Khóa luận: Kế toán chi phí sản xuất mặt hàng lâm sản tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An

Luận văn phân tích kế toán chi phí mặt hàng lâm sản tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quản lý tài chính.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hiếu
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Thanh Phương
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Mặt Hàng Lâm Sản Tại Công Ty Cổ Phần Lâm Sản Nghệ An
• Loại tài liệu: Khoá Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. Cơ sở lý luận về Kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản và vấn đề lý thuyết
• 1.2.1. Khái niệm chi phí, chi phí sản xuất
• 1.2.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT MẶT HÀNG LÂM SẢN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN LÂM SẢN NGHỆ AN
• 2.1. Tổng quan tình hình và ảnh hưởng nhân tố môi trường đến kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An
• 2.2. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An
• 2.3. Đặc điểm tổ chức kế toán tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An
• 2.4. Đánh giá ảnh hưởng nhân tố môi trường đến kế toán chi phí sản xuất
• 2.5. Thực trạng Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An
• 3. CHƯƠNG III: CÁC KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT MẶT HÀNG LÂM SẢN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN LÂM SẢN NGHỆ AN
• 3.1. Các kết luận qua nghiên cứu thực trạng Kế toán chi phí sản xuất mặt hàng Lâm sản tại Công ty cổ phần Lâm sản Nghệ An
• 3.1.1. Những kết quả đạt được của công ty
• 3.1.2. Những mặt hạn chế, tồn tại
• 3.2. Các đề xuất, kiến nghị về Kế toán chi phí sản xuất mặt hàng Lâm sản tại Công ty cổ phần Lâm sản Nghệ An
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Mặt Hàng Lâm Sản

Kế toán chi phí sản xuất là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành lâm sản. Việc hiểu rõ về chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh. Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An là một trong những đơn vị điển hình trong việc áp dụng kế toán chi phí sản xuất để quản lý và phát triển hoạt động sản xuất của mình.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí liên quan đến sản xuất hàng hóa. Điều này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí lao động và chi phí sản xuất chung.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Chi Phí Trong Doanh Nghiệp

Kế toán chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát chi phí, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh hợp lý. Nó cũng hỗ trợ trong việc lập báo cáo tài chính và phân tích hiệu quả sản xuất.

II. Thách Thức Trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Cổ Phần Lâm Sản Nghệ An

Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Chi Phí

Việc xác định chính xác các khoản chi phí sản xuất là một thách thức lớn. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc phân loại và ghi chép các chi phí phát sinh.

2.2. Thiếu Sót Trong Quản Lý Chi Phí

Nhiều công ty chưa có hệ thống quản lý chi phí hiệu quả, dẫn đến tình trạng lãng phí và không tối ưu hóa được quy trình sản xuất.

III. Phương Pháp Tối Ưu Hóa Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Để cải thiện tình hình kế toán chi phí sản xuất, Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An cần áp dụng các phương pháp quản lý chi phí hiệu quả. Những phương pháp này sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu chi phí.

3.1. Áp Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Kế Toán

Sử dụng phần mềm kế toán hiện đại giúp tự động hóa quy trình ghi chép và phân tích chi phí, từ đó nâng cao độ chính xác và hiệu quả.

3.2. Đào Tạo Nhân Viên Về Kế Toán Chi Phí

Đào tạo nhân viên về các phương pháp kế toán chi phí sẽ giúp nâng cao năng lực quản lý và giảm thiểu sai sót trong quá trình hạch toán.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty

Việc áp dụng kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty đã cải thiện được quy trình sản xuất và giảm thiểu chi phí.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Quản Lý Chi Phí

Công ty đã giảm được chi phí sản xuất nhờ vào việc tối ưu hóa quy trình và quản lý tốt hơn các khoản chi phí phát sinh.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Rút Ra

Qua quá trình thực hiện kế toán chi phí, công ty đã rút ra nhiều bài học quý giá về việc quản lý chi phí và tối ưu hóa quy trình sản xuất.

