Hướng dẫn chi tiết môn học Luật Dân sự Tập 2 - Phần 1

Tài liệu nghiên cứu Hướng dẫn môn học luật dân sự tập 2 phạm văn tuyết chủ biên lê kim giang vũ thị hồng yến hoàng thị, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Phạm Văn Tuyết
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân sự
• Đề tài: Hướng dẫn môn học Luật Dân sự Tập 2
• Loại tài liệu: hướng dẫn môn học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 17. NGHĨA VỤ
• 17.1. Khái niệm chung về nghĩa vụ dân sự
• 17.2. Đối tượng của nghĩa vụ
• 17.2.1. Khái niệm và các loại đối tượng của nghĩa vụ
• 17.2.2. Điều kiện đối với đối tượng của nghĩa vụ
• 17.3. Thành phần của nghĩa vụ dân sự
• 17.3.1. Chủ thể
• 17.3.2. Nội dung
• 17.3.2.1. Quyền dân sự
• 17.3.2.2. Nghĩa vụ dân sự
• 17.3.3. Khách thể
• 17.4. Căn cứ xác lập nghĩa vụ
• 17.4.1. Hợp đồng
• 17.4.2. Hành vi pháp lý đơn phương
• 17.4.3. Chiếm hữu, sử dụng tài sản, được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung về môn học Luật Dân sự Tập 2

Luật Dân sự là một môn học quan trọng trong chương trình đào tạo luật, đặc biệt là với Luật Dân sự Tập 2. Cuốn sách 'Hướng dẫn chi tiết môn học Luật Dân sự Tập 2' do Phạm Văn Tuyết, Lê Kim Giang, Vũ Thị Hồng Yến, và Hoàng Thị Loan biên soạn, nhằm cung cấp tài liệu học tập và nghiên cứu chuyên sâu cho sinh viên và những người quan tâm. Cuốn sách này tiếp nối Luật Dân sự Tập 1, tập trung vào các vấn đề còn lại của môn học, được biên soạn theo cấu trúc từng mục, từ mục 17 đến mục 31, dựa trên Bộ luật Dân sự năm 2015.

1.1. Mục đích và đối tượng của cuốn sách

Cuốn sách được biên soạn với mục đích hỗ trợ sinh viên và người nghiên cứu tiếp cận, hiểu và vận dụng các quy định của Luật Dân sự vào thực tiễn. Đối tượng chính của cuốn sách là sinh viên các trường luật và những người quan tâm đến pháp luật dân sự. Cuốn sách cung cấp kiến thức lý thuyết, câu hỏi trắc nghiệm, tự luận, và các bài tập tình huống thực tế, giúp người đọc nắm vững kiến thức và kỹ năng ứng dụng.

1.2. Cấu trúc và nội dung chính

Cuốn sách được chia thành các mục từ 17 đến 31, mỗi mục bao gồm phần lý thuyết, câu hỏi và bài tập tình huống. Các mục này nghiên cứu xuyên suốt Bộ luật Dân sự năm 2015, tập trung vào các quy định dân sự cơ bản và nâng cao. Đặc biệt, cuốn sách cung cấp các gợi ý giải quyết tình huống, giúp người đọc hiểu rõ cách áp dụng lý thuyết vào thực tế.

II. Nghĩa vụ dân sự và các quy định liên quan

Mục 17 của cuốn sách tập trung vào khái niệm và các quy định về nghĩa vụ dân sự. Nghĩa vụ dân sự là một quan hệ pháp luật, trong đó một bên có nghĩa vụ thực hiện hoặc không thực hiện một công việc nhất định vì lợi ích của bên kia. Nghĩa vụ dân sự có các đặc điểm như sự liên hệ giữa quyền và nghĩa vụ, tính tương ứng giữa các bên, và sự xác định cụ thể về chủ thể.

