Chương 1: Cơ sở lý luận chung về chất lượng và quản lý chất lượng bảo trì đường bộ. Chương 2: Thực trạng công tác quản lý chất lượng bảo trì công trình đường bộ trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chất lượng bảo trì công trình đường bộ tại Sở Giao thông vận tải thành phố Hồ Chí Minh. 3 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƢỢNG VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG BẢO TRÌ CÔNG TRÌNH ĐƢỜNG BỘ 1.
Tổng quan về công trình đƣờng bộ và bảo trì công trình đƣờng bộ : 1.1 Khái niệm về công trình giao thông đƣờng bộ: Công trình giao thông đường bộ có thể hiểu theo nhiều cách khác nhau. Theo nghĩa chung nhất thì công trình giao thông đường bộ được hiểu là hệ thống bao gồm các công trình cầu, đường bộ, các bến xe, bãi đỗ xe, vỉa hè, hành lang an toàn đường bộ, hệ thống này có thể đảm bảo cho các phương tiện và người tham gia giao thông được thuận tiện và an toàn. Theo Khoản 2 Điều 3 Luật giao thông đường bộ Việt Nam năm 2008 quy định: Công trình giao thông đường bộ gồm đường bộ, nơi dừng xe, đỗ xe trên đường bộ, đèn tín hiệu, biển báo hiệu, vạch kẻ đường, cọc tiêu, rào chắn, đảo giao thông, dải phân cách, cột cây số, tường, kè, hệ thống thoát nước, trạm kiểm tra tải trọng xe, trạm thu phí và các công trình, thiết bị phụ trợ đường bộ khác. Khoản 1 Điều 39 Luật giao thông đường bộ quy định: Mạng lưới đường bộ được chia thành sáu hệ thống, gồm đường đô thị, đường tỉnh, đường huyện, đường xã, đường đô thị và đường chuyên dùng.
Đường đô thị là đường trong phạm vi địa giới hành chính nội thành, nội thị. Đường bộ được phân biệt bằng cách đặt tên đường, đặt số hiệu đường. Chính phủ quy định rõ việc đặt tên, số hiệu đường bộ và cấp đường bộ, quy định tiêu chu n của các cấp đường bộ.2 Phân loại công trình giao thông đƣờng bộ Từ góc nhìn của khía cạnh quản lý đầu tư xây dựng công trình giao thông đường bộ, căn cứ vào quy mô về chiều dài của đường bộ, chiều rộng mặt cắt và lưu lượng cũng như mật độ giao thông, điều này cũng tương đối đồng nghĩa với quy mô về vốn đầu tư có thể phân chia công trình giao thông đường bộ thành đường liên tỉnh (thành phố trực thuộc trung ương), đường liên huyện (quận), đường liên xã (phường), đường liên thôn (khu dân cư, tổ dân phố), đường nội bộ của khu dân cư, khu đô thị, khu công nghiệp. Phân chia như vậy để có thể phân cấp quản lý đường bộ và có kế hoạc đầu tư cụ thể.
Phân loại công trình giao 4 thông đường bộ theo cách này chỉ có ý nghĩa tương đối, phân loại để từ đó xác định được quy mô đầu tư, phân cấp quản lý và phân cấp chủ đầu tư. Theo Điều 39 Luật giao thông đường bộ Việt Nam năm 2008 thì công trình giao thông đường bộ được chia thành các loại sau: Đường đô thị là đường nối liền Thủ đô Hà Nội với trung tâm hành chính cấp tỉnh; đường nối liền trung tâm hành chính cấp tỉnh từ ba địa phương trở lên; đường nối liền từ cảng biển quốc tế, cảng hàng không quốc tế đến các cửa kh u quốc tế, cửa kh u chính trên đường bộ; đường có vị trí đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng, khu vực. Đường tỉnh là đường nối trung tâm hành chính của tỉnh với trung tâm hành chính của huyện hoặc trung tâm hành chính của tỉnh lân cận; đường có vị trí quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Đường huyện là đường nối trung tâm hành chính của huyện với trung tâm hành chính của xã, cụm xã hoặc trung tâm hành chính của huyện lân cận; đường có vị trí quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện.
Đường xã là đường nối trung tâm hành chính của xã với các thôn, làng, ấp, bản và đơn vị tương đương hoặc đường nối với các xã lân cận; đường có vị trí quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của xã. Đường đô thị là đường trong phạm vi địa giới hành chính nội thành, nội thị. Đường chuyên dùng là đường chuyên phục vụ cho việc vận chuyển, đi lại của một hoặc một số cơ quan, tổ chức, cá nhân.3 Vai trò của công trình giao thông đƣờng bộ Công trình giao thông có nhiều vai trò đối với con người, và do đó việc đầu tư xây dựng công trình giao thông chính là làm gia tăng thêm số lượng và chất lượng công trình giao thông. Điều đó có nghĩa rằng đầu tư xây dựng công trình giao thông cũng là làm tăng vai trò của mạng lưới hạ tầng giao thông đối với con người.
