TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG HOAN THIÊN PHAP LUẬT VIET NAM VỀ THỦ TITUC GIAI QUYẾT VỤ VIỆC DÂN SU THEO ĐỊNH HUONG CAI CACH TƯ PHÁP CHU NHIEM DE TAI: TS. TRAN ANH TUAN THU KY DE TAI: ThS. NGUYEN THI THU HA TRUNG TAM THONG TIN THU VIEN TRUONG ĐẠI HOC LUAT HÀ NOI PHÒNG ĐỌC HÀ NỘI - 2010 CB WIRES) DANH SÁCH NHUNG NGƯỜI THUC HIỆN STT Họ và tên Noi cong tac Nội dung ok viet TS. NGUYEN CONG BÌNH GVC Truong Dai hoc Luat Chuyén dé 1 Ha Noi ThS.
NGUYEN HUYEN CƯỜNG Tham phan TAND Thanh Chuyén dé 10 phố Hà Nội TS. NGUYEN VĂN CƯỜNG Tham phán, Phó viện Chuyén dé 9 trưởng Viện khoa học xét xử TANDTC ThS. NGUYEN VIỆT CƯỜNG Nguyên Chánh tòa lao Chuyén dé 11 động TANDTC ThS. NGUYEN TRIEU DUONG Giảng viên Trường Đại Chuyén dé 7 học Luật Hà Nội ThS.
NGUYEN THI THU HA Giảng viên Trường Đại Chuyén dé 3 học Luật Hà Nội ThS. PHAN THU HA Chuyên viên Viện khoa Chuyén dé 9 học xét xử TANDTC TS. BUI TH] HUYEN Giảng viên Trường Đại Chuyén dé 8 học Luật Hà Nội ThS. NGUYEN THI BiCH LAN Tham phán TAND Thành Chuyén dé 5 phố Hà Nội 10.
TRAN PHUONG THAO Giảng viên Trường Đại Chuyén dé 6 học Luật Hà Nội 11. TRAN ANH TUAN GVC Trường Đại học Luật Chuyén dé 1, 4 Hà Nội va 12. MỤC LUC Tổng thuật kết quả nghiên cứu dé tài Pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam trước yêu cầu cải cách tư pháp 51 Thủ tục tố tụng dân sự với việc bảo đảm quyền bảo vệ của đương sự 7l trong tố tụng dân sự Thủ tục tố tụng dân sự và việc bảo đảm quyền tham gia tranh tụng của 81 đương sự Thủ tục tố tụng dân sự giản đơn theo pháp luật một số nước trên thế 91 giới và việc xây dựng thủ tục tố tụng dân sự rút gọn ở Việt Nam Thủ tục khởi kiện, thu lý vụ việc dân sự theo quy định của BLTTDS và 116 những vấn đề đặt ra trong thực tiễn áp dụng Lập hồ sơ vụ án dan sự, chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án dân sự và những 125 kiến nghị Thủ tục hoà giải vụ việc dân sự theo quy định của BLTTDS và những 139 van dé đặt ra trong thực tiễn thi hành Thủ tục phiên toà sơ thẩm dân sự với yêu cầu bảo đảm quyền tranh 151 tụng của các đương sự 10. Thực tiễn thực hiện các quy định của BLTTDS về thủ tục tố tụng trong 166 viéc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình 11.
Thực tiễn thực hiện các quy định của BLTTDS về thủ tục tố tụng trong 180 việc giải quyết các tranh chấp kinh doanh thương mại IZ. Thực tiễn thực hiện các quy định của BLTTDS về thủ tục tố tụng trong 191 việc giải quyết các tranh chấp lao động và phương hướng hoàn thiện pháp luật 13. Đánh giá kết quả điều tra, khảo sát về trực trạng pháp luật Việt Nam về 200 thủ tục giải quyết vụ việc dân sự 14 Danh mục tài liệu tham khảo 215 BANG CHU VIET TAT BLDS Bộ luật Dan sự BLTTDS Bộ luật Tố tụng dân sự BLLD Bộ luật Lao động HĐXX Hội đồng xét xử LHN & GD Luật Hôn nhân và gia đình LTCTAND Luật Tổ chức Tòa án nhân dân LTCVKSND Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân LLS Luật Luật sư PLTTGQCVADS Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án dân sự PLTTGQCVAKT Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án kinh tế PLTTGQCTCLD Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động PLTTTM Pháp lệnh Trọng tài thương mại TAND Tòa án nhân dân TANDTC Tòa án nhân dân tối cao TTDS Tố tụng dân sự VKS Viện kiểm sát VKSNDTC Viện kiêm sát nhân dân tôi cao TONG THUẬT KET QUA NGHIÊN COU ĐỀ TÀI HOAN THIỆN PHÁP LUAT VIỆT NAM VỀ THỦ TỤC GIAI QUYẾT VỤ VIỆC DÂN SU THEO ĐỊNH HƯỚNG CAI CACH TƯ PHÁP 1. PHAN MỞ DAU 1.
Tinh cấp thiết của dé tai Bộ luật tố tụng dân sự được Quốc hội khóa XI, kỳ họp thứ V thông qua ngày 15/6/2004 và bắt đầu có hiệu lực thi hành từ 01/01/2005. BLTTDS đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức. Tuy nhiên, nhiều quy định của BLTTDS về thủ tục TTDS còn thiếu cụ thể, dẫn tới việc hiểu và áp dụng không thống nhất giữa các Toà án, một số quy định về thủ tục tố tụng khi áp dụng trong thực tiễn có thể gây kéo dài thời gian giải quyết vụ việc, không đáp ứng được yêu cầu vẻ tính kịp thời, nhanh chóng và có hiệu quả trong việc giải quyết các tranh chấp. Trong khi đó, Nghị quyết 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010 và Nghị quyết 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện thủ tục TTDS theo hướng dân chủ, bình đăng, công khai, minh bạch, chặt chẽ, bảo đảm người dân thuận lợi trong việc tiếp cận công lý.
