôi khi không hề đơn giản. Song, chúng ta có thể dựa vào tính hệ thống của lỗi. Nghĩa là “tính xuất hiện thường xuyên” theo như nhà Ngôn ngữ học W.

Little Wood cho rằng: “Tiêu chí đánh giá tin cậy nhất là tính xuất hiện thường xuyên - chứng cứ tốt nhất mà một lỗi phản ánh hệ thống chiều sâu của người học là khi nó xuất hiện đều đặn trong lời nói của người học” [32;8]. Tác giả Hà Lê Kim Anh cũng nhấn mạnh rằng người học ngôn ngữ sẽ trải qua quá trình: không hiểu - xuất hiện lỗi - sử dụng đúng [3;11]. Có thể nói, lỗi có vai trò quan trọng trong tất cả các quá trình nghiên cứu, dạy và học ngoại ngữ. Nó có ý nghĩa với cả người dạy, người học và người nghiên cứu.

Lỗi là một hiện tượng đương nhiên xảy ra trong quá trình thụ đắc một ngôn ngữ. Đối với người học, lỗi như là một “phương cách” để thể nghiệm những gì đã học được. Như tác giả Nguyễn Thiện Nam đã phát biểu về lỗi, đó 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] là “cách mà người học thử nghiệm những sáng tạo, những phiêu lưu, những giả thuyết của mình về ngôn ngữ mà mình học”[34;124] Việc xuất hiện lỗi và phân tích lỗi giúp cho người dạy có thể đánh giá trình độ của người học, biết được điểm yếu của người học để đưa gia những giải pháp, bài luyện khắc phục lỗi cho học viên. Đồng thời, nhìn vào lỗi mà người nghiên cứu biết được từng bước đường thụ đắc ngôn ngữ của người học như thế nào? Người học từ trình độ thấp đến cao sẽ mắc những lỗi như thế nào, ở mức độ ra sao.

Lý thuyết phân tích lỗi Phân tích lỗi là việc nghiên cứu phân tích các lỗi trong quá trình thụ đắc ngôn ngữ. Những lỗi này nằm trong hệ thống ngôn ngữ người học tạo ra được các nhà nghiên cứu gọi là ngôn ngữ trung gian hay còn gọi là ngôn ngữ quá độ. Nó mang ảnh hưởng của cả ngôn ngữ gốc lẫn ngôn ngữ đích của người học. Việc phân tích lỗi chính là khảo sát trên nguồn ngữ liệu ngôn ngữ trung gian để tìm ra các dạng lỗi cần nghiên cứu.

Trước khi quan điểm mới về lỗi và phân tích lỗi ra đời thì đã tồn tại một quan niệm khá nghiêm khắc và thiếu tính tích cực khi nhìn nhận hiện tượng lỗi. Theo quan điểm của các nhà Hành vi luận, học tập ngôn ngữ là việc tạo thói quen ngôn từ tốt. Việc mắc lỗi trong sử dụng ngôn ngữ do người học chưa tạo được thói quen hành vi ngôn từ tốt. Vì vậy mà lỗi của là người học cần phải xóa bỏ triệt để.

Lỗi được nhìn nhận như là chứng cứ cho sự thất bại của người học ngôn ngữ. Việc xuất hiện lỗi là do người học thiếu chú ý, thể hiện thái độ không tích cực. Đến thập kỷ 60 của thế kỷ 20, lý thuyết thụ đắc ngôn ngữ thứ hai của N. Chomsky ra đời.

Ông cho rằng: việc thụ đắc ngôn ngữ không phải là sự hình thành thói quen mà chính là sản phẩm của việc hình thành quy tắc. Tức là nhấn mạnh đến yếu tố tri nhận bằng tư duy. Theo đó, việc học một ngôn ngữ là quá trình phát triển tư duy, khái quát các quy tắc ngôn ngữ chứ không chỉ đơn thuần là việc luyện tập những thói quen ngôn ngữ. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo Pit Corder [2;9] phân tích lỗi một cách khoa học cần tuân theo một quy trình bao gồm năm bước: (1) Thu thập mẫu ngôn ngữ của người học; (2) Nhận biết lỗi; (3) Miêu tả lỗi; (4) Giải thích lỗi; (5) Đánh giá lỗi.

Thu thập mẫu Trước hết, chúng ta cần tập hợp các ngữ liệu có thể phục vụ cho nghiên cứu lỗi. đó là việc tập hợp các mẫu ngôn ngữ của người học tạo ra. Trong các mẫu này có chữa các lỗi sai. Căn cứ vào các ngữ liệu đó mà ta có thể tìm ra các lỗi và thống kê theo một hệ thống.

Hai cách thu thập lỗi sai thường được áp dụng đó là thu thập tại một thời điểm theo diện rộng (cross - sectional) và thu thập mẫu theo thời gian (longitudinal). Ưu điểm của phương pháp thứ nhất là đơn giản, tiết kiệm thời gian hơn, còn ưu điểm của phương pháp thứ hai là có thể thấy rõ sự thay đổi và phát triển ngôn ngữ của người học. Trong luận văn này, chúng tôi tiến hành khảo sát kết hợp cả hai cách thu thập. Song ở cách thu thập mẫu theo thời gian, chúng tôi lấy mẫu theo thời điểm nhưng không trùng đối tượng người học.

