Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khóa Luận Tốt Nghiệp LỜI NÓI ĐẦU Trong điều kiện kinh tế hiện nay, khi nƣớc ta chuyển từ mô hình kế hoạch hoá tập trung sang xây dựng nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc. Theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa, để có thể tồn tại và phát, các doanh nghiệp phải tự chủ trong hoạt động sản xuất kinh doanh và làm ăn có lãi. Muốn thực hiện điều đó cả doanh nghiệp không ngừng đổi mới, hoàn thiện bộ máy quản lý cải tiến cơ sở vật chất kỹ thuật, đầu tƣ cho việc áp dụng các tiến bộ khoa học và nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ công nhân viên và tăng cƣờng công tác hạch toán kinh tế. Sự chuyển đổi này đòi hỏi các doanh nghiệp phải tổ chức quản lý sản xuất, tự lấy thu bù chi và tiêu thụ sản phẩm nhƣ thế nào để đạt đƣợc hiệu quả cao.
Nhƣ ta đã biết thuế đã phát triển thành một hệ thống bao gồm nhiều luật thuế điều tiết hoạt động nhiều lĩnh vực khác nhau tạo nên khoản thu chủ yếu cho ngân sách. Vậy công tác thuế ở doanh nghiệp tốt đảm bảo cho ngân sách Nhà nƣớc, vì nhận rõ tầm quan trọng trong công tác đó em chọn đề tài: "Hoàn thiện công tác tổ chức kế toán thuế giá trị gia tăng tại Công ty TNHH TM VT Đức Thịnh". Nội dung của đề tài đề cập đến vấn tình hình phát triển của Công ty, thực tế về kế toán thuế giá trị gia tăng, nội dung đƣợc trình bầy cụ thể nhƣ sau: Chƣơng I: Lý luận chung về thuế giá trị gia tăng. Chƣơng II: Thực trạng kế toán nghiệp vụ thuế giá trị gia tăng tại Công ty TNHH TM VT Đức Thịnh.
Chƣơng III: Hoàn thiện kế toán nghiệp vụ thuế GTGT tại Công ty Đƣợc sự giúp đỡ nhiệt tình của Th.s Đồng Thị Nga và Cô Lan trong phòng kế toán Công ty TNHH TM VT Đức Thịnh, em đã hoàn thành chuyên đề này. Với kiến thức tích luỹ còn hạn chế, phạm vi đề tài rộng và thời gian thực tế chƣa nhiều nên bài khó tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận đƣợc sự góp ý, chỉ bảo, giúp đỡ của các thầy cô giáo, các anh chị trong phòng kế toán Công ty để chuyên đề của em đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn ! Sinh viên : Nguyễn Thị Thu Trang – Lớp QTL 302K 1 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khóa Luận Tốt Nghiệp PHẦN I LÍ LUẬN CHUNG VỀ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG I. Lí luận chung về thuế giá trị gia tăng: 1.
Khái niệm: Thuế gía trị gia tăng có nguồn gốc từ thuế doanh thu và Pháp là nƣớc đầu tiên trên thế giới ban hành Luật thuế giá trị gia tăng vào năm 1954. Thuế giá trị gia tăng theo tiếng Pháp gọi là: Taxe Sur La Valeur Tee ( viết tắt là TVA ). Tiếng Anh gọi là Value Added Tax ( viết tắt là VAT), dịch ra tiếng Việt là thuế gái trị gia tăng. Khai sinh từ nƣớc pháp, thuế giá trị gia tăng đã đƣợc áp dụng rộng rãi ở nhiều nƣớc trên thế giới.
Tính đến nay đã có khoảng 130 quốc gia trên thế giới áp dụng thuế giá trị gia tăng. Theo quy định của Luật thuế giá trị gia tăng thì thuế giá trị gia tăng là một loại thuế gián thu đánh trên khoảng giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lƣu thông đến tiêu dùng và đƣợc nộp vào Ngân sách Nhà nƣớc theo mức độ tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ. Vai trò của thuế giá trị gia tăng trong lƣu thông hàng hóa: Luật thuế doanh thu quy định doanh thu phát sinh là cơ sở để thực hiện chế độ thu nộp thuế. Do đó Nhà nƣớc đánh thuế trên toàn bộ doanh thu phát sinh của sản phẩm qua mỗi lần dịch chuyển từ khâu sản xuất, lƣu thông đến tiêu dùng.
