Nghiên cứu hoàn thiện cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể

Chuyên khảo phân tích Hoàn thiện cơ chế quản lý thuế gtgt đối với hộ kinh doanh cá thể qua khảo sát thực tiễn trên địa, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Nguyen Xuan Dung
• Người hướng dẫn: PGS. Dang Van Thang
• Trường học: Truong Dai Hoc Kinh Te Quoc Dan
• Chuyên ngành: Kinh Te Chinh Tri
• Đề tài: Hoàn Thiện Cơ Chế Quản Lý Thuế GTGT Đối Với Hộ Kinh Doanh Cá Thể Tại Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
• Loại tài liệu: luan van thac sy
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THUẾ GTGT VÀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ THUẾ GTGT ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ
• 1.1. Tổng quan về thuế, thuế GTGT và cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể
• 1.2. Khái niệm về thuế và phân loại thuế
• 1.3. Thuế GTGT: Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế GTGT
• 1.4. Cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể. Nội dung, các nhân tố ảnh hưởng và sự cần thiết hoàn thiện cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể
• 1.4.1. Nội dung cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể
• 1.4.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoàn thiện cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể
• 1.4.3. Sự cần thiết hoàn thiện cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể
• 1.5. Kinh nghiệm hoàn thiện cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể ở một số quốc gia và địa phương trong nước - Bài học kinh nghiệm được rút ra đối với quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
• 1.5.1. Kinh nghiệm quốc tế và trong nước
• 1.5.2. Bài học kinh nghiệm về cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn quận Hoàn Kiếm - Hà Nội
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CƠ CHẾ QUẢN LÝ THUẾ GTGT ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HOÀN KIẾM - HÀ NỘI
• 2.1. Quá trình thực hiện quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể tại Chi cục thuế Quận Hoàn Kiếm - Hà Nội
• 2.2. Khái quát một số đặc điểm cơ bản về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận Hoàn Kiếm - Hà Nội
• 2.3. Quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn quận Hoàn Kiếm
• 2.4. Thực trạng quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể tại Chi cục thuế quận Hoàn Kiếm - Hà Nội
• 2.4.1. Thực hiện Luật thuế GTGT và các chính sách thuế GTGT. Hoạt động của bộ máy quản lý Chi cục thuế quận Hoàn Kiếm - Hà Nội
• 2.4.2. Quy trình thực hiện quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể
• 2.4.3. Công tác kiểm tra quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn quận Hoàn Kiếm
• 2.5. Đánh giá thực trạng cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn quận Hoàn Kiếm - Hà Nội
• 2.6. Những thành tựu đạt được
• 2.7. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân những tồn tại, hạn chế của cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ THUẾ GTGT ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể
• 3.1.1. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước đến 2020
• 3.1.2. Chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011-2020
• 3.1.3. Những quan điểm định hướng làm căn cứ đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý thuế GTGT nói chung và quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể nói chung
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể
• 3.2.1. Hoàn thiện chính sách thuế GTGT
• 3.2.2. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy quản lý thuế
• 3.2.3. Hoàn thiện quy trình quản lý thuế GTGT
• 3.2.4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra
• 3.2.4.1. Đối với Nhà Nước
• 3.2.4.2. Đối với Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế
• 3.2.4.3. Đối với chính quyền địa phương các cấp và các cơ quan, đoàn thể có liên quan
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Thuế GTGT và Quản Lý Thuế Hộ Kinh Doanh

Thuế GTGT đóng vai trò quan trọng trong hệ thống thuế của Việt Nam, đặc biệt đối với hộ kinh doanh cá thể. Đây là nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước, đồng thời là công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô. Việc quản lý thuế GTGT hiệu quả đối với hộ kinh doanh giúp đảm bảo công bằng, minh bạch và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh. Tuy nhiên, công tác này còn nhiều thách thức, đòi hỏi sự hoàn thiện liên tục để phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế. Theo báo cáo chiến lược phát triển kinh tế xã hội năm 2011-2020 của Ban chấp hành Trung Ương khóa X tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã khẳng định: “.tiếp tục hoàn thiện chính sách và hệ thống thuế”.

1.1. Khái niệm và vai trò của thuế GTGT trong nền kinh tế

Thuế GTGT là thuế gián thu, tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ trong quá trình sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Vai trò của thuế GTGT rất quan trọng, vừa đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, vừa là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế, thực hiện công bằng xã hội. Luật thuế GTGT được áp dụng tại Việt Nam từ năm 1999 và đóng vai trò quan trọng trong hệ thống chính sách thuế, là một nguồn thu lớn của NSNN.