Tùy vào từng mục đích sử dụng mà đầu tư xây dựng công trình giao thông có nhiều vai trò khác nhau như sau: 5 Đáp ứng nhu cầu đi lại của con người Con người muốn tồn tại, sống và phát triển thì phải thoã mãn được các nhu cầu thiết yếu đó là ăn mặc, có chỗ ở, sinh hoạt và đi lại. Trong đó nhu cầu đi lại là rất quan trọng để có điều kiện thực hiện được các nhu cầu khác. Để có cơm ăn, áo mặc, có đồ dùng sinh hoạt thì con người cần phải lao động, phải đi tìm kiếm những vật dụng để thoã mãn được nhu cầu của mình vì không thể cứ ở một chỗ mà có thể lao động được vì đối tượng lao động và công cụ lao động là không sẵn có xung quanh mỗi chúng ta, cũng không thể sẵn có tất cả các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày ngay tại chỗ. Kinh tế ngày càng phát triển và hiện đại hơn, mức sống ngày một cao hơn, trong bối cảnh đó con người cũng có nhiều mối quan hệ cần phải được đáp ứng và do đó đi lại nhiều hơn.
Nhu cầu đi lại của con người là tất yếu và có vai trò quan trọng trong cuộc sống như vậy nhưng để thoả mãn được giao thông đi lại thì phải có phương tiện giao thông và có đường giao thông, trong đó giao thông đường bộ là hết sức quan trọng và chiếm tỷ trọng lớn trong giao thông đồng thời cũng có chi phí thấp so với một số loại hình giao thông khác như đường hàng không, đường sắt hay đường thủy. Vì lẽ đó xây dựng công trình giao thông đường bộ là nhiệm vụ hết sức cần thiết để đáp ứng nhu cầu đi lại của con người. Tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội Xây dựng được hệ thống công trình giao thông đường bộ có khối lượng phù hợp với nhu cầu sử dụng vừa đảm bảo tiết kiệm và hiệu quả sử dụng tạo điều kiện cho con người giao lưu, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, chuyển giao công nghệ thuận tiện, đồng thời có điều kiện để phân phối hàng hoá sản xuất được nhanh chóng đi đến tận nơi người tiêu dùng. Như vậy đầu tư xây dựng công trình giao thông đường bộ có vai trò thúc đ y quá trình phân phối và lưu thông hàng hóa, nó cũng có vai trò làm tăng cầu về tiêu thụ hàng hóa.
Điều này sẽ thúc đ y sản xuất và làm tăng chu kỳ kinh doanh, như vậy làm cho tổng sản ph m xã hội sản xuất ra tăng thêm, nền kinh tế sẽ phát triển hơn, xã hội sẽ có nhiều điều kiện tốt hơn. Tiết kiệm thời gian, giảm thiểu chi phí đi lại và chi phí vận chuyển 6 So với các hệ thống công trình giao thông khác thì công trình giao thông đường bộ chiếm tỷ trọng rất lớn và có vai trò đặc biệt quan trọng. Việc giao thông bằng đường bộ là rất tiện lợi với chi phí cho giao thông vận tải khá thấp so với đường hàng không, đường sắt. Đối với giao thông bằng đường sắt, đường hàng không vẫn phải sử dụng đến giao thông đường bộ.
Đối với riêng hệ thống công trình giao thông đường bộ thì với số lượng và chất lượng đường giao thông khác nhau cũng có vai trò ở mức độ khác nhau. Trong điều kiện đầy đủ về số lượng và chất lượng công trình giao thông phù hợp với nhu cầu sử dụng của xã hội, với chất lượng các phương tiện giao thông có giới hạn thì người tham gia giao thông sẽ giảm thiểu bị tắc nghẽn giao thông, đi lại sẽ thuận lợi nhanh chóng hơn. Nhờ đó tiết kiệm được nhiều thời gian, thời gian tiết kiệm được của toàn xã hội nếu như khi tham gia giao thông không bị tắc nghẽn trong điều kiện chất lượng đường xá tốt là rất nhiều và nếu chuyển thời gian tiết kiệm được từ việc tham gia giao thông để chuyển vào lao động sản xuất thì sẽ có giá trị vô cùng lớn mà rất khó có thể ước lượng được. Từ việc tiết kiệm được thời gian sẽ giảm được chi phí về nhiên liệu, hao mòn các phượng tiện tham gia giao thông.
Trong trường hợp như vậy chi phí đi lại và chi phí vận chuyển cho mỗi đơn vị cần vận chuyển từ nơi này đến nơi khác là giảm xuống đáng kể. Khai thác hiệu quả các nguồn lực Các nguồn lực như nguồn lực con người, tài nguyên thiên nhiên như đất đai, khoáng sản, nước, động vật, hải sản, cảnh quan thiên nhiên… sẽ được khai thác hiệu quả, tận dụng được triệt để khả năng vốn có của nó để phục vụ nhu cầu của con người khi con người có thể đến được nơi có các nguồn lực đó thuận lợi. Như vậy đầu tư xây dựng công trình giao thông có vai trò rất quan trọng cho việc khai thác hiệu quả các nguồn lực trong việc huy động vào phát triển kinh tế - xã hội. Chẳng hạn muốn khai thác cát thì phải có đường vận chuyển từ nơi có cát đến nơi tiêu thụ, có nghĩa là đầu tư xây dựng đường để khai thác tài nguyên cát là đặc biệt quan trọng.
Cũng tương tự như vậy nếu muốn mở khu du lịch để khai thác cảnh quan thiên nhiên ở địa điểm nào đó thì nhất thiết phải đầu tư xây 7 dựng công trình giao thông để khách du lịch có thể đi đến đó. Hay để khai thác nguồn tài nguyên đất thì phải xây dựng cơ sở hạ tầng ở khu vực đó đầy đủ và đảm bảo được chất lượng trong đó có xây dựng công trình giao thông đường bộ. Sở dĩ như vậy là vì đất đai gần mặt đường rộng, thoáng sẽ có giá chuyển nhượng hay giá thuê đất cao hơn, khả năng sinh lời của đất cũng cao hơn.