2.1. Khái niệm và đặc điểm của nghĩa vụ dân sự

Nghĩa vụ dân sự là một quan hệ pháp luật, trong đó một bên có nghĩa vụ thực hiện hoặc không thực hiện một công việc nhất định vì lợi ích của bên kia. Đặc điểm của nghĩa vụ dân sự bao gồm sự liên hệ giữa quyền và nghĩa vụ, tính tương ứng giữa các bên, và sự xác định cụ thể về chủ thể. Ví dụ, trong hợp đồng mua bán, bên bán có nghĩa vụ chuyển giao tài sản, còn bên mua có nghĩa vụ trả tiền.

2.2. Đối tượng của nghĩa vụ dân sự

Đối tượng của nghĩa vụ dân sự có thể là tài sản, công việc phải làm hoặc công việc không được làm. Tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá trị, và quyền tài sản. Công việc phải làm là những hành vi cụ thể mà bên có nghĩa vụ phải thực hiện. Công việc không được làm là những hành vi mà bên có nghĩa vụ không được thực hiện theo thỏa thuận hoặc quy định của pháp luật.

III. Căn cứ xác lập nghĩa vụ dân sự

Nghĩa vụ dân sự được xác lập thông qua các căn cứ như hợp đồng, hành vi pháp lý đơn phương, và việc chiếm hữu, sử dụng tài sản không có căn cứ pháp luật. Hợp đồng là căn cứ chính để xác lập nghĩa vụ dân sự, trong khi hành vi pháp lý đơn phương có thể làm phát sinh nghĩa vụ nếu ý chí của bên thực hiện được chấp nhận.

3.1. Hợp đồng và nghĩa vụ dân sự

Hợp đồng là căn cứ chính để xác lập nghĩa vụ dân sự. Khi các bên giao kết hợp đồng, các nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng đó sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật. Ví dụ, trong hợp đồng mua bán, bên bán có nghĩa vụ chuyển giao tài sản, còn bên mua có nghĩa vụ trả tiền. Nếu hợp đồng vô hiệu, các bên có nghĩa vụ hoàn trả những gì đã nhận.

3.2. Hành vi pháp lý đơn phương

Hành vi pháp lý đơn phương là hành vi thể hiện ý chí của một bên, có thể làm phát sinh nghĩa vụ dân sự nếu ý chí đó được chấp nhận. Ví dụ, một người có thể tuyên bố từ bỏ quyền sở hữu tài sản, và nếu người khác chấp nhận, nghĩa vụ dân sự sẽ phát sinh. Hành vi này phải tuân thủ các quy định của pháp luật và không trái đạo đức xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Cuốn sách Hướng dẫn môn học Luật Dân sự - Tập 2 do Nhà xuất bản Tư pháp phát hành vào tháng 8 năm 2017 (Mã số: TPC/K - 17 - 12 1666-2017/CXBIPH/01-133/TP). Công trình được biên soạn bởi tập thể tác giả thuộc cơ sở đào tạo luật hàng đầu, do PGS. TS. Phạm Văn Tuyết làm chủ biên, cùng các tác giả: TS. Lê Kim Giang, TS. Vũ Thị Hồng Yến và ThS. Hoàng Thị Loan.

Trong chương trình đào tạo Cử nhân Luật học, môn Luật Dân sự giữ vị trí trung tâm trong khối kiến thức pháp lý chuyên ngành. Nối tiếp cuốn Hướng dẫn môn học Luật Dân sự - Tập 1 (bao quát phần nhập môn, chủ thể, tài sản và quyền sở hữu), Tập 2 tập trung giải quyết các vấn đề còn lại của chương trình, trọng tâm là chế định nghĩa vụ dân sự, hợp đồng dân sự và trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

Mục tiêu học tập của tài liệu bao gồm:

• Trang bị hệ thống lý luận hoàn chỉnh về quan hệ nghĩa vụ và các biện pháp bảo đảm, chuyển giao, chấm dứt nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 (BLDS 2015).
• Rèn luyện năng lực phân tích quy phạm pháp luật thực định thông qua các dạng câu hỏi định hướng tư duy.
• Hình thành kỹ năng giải quyết các tranh chấp phát sinh từ giao dịch dân sự và hành vi xâm phạm quyền dân sự.

