Luận Văn Thạc Sĩ: Sắc Thái Hiện Sinh Trong Tác Phẩm Abe Kobo

Khám phá sắc thái hiện sinh trong văn học Nhật Bản qua hai tác phẩm nổi bật của Abe Kobo: "Người đàn bà trong cồn cát" và "Khuôn mặt người khác".

• Người hướng dẫn: Gs.Ts Nguyễn Đức Ninh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Văn học nước ngoài
• Đề tài: Khám Phá Sắc Thái Hiện Sinh Trong Văn Học Nhật Bản Qua Tác Phẩm Abe Kobo
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: VĂN HỌC NHẬT BẢN TRƯỚC TÁC ĐỘNG CỦA CÁC LÀN SÓNG VĂN HÓA - VĂN HỌC PHƯƠNG TÂY
• 1.1. Sự tiếp xúc và tiếp biến văn học phương Tây của văn học Nhật Bản
• 2. CHƯƠNG 2: NHÂN VẬT HIỆN SINH TRONG HAI TÁC PHẨM CỦA ABE KOBO
• 3. CHƯƠNG 3: THỜI GIAN, KHÔNG GIAN VÀ BÚT PHÁP NGHỆ THUẬT ĐẶC SẮC TRONG HAI TÁC PHẨM CỦA ABE KOBO
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về văn học Nhật Bản và tác giả Abe Kobo

Văn học Nhật Bản có một lịch sử phong phú và đa dạng, với nhiều tác phẩm nổi bật từ thời kỳ cổ điển đến hiện đại. Trong số đó, Abe Kobo là một trong những tác giả tiêu biểu, nổi bật với phong cách hiện sinh. Ông sinh năm 1924 và đã để lại dấu ấn sâu sắc trong nền văn học Nhật Bản với những tác phẩm như 'Người đàn bà trong cồn cát' và 'Khuôn mặt người khác'. Những tác phẩm này không chỉ phản ánh hiện thực xã hội mà còn khám phá sâu sắc tâm lý con người, thể hiện sự cô đơn và khát khao tìm kiếm bản ngã. Abe Kobo đã sử dụng ngòi bút của mình để phê phán xã hội tư bản, nơi mà cá nhân thường bị xa lánh và cô lập. Điều này thể hiện rõ trong các tác phẩm của ông, nơi mà nhân vật chính thường phải đối mặt với những tình huống vô lý và khắc nghiệt của cuộc sống.

II. Sắc thái hiện sinh trong tác phẩm của Abe Kobo

Sắc thái hiện sinh là một trong những chủ đề trung tâm trong các tác phẩm của Abe Kobo. Qua 'Người đàn bà trong cồn cát', tác giả đã khắc họa một nhân vật chính bị mắc kẹt trong một tình huống vô lý, phản ánh sự bế tắc và khát khao tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống. Tác phẩm này không chỉ là một câu chuyện về sự tồn tại mà còn là một cuộc hành trình đi tìm bản ngã. Nhân vật chính, trong hành trình của mình, đã phải đối mặt với những nỗi sợ hãi, sự cô đơn và sự tha hóa. Abe Kobo đã khéo léo sử dụng các biểu tượng để thể hiện những khía cạnh này, từ đó tạo nên một bức tranh sinh động về tâm lý con người trong xã hội hiện đại. Tương tự, 'Khuôn mặt người khác' cũng khám phá những khía cạnh của sự tồn tại và bản sắc cá nhân, thể hiện sự đấu tranh của con người trong việc tìm kiếm bản thân giữa những áp lực xã hội.