V. Kết Luận Về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Mặt Hàng Lâm Sản

Kế toán chi phí sản xuất là một yếu tố quan trọng trong việc quản lý tài chính của doanh nghiệp. Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An cần tiếp tục cải thiện quy trình kế toán để nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Chi Phí Trong Ngành Lâm Sản

Ngành lâm sản sẽ tiếp tục phát triển, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao khả năng quản lý chi phí để đáp ứng nhu cầu thị trường.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Chi Phí

Cần có các giải pháp đồng bộ để hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất, từ việc áp dụng công nghệ đến đào tạo nhân viên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành công nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ, lâm sản giữ vai trò then chốt trong cơ cấu kinh tế Việt Nam. Theo số liệu của Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam được trích dẫn trong công trình, cả nước có hơn 2.500 doanh nghiệp chế biến gỗ, trong đó khoảng 970 doanh nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu sang 120 quốc gia và vùng lãnh thổ (với thị trường Hoa Kỳ chiếm 38%, châu Âu chiếm 44%, Nhật Bản chiếm 12%, cùng các thị trường Trung Quốc, Lào, Singapore). Để duy trì năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế và sự biến động của cơ chế quản lý tài chính, việc quản lý và hạch toán chính xác chi phí sản xuất (CPSX) là yêu cầu sống còn nhằm tối ưu hóa chi phí và xác định giá thành sản phẩm chuẩn xác.

Tuy nhiên, thực tế hạch toán chi phí tại nhiều doanh nghiệp sản xuất nói chung và doanh nghiệp ngành gỗ nói riêng còn bộc lộ một số tồn tại như: xác định đối tượng tập hợp chi phí chưa phù hợp, lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí gián tiếp chưa tối ưu, hệ thống sổ sách kế toán chưa đồng bộ. Đề tài "Kế toán chi phí sản xuất mặt hàng lâm sản tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An" được tác giả Nguyễn Thị Hiếu thực hiện nhằm làm rõ thực trạng tổ chức hạch toán và đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí tại đơn vị.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định thành 2 nhóm nội dung:

1. Mục tiêu lý luận: Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất theo hệ thống chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành.
2. Mục tiêu thực tiễn: Khảo sát, mô tả và phân tích thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất mặt hàng lâm sản tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An; nhận diện các ưu điểm, hạn chế và đề xuất các giải pháp, điều kiện thực hiện nhằm hoàn thiện quy trình hạch toán chi phí tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Lý luận chung về kế toán CPSX trong doanh nghiệp sản xuất và thực trạng hạch toán CPSX mặt hàng lâm sản tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An (NAFOREST.JSC), địa chỉ trụ sở tại số 43 Quang Trung, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An; xưởng sản xuất tại Khối 5, phường Quán Bàu, thành phố Vinh; xưởng gia công tại Lô số 1, Khu công nghiệp Nghi Phú, thành phố Vinh.
• Phạm vi thời gian và số liệu: Dữ liệu kế toán thu thập và phân tích tập trung vào giai đoạn từ tháng 12/2012 đến tháng 03/2013 (chi tiết qua các chứng từ thực tế tháng 02/2013).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS), bao gồm:

• Chuẩn mực kế toán số 01 (VAS 01 - Chuẩn mực chung): Áp dụng các nguyên tắc cơ bản gồm cơ sở dồn tích, nguyên tắc giá gốc và nguyên tắc nhất quán trong ghi nhận chi phí và lập báo cáo tài chính.
• Chuẩn mực kế toán số 02 (VAS 02 - Hàng tồn kho): Quy định nguyên tắc tính giá gốc hàng tồn kho bao gồm chi phí mua, chi phí chế biến; phân định hạch toán chi phí sản xuất chung biến đổi và chi phí sản xuất chung cố định phân bổ theo công suất bình thường của máy móc thiết bị.
• Chuẩn mực kế toán số 03 (VAS 03 - Tài sản cố định hữu hình) và VAS 04 (Tài sản cố định vô hình): Quy định phương pháp trích và phân bổ khấu hao tài sản cố định vào chi phí sản xuất theo thời gian sử dụng hữu ích.
• Chuẩn mực kế toán số 16 (VAS 16 - Chi phí đi vay): Nguyên tắc ghi nhận chi phí đi vay vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ hoặc vốn hóa khi đáp ứng đủ điều kiện.
• Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa: Ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ Tài chính, hướng dẫn hạch toán chi phí sản xuất kinh doanh thông qua Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang).

Về phân loại chi phí, công trình làm rõ hai tiêu thức phân loại cơ bản:

1. Theo nội dung và tính chất kinh tế: Chi phí nguyên vật liệu, chi phí tiền lương và phụ cấp theo lương, chi phí bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), kinh phí công đoàn (KPCĐ), chi phí khấu hao TSCĐ, và chi phí khác bằng tiền.
2. Theo mục đích và công dụng (khoản mục chi phí): Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT), chi phí nhân công trực tiếp (NCTT) và chi phí sản xuất chung (SXC).