Giáo trình được thiết kế theo từng đơn vị bài học (từ Mục 17 đến Mục 31), tiếp cận vấn đề theo chu trình: làm rõ lý thuyết cốt lõi, cung cấp câu hỏi bán trắc nghiệm kèm giải thích pháp lý, và triển khai câu hỏi tự luận, vấn đáp cùng hệ thống bài tập tình huống thực tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Tài liệu bao quát từ Mục 17 đến Mục 31, bám sát các chế định tương ứng trong BLDS 2015. Tiêu biểu ở phần mở đầu của Tập 2 là Mục 17: Nghĩa vụ, đóng vai trò nền tảng lý luận cho toàn bộ các mục tiếp theo:

1. Khái niệm và đặc điểm của quan hệ nghĩa vụ: Xác định nghĩa vụ là quan hệ pháp luật dân sự mang tính đối nhân, trong đó quyền của bên mang quyền tương ứng tuyệt đối với nghĩa vụ của bên mang nghĩa vụ; hiệu lực chỉ giới hạn giữa các chủ thể đã được xác định cụ thể.
2. Đối tượng của nghĩa vụ dân sự (Điều 276 BLDS 2015): Phân loại đối tượng thành tài sản (vật, tiền, giấy tờ có giá, quyền tài sản), công việc phải làm (dịch vụ, gia công) và công việc không được thực hiện (cam kết bất động); thiết lập 3 điều kiện hiệu lực: mang lại lợi ích cho chủ thể, được xác định rõ ràng, và có tính khả thi (không bị cấm, không trái đạo đức xã hội).
3. Thành phần của quan hệ nghĩa vụ: Phân tích chi tiết ba yếu tố cấu thành gồm Chủ thể (bên có quyền, bên có nghĩa vụ); Nội dung (tổng hợp các quyền và nghĩa vụ đối nhân); và Khách thể (hành vi của các bên hướng tới việc thỏa mãn lợi ích).
4. Căn cứ xác lập nghĩa vụ (Điều 275 BLDS 2015): Phân tích 6 nhóm căn cứ pháp lý: Hợp đồng dân sự hợp pháp; Hành vi pháp lý đơn phương; Chiếm hữu, sử dụng tài sản hoặc được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật; Gây thiệt hại do hành vi trái pháp luật; Thực hiện công việc không có ủy quyền (Điều 575 BLDS 2015); và các căn cứ khác do luật định.
5. Căn cứ chấm dứt nghĩa vụ dân sự (Điều 372–380 BLDS 2015): Làm rõ các trường hợp nghĩa vụ hoàn thành, chấm dứt theo thỏa thuận, miễn thực hiện, đổi mới nghĩa vụ bằng nghĩa vụ khác (Điều 377), bù trừ nghĩa vụ cùng loại (Điều 378, 379), hòa nhập bên có quyền và bên có nghĩa vụ (Điều 380), chấm dứt khi cá nhân chết hoặc pháp nhân giải thể/phá sản đối với các nghĩa vụ gắn liền nhân thân, và trường hợp vật đặc định không còn.
6. Thay đổi chủ thể trong quan hệ nghĩa vụ: So sánh chế định chuyển giao quyền yêu cầu (Điều 365, 368 BLDS 2015) và chuyển giao nghĩa vụ dân sự (Điều 371 BLDS 2015) với cơ chế ủy quyền thực hiện thông qua người thứ ba.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng hệ thống lý luận chặt chẽ về quyền đối nhân (jus in personam) nhằm phân biệt với quyền đối vật (jus in re) đã học ở phần quyền sở hữu:

Tiêu chí so sánh	Quyền đối vật (Quyền sở hữu)	Quyền đối nhân (Nghĩa vụ dân sự)
Cơ chế thực hiện quyền	Chủ thể tự thực hiện bằng hành vi trực tiếp lên tài sản	Thực hiện thông qua hành vi của chủ thể phía bên kia
Phạm vi tác động	Quyền tuyệt đối, tác động trực tiếp tới vật	Quyền tương đối, tác động tới xử sự của người có nghĩa vụ
Chủ thể liên quan	Chủ thể mang quyền xác định, mọi người khác có nghĩa vụ tôn trọng	Cả bên mang quyền và bên mang nghĩa vụ đều được xác định cụ thể