1.2. Đặc điểm của hộ kinh doanh cá thể và ảnh hưởng đến quản lý thuế

Hộ kinh doanh cá thể có đặc điểm là quy mô nhỏ, hoạt động kinh doanh đa dạng, trình độ quản lý còn hạn chế. Điều này gây khó khăn cho công tác quản lý thuế, đặc biệt là việc xác định doanh thu, chi phí và giá trị gia tăng. Cần có các giải pháp quản lý thuế phù hợp với đặc thù của hộ kinh doanh để đảm bảo hiệu quả và công bằng.

II. Thực Trạng Quản Lý Thuế GTGT Hộ Kinh Doanh Hoàn Kiếm

Quận Hoàn Kiếm là trung tâm kinh tế, văn hóa của Hà Nội, tập trung nhiều hộ kinh doanh cá thể. Công tác quản lý thuế GTGT tại đây có những đặc thù riêng, đòi hỏi sự linh hoạt và hiệu quả. Chi cục Thuế Hoàn Kiếm đã triển khai nhiều biện pháp để nâng cao hiệu quả quản lý thuế, tuy nhiên vẫn còn tồn tại những hạn chế cần khắc phục. Cần đánh giá khách quan thực trạng để đưa ra các giải pháp phù hợp. Theo số liệu thống kê, số thu thuế từ khu vực hộ kinh doanh cá thể tại Chi cục thuế Quận Hoàn Kiếm (từ 2005 đến năm 2010) có sự biến động, cho thấy sự cần thiết phải có các giải pháp quản lý hiệu quả hơn.

2.1. Quy trình quản lý thuế GTGT hiện hành tại Chi cục Thuế Hoàn Kiếm

Quy trình quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh tại Chi cục Thuế Hoàn Kiếm bao gồm các bước: đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế, kiểm tra, thanh tra thuế. Quy trình này đã được chuẩn hóa, tuy nhiên vẫn còn một số khâu chưa thực sự hiệu quả, gây khó khăn cho cả cơ quan thuế và người nộp thuế. Cần rà soát, cải tiến quy trình để đơn giản hóa thủ tục, giảm thiểu chi phí tuân thủ.

2.2. Đánh giá hiệu quả công tác kiểm tra thanh tra thuế GTGT

Công tác kiểm tra, thanh tra thuế GTGT đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế. Tuy nhiên, hiệu quả của công tác này còn hạn chế do nguồn lực còn thiếu, trình độ cán bộ còn chưa đồng đều. Cần tăng cường đầu tư cho công tác kiểm tra, thanh tra, nâng cao năng lực cán bộ để đảm bảo tính răn đe và phòng ngừa.

2.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế GTGT

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế GTGT đã mang lại những kết quả tích cực, giúp giảm thiểu thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả công việc. Tuy nhiên, mức độ ứng dụng còn chưa đồng đều, đặc biệt là đối với hộ kinh doanh nhỏ. Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, cung cấp các dịch vụ hỗ trợ trực tuyến để tạo thuận lợi cho người nộp thuế.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Thuế GTGT Hộ Kinh Doanh

Để hoàn thiện cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể tại quận Hoàn Kiếm, cần có các giải pháp đồng bộ, toàn diện, tập trung vào cải cách chính sách, nâng cao năng lực quản lý và tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan. Các giải pháp cần đảm bảo tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế và hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống thuế công bằng, hiệu quả. Luan van da de xuat phuong hudng, giai phap co tinh kha thi nham hoan thien co che quan ly GTGT doi voi ho kinh doanh ca the.

3.1. Cải cách chính sách thuế GTGT phù hợp với hộ kinh doanh

Chính sách thuế GTGT cần được cải cách theo hướng đơn giản, minh bạch, dễ hiểu, dễ thực hiện. Cần nghiên cứu, điều chỉnh mức doanh thu chịu thuế GTGT, phương pháp tính thuế, thủ tục kê khai, nộp thuế để phù hợp với đặc thù của hộ kinh doanh. Đồng thời, cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách để nâng cao nhận thức của người nộp thuế.

3.2. Nâng cao năng lực quản lý thuế của cơ quan thuế

Cơ quan thuế cần nâng cao năng lực quản lý thuế thông qua việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, trang bị cơ sở vật chất, ứng dụng công nghệ thông tin. Cần xây dựng đội ngũ cán bộ thuế có trình độ chuyên môn cao, phẩm chất đạo đức tốt, có khả năng giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tế. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của cán bộ thuế để phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực.

3.3. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng

Cần tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan thuế với các cơ quan chức năng khác như: cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan quản lý thị trường, chính quyền địa phương trong việc quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh. Sự phối hợp chặt chẽ sẽ giúp cơ quan thuế nắm bắt thông tin kịp thời, chính xác, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Quản Lý Thuế

Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể tại quận Hoàn Kiếm. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách, giải pháp cụ thể, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế và tăng thu ngân sách nhà nước. Luan van da phan tich mot so van de ca ban ve thue, thue GTGT va quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh cd the va kinh nghiem d mot so quoc gia, kinh nghiem d dia phicang trong mcdc.

