CHƯƠNG 1: C ơ SỞ LÝ LUẬN I. Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề. Hứng thú là một đề tài nghiên cứu của nhiều công trình khoa học. Trên thế giới có rất nhiều nhà khoa học chú ý đến lĩnh vực này.
đặc biệt là các công trình nghiên cứu của các nhà tâm lý học Liên xô cũ. Sau đây xin điểm qua một trong số công trình nghiên cứ về lĩnh vực này cảu một số nhà tâm lý học trên thế giới. Bêliép đã bảo vệ thành công luận án tiến sỹ về vấn đề “Tâm lý học hứng thú”. - Năm 1955 có công trình nghiên cứu của A.Páckhuđốp về “sự phụ thuộc giữa tri thức của học sinh và hứng thú học tập”.
- Năm 1956 có công trình nghiên cứu của V.Iva nốp với đề tài “sự phát triển và giáo dục hứng thú của học sinh các lớp trong trường trung học”.Ganbirô đã nghiên cứu vấn đề “ vận dụng tính hứng thú để nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Nga”. Cũng trong năm này còn có công trình nghiên cứu của I. Lép kốp về vấn đề “ Sự hình thành hứng thú nhận thức cho học sinh trong quá trình công tác địa phương”. - Năm 1967 có công trình nghiên cứu của V.
Marôzôva nghiên cứu vấn đề “Sự hình thành hứng thú ở trẻ em trong điều kiện phát triển bình thường và không bình thường”. - N ăm l971, có công trình nghiên cứu củaG.Sukinna về “ Vấn đề hứng thú nhận thức trong khoa học giáo dục”. Marôzôva đã nghiên cứu vấn đề “tác dụng của việc giảng dạy nêu vấn đề đối với hứng thú nhận thức của học sinh”. - Ngoài ra còn có một số công trình nghiên cứu của một số nhà tâm lý học Liên xô khác như: A.
Các nhà tâm lý học dân chủ Đức trước đây như VV.và một số nhà tâm lý học Phương tây khác như: Jam, CLaparé, Janét, Strong buler, Super. Ở nước ta, có rất nhiều công trình nghiên cứu về hứng thú về các lĩnh vực như: nghiên cứu hứng thú nghề nghiệp, hứng thú học tập bộ môn, những yếu tô ảnh LUAN VAN CHAT LUONG 5 download : add luanvanchat@ hưởng đến hứng thú học tập bộ môn. Sau đây là sơ lược một số công trinh nghiêr cứu hứng thú đó. + Nghiên cứu hứng thú nghề nghiệp có: - Năm 1981, Tác giả Phùng Minh Nguyệt với luận án thạc sỹ “ Bước đầu tìm hiểu hứng thú đối với nghề sư phạm của giáo sinh trường cao đẳng sư phạm Nghĩa Bình”.
- Năm 1982, Tác giả Đinh Thị Chiến với luận án thạc sỹ: “Bước đầu tìm hiểu hứng thú đối với nghề sư phạm của giáo sinh trường cao đẳng sư phạm Hà Nam Ninh”. - Năm 1987, Nguyễn Khắc Mai với luận án thạc sỹ: “Bước đầu tìm hiểu hứng thú đối với hoạt động sư phạm thường xuyên tại trường của sinh viên tâm lý giáo dục trường đại học sư phạm Hà Nội I”. Nhìn chung, trong các nghiên cứu về hứng thú nghề nghiệp, các tác giả quan tâm, tìm hiểu, phãn tích mối quan hệ giữa hứng thú học tập bộ môn với xu hướng nghề nghiệp của sinh viên. + Những nghiên cứu vê húng thú học tập bộ môn.
- Trương Anh Tuấn (1960), Phạm Huy Thục (1970), Đặng Trường Thanh (1980). Đã nghiên cứu “Hứng thú bộ môn của học sinh cấp i n ”. - Năm 1969 Lê Ngọc Lan với công trình nghiên cứu mang tên: “Tìm hiểu hứng thú học toán của học sinh cấp II”. Tác giả đã thực nghiệm tác động nâng cao hứng thú học toán của học sinh bằng sinh hoạt ngoại khó của đội thiếu niên.