Các nguyên tắc cơ bản như tự do cam kết, thỏa thuận không trái pháp luật và đạo đức xã hội (khoản 4 Điều 3 BLDS 2015) được quán triệt xuyên suốt việc phân tích điều kiện hợp đồng và căn cứ xác lập, thay đổi, chấm dứt nghĩa vụ.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích pháp lý: Nhận diện chính xác cơ cấu pháp lý của các giao dịch phức tạp, phân định ranh giới giữa chuyển giao quyền/nghĩa vụ và việc thực hiện nghĩa vụ qua người thứ ba.
• Kỹ năng đánh giá và lập luận: Vận dụng các điều khoản định chuẩn của BLDS 2015 để đưa ra căn cứ pháp lý chứng minh tính đúng/sai của các nhận định học thuật.
• Kỹ năng giải quyết tình huống: Áp dụng hệ thống quy tắc giải quyết hậu quả pháp lý khi đối tượng nghĩa vụ không còn, khi các bên phá sản, hoặc khi phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Mô hình sư phạm của giáo trình được thiết kế theo cấu trúc ba tầng, phục vụ cả mục đích giảng dạy trên lớp lẫn tự học nghiên cứu:

1. Hệ thống câu hỏi bán trắc nghiệm kèm giải thích: Trong mỗi mục, tài liệu cung cấp danh mục câu hỏi yêu cầu xác định Đúng/Sai và cung cấp lập luận đi kèm. Ví dụ tại Mục 17 (36 câu hỏi bán trắc nghiệm):
   • Khẳng định: "Mọi hành vi pháp lý đơn phương đều là căn cứ phát sinh nghĩa vụ." $\rightarrow$ Kết luận: Sai. Vì có hành vi pháp lý đơn phương chỉ làm chấm dứt quyền mà không làm phát sinh nghĩa vụ (như hành vi từ bỏ quyền sở hữu tài sản).
   • Khẳng định: "Trong mọi trường hợp, khi nghĩa vụ được chuyển giao thì biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ đó chấm dứt." $\rightarrow$ Kết luận: Sai. Biện pháp bảo đảm chỉ chấm dứt nếu các bên không có thỏa thuận khác (Điều 371 BLDS 2015).
2. Hệ thống câu hỏi tự luận và vấn đáp: Mỗi mục tổng hợp các câu hỏi mang tính khái quát cao (như 12 câu hỏi tự luận tại Mục 17) nhằm định hướng sinh viên ôn tập và chuẩn bị nội dung thảo luận chuyên đề.
3. Bài tập tình huống và gợi ý giải quyết: Sau các cụm mục thuộc cùng một nhóm vấn đề lớn, cuốn sách đưa ra các bài tập tình huống thực tiễn có hướng dẫn giải, giúp người học chuyển hóa kiến thức luật viết thành kỹ năng tư vấn và áp dụng pháp luật.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cập nhật toàn diện theo Bộ luật Dân sự năm 2015: Giáo trình được viết mới và tái cấu trúc trên cơ sở bản in năm 2015, cập nhật các điểm thay đổi của BLDS 2015 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2017).
• Chuẩn hóa các khái niệm mới: Cập nhật quy định về đối tượng nghĩa vụ (Điều 276), chuyển giao quyền yêu cầu và nghĩa vụ (Điều 365, 368, 371), các căn cứ chấm dứt nghĩa vụ như hòa nhập chủ thể (Điều 380), đổi mới nghĩa vụ (Điều 377), và xử lý tài sản hình thành trong tương lai.
• Tính chuẩn xác trong kỹ thuật giải thích luật: Tài liệu chỉ rõ các ngoại lệ luật định. Ví dụ: khẳng định nghĩa vụ không chấm dứt hoàn toàn khi vật đặc định bị tiêu hủy nếu các bên có thỏa thuận thay thế bằng tài sản khác hoặc bồi thường thiệt hại; hay việc phân định rõ hậu quả của hợp đồng vô hiệu là nghĩa vụ luật định chứ không phải nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Điều kiện tiên quyết: Người học cần hoàn thành học phần Luật Dân sự 1 (nắm vững lý luận chung về quan hệ pháp luật dân sự, năng lực chủ thể cá nhân/pháp nhân, tài sản và các quyền đối với tài sản).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu phục vụ trực tiếp cho sinh viên đại học, học viên cao học ngành Luật, giảng viên giảng dạy học phần Luật Dân sự, cũng như các luật sư, thẩm phán, công chứng viên cần tra cứu hệ thống lý luận và căn cứ áp dụng của BLDS 2015.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học cần có kiến thức nền tảng từ học phần Luật Dân sự - Tập 1, bao gồm: lý luận về quan hệ pháp luật dân sự, các loại chủ thể (cá nhân, pháp nhân), quy chế tài sản, quyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản.

