CHƯƠNG 1: CO SỞ LÝ LUẬN VỀ MARKETING HỎN HỢP, TRONG MỞ RỘNG DỊCH v ụ NGÂN HÀNG BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Dich vu ngân hàng bán lẽ trong hoat đỏng kinh doanh của Ngân hàng thưong mai 1.1 Khái niệm, đặc điểm của dịch vụ ngân hàng bán lẻ Trong những năm gần đây, với sự bùng nổ các dịch vụ tài chính ngân hàng nên đã làm thay đổi cách tiếp cận về các hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại. Thời kỳ đầu các ngân hàng cung cấp các dịch vụ phục vụ cho các đối tượng chính như: các tổ chức tài chính, các doanh nghiệp, các khách hàng cá nhân "giàu có". Địa điểm để tổ chức các giao dịch là trụ sở ngân hàng, trong khung giờ xác định, bị bó hẹp về thời gian. Khi nền kinh tế càng phát triển, các mối quan hệ kinh tế ngày càng phức tạp hơn, những yêu cầu cứng nhắc về thời gian, địa điểm, dịch vụ ngân hàng cân được thay đôi linh hoạt, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng cao của khách hàng.
Phạm vi khách hàng của các sản phẩm dịch vụ ngân hàng không chỉ hạn chế trong một số đối tượng nhất định, mà còn vươn tới quảng đại quần chúng, gồm nhiều bộ phận khác nhau trong dân cư. Thuật ngữ "ngân hàng bán lẻ" (NHBL) xuất phát từ từ gốc trong tiếng Anh "Retail banking" được đưa vào sử dụng. Mặc dù là khá mới mẻ, khái niệm này không hàm về một lĩnh vực hoạt động mới của ngân hàng. Dù ngân hàng có xác định hay không xác định kế hoạch kinh doanh, thì các dịch vụ ngân hàng bán lẻ vẫn luôn tồn tại.
Vậy "ngân hàng bán lẻ" được hiểu như thế nào? Có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau về hoạt động bán lẻ. Theo nghĩa đen trong cung cấp các hàng hoá, dịch vụ thông thường, thì bán lẻ được hiêu là bán trực tiếp cho người tiêu dùng với số lượng ít, nhỏ lẻ. Nó khác với bán buôn là bán cho người trung gian, cho nhà phân phối của hàng hoá đó. Tuy nhiên, do đặc thù của lĩnh vực hoạt động tiền tệ, thuật ngữ bán lẻ trong ngân hàng có thể được hiểu khác đi một chút và có nhiều các định nghĩa khác nhau: Theo Học viện Công nghệ Châu á - AIT thì "Ngân hàng bán lẻ là việc cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng tới từng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua mạng lưới chi nhánh, hoặc là khách hàng có thê 5 tiếp cận trực tiếp với sản phẩm, dịch vụ ngân hàng thông qua phương tiện công nghệ thông tin, điện tử viễn thông".
Theo Từ điển Ngân hàng và Tin học (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - 1996, thì "Retail banking - hoạt động ngân hàng bán lẻ/nghiệp vụ ngân hàng bán lẻ/dịch vụ ngân hàng bán lẻ - là dịch vụ ngân hàng dành cho quảng đại quần chúng, thường là một nhóm các dịch vụ tài chính gồm cho vay trả dần, cho vay thế chấp, tín dụng chứng khoán, nhận tiền gửi và các tài khoản cá nhân". Như vậy, từ các quan điểm trên, ta có thể rút ra kết luận là hoạt động ngân hàng bán lẻ là hoạt động cung ứng các sản phâm , dịch vụ ngân hàng tới từng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua m ạng lưới giao dịch hoặc các công nghệ điện tử, thông tin hiện đại.2 Vai trò, vị trí của dịch vụ ngân hàng bán lẻ Từ giác độ kinh tế - xã hội, dịch vụ NHBL có tác dụng đẩy nhanh quá trình luân chuyển tiền tệ, tận dụng tiềm năng to lớn về vốn để phát triển kinh tế; đồng thời giúp cải thiện đời sống dân cư, hạn chế thanh toán tiền mặt, góp phần tiết kiệm chi phí và thời gian cho cả ngân hàng và khách hàng. Xét trên giác độ tài chính và quản trị ngân hàng, dịch vụ NHBL mang lại nguồn thu ổn định, chắc chắn, hạn chế rủi ro tạo bởi các nhân tố bên ngoài, vì đây là lĩnh vực ít chịu ảnh hưởng của chu kỳ kinh tế. Ngoài ra, NHBL giữ vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo nguồn vốn trung và dài hạn chủ đạo cho ngân hàng, góp phần đa dạng hóa hoạt động ngân hàng.