- Năm 1974 tổ tâm lý học nhân cách thuộc trường đại học Sư phạm Hà Nội đã nghiên cứu: “Hứng thú học tập của học sinh cấp HI đối với các môn học cụ thể”. - Năm 1980 tác giả Dương Diệu Hoa với đề tài: “Bước đầu tìm hiểu hứng thú học tập môn tâm lý học đại cương của sinh viên khoa tâm lý Trường Đại học sư phạm Hà Nội I”. Trong năm 1980 còn có đề tài nghiên cứu của tác giả Lê Bá Chương với đề tài: “Bước đầu tìm hiểu về dạy học môn tâm lý học để xây dựng hứng thú học tập bộ môn cho giáo sinh Trường sư phạm 10+3 (luận án thạc sỹ); Nguyễn Thanh LUAN VAN CHAT LUONG download 6 : add luanvanchat@ag Bình với đề tài: “Bước đầu tìm hiểu nguyên nhân gây hứng thú học tập của sinh viên Trường Đại học sư phạm Hà Nội I”. - Năm 1981: Nguyễn Thị Tuyết với đề tài: “Bước đầu tìm hiểu hứng thú học môn văn của học sinh lớp 10 và lớp 11 Trường phổ thông cấp m thành phổ Hồ Chí M inh”.
- Năm 1984 Trần Thị Thanh Hương đã thực nghiệm nâng cao hứng thú học toán cuả học sinh qua việc điều khiển hoạt động tự học ở nhà của học sinh. - Năm 1990 Nghiên cứu Sinh Im koch đặ bảo vệ thành công luận án PTS với đề tài: ‘Tìm hiểu hứng thú đối với môn toán của học sinh lớp 8 Phnông Pênh”. - Năm 1997 Phạm Ngọc Quýnh đã nghiên cứu húng thú học môn văn của học sinh” (luận án PTS). - Cùng năm 1997, tác giả Đặng Mai Khanh với luận án thạc sỹ: “Nghiên cứu hứng thú học tập của sinh viên trường cao đẳng sư phạm Cần Thơ”.
- Năm 2001 Phạm Thị Ngạn với luận án thạc sỹ: “ tìm hiểu hứng thú học tập của sinh viên Trường Cao đẳng sư phạm Cần thơ”. + Ngoài ra còn có những đề tài nghiên cứu sự ảnh hưởng của các yếu tố khách quan bên ngoài đến hứng thú học tập như: - Khoá luận tốt nghiệp của Phạm Thị Thắng với đề tài: “Nghiên cứu sự quan tâm của cha mẹ đến vịêc duy trì hứng thú học tập cho các em tuổi thiếu niên” (Năm 1998). - Luận văn tốt nghiệp của Nguyễn Thị Mai đã nghiên cứu: “Mối quan hệ giữa hứng thú của sinh viên với cách giảng dạy của giáo viên Trường Đại học Quốc gia Hà Nội (năm 1998). Nhìn chung, việc nghiên cứu hứng thú nhận thức nói chung, hứng thú học tập nói riêng ở liên Xô và Việt Nam đã giải quyết nhiều vấn đề phong phú với nhiều khía cạnh khác nhau của nó.
Qua tham khảo những công trình này, chúng tôi đã rút ra nhiều bài học bổ ích cho minh cả về lý luận cũng như phương pháp nghiên cứu. Cái mà chúng tôi thấy khác với những công trình nghiên cứu trước chỉ là ở kM ch thể, thời điểm nghiên cứu. Công trình nghiên cứu của mình có khách thể là sinh viên Trường đại học Dân lập Đông Đô một loại hình mới được hình thành ở nước ta, dư luận xã hội còn chưa thực sự ủng hộ, các em sinh .viên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@ag 7 rất mặc cảm và còn hạn chế về nhiều mặt. Nghiên cứu đề tài của mình, chúng tôi muốn góp một phần nhỏ bé của mình vào công cuộc dạy - học ở nơi mà mình đang giảng dạy - Trường Đại học Dân lập Đông Đô.
