Khám Phá Giao Lưu Văn Hóa Tại Phố Xã Quận 5, Thành Phố Hồ Chí Minh

Chuyên khảo phân tích Bước đầu tìm hiểu sự giao lưu văn hóa ở phố xưa tại quận 5 thành phố hồ chí minh, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Người hướng dẫn: PGS - TS Trần Thị Thu Lương
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Văn Hóa Học
• Đề tài: Khám Phá Giao Lưu Văn Hóa Tại Phố Xã Quận 5, TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.3. Mục đích, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Bố cục luận văn
• 2. CHƯƠNG I: NHỮNG TIỀN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA PHỐ XƯA Ở QUẬN 5
• 2.1. Một số vấn đề lý luận về văn hóa và giao lưu văn hóa
• 2.1.1. Văn hóa trong đời sống xã hội
• 2.1.2. Giao lưu văn hóa trong đời sống xã hội
• 2.2. Phố cổ và phố xưa: những vấn đề lý luận
• 2.3. Quận 5 và phố xưa quận 5
• 2.3.1. Vài nét về địa lý – dân cư và quá trình định cư của các tộc người ở quận 5 Tp.
• 2.3.2. Quá trình hình thành phố xưa ở quận 5
• 2.3.3. Hiện trạng phố xưa ở quận 5
• 2.3.4. Tiềm năng du lịch của phố xưa quận 5 trong xu hướng toàn cầu hóa
• 3. CHƯƠNG II: GIAO LƯU VĂN HÓA Ở PHỐ XƯA THỂ HIỆN QUA VĂN HÓA ỨNG XỬ VỚI MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI
• 3.1. Giao lưu văn hóa thể hiện qua văn hóa ứng xử với môi trường tự nhiên
• 3.1.1. Giao lưu văn hóa thể hiện qua kiến trúc
• 3.1.1.1. Kiến trúc đường phố và chợ
• 3.1.1.2. Kiến trúc chùa - miếu - hội quán - nhà thờ
• 3.1.1.3. Kiến trúc nhà ở
• 3.1.2. Giao lưu văn hóa thể hiện qua trang phục và ẩm thực
• 3.1.2.1. Ẩm thực
• 3.2. Giao lưu văn hóa thể hiện qua văn hóa ứng xử với môi trường xã hội
• 3.2.1. Nho giáo và Đạo giáo
• 3.2.2. Phật giáo và Kitô giáo
• 4. CHƯƠNG III: GIAO LƯU VĂN HÓA Ở PHỐ XƯA THỂ HIỆN QUA VĂN HÓA TỔ CHỨC CỘNG ĐỒNG
• 4.1. Giao lưu văn hóa thể hiện qua văn hóa tổ chức đời sống tập thể
• 4.1.1. Cách thức tổ chức kinh tế
• 4.1.2. Cách thức tổ chức xã hội
• 4.1.3. Cách thức tổ chức gia đình
• 4.2. Giao lưu văn hóa thể hiện qua văn hóa tổ chức đời sống cá nhân
• 4.2.1. Phong tục tập quán
• 4.2.2. Loại sống
• 4.3. Văn hóa giao tiếp và nghệ thuật
• 4.3.1. Văn hóa giao tiếp
• 4.3.2. Nghệ thuật bài trí
• 4.3.3. Nghệ thuật thanh sắc
• 5. TIỂU KẾT
• 6. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC I - ẢNH TƯ LIỆU PHỐ XƯA QUẬN 5 XƯA VÀ NAY
• PHỤ LỤC II - NHỮNG BÀI BÁO VIẾT VỀ CHỢ LỚN XƯA
• Phụ lục 1: Tìm hiểu địa danh Tàu Hủ
• Phụ lục 2: Võ lâm Chợ Lớn
• Phụ lục 3: Cổ tích chung quanh Sài Gòn – Chợ Lớn
• Phụ lục 4: Sự thật về cuộc khởi nghĩa của Phan Xích Long
• Phụ lục 5: China town ở thành phố Hồ Chí Minh
• PHỤ LỤC III - KHẢO SÁT Ý KIẾN XÃ HỘI VỀ VẤN ĐỀ GIAO LƯU VĂN HÓA Ở PHỐ XƯA TẠI QUẬN 5 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• Phụ lục 1: Kết quả đợt khảo sát ý kiến xã hội về vấn đề “Giao lưu văn hóa ở phố xưa tại quận 5 Tp.Hồ Chí Minh”
• Phụ lục 2: Mẫu: Phiếu khảo sát ý kiến xã hội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giao Lưu Văn Hóa Quận 5 Lịch Sử Bản Sắc