3. Điểm khác biệt của tài liệu so với các giáo trình lý thuyết thuần túy là gì?

Khác với giáo trình thuần túy thuyết giảng lý thuyết, cuốn sách tích hợp bộ công cụ kiểm tra kiến thức đa tầng: hệ thống lý thuyết tinh gọn, ngân hàng câu hỏi bán trắc nghiệm kèm giải thích pháp lý chi tiết, câu hỏi vấn đáp và bài tập tình huống thực tế có định hướng xử lý.

4. Phương pháp tự học giáo trình này như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học nên đọc phần lý thuyết chuyên môn của từng mục, sau đó tự trả lời các câu hỏi bán trắc nghiệm và đối chiếu với phần lập luận của tác giả. Cuối cùng, thực hành phân tích các câu hỏi tự luận và áp dụng quy phạm để giải bài tập tình huống ở cuối mỗi chuyên đề.

5. Có tài liệu nào học kèm với cuốn sách này không?

Cuốn sách đi liền với Hướng dẫn môn học Luật Dân sự - Tập 1 (cùng tập thể tác giả, NXB Tư pháp) và sử dụng song song với văn bản quy phạm pháp luật trung tâm là Bộ luật Dân sự năm 2015.

---

Kết luận

Hướng dẫn môn học Luật Dân sự - Tập 2 do PGS. TS. Phạm Văn Tuyết chủ biên là tài liệu học thuật chuẩn hóa, kết nối chặt chẽ giữa lý luận pháp điển và thực tiễn áp dụng BLDS 2015.

Lộ trình học tập được thiết kế mạch lạc từ Mục 17 đến Mục 31 giúp người học xây dựng tư duy pháp lý hệ thống về chế định nghĩa vụ, hợp đồng và bồi thường thiệt hại. Đây là tài liệu phục vụ đắc lực cho công tác đào tạo, nghiên cứu và thực hành nghề nghiệp pháp lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

H¯ỚNG DẪN MÔN HỌC LUAT DAN SỰ Tap 2 Mã số: TPC/K - 17 - 12 1666-2017/CXBIPH/01-133/TP PGS. PHAM VN TUYẾT (Chủ biên) H¯ỚNG DẪN MÔN HỌC LUẬT DẦN SỰ 2 - lập Liio¿ „và ẠI HOC LUẬT HA ” on—e„2 2 7 2 [Prpa NHÀ XUẤT BẢN T¯ PHÁP HÀ NỘI - 2017 Chủ biên: PGS. PHAM VN TUYET Tập thể tác giả: 1. LE KIM GIANG 3.

Vh THI HONG YEN 4. HOANG THI LOAN LOI NOI DAU L uật dân sự iệu chính quan hệ xã hội với phạm vi rộng và phức tạp. Vì vậy, việc tiếp cận, nắm bắi, hiểu dung dé vận dụng các quy ịnh cua luật dan sự vào thực tiễn cing khong dé dàng. Da số những ng°ời ã từng học lập, nghiên cứu về luật déu cho rang mon học luật dân sự là mét trong những mon phúc tạp trong các môn chuyên ngành luậi.

