CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI SƠN HÀ 1. Đặc điểm tài sản cố định hữu hình tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Hà 1. Đặc điểm TSCĐ hữu hình Đối với Công ty TNHH Thương mại Sơn Hà, TSCĐHH chiếm phần lớn trong tổng giá trị TSCĐ của công ty. Đó là một bộ phận vô cùng quan trọng trong các tư liệu lao động sử dụng cho quá trình sản xuất.
Tài sản cố định hữu hình của công ty đóng vai trò không thể thiếu, tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh. Sau mỗi chu kỳ, nó không thay đổi hình thái vật chất, giá trị của TSCĐ được chuyển dịch dần vào giá trị sản phẩm mà nó tham gia vào quá trình sản xuất tạo ra. Các loại tài sản cố định hữu hình công ty gồm có nhà cửa, vật kiến trúc, công trình phụ trợ và các tài sản khác như phương tiện vận chuyển. Trong đó, phần lớn là máy móc phục vụ thi công công trình xây dựng Do địa bàn hoạt động của công ty rộng nên khả năng quản lý tập trung TSCĐ là rất khó khăn.
TSCĐ của công ty được xác định đúng nguyên giá khi nhập về hoặc khi xây dựng cơ bản bàn giao. Nguyên giá TSCĐ hữu hình mua sắm: Là toàn bộ chi phí từ khi mua đến khi TSCĐ được đưa vào sử dụng bao gồm: giá mua, thuế nhập khẩu, thuế trước bạ, chi phí vận chuyển, bốc dỡ, chi phí lắp đặt, chạy thử (nếu có). Nguyên giá TSCĐ hữu hình xây dựng mới được hạch toán gồm hai phần: giá thành thực tế sản phẩm xây lắp và các chi phí lắp đặt, chạy thử theo thiết kế kỹ thuật quy định. Phân loại TSCĐ hữu hình tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Hà Do công ty có rất nhiều loại TSCĐ đa dạng với chức năng và công dụng khác nhau nên để thuận tiện cho công tác quản lý và hạch toán TSCĐ thì phân loại TSCĐ là vô cùng điều cần thiết.
Công ty TNHH thương mại Sơn Hà là một doanh nghiệp tư nhân, nguồn vốn được hình thành từ nguồn vốn góp. Thêm vào đó, đặc thù SXKD của công ty khá đơn giản, không có TSCĐHH thuê ngoài (thuê tài chính và thuê hoạt động). Do đó, TSCĐ hữu hình của công ty được phân loại theo hình thái SV:Trần Thị Quỳnh Trang 3 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán kiểm toán biểu hiện. Theo hình thức phân loại này, toàn bộ TSCĐHH của công ty được chia thành các nhóm sau: Nhà cửa, vật kiến trúc bao gồm những TSCĐ của công ty là những TSCĐ được hình thành sau quá trình thi công xây dựng như nhà trụ sở, nhà kho, nhà bếp, gara để xe Máy móc, thiết bị là toàn bộ các loại máy móc, thiết bị dùng trong hoạt động sản xuất - kinh doanh của công ty như máy móc chuyên dụng, thiết bị đặc thù của ngành như máy đầm, máy dùi… Phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn là các phương tiện vận tải như ô tô và các thiết bị truyền dẫn như hệ thống điện, nước, băng tải, đường ống… Phương tiện vận tải của công ty bao gồm ô tô Altis 5 chỗ, xe Uoat phục vụ nhu cầu của cán bộ, nhân viên của của công ty.