Quận 5, trung tâm của khu vực Chợ Lớn xưa, là nơi hội tụ của nhiều tộc người như Chăm, Hoa, Việt. Đây là minh chứng sống động cho quá trình giao lưu văn hóa đặc sắc, thể hiện qua kiến trúc, phong tục, và lối sống. Nét văn hóa của cộng đồng người Hoa nổi bật, tạo nên sự khác biệt so với các quận huyện khác ở TP.HCM. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, những di tích kiến trúc ở phố xã Quận 5 đang đối diện với nhiều thách thức, đòi hỏi sự nhận thức rõ ràng về giá trị văn hóa để có định hướng phát triển hiệu quả. Theo nghiên cứu của Trương Thị Bích Tiên, việc tìm hiểu quá trình giao lưu văn hóa ở phố xưa Quận 5 giúp định rõ giá trị văn hóa, từ đó đưa ra giải pháp bảo tồn phù hợp.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Văn Hóa Quận 5

Quận 5 có lịch sử hình thành lâu đời, gắn liền với quá trình định cư và phát triển của cộng đồng người Hoa. Sự giao thoa giữa các nền văn hóa Việt, Hoa, Chăm đã tạo nên một bản sắc văn hóa độc đáo, thể hiện qua kiến trúc, ẩm thực, và các hoạt động tín ngưỡng. Các công trình kiến trúc như chùa, miếu, hội quán là những minh chứng rõ nét cho sự giao lưu văn hóa này. Sự phát triển của Chợ Lớn cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy giao thương và giao lưu văn hóa giữa các cộng đồng.

1.2. Bản Sắc Văn Hóa Đa Dạng và Độc Đáo của Quận 5

Bản sắc văn hóa Quận 5 là sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố truyền thống và hiện đại, giữa văn hóa phương Đông và phương Tây. Sự đa dạng này thể hiện qua các lễ hội, phong tục tập quán, và nghệ thuật biểu diễn. Văn hóa ẩm thực cũng là một phần quan trọng của bản sắc Quận 5, với nhiều món ăn đặc trưng mang đậm hương vị của người Hoa. Sự độc đáo của văn hóa Quận 5 thu hút du khách và các nhà nghiên cứu văn hóa đến khám phá và tìm hiểu.

II. Thách Thức Bảo Tồn Văn Hóa Quận 5 Trong Đô Thị Hóa

Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ đang đặt ra nhiều thách thức cho việc bảo tồn di sản văn hóa ở Quận 5. Những di tích kiến trúc cổ đang xuống cấp, quy hoạch đô thị mới có thể phá vỡ cảnh quan truyền thống. Nếu không có giải pháp bảo tồn và khai thác hợp lý, những di sản văn hóa độc đáo này sẽ nhanh chóng bị hủy hoại. Cần có chính sách rõ ràng về bảo tồn phố xã Quận 5, gắn liền với bảo tồn văn hóa của cư dân. Giải pháp hợp lý là bảo tồn di tích kiến trúc trong môi trường văn hóa của chính chủ nhân của nó.

2.1. Xuống Cấp Di Tích và Áp Lực Từ Quy Hoạch Đô Thị

Nhiều di tích kiến trúc ở Quận 5 đang xuống cấp nghiêm trọng do thời gian và thiếu kinh phí bảo trì. Quy hoạch đô thị mới cũng gây áp lực lên việc bảo tồn các di tích này, khi nhiều công trình cổ có thể bị phá dỡ để xây dựng các công trình hiện đại. Cần có sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn di sản văn hóa, để Quận 5 vẫn giữ được bản sắc riêng của mình.

2.2. Thiếu Chính Sách và Giải Pháp Bảo Tồn Toàn Diện

Hiện nay, chưa có chính sách rõ ràng về bảo tồn phố xã Quận 5, dẫn đến tình trạng nhiều ngôi nhà cổ xuống cấp hoặc hư hỏng. Giải pháp bảo tồn hiện tại chủ yếu tập trung vào kiến trúc, chưa gắn liền với bảo tồn văn hóa của cư dân. Cần có giải pháp bảo tồn toàn diện, kết hợp giữa bảo tồn kiến trúc và bảo tồn văn hóa phi vật thể, để đảm bảo sự phát triển bền vững của Quận 5.