Tôi nghĩ cái đó là cái mới, cái thiết thực của vân đề mà chúng tôi muốn tìm hiểu, giải quyết trong đề tài của mình, n. Một số khái niệm cơ bản của luận văn. Khái niệm Hứng thú. Định nghĩa hứng thú + Quan điểm của một s ố nhà tám lý học phương tây về hứng thú.PhShec-bác thì hứng thú là một thuộc tính bẩm sinh của con người, hứng thú có nguồn gốc sinh vật.Klaparet lại khẳng định hứng thú là nhu cầu bản năng, khát vọng đòi được thoả mãn.
- Fransiska, Baumgáten lại coi hứng thú là trường hợp riêng của thiên hướng.Buhler đã coi hứng thú là nguồn gốc tinh thần của tính tích cực biểu đạt tài liệu, đổi mới tài liệu, hứng thú trình bày tài liệu như là vốn có. Hứng thú bao gồm các nhu cầu. N hận xét: Theo một số nhà tâm lý học Phương tây vừa điểm tới thì hứng thú là một thuộc tính có sẵn của con người, nó mang tính bẩm sinh, quá trình lớn lên của bản thân mỗi người cũng đồng thời là quá trình bộc lộ dần thiên hướng và hứng thú của họ. Quan điểm này đã phủ nhận hoàn toàn vai trò của giáo dục, giáo dưỡng và hoạt động có ý thức của con người đối với sự phát triển của hứng thú.
+ M ột s ố quan điểm về hứng thú của những nhà tàm lý học duy vật về hứng thú: Các nhà TLH Duy vật biện chứng đã coi hứng thú không phải là cái gì trừu tượng, không phải là những thuộc tính có sẵn của con người. Mà nó là kết quả của quá trình hình thành nhân cách con người, nó phản ánh một cách khách quan thái độ đang tồn tại ở mỗi con người.M Chép lốp cho rằng: Hứng thú là khuynh hướng ưu tiên chú ý vào một khách thể nào đó.Daparogiét lại xem: Hứng thú là khuynh hướng chú ý tới một đối tượng nhất định, là nguyện vọng tìm hiểu chúng một cách rõ ràng và tỷ mỉ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@ag - X.Rubinxtein coi hứng thú là thái độ nhận thức tích cực của cá nhân đối với hiện thực .Lêonchichép thì hứng thú là một thái độ nhận thức đặc biệt đối với đối tượng hoặc hiện tượng của hiện thực khách quan.Liublinxkaia cũng cho hứng thú là thái độ nhận thức của con người đối với xung quanh, đối với một mặt nào đó của chính nó, đối với một lĩnh vực nhất định mà trong đó con người muốn đi sâu hơn.Ruđích coi hứng thú ]à biểu hiện khuynh hướng đặc biệt của cá nhân nhằm nhận thức hiện tượng nhất định của cuộc sống xung quanh, đồng thời biểu hiện thiên hướng tương đối cố định của con người đối với một hoạt động nhất định. - Có một số tác giả lại gắn hứng thú với xúc cảm, ý chí, V.
A Miaxidrốp, coi hứng thú là sự kết hợp độc đáo của quá trình tinh cảm - ý chí và các quá trình trí tuệ, khiến cho tính tích cực của nhận thức và hoạt động của con người được nâng cao. - Hứng thú còn được giải thích là động lực của những xúc cảm khác nhau (A. Phee-ét) và tính nhạy cảm đặc biệt của trẻ em (S. - Có những tác giả lại gắn hứng thú với quá trình xúc cảm - nhận thức như: N.
G Môrônốp coi hứng thú là thái độ nhận thức - xúc cảm của con người đối với thế giới; hay hứng thú là thuộc tính tích cực của hoạt động trí tuệ và tình cảm (E.Binle lại gắn hứng thú với nhu cầu, hứng thú là một kết cấu bao gồm nhiều nhu cầu. - Nhà TLH Cộng hòa dân chủ Đức A. Kossakowski và một số nhà TLH Liên xô cũ khác như: A.