Đối với khách hàng, dịch vụ NHBL đem đến sự thuận tiện, an toàn, tiết kiệm cho khách hàng trong quá trình thanh toán và sử dụng nguồn thu nhập của mình. Tạp chí Stephen Timewell cũng nhận định: xu hướng ngày nay thể hiện rõ rằng, ngân hàng nào nắm được cơ hội mở rộng việc cung cấp dịch vụ NHBL cho một lượng dân cư khổng lồ đang “đói” các dịch vụ tài chính tại các nền kinh tế mới nổi, sẽ trở thành những gã khổng lồ toàn cầu trong tương lai. Hoạt động NHBL ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong hoạt động của các NHTM trên thế giới, các NHBL toàn cầu sẽ đóng vai trò chủ đạo trong danh sách 20 ngân hàng toàn cầu hàng đầu theo xếp hạng của tạp chí 6 The Banker vào năm 2015. Sự duy trì và tồn tại bền vững của các ngân hàng bán lẻ hàng đầu thế giới trước cơn bão khủng hoảng tài chính toàn cầu càng khăng định tính đúng đắn định hướng và vị trí quan trọng của dịch vụ NHBL.
Các NHTM Việt Nam đã và đang phát triển dịch vụ NHBL, đây là xu thê tât yếu, phù hợp với xu hướng chung của các ngân hàng trong khu vực và trên thế giới, phục vụ đối tượng khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh nhỏ, đảm bảo cho các ngân hàng quản lý rủi ro hữu hiệu, cung ứng dịch vụ chất lượng cao cho khách hàng, định hướng kinh doanh, thị trường sản phẩm mục tiêu, giúp ngân hàng đạt hiệu quả kinh doanh tối ưu. Tại Việt Nam, kinh tế tăng trưởng liên tục, môi trường pháp lý hoàn thiện dần, nhu cầu xã hội ngày càng tăng, thị trường dịch vụ NHBL còn nhiều tiềm năng phát triển. Việt Nam với dân số khoảng 85 triệu người và mức thu nhập ngày càng tăng là thị trường đầy tiềm năng của các NHTM, thị trường này sẽ phát triển mạnh trong tương lai do tốc độ tăng thu nhập và sự tăng trưởng của các loại hình doanh nghiệp. Các NHTM đang có xu hướng chuyến sang bán lẻ, tăng cường tiếp.cận với khách hàng là cá nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Khi chuyến sang bán lẻ, các ngân hàng sẽ có thị trường lớn hơn, tiềm năng phát triển tăng lên và có khả năng phân tán rủi ro trong kinh doanh.2 Marketing hỗn họp trong viêc mò’ rông thi trường dich vu ngân hàng bán lẻ của ngân hànn thương mai 1.1 Những khái niệm cơ bản trong hoạt động Marketing Là một lĩnh vực đặc biệt, phong phú và đa dạng, Marketing trên thế giới hãy còn đang trong quá trình vận động và phát triển. Marketing đóng vai trò rất lớn trong tăng trưởng, phát triển kinh tế, là động lực kích thích việc nghiên cứu, tìm kiếm và đưa ra các tư duy mới. Marketing có ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của mọi người, hiệu quả của nó vô cùng quan trọng trong cả giai đoạn hiện đại và tương lai của mọi nền kinh tế. Không nằm ngoài quy luật đó, lĩnh vực Ngân hàng cũng chịu sự tác động và ảnh hưởng lớn của hoạt động Marketing và dần hình thành nên chuyên ngành Marketing Ngân hàng.