2.3. Nguy Cơ Mai Một Văn Hóa Phi Vật Thể Truyền Thống

Cùng với sự xuống cấp của các công trình kiến trúc, văn hóa phi vật thể truyền thống ở Quận 5 cũng đang đối mặt với nguy cơ mai một. Các phong tục tập quán, lễ hội, và nghệ thuật biểu diễn truyền thống đang dần bị lãng quên, khi thế hệ trẻ ít quan tâm đến việc kế thừa và phát huy. Cần có các biện pháp khuyến khích và hỗ trợ cộng đồng trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa phi vật thể, để giữ gìn bản sắc văn hóa của Quận 5.

III. Kiến Trúc Quận 5 Giao Thoa Văn Hóa Trong Từng Đường Nét

Kiến trúc ở Quận 5 là sự kết hợp độc đáo giữa phong cách Việt, Hoa, và phương Tây. Các công trình kiến trúc như chùa, miếu, hội quán, nhà thờ, và nhà ở mang đậm dấu ấn của giao lưu văn hóa. Kiến trúc đường phố và chợ cũng thể hiện sự giao thoa này, tạo nên một không gian đô thị đặc sắc. Theo Trương Thị Bích Tiên, kiến trúc là một trong những yếu tố quan trọng thể hiện giao lưu văn hóa ở phố xã Quận 5.

3.1. Kiến Trúc Đường Phố và Chợ Nét Đặc Trưng Chợ Lớn

Kiến trúc đường phố và chợ ở Quận 5 mang đậm nét đặc trưng của Chợ Lớn, với những dãy nhà phố cổ kính, những con hẻm nhỏ, và những khu chợ sầm uất. Các công trình kiến trúc này thường được xây dựng theo phong cách kiến trúc Pháp thuộc, kết hợp với các yếu tố trang trí mang đậm nét văn hóa Hoa. Chợ Bình Tây là một ví dụ điển hình cho kiến trúc chợ truyền thống ở Quận 5.

3.2. Chùa Miếu Hội Quán Biểu Tượng Tín Ngưỡng và Cộng Đồng

Các chùa, miếu, và hội quán ở Quận 5 là những biểu tượng tín ngưỡng và cộng đồng của người Hoa. Các công trình kiến trúc này thường được xây dựng theo phong cách kiến trúc truyền thống của Trung Quốc, với những mái ngói cong, những bức tượng Phật, và những họa tiết trang trí tinh xảo. Chùa Bà Thiên Hậu là một trong những ngôi chùa nổi tiếng nhất ở Quận 5, thu hút đông đảo du khách và người dân đến tham quan và cúng bái.

3.3. Nhà Ở Sự Kết Hợp Giữa Truyền Thống và Hiện Đại

Kiến trúc nhà ở ở Quận 5 là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, với những ngôi nhà phố cổ kính xen lẫn với những tòa nhà cao tầng hiện đại. Nhiều ngôi nhà cổ vẫn giữ được nét kiến trúc ban đầu, với những mái ngói đỏ, những bức tường gạch, và những ô cửa sổ gỗ. Tuy nhiên, cũng có nhiều ngôi nhà đã được cải tạo và xây dựng lại theo phong cách hiện đại, để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân.

IV. Ẩm Thực Quận 5 Hương Vị Giao Thoa Văn Hóa Độc Đáo

Văn hóa ẩm thực Quận 5 là sự kết hợp tinh tế giữa các món ăn Việt, Hoa, và các món ăn quốc tế. Các món ăn đặc trưng như hủ tiếu, sủi cảo, bánh bao, và dim sum mang đậm hương vị của người Hoa. Sự giao lưu văn hóa trong ẩm thực đã tạo nên một bản sắc riêng cho Quận 5, thu hút du khách và người dân đến thưởng thức. Theo nghiên cứu, ẩm thực Quận 5 là một phần quan trọng của di sản văn hóa.

4.1. Món Ăn Truyền Thống Người Hoa Hương Vị Quê Hương

Các món ăn truyền thống của người Hoa ở Quận 5 mang đậm hương vị quê hương, với những nguyên liệu và gia vị đặc trưng. Hủ tiếu là một trong những món ăn phổ biến nhất, được chế biến từ sợi hủ tiếu dai ngon, nước dùng đậm đà, và các loại topping như thịt xá xíu, tôm, và trứng cút. Sủi cảo và dim sum cũng là những món ăn được yêu thích, với nhiều loại nhân khác nhau và cách chế biến tinh xảo.