Nếu các sản phẩm, hàng hóa chịu thuế càng qua nhiều khâu thì số thuế nhà nƣớc thu đƣợc cũng tăng thêm qua các khâu nên việc áp dụng thuế doanh thu dẫn đến tình trạng thuế thu trùng lặp đối với phần doanh thu đã chịu thuế ở công đoạn trƣớc. Điều đó mang tính bất hợp lí, tác động tiêu cực đến sản xuất và lƣu thông hàng hóa. Với tính ƣu điểm của thuế giá trị gia tăng là nhà nƣớc chỉ thu thuế đối với phần giá trị tăng thêm của các sản phẩm ở từng khâu sản xuất, lƣu thông mà không thu thuế đối với toàn bộ doanh thu phát sinh nhƣ mô hình thuế doanh thu. Cơ chế hoạt động của thuế giá trị gia tăng: Cơ sở của thuế giá trị gia tăng chính là phần giá trị tăng thêm của sản phẩm do cơ sở sản xuất, kinh doanh mới sáng tạo ra chƣa bị đánh thuế.
Nói cách khác cơ sở của thuế giá trị gia tăng là khoản chênh lệch giũa giá mua và giá bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ. Do đó cơ chế hoạt động của thuế giá trị gia tăng đƣợc hoạt động nhƣ sau: - Một trong những nguyên tắc cơ bản của thuế giá trị gia tăng là sản phẩm, hàng hóa dù qua nhiều khâu hay ít khâu từ sản xuất đến tiêu dùng đều chịu thuế nhƣ nhau. - Thuế giá trị gia tăng có điểm cơ bản khác với thuế doanh thu là chỉ có ngƣời bán hàng hóa, dịch vụ lần đầu phải nộp thuế giá trị gia tăng trên toàn bộ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ. Còn ngƣời bán Sinh viên : Nguyễn Thị Thu Trang – Lớp QTL 302K 2 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khóa Luận Tốt Nghiệp hàng hóa dịch vụ ở các khâu tiếp theo đối với hàng hóa, dịch vụ đó, chỉ phải nộp thuế trên phần giá trị tăng thêm.
- Thuế giá trị gia tăng không chịu ảnh hƣởng bởi kết quả sản xuất kinh doanh của đối tƣợng nộp thuế, không phải là yếu tố của chi phí mà đơn thuần là một khoản đƣợc cộng thêm vào giá bán của đối tƣợng cung cấp hàng hoá, dịch vụ. - Thuế giá trị gia tăng do ngƣời tiêu dùng chịu nhƣng không phải do ngƣời tiêu dùng trực tiếp nộp mà là do ngƣời bán sản phẩm (dịch vụ) nộp thay vào kho bạc Nhà nƣớc, do trong giá bán hàng hoá (dịch vụ) có cả thuế giá trị gia tăng. Vai trò của thuế giá trị gia tăng trong quản lý Nhà nƣớc về kinh tế Thuế là công cụ rất quan trọng để Nhà nƣớc thực hiện chức năng quản lý vĩ mô đối với nền kinh tế. Nền kinh tế nƣớc ta đang trong quá trình vận hành theo cơ chế thị trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc, do đó thuế giá trị gia tăng có vai trò rất quan trọng và đƣợc thể hiện nhƣ sau: - Thuế giá trị gia tăng thuộc loại thuế gián thu và đƣợc áp dụng rộng rãi đối với mọi tổ chức, cá nhân có tiêu dùng sản phẩm hàng hoá hoạc đƣợc cung ứng dịch vụ, nên tạo đƣợc nguồn thu lớn và tƣơng đối ổn định cho ngân sách Nhà nƣớc.