III. Nghệ thuật và bút pháp trong tác phẩm của Abe Kobo

Nghệ thuật và bút pháp của Abe Kobo mang đậm dấu ấn hiện sinh, thể hiện qua cách xây dựng nhân vật và không gian. Ông thường sử dụng những tình huống kỳ quái và phức tạp để phản ánh tâm lý nhân vật. Không gian trong các tác phẩm của ông thường mang tính biểu tượng, thể hiện sự cô lập và bế tắc của con người. Ví dụ, trong 'Người đàn bà trong cồn cát', không gian cồn cát không chỉ là bối cảnh mà còn là một biểu tượng cho sự cô đơn và sự mất mát. Bên cạnh đó, bút pháp của Abe Kobo cũng rất độc đáo, với lối viết logic và khách quan, tạo nên một cảm giác gần gũi với độc giả. Ông không ngại thử nghiệm với các thể loại và phong cách khác nhau, từ hiện thực đến hư cấu, từ triết lý đến khoa học viễn tưởng, tạo nên một bức tranh đa dạng về con người và xã hội.

IV. Giá trị và ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu về sắc thái hiện sinh trong tác phẩm của Abe Kobo không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc giảng dạy văn học Nhật Bản. Việc hiểu rõ các chủ đề hiện sinh trong tác phẩm của ông giúp sinh viên có cái nhìn sâu sắc hơn về văn hóa và xã hội Nhật Bản. Đồng thời, trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, việc nghiên cứu văn học Nhật Bản cũng góp phần thúc đẩy mối quan hệ giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Nhật Bản. Các tác phẩm của Abe Kobo, với những chủ đề mang tính nhân văn sâu sắc, có thể được sử dụng làm tài liệu giảng dạy, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về những vấn đề tồn tại trong xã hội hiện đại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nền văn học Nhật Bản hiện đại đã trải qua nhiều biến động sâu sắc, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các làn sóng văn hóa phương Tây sau thời kỳ bế quan tỏa cảng kéo dài hàng thế kỷ. Từ cuộc Duy Tân Minh Trị năm 1868, văn học Nhật Bản bắt đầu tiếp nhận và hòa nhập các khuynh hướng, trường phái văn học phương Tây, tạo nên một diện mạo đa dạng và phong phú. Trong bối cảnh đó, chủ nghĩa hiện sinh trở thành một trào lưu triết học và văn học quan trọng, phản ánh sâu sắc thân phận con người trong xã hội hiện đại đầy biến động và khủng hoảng.

Luận văn tập trung nghiên cứu sắc thái chủ nghĩa hiện sinh trong hai tác phẩm tiêu biểu của nhà văn Abe Kobo – một trong những cây bút hiện sinh tiêu biểu của văn học Nhật Bản thế kỷ XX, đó là Người đàn bà trong cồn cát (1962) và Khuôn mặt người khác (1964). Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích kết cấu nội dung, nghệ thuật, đặc biệt là xây dựng nhân vật và không gian thời gian trong hai tác phẩm, qua đó khẳng định giá trị và vai trò của Abe Kobo trong tiến trình văn học Nhật Bản hiện đại.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào văn học Nhật Bản thời kỳ hậu chiến thế kỷ XX, với trọng tâm là hai tác phẩm của Abe Kobo được sáng tác trong giai đoạn 1960-1964. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ góp phần làm sáng tỏ tư tưởng hiện sinh trong văn học Nhật Bản mà còn phục vụ thiết thực cho công tác giảng dạy và nghiên cứu văn học nước ngoài tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy giao lưu văn hóa Việt – Nhật trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn sử dụng hệ thống lý thuyết thi pháp học kết hợp với triết học chủ nghĩa hiện sinh để phân tích tác phẩm. Chủ nghĩa hiện sinh, với các khái niệm trung tâm như “tồn tại có trước bản chất”, “tự do lựa chọn”, “cô đơn”, “phi lý”, “tha hóa”, được vận dụng để làm sáng tỏ thân phận con người trong xã hội hiện đại qua nhân vật và bối cảnh tác phẩm.

Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Triết học hiện sinh: Dựa trên tư tưởng của Kierkegaard, Nietzsche, Heidegger, Sartre và Camus, nhấn mạnh sự tự do, trách nhiệm và sự phi lý của tồn tại con người trong thế giới hiện đại.
• Thi pháp học văn học: Phân tích cấu trúc, bút pháp nghệ thuật, xây dựng nhân vật và không gian thời gian trong tác phẩm, nhằm làm nổi bật sắc thái hiện sinh trong văn học.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: “hiện sinh”, “phi lý”, “tha hóa”, “cô đơn”, “tự do”, “bản ngã”, “bi kịch nhân sinh”, “bút pháp siêu thực”, “ngụ ngôn tân thời”.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là hai tác phẩm Người đàn bà trong cồn cát và Khuôn mặt người khác của Abe Kobo, cùng các tài liệu nghiên cứu, phê bình văn học Nhật Bản và triết học hiện sinh.

Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là:

• Phân tích tác phẩm theo nguyên tắc hệ thống, tổng hợp và khái quát các đặc điểm biểu hiện của sắc thái hiện sinh.
• So sánh đối chiếu với các tác phẩm và tư tưởng hiện sinh phương Tây để làm rõ nét đặc trưng riêng của Abe Kobo.
• Thống kê tư liệu và trích dẫn các nhận định của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước về Abe Kobo và chủ nghĩa hiện sinh.
• Phân tích bút pháp nghệ thuật, xây dựng nhân vật, không gian và thời gian trong tác phẩm.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm hai tác phẩm tiêu biểu được chọn lọc kỹ lưỡng nhằm phản ánh sâu sắc tư tưởng và phong cách của Abe Kobo. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí tác phẩm có tính đại diện cao cho chủ đề hiện sinh trong văn học Nhật Bản hậu chiến. Thời gian nghiên cứu kéo dài trong khoảng năm 2009-2010, kết hợp nghiên cứu tài liệu và phân tích văn bản.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Biểu hiện sắc thái hiện sinh qua nhân vật: Nhân vật trong hai tác phẩm đều trải qua trạng thái cô đơn, tha hóa và phi lý sâu sắc. Trong Người đàn bà trong cồn cát, nhân vật Niki Jimpei bị mắc kẹt trong một không gian cồn cát vô lý, bị xã hội bỏ rơi, thể hiện sự mất mát bản ngã và khát vọng tự do. Trong Khuôn mặt người khác, nhân vật chính mất khuôn mặt thật, dẫn đến sự khủng hoảng nhân cách và cô lập xã hội. Tỷ lệ nhân vật trải qua trạng thái lo âu, tuyệt vọng chiếm trên 80% thời lượng tác phẩm, phản ánh sâu sắc thân phận con người hiện sinh.

2. Không gian và thời gian mang tính biểu tượng: Không gian cồn cát trong tác phẩm đầu tiên là biểu tượng của sự bế tắc, phi lý và sự lưu đày của con người trong xã hội hiện đại. Thời gian trong tác phẩm được mô tả như một vòng lặp vô tận, không có khởi đầu hay kết thúc rõ ràng, làm tăng cảm giác tuyệt vọng. Trong tác phẩm thứ hai, không gian căn hộ bí mật và thời gian ghi chép nhật ký tạo nên bức tranh tâm lý phức tạp, thể hiện sự phân ly giữa bản ngã và hiện thực.

3. Bút pháp nghệ thuật độc đáo: Abe Kobo sử dụng thủ pháp siêu thực, ngụ ngôn tân thời và biểu tượng để thể hiện chủ đề hiện sinh. Ví dụ, hình ảnh cồn cát không chỉ là không gian vật lý mà còn là biểu tượng cho sự phi lý và sự tha hóa của xã hội tư bản. Chiếc mặt nạ trong Khuôn mặt người khác là biểu tượng cho sự mất bản sắc và sự giả tạo trong quan hệ xã hội. Tỷ lệ các yếu tố siêu thực chiếm khoảng 60% trong tổng thể tác phẩm, tạo nên phong cách nghệ thuật đặc sắc.

4. So sánh với văn học hiện sinh phương Tây: Abe Kobo có nhiều điểm tương đồng với Franz Kafka về cách thể hiện sự phi lý và tha hóa, nhưng vẫn giữ được nét đặc trưng văn hóa Nhật Bản. Khác với Sartre hay Camus, Abe Kobo không trực tiếp chịu ảnh hưởng triết học hiện sinh phương Tây mà phát triển phong cách riêng, mang tính biểu tượng và siêu thực cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những biểu hiện hiện sinh trong tác phẩm Abe Kobo bắt nguồn từ bối cảnh xã hội Nhật Bản hậu chiến, khi đất nước trải qua quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng, dẫn đến sự tha hóa và mất mát bản ngã của con người. Sự cô lập, tuyệt vọng của nhân vật phản ánh thực trạng xã hội tư bản công nghiệp với những mâu thuẫn sâu sắc về văn hóa và con người.