4.2. Sự Kết Hợp Giữa Ẩm Thực Việt và Hoa Hương Vị Mới Lạ

Sự kết hợp giữa ẩm thực Việt và Hoa đã tạo ra những món ăn mới lạ và hấp dẫn ở Quận 5. Nhiều món ăn Việt đã được biến tấu theo phong cách Hoa, hoặc ngược lại, tạo nên những hương vị độc đáo. Bánh bao là một ví dụ điển hình, với nhiều loại nhân khác nhau, từ nhân thịt trứng cút truyền thống đến nhân chay hoặc nhân hải sản.

4.3. Ẩm Thực Đường Phố Thiên Đường Ăn Uống Giá Rẻ

Ẩm thực đường phố ở Quận 5 là một thiên đường ăn uống giá rẻ, với vô số món ăn vặt và món ăn no được bày bán trên các con đường và hẻm nhỏ. Các món ăn đường phố ở đây rất đa dạng và phong phú, từ các món ăn truyền thống của Việt Nam và Trung Quốc đến các món ăn quốc tế. Đây là một điểm đến lý tưởng cho những ai muốn khám phá văn hóa ẩm thực của Quận 5.

V. Hoạt Động Văn Hóa Quận 5 Gìn Giữ và Phát Huy Truyền Thống

Các hoạt động văn hóa ở Quận 5 đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy truyền thống văn hóa của cộng đồng. Các lễ hội, phong tục tập quán, và nghệ thuật biểu diễn truyền thống được tổ chức thường xuyên, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Cần có sự hỗ trợ và khuyến khích từ chính quyền và cộng đồng để các hoạt động văn hóa này tiếp tục phát triển.

5.1. Lễ Hội Truyền Thống Sắc Màu Văn Hóa Cộng Đồng

Các lễ hội truyền thống ở Quận 5 là những sự kiện văn hóa quan trọng, thể hiện bản sắc và tinh thần cộng đồng của người dân. Lễ hội Nguyên Tiêu, Tết Trung Thu, và các lễ hội tôn giáo là những dịp để người dân cùng nhau vui chơi, cầu may, và tưởng nhớ tổ tiên. Các lễ hội này thường được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc, như múa lân, múa rồng, và các trò chơi dân gian.

5.2. Nghệ Thuật Biểu Diễn Di Sản Văn Hóa Phi Vật Thể

Nghệ thuật biểu diễn ở Quận 5 là một di sản văn hóa phi vật thể quý giá, cần được bảo tồn và phát huy. Các loại hình nghệ thuật như hát bội, cải lương, và múa rối nước được trình diễn thường xuyên, thu hút đông đảo khán giả. Cần có sự đầu tư và hỗ trợ cho các nghệ sĩ và các đoàn nghệ thuật, để họ có thể tiếp tục sáng tạo và truyền bá các loại hình nghệ thuật truyền thống.

5.3. Bảo Tồn và Phát Huy Giá Trị Văn Hóa Phi Vật Thể

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể là một nhiệm vụ quan trọng, để giữ gìn bản sắc văn hóa của Quận 5. Cần có các chương trình giáo dục và tuyên truyền, để nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của văn hóa phi vật thể. Đồng thời, cần có các biện pháp hỗ trợ và khuyến khích cộng đồng trong việc tham gia vào các hoạt động bảo tồn và phát huy văn hóa phi vật thể.

VI. Du Lịch Văn Hóa Quận 5 Tiềm Năng Phát Triển Bền Vững

Du lịch văn hóa ở Quận 5 có tiềm năng phát triển bền vững, nhờ vào di sản văn hóa phong phú và đa dạng. Việc khai thác du lịch văn hóa một cách hợp lý sẽ góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hóa, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng. Cần có sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp, và cộng đồng để phát triển du lịch văn hóa một cách bền vững.

6.1. Khai Thác Di Sản Văn Hóa Cho Du Lịch

Việc khai thác di sản văn hóa cho du lịch cần được thực hiện một cách cẩn trọng và có trách nhiệm, để tránh làm ảnh hưởng đến giá trị văn hóa. Cần có các tour du lịch văn hóa được thiết kế một cách khoa học và hấp dẫn, giới thiệu cho du khách về lịch sử, văn hóa, và con người của Quận 5. Đồng thời, cần có các biện pháp bảo vệ và bảo tồn di sản văn hóa, để đảm bảo rằng các di tích và các giá trị văn hóa sẽ được giữ gìn cho các thế hệ sau.