- Thuế tính trên giá bán hàng hoá, dịch vụ nên không phải đi sâu xem xét, phân tích về tính hợp lý, hợp lệ của các khoản chi phí, làm cho việc tổ chức quản lý tƣơng đối dễ dàng hơn các loại thuế trực thu. - Đối với hàng xuất khẩu không những không nộp thuế giá trị gia tăng mà còn đƣợc khấu trừ hoặc đƣợc hoàn lại số thuế giá trị gia tăng đầu vào nên có tác dụng giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, đẩy mạnh xuất khẩu, tạo điều kiện cho hàng xuất khẩu có thể cạnh tranh thuận lợi trên thị trƣờng quốc tế. - Thuế giá trị gia tăng cùng với thuế nhập khẩu làm tăng giá vốn đối với hàng nhập khẩu, có tác dụng tích cực bảo hộ sản xuất kinh doanh hàng nội địa. - Tạo điều kiện thuận lợi cho việc chống thất thu thuế đạt hiệu quả cao.
Tuy vậy, ở khâu bán lẻ cuối cùng giá trị tăng thêm thƣờng không lớn, số thuế thu ở khâu này không nhiều. - Thuế giá trị gia tăng thƣờng có ít thuế suất, bảo đảm sự đơn giản, rõ ràng. - Nâng cao tính tự giác trong việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của ngƣời nộp thuế. Việc kiểm tra thuế giá trị gia tăng cũng có mặt thuận lợi vì đã buộc ngƣời mua, ngƣời bán phải nộp và lƣu trữ Sinh viên : Nguyễn Thị Thu Trang – Lớp QTL 302K 3 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khóa Luận Tốt Nghiệp chứng từ, hoá đơn đầy đủ nên việc thu thƣế tƣơng đối sát với hoạt động kinh doanh, từ đó tập trung đƣợc nguồn thu thuế giá trị gia tăng vào Ngân sách Nhà nƣớc ngay từ khâu sản xuất và thu thuế ở khâu sau, còn kiểm tra đƣợc việc tính thuế, nộp thuế ở khâu trƣớc nên hạn chế đƣợc thất thu về thuế.
- Tăng cƣờng công tác hạch toán kế toán và thúc đẩy việc mua bán hàng hoá có hoá đơn chứng từ, việc tính thuế đầu ra đƣợc khấu trừ tính thuế đầu vào là biện pháp kinh tế góp phần thúc đẩy cả ngƣời mua và ngƣời bán cùng thực hiện tốt hơn chế độ hoá đơn, chứng từ. - Việc khấu trừ thuế đã nộp ở đầu vào còn có tác dụng khuyến khích hiện đại hoá, chuyên môn hoá sản xuất, tăng cƣờng đầu tƣ mua sắm trang thiết bị mới để hạ giá thành sản phẩm. - Thuế giá trị gia tăng đƣợc ban hành gắn liền với việc sửa đổi, bổ sung một số loại thuế khác nhƣ: thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu,.góp phần làm cho hệ thống chính sách thuế của Việt Nam ngày càng hoàn thiện, phù hợp với sự vận động và phát triển của nền kinh tế thị trƣờng, tƣơng đồng với hệ thống thuế trong khu vực và trên thế giới, góp phần đẩy mạnh việc mở rộng hợp tác kinh tế vầ thu hút vốn đầu tƣ nƣớc ngoài vào Việt Nam. Nhìn chung trong các loại thuế gián thu, thuế giá trị gia tăng đƣợc coi là phƣơng pháp thu tiến bộ nhất hiện nay, đƣợc đánh giá cao do đạt đƣợc các mục tiêu lớn của chính sách thuế, nhƣ tạo đƣợc nguồn thu lớn cho Ngân sách Nhà nƣớc, đơn giản, trung lập.
Các quy định của thuế giá trị gia tăng 1. Đối tƣợng chịu thuế Đối tƣợng chịu thuế giá trị gia tăng ( GTGT ) là hàng hoá, dịch vụ dùng cho sản xuất kinh doanh à tiêu dùng ở thị trƣờng Việt Nam (bao gồm cả hàng hoá, dịch vụ mua của tổ chức, cá nhân ở nƣớc ngoài), trừ các đối tƣợng không chịu thuế GTGT nêu tại Mục II, Phần A Thông tƣ số 129/2008/TT-BTC ngày 6 tháng 12 năm 2008 của Bộ trƣởng Bộ tài chính.