Với mục ích tạo iều kiện cho sinh viên dang theo học tại các tr°ờng chuyên ngành luật có thêm tài liệu ể học tập, nghiên cứu môn học này cing nh° cung cấp thêm một nguồn tài liệu nghiên cứu tới những ng°ời có quan tâm về luật dân sự, Nhà xuất bản T° pháp xuất bản cuốn “H°ớng dẫn môn học Luật dân sự - Tập 2”. Trên c¡ sở cuỗn sách cùng tên xuất bản nm 2015 và tiếp theo cuốn “H°ớng dẫn môn học Luật dân sự - Tap 1” da °ợc xuất ban, cuốn sách này °ợc biên soạn ể giải quyết các vấn dé còn lại cua môn học. ề việc học tập, nghiên cứu °ợc thuận lợi, cuốn sách °ợc biên soạn theo kết cấu từng mục (từ mục 17 ến mục 31) và nehién cứu xuyên suốt Bộ luật dân sự nm 2015. Mỗi mục, ngoài phan Ly thuyết gidi quyết những kiến thức chuyên môn c¡ ban ều có liệt kê một số câu hỏi ở dạng bán trắc nghiệm và dạng câu hỏi tự luận, vấn áp.

ặc biệt, sau các mục nằm trong cùng một van dé lớn, cuôn sách có °a ra một số bài tập tình huông kèm theo g¡i ÿ giải quyêt tình huông do. Rat mong nhận °ợc sự gop ý cua ban ọc dé cuôn sách hoàn thiện h¡n trong lan tai ban. Ha Nội, thang 8 nm 2017 NHA XUAT BAN TU PHAP Mục 17 NGH(A VỤ 1. Khái niệm chung về ngh)a vụ dân sự 1.

Khai niệm, dac iềm cua ngh)a vu Nghia vụ là một quan hệ pháp luật dân sự, trong ó một hoặc nhiều chủ thể phải chuyển giao vật, chuyển giao quyền, trả tiên hoặc piấy tờ có piá, thực hiện hoặc không °ợc thực hiện một hoặc một số công việc nhất ịnh vì lợi ích của một hoặc nhiều chủ thể khác. Bên phải làm hoặc không °ợc làm những công việc d°ợc gọi là bên có ngh)a vụ. Bên d°ợc h°ởng lợi ích từ việc bên kia thực hiện hoặc không °ợc thực hiện một công việc °ợc gọi là bên có quyền. Chang hạn, hợp ồng mua bán tài sản làm phát sinh quan hệ neh)a vụ piữa các bên, trong ó bên ban có ngh)a vụ chuyên Ø1a0 tài sản bán cho bên mua, bền mua có ngh)a vụ chuyền tiên mua tài sản cho bên bán.

Nehia vụ có các ặc iểm sau: - Nehia vụ là sự liên hệ vé quyền và nghia vụ giữa các bên chủ thê. H¯ỚNG DAN MON HOC - LUẬT DÂN SỰ * 74p2 Ngh)a vụ là một quan hệ xã hội °ợc sự tác ộng (iều chỉnh) của pháp luật ã làm cho nó tổn tại ở một trạng thái mới mà trong ó, quyền và ngh)a vụ của các bên chủ thể °ợc pháp luật thừa nhận và bao ảm thực hiện. ó là trạng thái của mét quan hệ pháp luật dân sự. - Quyên và ngh)a vụ dân sự của hai bên chu thê ôi lập nhau một cách t°¡ng ứng và chỉ có hiệu lực trong phạm vi giữa các chủ thê ã °ợc xác ịnh.