Về phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp, khóa luận nêu rõ công thức xác định hệ số phân bổ ($H$) và chi phí phân bổ cho từng đối tượng ($C_i$): $$H = \frac{C}{\sum_{i=1}^{n} T_i}$$ $$C_i = T_i \times H$$ (Trong đó: $C$ là tổng chi phí cần phân bổ; $T_i$ là đại lượng tiêu chuẩn phân bổ của đối tượng $i$).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng gồm:

• Phương pháp thu thập và nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu hệ thống văn bản quy phạm, giáo trình, bài giảng chuyên ngành và hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán của đơn vị khảo sát.
• Phương pháp quan sát thực tiễn: Tìm hiểu trực tiếp quy trình công nghệ chế biến lâm sản tại các phân xưởng sản xuất và trình tự luân chuyển chứng từ tại phòng kế toán.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp và so sánh, đối chiếu: Xử lý các số liệu sơ cấp từ chứng từ gốc (phiếu xuất, phiếu nhập, bảng chấm công, bảng thanh toán lương) để đối chiếu với sổ kế toán tổng hợp và báo cáo tài chính.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp

Chương I trình bày hệ thống hóa toàn diện các khái niệm cơ bản về chi phí, chi phí sản xuất và phân loại chi phí trong doanh nghiệp sản xuất. Nội dung trọng tâm bao gồm:

• Nhiệm vụ của kế toán CPSX: Xác định đối tượng tập hợp CPSX phù hợp; tổ chức hệ thống tài khoản và sổ sách kế toán; tập hợp, phân bổ chi phí theo đúng đối tượng; kiểm kê, đánh giá sản phẩm dở dang và lập báo cáo định kỳ.
• Phương pháp kế toán hàng tồn kho: Trình bày chi tiết quy trình hạch toán theo 2 phương pháp: Kê khai thường xuyên (KKTX) và Kiểm kê định kỳ (KKĐK).
• Hệ thống tài khoản áp dụng theo QĐ 48/2006/QĐ-BTC: Tập hợp toàn bộ chi phí NVL trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung trên Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang), kết hợp với các tài khoản đối ứng như TK 152, 153, 334, 338, 214, 142, 242, 632.
• Hình thức tổ chức sổ kế toán: Đánh giá đặc trưng của các hình thức ghi sổ gồm Nhật ký chung, Nhật ký - Chứng từ, Nhật ký - Sổ cái, Chứng từ ghi sổ và hình thức kế toán trên máy vi tính.
• Tổng quan nghiên cứu trước: Tác giả điểm qua các nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp của sinh viên khóa trước tại Khoa Kế toán – Kiểm toán (như đề tài hạch toán CPSX áo sơ mi tại Công ty TNHH Nam Lee của Nguyễn Thị Hân; hoàn thiện kế toán CPSX sản phẩm đúc tại Công ty CP Cơ khí và Xây lắp số 7 của Nguyễn Thị Hải Yến) để rút ra bài học kinh nghiệm về việc hạch toán phế liệu thu hồi và lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí.

Chương II: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất mặt hàng lâm sản tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An

Chương II đi sâu vào phân tích đặc điểm hoạt động và thực tiễn hạch toán tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An:

• Lịch sử và cơ cấu doanh nghiệp: Tiền thân là Công ty Lâm sản Nghệ An, thực hiện cổ phần hóa theo Nghị định số 64/2002/NĐ-CP, Thông tư số 76/2002/TT-BTC và Quyết định số 217/QĐ/UB-ĐMDN ngày 15/01/2004 của UBND tỉnh Nghệ An. Doanh nghiệp có vốn điều lệ 4.204 cổ phần, mã số thuế 2900583929. Cơ cấu tổ chức gồm Giám đốc, các Phó Giám đốc (kinh doanh, kỹ thuật) và các phòng ban: Tổ chức hành chính, Tài chính kế toán, Kỹ thuật, Kế hoạch, các phòng dự án và phân xưởng sản xuất.
• Đặc điểm sản phẩm và nguồn cung - cầu:
  • Sản phẩm: Mặt hàng mộc dân dụng (bàn, ghế, tủ, cánh cửa, cầu thang, ván sàn), kệ sách nhiều tầng (3F50, 4F65, 5F1000...), kệ đa năng, gỗ xẻ xuất nhập khẩu (Cẩm Lai, Lim, Dồi, Thông, Gõ Đỏ, Kiền Kiền, Hương tía, Trắc...).
  • Thị trường: Xuất nhập khẩu (100% nguồn gỗ từ Lào sang các đối tác tại Hồng Kông, Thượng Hải, Singapore như Shing Shun Global Trading, Shen Zhen De Ying Lo, Hoikei Logistics...); nội địa (nguồn gỗ rừng trồng từ 13 huyện tại Nghệ An với diện tích 356.670 ha và các tỉnh Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Bình).
• Quy trình sản xuất gồm 8 công đoạn liên hoàn: Phân loại & lấy nền/nảy mực $\rightarrow$ Xẻ gỗ theo mặt hàng $\rightarrow$ Lộng lỗ và vanh $\rightarrow$ Trà, bào $\rightarrow$ Đục, chạm, kẻ vẽ $\rightarrow$ Lắp ráp $\rightarrow$ Đánh giấy ráp $\rightarrow$ Phun sơn.
• Tổ chức bộ máy kế toán: Phòng kế toán có trên 10 nhân sự, trang bị 5 máy vi tính kết nối mạng nội bộ. Bộ máy phân công theo các phần hành: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán tập hợp chi phí và giá thành, Kế toán tiền lương và bảo hiểm, Kế toán hàng tồn kho, Thủ quỹ.
• Chính sách kế toán áp dụng:
  • Chế độ kế toán theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC.
  • Niên độ kế toán: 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ: VNĐ.
  • Phương pháp kế toán HTK: Kê khai thường xuyên; tính giá xuất kho: Phương pháp Nhập trước - Xuất trước (FIFO).
  • Phương pháp khấu hao TSCĐ: Khấu hao đường thẳng.
  • Tính thuế GTGT: Phương pháp khấu trừ.
  • Hình thức kế toán: Nhật ký chung ứng dụng phần mềm máy vi tính.
• Thực tiễn hạch toán chi phí sản xuất tháng 02/2013:
  • Đối tượng tập hợp chi phí: Tập hợp theo từng đơn đặt hàng cho các nhóm mặt hàng (bàn, ghế, kệ tủ).
  • Kế toán chi phí NVLTT: Chi phí trực tiếp được theo dõi riêng cho từng đơn hàng qua chứng từ Phiếu xuất kho, Phiếu nhập kho, Giấy đề nghị cấp vật tư. Xuất kho hạch toán trực tiếp vào Nợ TK 154 / Có TK 152.
  • Kế toán chi phí gián tiếp (Nhân công và SXC): Tập hợp chung trên TK 154 trong tháng, sau đó phân bổ gián tiếp cho các đơn hàng. Tiền lương công nhân tính theo công thức: $$\text{Lương thực nhận} = \frac{\text{Lương tháng}}{\text{Số ngày làm việc trong tháng}} \times \text{Số ngày công thực tế}$$

Dữ liệu chứng từ nhập - xuất kho nguyên vật liệu chính trong tháng 02/2013 được tổng hợp qua bảng sau:

Ngày CT	Loại chứng từ	Số hiệu / Hợp đồng	Tên nguyên vật liệu	ĐVT	Số lượng	Đơn giá (VNĐ)	Thành tiền (VNĐ)	Định khoản Nợ/Có
19/02/2013	Phiếu nhập kho	HĐ số 30	Gỗ Hương	$m^3$	57	4.856.367	276.812.919	Nợ TK 152: 407.974.743 Có TK 331
19/02/2013	Phiếu nhập kho	HĐ số 30	Gỗ Cẩm Lai	$m^3$	24	5.465.076	131.161.824
Tổng nhập					81		407.974.743
23/02/2013	Phiếu xuất kho	Mẫu 02-VT (Số 04/8 GH)	Gỗ Hương	$m^3$	43	4.856.367	208.823.781	Nợ TK 154: 307.195.149 Có TK 152: 307.195.149
23/02/2013	Phiếu xuất kho	Mẫu 02-VT (Số 04/8 GH)	Gỗ Cẩm Lai	$m^3$	18	5.465.076	98.371.368
Tổng xuất					61		307.195.149

Chương III: Các kết luận và đề xuất nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất mặt hàng lâm sản tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An

Dựa trên kết quả khảo sát thực trạng, chương III trình bày:

• Đánh giá chung: Đơn vị đã xây dựng được quy trình sản xuất liên hoàn, kiểm soát chất lượng qua từng khâu nhằm hạn chế phế phẩm; áp dụng hình thức Nhật ký chung trên máy vi tính giúp tinh gọn việc lưu trữ và lập báo cáo tài chính.
• Hạn chế tồn tại: Việc hạch toán chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung còn mang tính gộp; chưa chi tiết hóa việc thu hồi và hạch toán phế liệu (như gỗ thừa, mùn cưa - hiện đang được tận dụng làm chất đốt lò sấy thay than đá); việc lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí gián tiếp giữa các đơn hàng còn mang tính bình quân.
• Định hướng giải pháp và điều kiện thực hiện: Khóa luận nêu các đề xuất hoàn thiện quy trình lập chứng từ ban đầu, mở sổ chi tiết theo dõi phế liệu thu hồi để ghi giảm chi phí NVLTT, điều chỉnh tiêu thức phân bổ chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung phù hợp với quy trình công nghệ 8 công đoạn, cùng các điều kiện về nhân sự và hạ tầng kỹ thuật kế toán máy tại doanh nghiệp.

Kết quả và đóng góp

Công trình đã ghi nhận và làm rõ các kết quả thực tế trong công tác kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An:

• Hệ thống hóa đầy đủ luồng hạch toán chi phí sản xuất theo chế độ kế toán QĐ 48/2006/QĐ-BTC, phản ánh toàn bộ chi phí phát sinh trực tiếp và gián tiếp qua Tài khoản 154.
• Làm rõ phương pháp quản lý vật tư và tính giá xuất kho theo phương pháp FIFO đối với các dòng gỗ quý (Hương, Cẩm Lai) phục vụ các hợp đồng gia công xuất khẩu và sản xuất nội địa.
• Mô tả chi tiết việc tích hợp công tác chấm công theo thời gian thực tế để tính lương cố định và trích nộp các khoản bảo hiểm (BHXH, BHYT, KPCĐ) cho công nhân sản xuất phân xưởng.
• Về mặt giải pháp, đề tài đóng góp hệ thống định hướng cụ thể về việc quản lý phế liệu tái sử dụng (mùn cưa, gỗ vụn) và hoàn thiện hệ thống tài khoản chi tiết của TK 154 để tăng cường độ chính xác cho công tác tính giá thành mặt hàng lâm sản.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Phạm vi dữ liệu: Khóa luận khảo sát dữ liệu thực tế trong giai đoạn tháng 12/2012 đến tháng 03/2013 tại một doanh nghiệp cổ phần hóa cụ thể, nên kết quả mang tính điển hình theo mô hình doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng QĐ 48/2006/QĐ-BTC.
• Tính tương đối của tiêu thức phân bổ: Việc phân tích các tiêu thức phân bổ chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung phụ thuộc vào cách thức tổ chức dây chuyền sản xuất đặc thù của ngành chế biến gỗ dân dụng và xuất khẩu.
• Hướng mở rộng: Mở rộng nghiên cứu sang giai đoạn áp dụng các chuẩn mực/chế độ kế toán mới hơn (như Thông tư 200/2014/TT-BTC hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC) và tích hợp sâu hơn giữa kế toán tài chính với kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán tại các trường đại học khối kinh tế đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành trong doanh nghiệp sản xuất.
• Kế toán viên và cán bộ quản lý tài chính tại các doanh nghiệp chế biến gỗ, lâm sản cần tham khảo mô hình tổ chức luân chuyển chứng từ xuất - nhập kho vật tư gỗ và quy trình phân bổ chi phí theo đơn đặt hàng.
• Phần mô tả quy trình công nghệ chế biến 8 công đoạn và hệ thống chứng từ mẫu (Phiếu xuất kho Mẫu 02-VT, Phiếu nhập kho, Bảng thanh toán lương) là nội dung có giá trị ứng dụng thực tiễn cao.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An áp dụng chế độ và hình thức kế toán nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ Tài chính, áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung trên máy vi tính, phương pháp kê khai thường xuyên đối với hàng tồn kho và phương pháp khấu trừ thuế GTGT.

2. Tài khoản nào được sử dụng để tập hợp toàn bộ chi phí sản xuất tại công ty?
Theo quy định của QĐ 48/2006/QĐ-BTC, công ty không sử dụng các tài khoản riêng biệt như TK 621, 622, 627 mà tập hợp toàn bộ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung trực tiếp trên Tài khoản 154 – Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang.