Là một lĩnh vực kinh doanh dịch vụ đặc biệt, nên những lý luận về Marketing dịch vụ ngân hàng vẫn tiếp tục được hoàn thiện theo đà phát triển và vận động của Marketing trên thế giới. Các khái niệm và quan niệm dần phù hợp hơn và đa dạng hơn, tuy nhiên các khái niệm cơ bản vẫn là nền 7 tảng để nghiên cứu. Chính vì thế, để xem xét và tìm hiểu về Marketing Ngân hàng, truớc hết cần nghiên cứu các khái niệm cơ bản xung quanh vấn đề này.1 Marketing, Marketing dịch vụ và quản trị Marketing dịch vụ a) Marketing là gì? Thật khó chính xác và trọn vẹn để đua ra một định nghĩa về Marketing nói chung. Xuất phát từ vị trí, đặc trung, đối tuợng, nhiệm vụ.
khác nhau của từng lĩnh vực để có một định nghĩa hợp lý về marketing từng chuyên ngành. Một số định nghĩa phổ biến nhu: * Định nghĩa của Ph. Kotler (Mỹ): “Marketing là sự phân tích, kế hoạch hoá, tổ chức và kiểm tra những khả năng câu khách của một công ty, cũng nhu những chính sách và hoạt động với quan điêm thoả mãn nhu câu mong muốn của nhóm khách hàng mục tiêu” * Định nghĩa của Học viện Quản lý Malaysia: “Marketing là nghệ thuật kết họp, vận dụng các nỗ lục thiết yếu nhằm khám phá, sáng tạo, thoả mãn và gợi lên những nhu cầu của khách hàng để tạo ra lợi nhuận” Nhu vậy có thể nói, Marketing vận dụng tất cả các nguồn lực sáng tạo để thoả mãn nhu cầu cho khách hàng một cách tốt nhất. Từ khái niệm đó, đi sâu vào nghiên cứu Marketing dịch vụ cũng có nhiều quan điểm đề cập đến.
Một số quan điểm đáng chú ý nhu: * Marketing dịch vụ đòi hỏi các giải pháp nâng cao chất luợng, năng suất sản phẩm dịch vụ, tác động làm thay đổi cầu và việc định giá, cũng nhu phân phối và cổ động (Ph. * Marketing dịch vụ là sự thích nghi lý thuyết hệ thống vào thị truờng dịch vụ, bao gồm quá trình thu nhận, tìm hiểu, đánh giá và thoả mãn nhu câu của thị truờng mục tiêu bằng hệ thống các chính sách, các biện pháp tác động vào toàn bộ quá trình tổ chức sản xuất cung ứng và tiêu dùng dịch vụ thông qua sự phân phối các nguồn lực của tổ chức. Marketing đuợc duy trì trong sự năng động qua lại giữa sản phẩm dịch vụ với nhu cầu của nguời tiêu dùng và những hoạt động của đối thủ cạnh tranh, trên nền tảng cân bằng lợi ích của doanh nghiệp, nguời tiêu dùng và xã hội. 8 Xét chung lại có thể nói Marketing dịch vụ sử dụng các nguồn lực tác động vào toàn bộ quá trình từ tổ chức sản xuất, cung ứng và tiêu dùng dịch vụ phù hợp với đặc điểm tiêu dùng riêng có của sản phấm dịch vụ.
Trong hoạt động kinh tế cũng như xã hội, đã có tổ chức thì phải có quản trị. Như vậy có Marketing dịch vụ thì phải có quản trị Marketing dịch vụ. Vậy, quản trị marketing dịch vụ là gì? Quản trị Marketing dịch vụ là quá trình thực hiện quản lý toàn bộ hoạt động marketing dịch vụ, để tạo ra chuỗi giá trị thích hợp nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất.2 Thị trường và thị trường mục tiêu của Ngân hàng Đe cập đến Marketing nói chung hoặc Marketing ngân hàng nói riêng, luôn phải xác định thị trường mục tiêu của nó.