Trong ngh)a vụ dân sự, quyền của bên này là ngh)a vụ của bên kia và ng°ợc lại. Bên nay có quyền với phạm vi bao nhiêu thì bên kia sẽ có bay nhiêu ngh)a vụ với phạm vi t°¡ng ứng. Mat khác, trong quan hệ ngh)a vụ, cả chủ thể mang quyền, cả chủ thể mang ngh)a vụ luôn luôn °ợc xác ịnh một cách cụ thé nên quyên của bên này chỉ là ngh)a vụ của bên kia. mỗi quan hệ về quyền và ngh)a vụ trong quan hệ nảy không liên quan ến ng°ời khác ngoài các chủ thể ã °ợc xác ịnh cụ thê.

Trong một số tr°ờng hợp, quyền và ngh)a vụ của các chủ thé trong quan hệ nay có thé liên quan ến ng°ời thứ ba nh°ng ng°ời thứ ba ó phải là ng°ời ã °ợc xác ịnh cụ thé tr°ớc. Chang han, trong quan hệ nghia vụ phát sinh từ hợp ồng cho vay, bên có quyền òi no là ng°ời ã cho vay, bên có ngh)a vụ trả nợ là ng°ời vay nh°ng cing có thể ng°ời phải trả khoản nợ ó lại là ng°ời thứ ba (là ng°ời bảo lãnh ã °ợc các bên xác ịnh tr°ớc}. Ngh)a vụ - Quyên dân sự của các bên chủ thê là một quyên ôi nhân. Nếu trong quyển sở hữu.

quyền của chủ thể mang quyền °ợc thực hiện bng hành vi của chính họ thì trong quan hệ ngh)a vụ dân sự, quyền của bên này lai °ợc thực hiện thông qua hành vi của chủ thé phía bên kia. Nói cách khác, quyền của bên này chỉ °ợc áp ứng khi bên kia ã thực hiện ầy ủ ngh)a vụ của họ. Mặt khác, nếu việc thực hiện quyền trong quyền sở hữu là việc tác ộng trực tiếp ến tài sản thi trong nph)a vụ dân sự, ng°ời mang quyền dân sự không d°ợc tác ộng trực tiếp ến tài sản của ng°ời mang ngh)a vụ. Khi ng°ời mang nph)a vụ không thực hiện nph)a vụ ó, ng°ời mang quyên chỉ có thể sử dụng các ph°¡ng thức mà pháp luật da quy ịnh dé tác ộng và yêu cầu ng°ời ó phải thực hiện ngh)a vụ cho mình.

Nói cách khác, trong ngh)a vu dân sự quyền của ng°ời này là ối với con ng°ời phía bên kia chứ không ối với tài sản của họ. ôi t°ợng của ngh)a vụ 1. Khái niệm và các loại ổi trong của ngh)a vụ Dỗi t°ợng của ngh)a vụ là cái mà các bên tác ộng tới nó trong việc xác lập, thực hiện quan hệ ngh)a vụ dân sự với nhau. Trong quan hệ ngh)a vụ, bng hành vi của minh, chủ thé tác ộng vào một tài sản hoặc thực hiện một công việc cụ thê nào ó.

Những tài sản, công việc này chính là ôi t°ợng của việc 9 H¯ỚNG DAN MÔN HOC - LUẬT DÂN SỰ * 74p2 thực hiện nph)a vụ dân sự. Tùy thuộc vào tính chất và nội dung của từng quan hệ ngh)a vụ cụ thé mà ối t°ợng của nó có thề là một tài sản, một công việc phải làm hoặc một công việc không °ợc làm. Diều 276 Bộ luật dân sự nm 2015 (sau ây gọi tat là BLDS 2015) quy ịnh: “7. ôi t°ợng của ngh)a vụ là tài san, công việc phái thực hiện hoặc không °ợc thực hiện.