3. Phương pháp tính giá xuất kho nguyên vật liệu gỗ tại công ty là gì?
Công ty áp dụng phương pháp Nhập trước - Xuất trước (FIFO) để tính đơn giá xuất kho đối với các loại nguyên vật liệu gỗ (như Gỗ Hương, Gỗ Cẩm Lai).

4. Quy trình sản xuất sản phẩm lâm sản tại xưởng của công ty trải qua bao nhiêu công đoạn?
Quy trình sản xuất tại phân xưởng gồm 8 công đoạn liên hoàn: (1) Phân loại & nảy mực lấy nền $\rightarrow$ (2) Xẻ gỗ $\rightarrow$ (3) Lộng lỗ và vanh $\rightarrow$ (4) Trà, bào $\rightarrow$ (5) Đục, chạm, kẻ vẽ $\rightarrow$ (6) Lắp ráp $\rightarrow$ (7) Đánh giấy ráp $\rightarrow$ (8) Phun sơn.

5. Trong tháng 02/2013, nghiệp vụ xuất kho gỗ theo Phiếu xuất kho số 04/8 GH có giá trị bao nhiêu?
Theo Phiếu xuất kho Mẫu 02-VT ngày 23/02/2013 (Số 04/8 GH), giá trị xuất dùng gồm $43\text{ m}^3$ Gỗ Hương (thành tiền 208.823.781 VNĐ) và $18\text{ m}^3$ Gỗ Cẩm Lai (thành tiền 98.371.368 VNĐ), tổng cộng giá trị xuất kho hạch toán Nợ TK 154 / Có TK 152 là 307.195.149 VNĐ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Hiếu đã phản ánh hệ thống và chi tiết thực trạng kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Lâm sản Nghệ An theo khuôn khổ Quyết định 48/2006/QĐ-BTC. Thông qua số liệu chứng từ thực tế của ngành chế biến gỗ trong giai đoạn 2012 - 2013, công trình đã làm rõ mối liên kết giữa quy trình kỹ thuật 8 công đoạn với trình tự luân chuyển chứng từ kế toán chi phí NVLTT, nhân công và sản xuất chung. Các phân tích và đề xuất trong khóa luận cung cấp góc nhìn thực tiễn có giá trị tham khảo cho công tác hoàn thiện hạch toán chi phí tại các doanh nghiệp sản xuất lâm sản quy mô vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT TRONG CÁC DOANH NGHIỆP. Cơ sở lý luận về Kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp 1. Một số khái niệm cơ bản và vấn đề lý thuyết 1. Khái niệm chi phí, chi phí sản xuất Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam _ Chuẩn mực kế toán số 01 – Chuẩn mực chung: thì “Chi phí là tổng giá trị các khoản mục làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu”.

Trong điều kiện của nền kinh tế thị trường do mọi yếu tố của quá trình sản xuất kinh doanh đều được biêu hiện thông qua chỉ tiêu giá trị nên có thể hiểu “Chi phí của DN là biểu hiện bằng tiền của các chi phí tổn thất về vật chất, về lao động và tiền vốn liên quan, phục vụ trực tiếp hoặc gián tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của DN trong một thời kỳ nhất định” _ Giáo trình Tài Chính Doanh Nghiệp Thương Mại , tác giả PGS.TS ĐINH VĂN SƠN, Nhà xuất bản thống kê _2005 Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của các loại chi phí vật tư, nguyên nhiên vật liệu, hao mòn máy móc, nhà xưởng, chi phí nhân công trực tiếp sản xuất,…mà doanh nghiệp bỏ ra trong quá trình sản xuất sản phẩm trong một thời kỳ nhất định. Trước khi tiến hành hoạt động sản xuất doanh nghiệp cũng phải bỏ ra các khoản chi phí như: trả lãi tiền vay, tiền thuê các tài sản…Khi tiến hành sản xuất sản phẩm doanh nghiệp phải bỏ ra các chi phí về các vật tư, nguyên nhiên vật liệu, hao mòn máy móc, thiết bị nhà xưởng…Quá trình tiêu thụ sản phẩm xuấtt doanh nghiệp cũng phải bỏ ra các chi phí nhất định như chi phí bảo quản, chi phí vận chuyển sản phẩm, chi phí tiếp thị, quảng cáo, bảo hành…Đây chính là chi phí tiêu thụ. Cuối cùng là các khoản chi phí liên quan đến quản lý kinh doanh, các khoản phí, lệ phí, thuế phải nộp ở khâu mua hàng hoá dịch vụ, chi phí sử dụng đất và chi phí khác. SV Nguyễn Thị Hiếu – Lớp K45D3 GVHD Th.S Nguyễn Thị Thanh Phương Luan van Khoa Kế toán – Kiểm toán Khoá luận tốt nghiệp Trong doanh nghiệp sản xuất thì chi phí sản xuất chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí của doanh nghiệp trong kỳ.