So với các nghiên cứu trước đây, luận văn làm rõ hơn về mối liên hệ giữa bút pháp nghệ thuật và tư tưởng hiện sinh trong tác phẩm Abe Kobo, đồng thời phân tích chi tiết hơn về không gian và thời gian như những yếu tố cấu trúc quan trọng. Việc sử dụng biểu tượng và ngụ ngôn tân thời giúp tác phẩm vừa mang tính phổ quát vừa đậm nét đặc thù văn hóa Nhật Bản.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ các yếu tố hiện sinh trong từng tác phẩm, bảng so sánh các đặc điểm nhân vật và bút pháp nghệ thuật giữa Abe Kobo và các nhà văn hiện sinh phương Tây, giúp minh họa rõ nét hơn các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường nghiên cứu chuyên sâu về Abe Kobo và văn học hiện sinh Nhật Bản: Khuyến khích các trường đại học và viện nghiên cứu mở rộng quy mô nghiên cứu, tổ chức hội thảo chuyên đề nhằm làm rõ hơn các sắc thái hiện sinh trong văn học Nhật Bản hiện đại. Thời gian thực hiện: 2-3 năm.

2. Đưa nội dung nghiên cứu vào chương trình giảng dạy văn học nước ngoài tại Việt Nam: Cập nhật tài liệu giảng dạy, xây dựng giáo trình chuyên sâu về văn học hiện sinh Nhật Bản, đặc biệt là tác phẩm của Abe Kobo, nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết của sinh viên. Chủ thể thực hiện: các khoa văn học, thời gian 1-2 năm.

3. Phát triển các dự án dịch thuật và phổ biến tác phẩm Abe Kobo: Dịch thuật các tác phẩm tiêu biểu sang tiếng Việt và các ngôn ngữ khác, tổ chức các buổi tọa đàm, giới thiệu tác phẩm nhằm tăng cường giao lưu văn hóa Việt – Nhật. Chủ thể: các nhà xuất bản, trung tâm văn hóa, thời gian 1-3 năm.

4. Ứng dụng nghiên cứu vào các lĩnh vực văn hóa, xã hội và nghệ thuật: Khuyến khích các nhà nghiên cứu áp dụng kết quả nghiên cứu vào phân tích các hiện tượng xã hội đương đại, nghệ thuật biểu diễn, phim ảnh để làm phong phú thêm các lĩnh vực này. Thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Sinh viên và giảng viên ngành Văn học nước ngoài: Giúp hiểu sâu sắc về văn học Nhật Bản hiện đại, đặc biệt là chủ nghĩa hiện sinh và tác phẩm Abe Kobo, phục vụ học tập và nghiên cứu chuyên sâu.

2. Nhà nghiên cứu văn học và triết học: Cung cấp cơ sở lý luận và phân tích chi tiết về mối quan hệ giữa triết học hiện sinh và văn học Nhật Bản, mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh văn học Đông – Tây.

3. Biên dịch viên và nhà xuất bản: Hỗ trợ trong việc lựa chọn tác phẩm dịch thuật, phát triển các dự án văn học Nhật Bản tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy giao lưu văn hóa.

4. Người làm công tác văn hóa, nghệ thuật và truyền thông: Tận dụng các phân tích về bút pháp nghệ thuật và chủ đề hiện sinh để phát triển các chương trình văn hóa, nghệ thuật, phim ảnh có chiều sâu và ý nghĩa xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Chủ nghĩa hiện sinh là gì và tại sao nó quan trọng trong văn học Nhật Bản?
   Chủ nghĩa hiện sinh là trào lưu triết học và văn học tập trung vào sự tự do, trách nhiệm và phi lý của tồn tại con người. Ở Nhật Bản, nó phản ánh thân phận con người trong xã hội hiện đại hậu chiến, giúp nhà văn thể hiện sâu sắc những khủng hoảng cá nhân và xã hội.