6.2. Phát Triển Sản Phẩm Du Lịch Văn Hóa Đa Dạng

Cần phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa đa dạng, để đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng du khách khác nhau. Các sản phẩm du lịch có thể bao gồm tham quan di tích lịch sử, tham gia lễ hội truyền thống, thưởng thức ẩm thực địa phương, và mua sắm các sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Đồng thời, cần có các dịch vụ hỗ trợ du lịch chất lượng cao, để mang lại trải nghiệm tốt nhất cho du khách.

6.3. Hợp Tác Phát Triển Du Lịch Bền Vững

Phát triển du lịch bền vững cần có sự hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp, và cộng đồng. Chính quyền cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích phát triển du lịch, đồng thời đảm bảo rằng các hoạt động du lịch được thực hiện một cách có trách nhiệm và bền vững. Doanh nghiệp cần đầu tư vào các sản phẩm và dịch vụ du lịch chất lượng cao, đồng thời tôn trọng và bảo tồn di sản văn hóa. Cộng đồng cần tham gia vào các hoạt động du lịch, đồng thời giữ gìn và phát huy di sản văn hóa của địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Böôùc ñaàu tìm hieåu söï giao löu vaên hoùa ôû phoá xöa taïi quaän 5 Thaønh phoá Hoà Chí Minh ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN TRÖÔNG THÒ BÍCH TIEÂN BÖÔÙC ÑAÀU TÌM HIEÅU SÖÏ GIAO LÖU VAÊN HOÙA ÔÛ PHOÁ XÖA TAÏI QUAÄN 5 THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH Chuyeân Ngaønh Vaên Hoùa Hoïc LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ TP.HCM - 2005 1 Böôùc ñaàu tìm hieåu söï giao löu vaên hoùa ôû phoá xöa taïi quaän 5 Thaønh phoá Hoà Chí Minh ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN TRÖÔNG THÒ BÍCH TIEÂN BÖÔÙC ÑAÀU TÌM HIEÅU SÖÏ GIAO LÖU VAÊN HOÙA ÔÛ PHOÁ XÖA TAÏI QUAÄN 5 THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH Chuyeân Ngaønh Vaên Hoùa Hoïc LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc PGS - TS TRAÀN THÒ THU LÖÔNG TP.HCM - 2005 2 Böôùc ñaàu tìm hieåu söï giao löu vaên hoùa ôû phoá xöa taïi quaän 5 Thaønh phoá Hoà Chí Minh MUÏC LUÏC PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. YÙ nghóa khoa hoïc vaø thöïc tieãn……………………………………………………………………….1 YÙ nghóa khoa hoïc…………………………………………………………………………………….2 YÙ nghóa thöïc tieãn……………………………………………………………………………………. Lòch söû nghieân cöùu vaán ñeà………………………………………………………………………………3 3. Muïc ñích, ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu …………………………………….

Phöông phaùp nghieân cöùu…………………………………………………………………………………. Boá cuïc luaän vaên………………………………………………………………………………………………….8 PHAÀN NOÄI DUNG CHÖÔNG I : NHÖÕNG TIEÀN ÑEÀ LYÙ LUAÄN VAØ THÖÏC TIEÃN CUÛA PHOÁ XÖA ÔÛ QUAÄN 5 I. Moät soá vaán ñeà lyù luaän veà vaên hoùa vaø giao löu vaên hoùa 1. Vaên hoùa trong ñôøi soáng xaõ hoäi …………………………………………………………….

Giao löu vaên hoùa trong ñôøi soáng xaõ hoäi …………………………………………. Phoá coå vaø phoá xöa: nhöõng vaán ñeà lyù luaän ……………………. Quaän 5 vaø phoá xöa quaän 5 1. Vaøi neùt veà ñòa lyù – daân cö vaø quaù trình ñònh cö cuûa caùc toäc ngöôøi ôû quaän 5 Tp.

Quaù trình hình thaønh phoá xöa ôû quaän 5…………………………………………. Hieän traïng phoá xöa ôû quaän 5………………………………………………………………. Tieàm naêng du lòch cuûa phoá xöa quaän 5 trong xu höôùng toaøn caàu hoùa………………………………………………………………………………………………………………….43 3 Böôùc ñaàu tìm hieåu söï giao löu vaên hoùa ôû phoá xöa taïi quaän 5 Thaønh phoá Hoà Chí Minh CHÖÔNG II : GIAO LÖU VAÊN HOÙA ÔÛ PHOÁ XÖA THEÅ HIEÄN QUA VAÊN HOÙA ÖÙNG XÖÛ VÔÙI MOÂI TRÖÔØNG TÖÏ NHIEÂN VAØ XAÕ HOÄI I. Giao löu vaên hoùa theå hieän qua vaên hoùa öùng xöû vôùi moâi tröôøng töï nhieân 1.