Chính vì vậy doanh nghiệp cần phải tổ chức quản lý tốt phấn đấu giảm chi phí sản xuất để tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Phân loại chi phí sản xuất Phân loại chi phí sản xuất là việc sắp xếp chi phí sản xuất vào từng loại, từng nhóm theo những đặc điểm đặc trưng nhất định. Người ta thường sử dụng một số tiêu thức như sau: *) Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung và tính chất kinh tế của chi phí Toàn bộ CPSX được chia ra các yếu tố chi phí như sau: - Yếu tố chi phí nguyên liệu, vật liệu: phản ánh giá thực tế của nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, nhiên liệu, bán thành phẩm,… đã sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kì. - Yếu tố tiền lương và các khoản phụ cấp theo lương: phản ánh tổng số tiền lương và phụ cấp mang tính chất lương phải trả cho người lao động.

- Yếu tố Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Kinh phí công đoàn trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp theo lương phải trả người lao động. - Yếu tố khấu hao TSCĐ: phản ánh tổng số khấu hao tài sản cố định phải trích trong kì của tất cả các tài sản sử dụng cho hoạt động sản xuất trong kì. - Yếu tố chi phí bằng tiền: phản ánh toàn bộ chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các yếu tố sử dụng cho hoạt động sản xuất trong kì. Cách phân loại này có tác dụng cho biết doanh nghiệp đã chỉ ra những yếu tố chi phí nào, kết cấu và tỷ trọng của từng yếu tố chi phí đề từ đó phân tích đánh giá tình hình thực hiện dự toán CPSX.

Trên cơ sở các yếu tố chi phí đã tập hợp được để lập báo các CPSX theo yếu tố. *) Phân loại CPSX theo mục đích và công dụng của chi phí. Cách phân loại này cũng còn gọi là phân loại chi phí theo khoản mục. Toàn bộ chi phí được chia ra thành các khoản mục.

SV Nguyễn Thị Hiếu – Lớp K45D3 GVHD Th.S Nguyễn Thị Thanh Phương Luan van Khoa Kế toán – Kiểm toán Khoá luận tốt nghiệp - Khoản mục chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu…tham gia trực tiếp vào quá trính sản xuất sản phẩm hay thực hiện các lao vụ, dịch vụ. - Khoản mục chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm toàn bộ những chi phí về tiền lương, tiền công, các khoản chi phí trích theo lương, phụ cấp… của công nhân trực tiếp sản xuất ra sản phẩm. - Khoản mục chi phí sản xuất chung: Bao gồm những chi phí mà doanh nghiệp đã chi ra cho quá trình sản xuất ngoài các chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp + Chi phí nhân viên phân xưởng: Phản ánh những chi phí liên quan và phải trả cho nhân viên phân xưởng, đội sản xuất. + Chi phí vật liệu: Phản ánh chi phí vật liệu sử dụng như vật liệu dùng để sửa chữa, bảo dưỡng TSCĐ và những vật liệu cho nhu cầu quản lý chung của phân xưởng, đội sản xuất.

+ Chi phí công cụ dụng cụ cho sản xuất: Phản ánh chi phí công cụ dụng cụ cho phân xưởng như khuôn mẫu dụng cụ, dụng cụ cầm tay… + Chi phí khấu hao TSCĐ: Bao gồm toàn bộ số tiền trích khấu hao của TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình sử dụng cho các phân xưởng như khấu hao máy móc thiết bị, nhà xưởng, phương tiện vận tải… + Chi phí dịch vụ mua ngoài: Phản ánh những chi phí bằng tiền về lao vụ dịch vụ bên ngoài để phục vụ cho hoạt động sản xuất chung ở phân xưởng như chi phí về điện, nước, điện thoại… + Chi phí bằng tiền khác: Bao gồm những chi phí bằng tiền khác trừ những chi phí đã nêu ở trên phục vụ cho nhu cầu sản xuất chung ở phân xưởng. SV Nguyễn Thị Hiếu – Lớp K45D3 GVHD Th.S Nguyễn Thị Thanh Phương Luan van Khoa Kế toán – Kiểm toán Khoá luận tốt nghiệp 1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất CPSX trong các DNSX gồm nhiều loại với nội dung kinh tế, công dụng, địa điểm phát sinh khác nhau. Do đó để hạch toán đúng đắn CPSX cần xác định những phạm vi, giới hạn mà CPSX cần tập hợp, đó là đối tượng tập hợp của CPSX.