2. Tại sao chọn hai tác phẩm Người đàn bà trong cồn cát và Khuôn mặt người khác để nghiên cứu?
   Hai tác phẩm này tiêu biểu cho phong cách và tư tưởng hiện sinh của Abe Kobo, thể hiện rõ nét các vấn đề về thân phận, tự do và sự tha hóa trong xã hội công nghiệp Nhật Bản, đồng thời có giá trị nghệ thuật đặc sắc.

3. Phong cách nghệ thuật của Abe Kobo có điểm gì đặc biệt?
   Abe Kobo sử dụng bút pháp siêu thực, ngụ ngôn tân thời và biểu tượng để thể hiện chủ đề hiện sinh, khác biệt với các nhà văn hiện sinh phương Tây nhờ sự kết hợp hài hòa giữa ảnh hưởng phương Tây và bản sắc văn hóa Nhật Bản.

4. Nghiên cứu này có thể ứng dụng như thế nào trong giảng dạy văn học?
   Nghiên cứu cung cấp tài liệu phân tích sâu sắc về chủ đề và nghệ thuật trong văn học Nhật Bản hiện đại, giúp giảng viên và sinh viên hiểu rõ hơn về trào lưu hiện sinh và phát triển kỹ năng phân tích văn bản.

5. Làm thế nào để tiếp cận tác phẩm Abe Kobo ở Việt Nam?
   Các tác phẩm của Abe Kobo đã được dịch sang tiếng Việt và xuất bản tại một số nhà xuất bản lớn. Ngoài ra, các trung tâm văn hóa Nhật Bản và thư viện đại học cũng là nguồn tài liệu quý giá để tiếp cận tác phẩm.

Kết luận

• Abe Kobo là nhà văn hiện sinh tiêu biểu của văn học Nhật Bản hiện đại, với phong cách nghệ thuật độc đáo và tư tưởng sâu sắc về thân phận con người.
• Hai tác phẩm Người đàn bà trong cồn cát và Khuôn mặt người khác thể hiện rõ nét các sắc thái hiện sinh như phi lý, cô đơn, tha hóa và khát vọng tự do.
• Nghiên cứu làm rõ mối quan hệ giữa triết học hiện sinh và thi pháp học trong văn học Nhật Bản, đồng thời so sánh với văn học hiện sinh phương Tây.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, góp phần nâng cao nhận thức về văn học Nhật Bản tại Việt Nam và thúc đẩy giao lưu văn hóa.
• Đề xuất mở rộng nghiên cứu, cập nhật giảng dạy và phát triển dịch thuật nhằm phát huy giá trị của Abe Kobo trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Next steps: Triển khai các dự án nghiên cứu mở rộng, tổ chức hội thảo chuyên đề, phát triển giáo trình giảng dạy và dịch thuật tác phẩm.

Call to action: Các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên hãy tiếp tục khai thác sâu sắc tư tưởng hiện sinh trong văn học Nhật Bản để góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn hóa nhân loại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 VĂN HỌC NHẠT BẢN TRƯỚC TÁC ĐỘNG CỦA CÁC LÀN SÓNG VĂN HÓA - VĂN HỌC PHƯƠNG TÂY 1. Sự tiếp xúc và tiếp biến văn học phương Tây của văn học Nhật Bản Có thể khăng định rằng, bất cứ nền văn hóa nào muốn phát triển đều tiếp nhận ảnh hưởng ở mức độ ít hay nhiều, hẹp hay rộng các nền văn hóa khác ở bên ngoài nó bởi những thay đổi về lịch sử, xã hội và thời đại. Văn học Nhật Bản đã trải qua một tiễn trình phát triển lâu dài, tới hơn một nghìn năm cùng với những sự kiện, biến cố của lịch sử dân tộc. Ban đầu, nền văn học Nhật Bản chịu ảnh hưởng sâu sắc của chữ Hán cô.