Thêm nữa, thời gian thu thập mẫu của chúng tôi khá ngắn trong vòng ba năm học từ 2013 đến 2015 nên nhìn chung chưa thấy rõ được sự khác biệt. Nhận biết lỗi Đây là khâu quan trọng đòi hỏi sự tỉ mỉ và nhận biết chính xác. Vì thực tế việc phân biệt lỗi và sai sót không hề dễ dàng. Lỗi có sự lặp đi lặp lại và nguyên nhân do hạn chế về năng lực ngoại ngữ, người học chưa nắm vững quy tắc ngôn ngữ.

Người học không thể phát hiện ra rằng mình đã mắc lỗi và nếu được cho biết thì người đó cũng không thể tự sửa đúng. Trong khi nhầm lẫn là do người học quá căng thẳng, thiếu chú ý, mệt mỏi, lơ đãng. mà nói 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hay viết sai. Thực ra họ đã nắm được quy tắc ngôn ngữ và có thể tự sửa chữa nhầm lẫn của mình.

Chẳng hạn như trường hợp viết sai từ, nói nhịu… Đến lượt lỗi, nó còn có thể phân ra làm hai loại là lỗi lộ rõ và lỗi tiềm tàng. Lỗi tiềm tàng liên quan đến các yếu tố như ngữ cảnh hay tri thức nền. Lỗi lộ rõ thuộc về lỗi hình thức ta có thể dễ dàng xác định được trên câu chữ. Miêu tả lỗi Sau khi đã tập hợp được một danh sách các lỗi thì cần phải tiến hành miêu tả các đặc trưng của lỗi từ đó sắp xếp các lỗi theo nhóm.

Nói cách khác, đây chính là khâu phân loại lỗi. Có nhiều cách phân loại lỗi dựa trên các bộ tiêu chí khác nhau. Thông thường, ta có thể phân loại lỗi theo các cấp độ của ngôn ngữ như lỗi ngữ âm, lỗi từ vựng, lỗi ngữ pháp, lỗi ngữ dụng. Tác giả Đào Thị Thanh Huyền trong công trình nghiên cứu về lỗi ngữ âm đã nêu ra đề xuất phân chia lỗi của người Trung Quốc học tiếng Việt ra bốn loại chính: 1- lỗi ngữ âm; 2- lỗi từ vựng; 3- lỗi ngữ pháp; 4- lỗi xuyên văn hóa.

Còn tác giả Phạm Đăng Bình đã đưa ra cách phân loại mới, rõ ràng hơn và bao quát mọi góc độ, kể cả về mặt dụng học giao thoa văn hóa. Tác giả cho rằng: “trong khi phân loại lỗi cần phải quan tâm đến các đối tượng mắc lỗi, thời điểm mắc lỗi, các nét đặc thù về văn hóa và cả loại hình ngôn ngữ cứ không nên chỉ nhìn vào từng loại lỗi cụ thể” [3;68]. Nghĩa là trước khi phân tích lỗi phải xem xét tất cả các khía cạnh. Chẳng hạn, ta cần xét xem người học là người nước nào? nền văn hóa của họ ra sao? ngôn ngữ mẹ đẻ của họ có đặc điểm gì? mức độ ảnh hưởng như thế nào đến quá trình tiếp nhận ngôn ngữ đích?… Theo đó, tác giả này đã phân lỗi thành hai loại lớn là lỗi phổ biến và lỗi đặc trưng.

Lỗi phổ biến là lỗi thường xảy ra trong giai đoạn đầu của quá trình học. Đây là những lỗi chung mà bất kể người học ngoại ngữ nào cũng vấp phải không phân biệt người học mang quốc tịch gì, loại hình ngôn ngữ của họ như thế nào. Lỗi phổ biến cũng được chia ra thành lỗi ngữ âm, lỗi từ vựng, lỗi ngữ pháp. Lỗi đặc trưng là kiểu lỗi riêng của từng đối 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tượng thuộc các nền văn hóa khác nhau.

Do ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ hay tư duy văn hóa của họ mà gây ra lỗi trong quá trình học ngôn ngữ thứ hai. Chẳng hạn, trong tiếng Hàn, động từ thay đổi dạng thức phụ thuộc vào tuổi tác của người nghe trong đối thoại. Đặc điểm này khiến cho người Việt học tiếng Hàn dễ dùng sai động từ kính ngữ, có nghĩa là đã thể hiện sự bất kính với người già. Lỗi đặc trưng bao gồm hai kiểu lỗi là lỗi giao thoa ngôn ngữ và lỗi giao thoa văn hóa.

Luận văn này nghiên cứu lỗi sử dụng từ Hán Việt của đối tượng người học là sinh viên Trung Quốc thuộc loại lỗi đặc trưng giao thoa từ vựng. Do trong quá trình sử dụng, phần lớn các từ Hán Việt trong hệ thống từ vựng tiếng Việt có sự biến đổi về nghĩa so với các từ tương đương trong tiếng Hán hiện đại. Các từ Hán Việt trong hai ngôn ngữ có phần khác biệt về nghĩa biểu niệm, biểu vật, biểu cảm và biểu trưng nên đã thay đổi về cách dùng.