Xác định đối tượng CPSX là khâu đầu tiên, cần thiết cho công tác kế toán tập hợp CPSX. Doanh nghiệp chỉ tổ chức tốt công tác kế toán CPSX nếu xác định đối tượng tập hợp CPSX phù hợp với đặc điểm sản xuất, yêu cầu quản lý CPSX của doanh nghiệp - Hoạt động sản xuất của doanh nghiệp có thể tiến hành ở nhiều địa điểm phân xưởng, tổ, đội sản xuất theo quy trình công nghệ cũng khác nhau. Do đó chi phí sản xuất của doanh nghiệp cũng có thể phát sinh ở nhiều địa điểm bộ phận lien quan đến nhiều sản phẩm công việc. - Xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất thực chất là phạm vi giới hạn mà chi phí sản xuất cần được tập hợp nhằm đáp ứng nhu cầu kiểm tra chi phí và tính giá thành sản phẩm.

Việc xây dựng đối tượng tập hợp chi phí trong doanh nghiệp cần phải căn cứ vào những đặc điểm tổ chức sản xuất của doanh nghiệp, đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất, địa điểm phát sinh chi phí cũng như yêu cầu và trình độ quản lý tổ chức sản xuất kinh doanh. Dụa vào những căn cứ trên, đối tượng tập hợp chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp có thể là: + Từng phân xưởng, bộ phận sản xuất, tổ đội sản xuất hoặc toàn doanh nghiệp, + Từng giai đoạn công nghệ hoặc toàn quy trình công nghệ + Từng sản phẩm, từng đơn đặt hang, từng công trình… + Từng bộ phận, chi tiết sản phẩm. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất Trong quá trình sản xuất sản phẩm ở các doanh nghiệp thường phát sinh nhiều loại chi phí sản xuất khác nhau. Những chi phí sản xuất này có thể lien quan đến một hay SV Nguyễn Thị Hiếu – Lớp K45D3 GVHD Th.S Nguyễn Thị Thanh Phương Luan van Khoa Kế toán – Kiểm toán Khoá luận tốt nghiệp nhiều đối tượng tập hợp chi phí.

Để tập hợp chi phí sản xuất chính xác chúng ta có thể sử dụng một trong hai phương pháp sau: Phương pháp trực tiếp: Là phương pháp áp dụng khi CPSX có quan hệ trực tiếp với từng đối tượng tập hợp chi phí riêng biệt. Phương pháp này đòi hỏi phải tổ chức ghi chép ban đầu theo đúng đối tượng, trên cơ sở đó kế toán ghi chép ban đầu theo đúng đối tượng liên quan và ghi trực tiếp vào sổ kế toán theo đúng đối tượng. Ưu điểm: Phương pháp ghi trực tiếp đảm bảo việc hạch toán CPSX chính xác, làm cơ sở cho công tác tính giá thành. Nhược điểm: Nếu đối tượng tập hợp chi phí phức tạp, kế toán phải mở nhiều sổ, khối lượng công việc lớn.

Phương pháp phân bổ gián tiếp: Là phương pháp áp dụng khi chi phí sản xuất có liên quan đến nhiều đối tượng tập hợp chi phí sản xuất mà không thể tổ chức việc ghi chép ban đầu riêng rẽ theo từng đối tượng được.Theo phương pháp này doanh nghiệp phải tổ chức ghi chép ban đầu cho các CPSX theo địa điểm phát sinh chi phí để kế toán tập hợp chi phí. Sau đó phải chọn tiêu chuẩn phân bổ để tính toán, phân bổ CPSX đã tập hợp cho các đối tượng có liên quan một cách hợp lý nhất và đơn giản thủ tục tính toán phân bổ: Xác định hệ số phân bổ (H): c H= n ∑ Ti i−1 Trong đó: C – Tổng chi phí cần phân bổ Ti – Đối tượng phân bổ của đối tượng i. Tính hệ số chi phí phân bổ cho từng đối tượng (i) Ci = Ti*H SV Nguyễn Thị Hiếu – Lớp K45D3 GVHD Th.S Nguyễn Thị Thanh Phương Luan van Khoa Kế toán – Kiểm toán Khoá luận tốt nghiệp 1.