Giao löu vaên hoùa theå hieän qua kieán truùc 1.1Kieán truùc ñöôøng phoá vaø chôï …………………………………………………………………45 1.2Kieán truùc chuøa - mieáu - hoäi quaùn - nhaø thôø ………………………………….3Kieán truùc nhaø ôû …………………………………………………………………………………………. Giao löu vaên hoùa theå hieän qua trang phuïc vaø aåm thöïc 2.2 Aåm thöïc…………………………………………………………………………………………………………68 II. Giao löu vaên hoùa theå hieän qua vaên hoùa öùng xöû vôùi moâi tröôøng xaõ hoäi 1. Nho giaùo vaø Ñaïo giaùo……………………………………………………………………………….

Phaät giaùo vaø Kitoâ giaùo.82 CHÖÔNG III : GIAO LÖU VAÊN HOÙA ÔÛ PHOÁ XÖA THEÅ HIEÄN QUA VAÊN HOÙA TOÅ CHÖÙC COÄNG ÑOÀNG I. Giao löu vaên hoùa theå hieän qua vaên hoùa toå chöùc ñôøi soáng taäp theå 1. Caùch thöùc toå chöùc kinh teá………………………………………………………………………84 2. Caùch thöùc toå chöùa xaõ hoäi…………………………………………………………………….

Caùch thöùc toå chöùc gia ñình…………………………………………………………………. Giao löu vaên hoùa theå hieän qua vaên hoùa toå chöùc ñôøi soáng caù nhaân 1. Phong tuïc taäp quaùn……………………………………………………………………………………103 2. Loái soáng……………………………………………………………………………………………………….

Vaên hoùa giao tieáp vaø ngheä thuaät 4 Böôùc ñaàu tìm hieåu söï giao löu vaên hoùa ôû phoá xöa taïi quaän 5 Thaønh phoá Hoà Chí Minh 3.1 Vaên hoùa giao tieáp……………………………………………………………………….1 Ngheä thuaät baøi trí……………………………………………………….2 Ngheä thuaät thanh saéc…………………………………………………130 Tieåu Keát ………………………………………………………………………………………………………….133 Keát Luaän vaø Kieán nghò……………………………………………………………………………….136 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO ………………………………………………………………………………….149 PHUÏ LUÏC I - AÛNH TÖ LIEÄU PHOÁ XÖA QUAÄN 5 XÖA VAØ NAY….157 PHUÏ LUÏC II- NHÖÕNG BAØI BAÙO VIEÁT VEÀ CHÔÏ LÔÙN XÖA Phuï luïc 1: Tìm hieåu ñòa danh Taøu Huõ………………………………………188 Phuï luïc 2: Voõ laâm Chôï Lôùn…………………………………………………………191 Phuï luïc 3: Coå tích chung quanh Saøi Goøn – Chôï Lôùn…………196 Phuï luïc 4: Söï thaät veà cuoäc khôûi nghóa cuûa Phan Xích Long……………………………………………………224 Phuï luïc 5: China town ôû thaønh phoá Hoà Chí Minh…………………228 PHUÏ LUÏC III - KHAÛO SAÙT YÙ KIEÁN XAÕ HOÄI VEÀ VAÁN ÑEÀ GIAO LÖU VAÊN HOÙA ÔÛ PHOÁ XÖA TAÏI QUAÄN 5 THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH Phuï luïc 1: Keát quaû ñôït khaûo saùt yù kieán xaõ hoäi veà vaán ñeà “Giao löu vaên hoùa ôû phoá xöa taïi quaän 5 Tp.Hoà Chí Minh”…………………………………………………………………………………231 Phuï luïc 2: Maãu: Phieáu khaûo saùt yù kieán xaõ hoäi…………………….234 5 Böôùc ñaàu tìm hieåu söï giao löu vaên hoùa ôû phoá xöa taïi quaän 5 Thaønh phoá Hoà Chí Minh PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. YÙ nghóa khoa hoïc vaø thöïc tieãn 1.1 YÙ nghóa khoa hoïc Thaønh phoá Hoà Chí Minh laø moät trung taâm kinh teá lôùn, trung taâm giao dòch quoác teá vaø du lòch cuûa Vieät Nam. Laø moät thaønh phoá treû, phoùng khoaùng, naêng ñoäng vaø côûi môû, Thaønh phoá Hoà Chí Minh luoân vöôn tôùi caùi môùi vaø phaùt trieån khoâng ngöøng treân neàn moùng coäi nguoàn cuûa daân toäc laø neàn vaên hoùa ñaäm ñaø baûn saéc Vieät Nam. Tuy laø moät thaønh phoá treû nhöng Thaønh phoá Hoà Chí Minh cuõng ñaõ taïo cho mình nhöõng neùt rieâng bieät qua hôn 300 naêm lòch söû theå hieän trong caùc coâng trình kieán truùc ñoäc ñaùo, caùc daõy phoá vaø chôï ñaày aán töôïng, nhöõng con ñöôøng rôïp boùng maùt vaø trong caû vaên hoùa cuûa cö daân thaønh phoá.