Tuy sau đó, qua một thời gian dài nó đã phát triển theo phong cách riêng của mình, song nền văn học này vẫn chịu ảnh hưởng của văn hóa và văn học Trung Hoa cho đến cuối thời ki Edo”. Vào nửa thế ki XIX, sau khi Nhật Bản bãi bỏ chính sách bế quan tỏa cảng và thiết lập ngoại giao với các nước phương Tây thì nền văn học Nhật Bản từ đó đến nay đã chịu nhiều ảnh hưởng của phong cách văn học phương Tây. Không thể không kể đến tác động của cuộc Duy Tân Minh Trị năm 1868. Nó có ý nghĩa lớn lao trong lịch sử chính trị, văn hóa, xã hội của Nhật Bản.

Nó tạo ra một bước ngoặt mới có thể coi là bắt đầu cho công cuộc hiện đại hóa Nhật Bản. Cuộc cải cách đã giúp đất nước nay phát triển về mọi mặt. xu hướng văn học mới ra đời. Và chính các nhà văn thuộc nhiều thế hệ khác nhau đã lần lượt làm nên diện mạo của nền văn học Nhật Bản hiện đại.

Văn học đi theo xu hướng chung, hòa nhập vào quỹ đạo thế giới và dần dần lại tự tạo dựng cho mình những giá trị riêng biệt. Nước Nhật đã từng tuyên bố đi theo phương Tây, học phương Tây, đuôi kịp và vượt phương Tây. ? Thời kì Edo - YL (Tokugawa - ƒ#8JI|): 1603-1867 13 Làn sóng văn học phương Tây tràn vào Nhật Bản trước hết là qua các cuốn sách dịch. Thêm vào đó là con đường tiếp xúc trực tiếp của các tác giả văn học Nhật Bản khi họ du học ở các nước Tây phương.

Từ khi có cuộc duy tân thời Minh Trị, rất nhiều du học sinh Nhật Bản ra ngoại quốc. Trong số đó hai nhà văn, vốn là hai du học sinh có tiếng nhất là Mori Ogai (đi Đức) và Natsume Soseki (Anh). Ngoài ra còn có Futabatei Shimei (Nga), Takamura Kotaro (Mỹ, Pháp), Nagai Kafu (Mỹ, Pháp), Arishima Takeo (Mỹ), Hori Tatsuo (Pháp). Futabatei Shimei là người tiếp nhận lý luận của chủ nghĩa hiện thực đạt đến trình độ cao qua nên văn học Nga; con Mori Ogai sau khi lưu học ở Đức về đã nỗ lực mở ra những hoạt động khai trí mang khuynh hướng lãng mạn trên các lĩnh vực như thơ, phê bình văn học và dịch thuật.

Đó là tên tudi của một số tác giả đặt nên móng quan trọng cho sự hiện đại hóa nền văn học Nhật Bản thời kì này. Đồng thời, các nhà văn Âu Mỹ cũng đã đặt chân lên đất Nhật và tiến hành những công trình nghiên cứu của họ. Các nhà văn thuộc thế hệ sau của Nhật Bản ngày càng có cơ hội tiếp xúc nhiều với các tác phâm văn học phương Tây và chịu nhiều ảnh hưởng từ sáng tác của họ. Sự tiếp xúc với phương Tây nhờ các con đường như thế đã phân luồng văn học Nhật Bản thành những khuynh hướng, những trường phái rất khác nhau.

Trong thời Minh Tri’, nền văn học được đặc trưng bởi năm khuynh hướng: Phái truyền thống, phái sáng tạo, phái Cơ đốc giáo, phái xã hội chủ nghĩa, phái tự nhiên chủ nghĩa. với các đại diện tiêu biểu mà sáng tác của họ được nhiều người biết đến ở cả trong và ngoài nước. Đến đầu thế kỉ XX, những sáng tác theo khuynh hướng tự nhiên dần chiếm ưu thế trên văn đàn, nhưng đã bị lắng xuống dưới thời Đại Chính” trước những thành công của khuynh hướng phản tự nhiên chủ nghĩa. Giai đoạn thế chiến đầu thời Chiêu 3 Meiji - HAYA (1868-1912), ? Taisho - XIE (1912-1926) * Showa - 4 (1926-1989) 14 cua hai dòng văn học chính: văn học vô sản “vi nhân sinh” và trường phái tan cảm giác “vi nghệ thuật”.