ôi t°ợng cua ngh)a vụ phái °ợc xác ịnh `. Nh° vậy, tùy thuộc vào từng quan hệ ngh)a vụ mà có các ôi t°ợng sau ây: - ồi t°ợng cua ngh)a vụ là tài sản a phân các ngh)a vụ dân sự có ối t°ợng là tải sản. Tài sản bao gồm vật, tiền, các giấy tờ trị piá °ợc bang tiền và các quyền tài sản. Tài sản là vật có thé là ộng sản hoặc bất ộng sản, có thé là vật chia °ợc hoặc là vật không chia °ợc, có thé là vật cùng loại hoặc vật ặc ịnh, có thể là vật °ợc xác ịnh theo chủng loại hay °ợc xác ịnh là vật ồng bộ.

Tài sản có the ở dạng hữu hình hoặc vô hình, có thé là tai sản có sẵn vào thời iểm xác lập ngh)a vụ hoặc hình thành trong t°¡ng lai. Tùy theo tính chất của từng loại tài sản cụ thé trong quan hệ ngh)a vụ dân sự mà các bên thỏa thuận ể xác ịnh nội dung của quan hệ ngh)a vụ. Ngh)a vụ - ổi t°ợng cua ngh)a vụ dân sự là công việc phai làm Công việc phải làm °ợc coi là ối t°ợng của ngh)a vụ, nếu từ một công việc °ợc nhiều ng°ời xác lập với nhau một quan hệ ngh)a vụ mà theo ó. ng°ời có ngh)a vụ phải thực hiện công việc theo úng nội dung ã °ợc xác ịnh.

Chng hạn, A thuê B vận chuyên một số l°ợng tài sản từ iểm Y ến iểm X thì công việc vận chuyển là ối t°ợng của ngh)a vụ. Công việc phải làm có thể °ợc hoàn thành với một kết quả nhất ịnh, nh°ng cing có thé không gan liền với một kết quả (do các bên thỏa thuận hoặc do tính chất của công việc). Mặt khác, kết qua của công việc phải làm có thé °ợc biểu hiện d°ới dang một vật cụ thể (công việc gia công sản phẩm) nh°ng cing có thê không biếu hiện d°ới dạng mét vật cu thê nào (các loại dịch vụ). Thông th°ờng, các quan hệ ngh)a vụ có ối t°ợng là công việc phải làm là những quan hệ ngh)a vụ phát sinh từ các hợp déng mang tính dich vụ nh° hợp ồng vận chuyển, hợp ồng gửi ø1ữ tài sản.

- ối t°ợng của ngh)a vụ dân sự là công việc không °ợc thực hiện Công việc không °ợc làm là ôi t°ợng của ngh)a vụ trong những tr°ờng hợp, các bên từ công việc ó xác lập với nhau một quan hệ ngh)a vu, theo ó một bên có ngh)a vụ không °ợc thực hiện công việc theo nội dung mà các bên ã xác ịnh. Do tính I1 H¯ỚNG DAN MÔN HOG - LUẬT DÂN SỰ* Tap2 chat của ôi t°ợng ngh)a vu là công việc không °ợc thực hiện nên hành vi “bât ộng” của bên có ngh)a vụ không °ợc thực hiện công việc là khách thê của quan hệ ngh)a vụ này. Vi dụ: Wai ng°ời có bat ộng sản liền ké nhau thỏa thuận một bên nhận ở bên kia một khoản tiền và cam kết không xây dựng công trình trên ất của minh ề khỏi che lấp nhà của bên kia (thời hạn không °ợc xây nhà °ợc xác ịnh theo thỏa thuận của hai bên). iêu kiện ôi với ồi t°ợng của ngh)a vu Qua việc xem xét ối t°ợng của ngh)a vụ dân sự ở các dạng cụ thể trên, ồng thời cn cứ vào quy ịnh của BI.DS 2015 (tại iều 276), một tài sản, một công việc phải làm hoặc một công việc không °ợc làm chỉ °ợc coi là ối t°ợng của ngh)a vụ dân sự khi chúng thỏa mãn các iều kiện sau ây: - Phải dap ứng °ợc một lợi ích nao ó cho chu thể co quyên Thông th°ờng, lợi ích mà chủ thé có quyền h°ớng tới là một lợi ich vật chất (một vật cụ thể, một khoản tién.), nh°ng cing có thé là một lợi ích tinh than.