Vì vậy, việc nghiên cứu dé tài “HOÀN THIỆN PHÁP LUAT VIỆT NAM VE THỦ TỤC GIẢI QUYET VỤ VIỆC DÂN SỰ THEO ĐỊNH HƯỚNG CẢI CÁCH TƯ PHÁP” là vấn đề hết sức cần thiết. Việc nghiên cứu đề tài thành công không những nâng cao nhận thức lý luận về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự, góp phần hoàn thiện các quy định của BLTTDS về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự, đáp ứng yêu cầu của công cuộc cải cách tư pháp mà còn cung cấp thêm nguồn tài liệu cho việc giảng dạy và nghiên cứu khoa học pháp lý. Tình hình nghiên cứu đề tài Trong thời gian vừa qua, sau khi BLTTDS có hiệu lực pháp luật, đã có một số công trình nghiên cứu về các quy định của BLTTDS về thủ tục TTDS như dé tài nghiên cứu khoa học cấp trường “Viéc dân sự và thủ tục giải quyết việc dán sự tại TAND; Hội thảo khoa học “Hoàn thiện BLTTDS đáp ứng yêu cấu giải quyết tranh chấp trong kinh doanh” do Viện Nhà nước và pháp luật phối hợp với Viện KAS - Cộng hòa liên bang Đức tổ chức và một số bài viết đăng trên các tạp chí, luận văn cao học. Những công trình nghiên cứu này bước dau đã thu được những kết quả nhất định, đã giúp các cơ quan hữu quan tháo gỡ được một số vướng mắc về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự tại TAND.
Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách tổng thể về việc hoàn thiện các quy định của BLTTDS về thủ tục TTDS theo định hướng cải cách tư pháp. Đối tượng nghiên cứu và mục đích nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu là định hướng cải cách tư pháp của Đảng và Nhà nước ta; các quy định của pháp luật TTDS Việt Nam hiện hành về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự và thực tiễn áp dụng chúng tại các Tòa án Việt Nam trong những năm gần đây. Ngoài ra, việc nghiên cứu cũng được tiến hành đối với một số quy định của pháp luật TTDS nước ngoài về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự nhằm làm rõ thêm cơ sở của việc hoàn thiện pháp luật về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự ở Việt Nam. Mục dich của việc nghiên cứu dé tài là làm rõ được các yêu cầu của việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự theo định hướng cải cách tư pháp, đánh giá đúng thực trạng các quy định của pháp luật TTDS về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự và việc áp dụng chúng trong thực tiễn xét xử của Tòa án.
Từ đó, đề xuất giải pháp cụ thể để hoàn thiện pháp luật TTDS về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự theo định hướng cải cách tư pháp. Nhu cầu kinh tế xã hội, địa chỉ áp dụng Kết quả của việc nghiên cứu để tài có giá trị sau: - Góp phần làm rõ các quy định của BLTTDS về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự, tháo gỡ được những vướng mắc trong thực tiễn xét xử hiện nay về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự; đóng góp ý kiến cho việc hoàn thiện pháp luật về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự theo định hướng cải cách tư pháp, nhất là cho việc sửa đổi, bỗ sung BLTTDS trong thời điểm hiện nay. - Làm căn cứ để hoàn thiện giáo trình Luật TTDS của Trường Đại học Luật Hà Nội, bé sung tư liệu tham khảo cho việc giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học pháp lý. Phạm vi nghiên cứu Trong giới hạn về thời gian và cấp độ của đề tài, việc nghiên cứu chỉ tập trung vào những vấn đề chủ yếu sau: - Định hướng cải cách tư pháp và những yêu cầu đối với việc hoàn thiện pháp luật TTDS Việt Nam.
- Các quy định của BLTTDS Việt Nam về thủ tục giải quyết các vụ việc dân sự và những vấn đề liên quan trực tiếp đến thủ tục giải quyết vụ việc dân sự. - Thực tiễn áp dụng các quy định của BLTTDS về thủ tục giải quyết các vụ việc dân sự tại một số Toà án. Đề tài không đi sâu nghiên cứu về thủ tục giải quyết việc dân sự vì vấn đề này đã được giải quyết trong một dé tài nghiên cứu chuyên sâu trước đó. Ngoài ra, dé tài cũng không di sâu nghiên cứu về thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thâm dân sự mà chỉ nghiên cứu làm rõ các khía cạnh có liên quan đến hoàn thiện pháp luật về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự theo định hướng cải cách tư pháp như cơ chế chuyển hoá giữa việc dân sự và vụ án dân sự, cơ chế kháng án đối với các vụ việc được giải quyết theo thủ tục TTDS rút gọn, cơ chế giải quyết khiếu nại đối với 4 ban án, quyết định dân sự đã có hiệu lực pháp luật.Những van dé cụ thể về thủ tục phúc thấm, giám đốc thâm, tái thâm dân sự sẽ được tiếp tục nghiên cứu trong các công trình chuyên sâu khác khi có điều kiện.
Nội dung nghiên cứu 1.