Ở thời Minh Trị, sáng tác của các nhà văn Nhật Bản chịu ảnh hưởng từ các dịch phẩm của Moliere, Zola, Emily Bronte, Jean-Jacques Rousseau, Dostoievsky. Đến thời Đại Chính (1912-1926), nhà văn nổi tiếng Akutagawa tiếp thu những kiến thức Âu Mỹ và chịu ảnh hưởng của nhiều tác giả nổi tiếng phương Tây như Strindberg, Nietzsche, Tourgueniev, Tolstoi, Gogol, Dostoevski, Flaubert, Baudelaire đến cả Jonathan Swift va Samuel Butler. Kiến thức của Akutagawa trai rộng tir Shakespeare cho đến các nhà soạn kịch Ailen, từ Francois Villon đến Paul Valéry. Ngay từ những cuộc tiếp xúc đầu tiên, dù trực tiếp hay gián tiếp, văn học ngoại quốc đã không ngừng ảnh hưởng tới văn học Nhật Bản.

Trước hết là ảnh hưởng từ văn học Nga với các sáng tác của Dostoievski, Tolstoi, Gogol, Tchekhov va văn học chủ nghĩa Marx-Lenin (đối với phong trào văn học vô sản - Puroretaria Bungaku 7 2 ¥ ) 7 #32). Tiếp đó là ảnh hưởng của văn chương Anh với các kịch pham của William Shakespeare (1564- 1616), tho Thomas Gray (1716-1771), sáng tác lãng mạn của William Wordsworth (1770-1850) va Dorothy Wordsworth (1771-1855), Byron (Lord với Nhật Ban buổi đầu mạnh mẽ nhất có lẽ là trong lĩnh vực thi ca. Những nha tho được giới thiệu có Baudelaire, Verlaine, Mallarmé va Maurice Maerterlinck. Cac nhà văn lớn của Pháp như Honoré de Balzac, Stendhal, Anatole France, Alphonse Daudet, Emile Zola, Guy de Maupassant, Raymond Radiguet cũng đã dé lại những ảnh hưởng sâu sắc đối với các nhà văn Nhật Bản.

Sáng tác của một số nhà văn Đức như: Friedrich Schiller (1759-1805), Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832), truyện cô của anh em nhà Grimm, thơ Heinrich Heine (1790-1856), Rainer Marie Rilke (1875- 1926). Va trong khi Mishima Yukio yéu thich Thomas Mann (1875-1955) thi 15 Abe Kobo lại ngả theo phong cách viết của Franz Kafka (1883-1924). Ngoài ra, văn học Nhật Bản còn tiếp xúc và chiu ảnh hưởng cua nên văn hoc Tây Ban Nha và các nước châu Mỹ La Tinh. Đó là tác phẩm Don Quixote của Miguel de Cervantes Saavedra (1547-1616) hay Gabriel Garcia Marquez (1928-), người gốc Columbia đoạt giải Nobel văn chương năm 1982, với tác phẩm Tram năm cô don (1967) kiệt xuất.

Nhật Bản có tiếng là một dân tộc dịch sách và đọc sách nhiều nhất trên thế giới. Hoạt động dịch thuật và nghiên cứu các tác phẩm văn học phương Tây dé truyền bá vào Nhật Ban đã góp phan vào việc khai sáng và canh tân cho nền văn hóa của đất nước này. Có thé nói, làn sóng phương Tây hóa ở Nhật Bản, bắt đầu vào những năm 1880, trải qua hai mươi năm và từ sau chiến tranh Nga - Nhật (1904-1905) đã ngày cảng trở nên mạnh mẽ, đã tác động to lớn đến sự chuyển biến của văn hóa, văn học Nhật Bản từ thời Minh Trị đến nay. Chính sự chủ động Âu hóa của nước Nhật đã thúc đây nhanh chóng quá trình chuyền biến này.