Cuøng vôùi neàn kinh teá thò tröôøng, quaù trình ñoâ thò hoùa ôû thaønh phoá ñang dieãn ra heát söùc phong phuù, doàn daäp nhöng cuõng khoâng keùm phaàn phöùc taïp, do ñoù coù nhöõng vaán ñeà heä quaû taùc ñoäng tôùi caûnh quan ñoâ thò vaø vaên hoùa ôû nhieàu khu vöïc trong thaønh phoá, nhaát laø ôû nhöõng khu phoá xöa. Do vaäy, nhöõng di tích kieán truùc coå ghi daáu aán lòch söû vaø vaên hoùa cuûa moät Saøi Goøn xöa cuõng ñang ñöùng tröôùc nhöõng thaùch thöùc môùi, cho neân, neáu ta khoâng nhaän thöùc roõ nhöõng giaù trò vaên hoùa ñang toàn taïi trong phoá xöa thì ta khoù coù theå ñöa ra ñònh höôùng phaùt trieån nhöõng di tích kieán truùc naøy trong xu höôùng toaøn caàu hoùa nhö hieän nay moät caùch hieäu quaû. Quaän 5 hieän nay laø trung taâm cuûa khu vöïc Chôï Lôùn xöa, laø nôi tuï cö cuûa nhieàu toäc ngöôøi nhö Chaêm, Hoa, Vieät, … neân ñaây chính laø nôi dieãn ra quaù trình giao löu vaên hoùa ñaëc saéc cuûa caùc toäc ngöôøi ñaõ ñeán cö truù töø buoåi ñaàu lòch söû vaø nhöõng daáu aán naøy ñeán nay vaãn coøn löu laïi trong nhöõng di tích kieán truùc vaø nhöõng phong tuïc, loái soáng… cuûa caùc coäng ñoàng cö daân ôû phoá xöa quaän 5. Laø khu vöïc coù tính chaát ña vaên hoùa nhöng neùt vaên hoùa cuûa coäng ñoàng cö daân ngöôøi Hoa ôû quaän 5 coù phaàn noåi troäi hôn 6 Böôùc ñaàu tìm hieåu söï giao löu vaên hoùa ôû phoá xöa taïi quaän 5 Thaønh phoá Hoà Chí Minh caû.

Ñaây chính laø neùt rieâng bieät cuûa ñôøi soáng vaên hoùa cuûa cö daân quaän 5 so vôùi nhöõng quaän huyeän khaùc trong thaønh phoá. Trong boái caûnh coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa ñaát nöôùc nhö hieän nay, khi quaù trình ñoâ thò hoùa ôû Thaønh phoá Hoà Chí Minh ñang dieãn ra heát söùc naêng ñoäng vaø doàn daäp thì nhöõng di tích kieán truùc ôû phoá xöa ñang ñöùng tröôùc nhieàu nguy cô vaø thaùch thöùc. Beân caïnh vaán ñeà hö haïi bôûi thôøi gian laø nhöõng vaán ñeà veà quy hoaïch ñoâ thò trong boái caûnh xaõ hoäi môùi keát hôïp giöõa yeáu toá hieän ñaïi vôùi caùc giaù trò vaên hoùa truyeàn thoáng cuûa daân toäc. Vôùi Thaønh phoá Hoà Chí Minh hieän nay thì nhöõng giaù trò vaên hoùa coå chæ coøn toàn taïi ôû nhöõng khu phoá coå xöa.