Thiết bị, dụng cụ quản lý bao gồm những thiết bị, dụng cụ phục vụ công tác quản lý hoạt động sản xuất - kinh doanh của công ty như máy photocopy, máy fax, thiết bị điện tử, dụng cụ đo lường và kiểm tra chất lượng, máy chiếu. Theo cách phân loại TSCĐ hữu hình theo hình thái biểu hiện, tình hình TSCĐ hữu hình của công ty được phản ánh trong bảng dưới đây: Biểu 1-1: Bảng thống kê TSCĐHH tại Công ty TNHH thương mại Sơn Hà tại 31/12/2016 STT Nhóm TSCĐ hữu hình Nguyên giá 1 Nhà cửa, vật kiến trúc 15.730 3 Phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn 12.000 4 Thiết bị, dụng cụ quản lí 11.530 Tổng TSCĐ hữu hình 52.500 Với cách phân loại TSCĐHH này đã giúp cho nhà quản lý có một cái nhìn tổng thể về cơ cấu TSCĐ của công ty. Đây cũng là căn cứ quan trọng để xây dựng phương hướng quản lý, sử dụng TSCĐ một cách hiệu quả hơn trong thời gian tới. Để thuận tiện cho việc quản lý và sử dụng TSCĐ, công ty tiến hành mã hóa TSCĐHH như sau: Kế toán đánh mã số TSCĐ theo quy ước gồm ký tự XXYYZZ.
Trong đó: + XX: Thể hiện kí hiệu loại TSCĐ. SV:Trần Thị Quỳnh Trang 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán kiểm toán + YY: Thể hiện số thứ tự của TSCĐ. + ZZ: Thể hiện số hiệu chi tiết của TSCĐ. Kí hiệu loại TS được thể hiện trong biểu 1-2 như sau: Biểu 1-2: Bảng phân loại TSCĐ hữu hình tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Hà STT Tên tài sản cố định Mã TSCĐ 1 Nhà cửa, vật kiến trúc NC 2 Máy móc, thiết bị MM 3 Phương tiện vận tải, truyền dẫn VT 4 Thiết bị, dụng cụ quản lý QL Biểu 1-3: Danh mục TSCĐ hữu hình tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Hà MÃ TSCĐ TÊN TÀI SẢN A Nhà cửa vật kiến trúc NC01 Nhà trụ sở NC02 Nhà kho 01 NC04 Nhà bếp NC05 Gara để xe 01 B Phương tiện vận tải a Xe con VT1 Xe ô tô UAZ - 469 VT2 Xe ô tô UAZ-31512-6 VT5 Xe ô tô HONDA VT8 Xe ô tô MAZDA-323 VT9 Xe ô tô FORD-LASER VT11 Xe 77K - 4714, UAZ - 469 Vt12 Xe Innova 7 chỗ b Xe ca VT12 Xe ca PAL672 VT13 Xe ca CA-11-47, TOYOTA c Xe vận tải VT14 X.Ben bê tông CA-11-09 VT15 X.tải thùng 29Z-1509, HYUNDAI VT16 X.tải ben ben 80K-1341 VT17 X.tải ben ben 80K-1342 SV:Trần Thị Quỳnh Trang 5 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán kiểm toán VT18 X.tải ben 80K-1344 B Máy móc thiết bị MM01 Máy kinh vỹ T100 MM02 trạm chộn bê tông BM60 MM03 Nén khí trạm chộn BM 60 10 HP MM04 cẩu tháp SCM C6018 MM05 Trạm chộn bê tông 60m3/h MM11 Trạm nghiền sàng 739-740 MM12 Lu tĩnh SAKAI MM13 Máy DEMAG Asphalt DF110 MM14 M.áy san KOMATSU MM15 Máy ủi Caterpillar MM16 Máy xúc lật Caterpillar MM22 Trạm nghiền sàng C Trạm nguồn điện QL3 Trạm biến thế 560KVA QL4 Máy photocopy QL5 Máy Fax 1.
Tình hình tăng, giảm tài sản cố định hữu hình tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Hà 1. Trường hợp tăng TSCĐ hữu hình TSCĐ hữu hình tại Công ty TNHH thương mại Sơn Hà chủ yếu là nhà cửa, vật kiến trúc được hình thành do công ty đầu tư, xây dựng, giao khoán thầu. Nguyên giá TSCĐHH đầu tư, xây dựng là giá thành thực tế của TSCĐHH tự xây dựng. Đối với TSCĐHH hình thành do đầu tư xây dựng theo phương thức giao thầu, nguyên giá là giá quyết toán công trình đầu tư xây dựng, các chi phí liên quan trực tiếp khác.