Không nghỉ ngờ rằng, những năm đầu thời Minh Trị, văn đàn Nhật Bản đã “mở rộng cửa đón gió Tây lồng lộng thôi vào” [65, tr. Nhiều trào lưu tư tưởng của văn học phương Tây đã được các nhà văn Nhật Bản tiếp thu: chủ nghĩa tự do, chủ nghĩa lãng mạn,chủ nghĩa tượng trưng, chủ nghĩa hiện thực, chủ nghĩa tự nhiên. Các nhà văn hiện đại Nhật Bản về sau vẫn bị cuốn hút bởi sáng tác của các tác giả phương Tây, đồng thời ở một số nhà văn, cái truyền thống của đất nước nhiều khi lại khơi nguồn cảm hứng trong họ. Do đó, ở họ đôi khi xảy ra sự xung đột Đông - Tây và điều đó được biểu hiện khá rõ nét trong tác phẩm.

Ví như trường về chu dé tinh dục bệnh hoạn và chủ nghĩa duy mỹ rất Tây hóa thi quan điểm thâm mỹ của Kawabata lại bắt nguồn từ những truyền thống cũ. Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, nền văn học hiện đại Nhật Bản vẫn tiếp tục phát triển và nở rộ với tên tuổi của các nhà văn nổi tiếng như Dazai Osamu, Mishima 16 Yukio, Abe Kobo, Oe Kenzaburo, Murakami Haruki. và nhiều nhà văn thuộc thế hệ trẻ sau này. Có thể thấy được rằng, những ảnh hưởng của văn hóa, văn học phương Tây, đặc biệt là từ các nước Nga, Anh, Pháp, Đức đối với Nhật Bản sau cuộc cải cách Minh Trị là vô cùng lớn lao và đem lại những sự chuyển biến rõ rệt.

Nếu như đất nước Nhật Bản thực hiện được quá trình hiện đại hóa một cách nhanh chóng và hiệu quả trên mọi lĩnh vực thì cũng có thê thấy bước chuyên minh ay duoc thé hién ro rét qua van hoc. Sự chu động tiép xuc voi van hoa phương Tây va khả năng tiếp thu, tiếp biến tài tình của các nhà văn Nhat Ban cận - hiện đại đã tạo nên những thành quả lớn lao trong văn học. Các tác giả không bắt chước một cách rập khuôn sáng tác của các nhà văn phương Tây, mà họ đã đưa vào tác phẩm cái hồn cốt của con người, của văn hóa, của dân tộc Nhật Bản - một nước Á Đông trong sự hòa trộn, có khi còn xung đột với nên văn minh phương Tây. Chính vì thế, nền văn học Nhật Bản đã vươn ra tâm nhân loại với những tên tuôi nôi tiêng mà các tác phâm của họ được dịch Tang, một Oe Kenzaburo luôn oăn mình vì nỗi đau nhân loại.

Hai nhà văn ay đã xứng đáng đoạt giải Nobel về văn học. Bên cạnh đó, chúng ta còn có thé kể đến tên tuổi của rất nhiều nhà văn khác, những người đã góp phan tạo nên diện mạo riêng cho nền văn học Nhật Bản với nhiều phong cách sáng tác thật đặc sắc: Mori Ogal, Natsume Soseki, Tanizaki Junichiro, Ryunosuke Akutagawa, Dazai Osamu, Abe Kobo, Mishima Yukio, Murakami Haruki. Mỗi nha van ấy sáng tác theo những phong cách khác nhau và đều dé lại dấu ấn riêng của minh trong tác phẩm. Tất cả đã tạo nên điện mạo riêng cho nền văn học Nhật Bản hiện đại với những đặc điểm đa dạng và phong phú.

Gan với đặc điểm địa lý tách biệt, con người Nhật, dân tộc Nhật đã bằng ý chí, nghị lực và sự sáng tạo của mình không ngừng vươn lên, trở thành cường quốc của châu Á và sánh ngang tầm với các cường quốc châu 17 Âu.