Vì vaäy, neáu ta khoâng tìm hieåu roõ nhöõng giaù trò vaên hoùa cuûa phoá xöa coøn laïi trong thaønh phoá, ñoàng thôøi ñöa ra giaûi phaùp baûo toàn vaø khai thaùc hôïp lyù thì nhöõng di saûn vaên hoùa ñoäc ñaùo naøy seõ nhanh choùng bò huûy hoaïi. Beân caïnh ñoù, cuõng caàn nhìn vaán ñeà phoá xöa ôû quaän 5 trong xu höôùng toaøn caàu hoùa nhö hieän nay ñeå coù theå ñöa ra nhöõng quyeát ñònh ñuùng ñaén cho töông lai cuûa phoá xöa, goùp phaàn gìn giöõ nhöõng di saûn vaên hoùa quyù baùu cuûa thaønh phoá. Tìm hieåu roõ quaù trình giao löu vaên hoùa ôû phoá xöa quaän 5 coù theå giuùp ta ñònh roõ giaù trò vaên hoùa cuûa khu vöïc naøy, treân cô sôû ñoù, ñöa ra nhöõng giaûi phaùp hôïp lyù cho vieäc baûo toàn phoá xöa trong boái caûnh xaõ hoäi môùi. Tuy phoá xöa ôû quaän 5 caàn ñöôïc baûo toàn nhöng do chöa coù moät chính saùch roõ raøng veà phoá xöa ôû quaän 5 neân tình traïng nhöõng daõy nhaø xöa ñaõ xuoáng caáp traàm troïng hoaëc ñaõ hö hoûng ñeán möùc khoâng coøn coù theå laø nôi cö truù ñöôïc nöõa vaãn laø vaán ñeà nhöùc nhoái.

Beân caïnh ñoù, giaûi phaùp baûo toàn hieän nay chæ ñôn thuaàn laø baûo toàn veà kieán truùc chöa gaén lieàn vôùi baûo toàn vaên hoùa cuûa cö daân chuû nhaân kieán truùc ñoù vaø nhö vaäy laø moät söï baûo toàn khoâng troïn veïn. Giaûi phaùp hôïp lyù cho vieäc baûo toàn phoá xöa ôû quaän 5 laø caàn baûo toàn nhöõng di tích kieán truùc xöa trong moâi tröôøng vaên hoùa cuûa chính chuû nhaân cuûa noù. Laøm ñöôïc vieäc naøy chuùng ta môùi coù theå xem nhö hoaøn thaønh vieäc baûo toàn di saûn vaên hoùa nôi ñaây moät caùch troïn veïn.2 YÙ nghóa thöïc tieãn Trong quaù trình ñoâ thò hoùa ôû thaønh phoá hieän nay, nhöõng di saûn kieán truùc xöa coøn laïi laø raát ít. Vì vaäy, vaán ñeà baûo toàn nhöõng khu phoá xöa trong 7 Böôùc ñaàu tìm hieåu söï giao löu vaên hoùa ôû phoá xöa taïi quaän 5 Thaønh phoá Hoà Chí Minh loøng thaønh phoá khoâng chæ coù yù nghóa trong vieäc baûo toàn vaên hoùa daân toäc, maø coøn coù vai troø quan troïng trong vieäc baûo toàn taøi nguyeân du lòch cuûa thaønh phoá.

Nghieân cöùu nhöõng giao löu vaên hoùa cuûa caùc coäng ñoàng cö daân khaùc nhau ôû phoá xöa quaän 5 goùp phaàn taïo döïng theâm nhöõng ñòa chæ du lòch môùi meû, haáp daãn cho du lòch thaønh phoá vaøo theá kyû XXI, ñoàng thôøi goùp phaàn ñònh höôùng cho töông lai cuûa phoá xöa trong boái caûnh toaøn caàu hoùa hieän nay. YÙ nghóa khoa hoïc vaø thöïc tieãn cuûa vaán ñeà “ Böôùc ñaàu tìm hieåu söï giao löu vaên hoùa ôû phoá xöa taïi quaän Thaønh phoá Hoà Chí Minh” chính laø lyù do nghieân cöùu vaán ñeà naøy. Lòch söû nghieân cöùu vaán ñeà Ñaây laø vaán ñeà lieân quan ñeán caùc lónh vöïc giao löu vaên hoùa theå hieän qua vaên hoùa öùng xöû vôùi moâi tröôøng töï nhieân vaø xaõ hoäi vaø vaên hoùa toå chöùc coäng ñoàng cuûa caùc coäng ñoàng cö daân ôû phoá xöa quaän 5 Thaønh phoá Hoà Chí Minh.