Ngoài ra, đối với các khoản chi phí phát sinh như: chi phí quản lý hành chính, chi phí sản xuất chung, chi phí lắp đặt, chạy thử… nếu không liên quan trực tiếp đến việc mua sắm, đưa TSCĐHH vào trạng thái sẵn sàng sử dụng thì không được tính vào nguyên giá TSCĐHH. Các TSCĐHH khác của công ty như máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn có thể tăng do mua sắm mới phục vụ cho hoạt động quản lý cũng như sản xuất - kinh doanh tại công ty. Nguyên giá TSCĐHH mua sắm mới bao gồm: giá thực tế phải trả (giá hoá đơn - các khoản giảm trừ), chi phí vận SV:Trần Thị Quỳnh Trang 6 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán kiểm toán chuyển bốc dỡ, chi phí khi đưa TSCĐHH vào trạng thái sẵn sàng sử dụng (chi phí lắp đặt, chạy thử), thuế và lệ phí trước bạ (nếu có). Đối với TSCĐHH tăng do kiểm kê phát hiện thừa, công ty tiến hành xác định nguyên nhân và có biện pháp, xử lý ghi sổ phù hợp với từng nguyên nhân.
Phương án xử lý cụ thể phụ thuộc vào quyết định của Ban Giám đốc. Các trường hợp tăng TSCĐ hữu hình khác như trao đổi TSCĐHH, nhận vốn góp bằng TSCĐHH, nhận TSCĐHH thuê tài chính, TSCĐHH tài trợ, biếu tặng thường không xảy ra trong Công ty TNHH Thương mại Sơn Hà 1. Trường hợp giảm TSCĐ hữu hình Qua nhiều năm sử dụng, khi TSCĐHH có dấu hiệu cũ hỏng, lạc hậu, không còn khả năng hoạt động phục vụ nhu cầu sản xuất – kinh doanh, công ty tiến hành thanh lý, nhượng bán các TSCĐHH này. Theo đó, kế toán tiến hành hạch toán giảm TSCĐHH của công ty.
Tương tự với trường hợp kiểm kê phát hiện thừa TSCĐHH, đối với các trường hợp TSCĐHH phát hiện thiếu trong quá trình kiểm kê, công ty xác định nguyên nhân của việc thiếu, mất, từ đó có biện pháp xử lý và hạch toán giảm TSCĐHH phù hợp. Tại Công ty TNHH thương mại Sơn Hà không xảy ra trường hợp TSCĐHH giảm do đánh giá lại tài sản (do công ty không thực hiện hoạt động tổ chức lại doanh nghiệp như chia tách, hợp nhất,. Các trường hợp giảm TSCĐHH khác như góp vốn đầu tư bằng TSCĐ, trả TSCĐ thuê tài chính hay trao đổi TSCĐ. hầu như không xuất hiện tại công ty.
Tổ chức quản lý tài sản cố định hữu hình trong Công ty TNHH Thương mại Sơn Hà TSCĐ hữu hình là một yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất – kinh doanh, vì vậy, việc quản lý TSCĐ hữu hình có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong công tác tổ chức quản lý. Tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Hà, việc ra quyết định đầu tư, quyết định thanh lý, nhượng bán, sửa chữa, sử dụng, bảo quản kiểm kê TSCĐ hữu hình được phân chia trách nhiệm đến từng cá nhân, bộ phận trong công ty. Cụ thể như sau: SV:Trần Thị Quỳnh Trang 7 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán kiểm toán Cuối năm tài chính, dựa vào tình hình sử dụng, hiện trạng của TSCĐ, Ban Giám đốc tiến hành lập kế hoạch mua sắm, sửa chữa, thay mới TSCĐHH để đáp ứng nhu cầu sản xuất – kinh doanh của công ty. Từ đó, Giám đốc ra quyết định đầu tư mua sắm, sửa chữa TSCĐHH cụ thể về số lượng, thời gian trong năm.
Căn cứ vào quyết định của Giám đốc, phòng Tài chính – kế hoạch thực hiện việc mua sắm, sửa chữa, nâng cấp TSCĐHH theo đúng kế hoạch đã lập. Cụ thể, nhân viên phòng Tài chính – kế toán tiến hành tìm kiếm nhà cung cấp, xem xét ký kết hợp đồng và nhập kho TSCĐHH.