4.1. Đề xuất mô hình quản lý thuế GTGT hiệu quả cho Hoàn Kiếm

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đề xuất mô hình quản lý thuế GTGT hiệu quả cho quận Hoàn Kiếm, bao gồm các yếu tố: chính sách thuế phù hợp, quy trình quản lý thuế khoa học, đội ngũ cán bộ thuế chuyên nghiệp, ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Mô hình này cần được thử nghiệm, đánh giá và điều chỉnh để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

4.2. Khuyến nghị chính sách và giải pháp cụ thể

Nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị chính sách và giải pháp cụ thể, bao gồm: sửa đổi, bổ sung Luật Thuế GTGT, ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết, tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật thuế, nâng cao năng lực cán bộ thuế, đầu tư cơ sở vật chất, ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường kiểm tra, thanh tra thuế. Các khuyến nghị này cần được xem xét, áp dụng trong thực tế để nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

V. Kết Luận và Tầm Nhìn Tương Lai Quản Lý Thuế GTGT

Hoàn thiện cơ chế quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực của cả cơ quan thuế, người nộp thuế và các bên liên quan. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá và điều chỉnh các chính sách, giải pháp để phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế và yêu cầu quản lý thuế. Luan van khong tranh khoi nhung sai sot, han che. Tac gia kinh mong cac Thay giao, Co giao co y kien dong gop de luan van duqc hoan thien hon.

5.1. Tóm tắt những kết quả chính của nghiên cứu

Nghiên cứu đã phân tích thực trạng quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể tại quận Hoàn Kiếm, chỉ ra những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân. Đồng thời, nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý thuế, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế và tăng thu ngân sách nhà nước.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo và khuyến nghị

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thuế GTGT đối với hộ kinh doanh cá thể, đặc biệt là yếu tố văn hóa, xã hội và trình độ dân trí. Đồng thời, cần nghiên cứu các mô hình quản lý thuế tiên tiến của các nước trên thế giới để áp dụng vào điều kiện thực tế của Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực kinh tế cá thể đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, với hơn 1,6 triệu hộ kinh doanh trên toàn quốc và đóng góp ước tính khoảng 13% vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Tại thủ đô Hà Nội, quận Hoàn Kiếm là trung tâm thương mại và dịch vụ sôi động với hơn 14.000 hộ kinh doanh cá thể đang hoạt động đa dạng trên nhiều ngành nghề. Tuy nhiên, công tác quản lý thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với khu vực này sau hơn 10 năm thực hiện kể từ ngày 01/01/1999 vẫn còn nhiều bất cập, tình trạng thất thu thuế diễn ra phổ biến và gây thất thoát đáng kể cho ngân sách nhà nước.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của cơ chế quản lý thuế GTGT đối với khu vực hộ kinh doanh cá thể. Mục tiêu trọng tâm là hệ thống hóa cơ sở lý luận về thuế GTGT, đánh giá thực trạng thu nộp và bộ máy quản lý tại Chi cục Thuế quận Hoàn Kiếm giai đoạn 2005 - 2010, từ đó chỉ ra những nguyên nhân gây thất thu và đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện đến năm 2020.

Phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể trên địa bàn quận Hoàn Kiếm trong khoảng thời gian từ năm 2007 đến năm 2011, kế thừa các dữ liệu thống kê từ năm 2005. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc đưa ra căn cứ vững chắc nhằm gia tăng tỷ lệ thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước, đồng thời giảm thiểu chi phí quản lý hành chính cho ngành thuế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết thuế gián thu và tính trung lập kinh tế của thuế GTGT, khẳng định đây là sắc thuế tiêu dùng nhiều giai đoạn không trùng lắp nhằm tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách. Bên cạnh đó, luận văn vận dụng lý thuyết quản lý nhà nước về kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và mô hình tuân thủ thuế tự nguyện (Tax Compliance Model) của cơ quan thuế hiện đại.

Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

1. Thuế giá trị gia tăng: Khoản thuế gián thu tính trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.
2. Hộ kinh doanh cá thể: Thực thể kinh doanh do một cá nhân, nhóm người hoặc hộ gia đình làm chủ, sử dụng không quá 10 lao động và chịu trách nhiệm vô hạn theo Nghị định 43/2010/NĐ-CP.
3. Cơ chế quản lý thuế GTGT: Hệ thống đồng bộ các quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ, bộ máy thực thi và phương thức giám sát nghĩa vụ thuế.
4. Mức độ tuân thủ của người nộp thuế: Sự chấp hành tự giác các nghĩa vụ đăng ký, kê khai, tính thuế và nộp thuế theo luật định.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp phương pháp lịch sử và phương pháp logic, kết hợp phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê so sánh và tiếp cận hệ thống. Nguồn dữ liệu thứ cấp được khai thác từ hệ thống báo cáo thu ngân sách, số liệu quản lý của Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, Cục Thuế thành phố Hà Nội và Chi cục Thuế quận Hoàn Kiếm trong giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2010, bao quát hơn 14.000 hồ sơ hộ kinh doanh và 8 bảng biểu tổng hợp chuyên sâu.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn sâu 25 chuyên gia và cán bộ thuế giàu kinh nghiệm quản lý địa bàn. Cỡ mẫu khảo sát thực địa bao gồm 100% các đội thuế liên phường và đội thuế chợ trên địa bàn quận Hoàn Kiếm. Phương pháp chọn mẫu định mức kết hợp phân tầng theo nhóm ngành hàng (thương nghiệp, dịch vụ ăn uống, gia công sản xuất) được áp dụng nhằm phản ánh chính xác cấu trúc kinh tế đặc thù của khu vực đô thị cổ và trung tâm thương mại.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô hộ kinh doanh tăng trưởng nhanh nhưng tỷ lệ đăng ký thuế chính thức còn thấp. Khảo sát thực tế cho thấy trong tổng số hộ kinh doanh, chỉ có khoảng 30% số hộ thực hiện đăng ký kinh doanh đầy đủ, 30% chưa hoàn thiện đăng ký và có tới 40% hộ kinh doanh không thực hiện thủ tục đăng ký. Điều này tạo ra lỗ hổng lớn trong việc quản lý doanh thu thực tế, dẫn đến nguy cơ thất thoát nguồn thu ước tính từ 30% đến 40% so với tiềm năng.

Thứ hai, phương pháp tính thuế còn mang nặng tính áp đặt thủ công. Phương pháp khoán thuế chiếm hơn 85% tổng số hộ kinh doanh trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, trong khi các phương pháp tính thuế theo kê khai (khấu trừ hoặc trực tiếp trên doanh thu) chỉ chiếm dưới 15%. Doanh thu khoán thường được ấn định thấp hơn doanh số thực tế từ 20% đến 35% do cơ quan thuế thiếu công cụ xác minh dòng tiền và hàng hóa mua vào.

Thứ ba, rủi ro quản lý nợ thuế và gian lận thương mại kéo dài. Thói quen thanh toán bằng tiền mặt chiếm trên 90% giao dịch giữa hộ kinh doanh và người tiêu dùng, triệt tiêu tính năng tự kiểm soát của hóa đơn GTGT. Tỷ lệ nợ đọng thuế quá hạn 90 ngày tại Chi cục Thuế quận Hoàn Kiếm vẫn duy trì ở mức khoảng 8% đến 12% tổng số nợ thuế hàng năm, gây khó khăn cho công tác cưỡng chế thu hồi.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ sự bất cập trong chính sách thuế khi chưa thiết lập ngưỡng doanh thu tối thiểu chịu thuế GTGT phù hợp với thông lệ quốc tế, dẫn đến tình trạng áp dụng bình quân cho mọi quy mô hộ. Trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ thuế tại các đội liên phường chưa đồng đều, trung bình một cán bộ phải theo dõi từ 150 đến 200 hộ kinh doanh, tạo áp lực lớn lên khâu thanh tra và kiểm tra.

Hệ thống dữ liệu của luận văn được trực quan hóa qua 8 bảng số liệu và sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy. Các bảng thống kê phân loại hộ kinh doanh theo ngành nghề từ năm 2005 đến năm 2010 phản ánh rõ nét: nhóm ngành thương mại - dịch vụ chiếm trên 70% số thu ngân sách từ kinh tế cá thể của quận, nhưng mức độ tăng trưởng số thu bình quân hàng năm chỉ đạt khoảng 10% đến 12%, chưa tương xứng với tốc độ tăng trưởng kinh tế đô thị trên 15%/năm trong cùng kỳ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện chính sách và thể chế quản lý thuế GTGT. Kiến nghị Quốc hội và Bộ Tài chính xây dựng ngưỡng doanh thu miễn chịu thuế GTGT đối với các hộ kinh doanh quy mô siêu nhỏ (dưới 100 triệu đồng/năm), tập trung nguồn lực quản lý vào nhóm hộ có doanh thu lớn; đơn giản hóa các thủ tục miễn giảm thuế nhằm giảm thiểu thời gian thực hiện thủ tục hành chính thuế xuống dưới 30 giờ/năm giai đoạn 2015 - 2020.

Thứ hai, hiện đại hóa bộ máy và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Thực hiện mục tiêu theo Quyết định 732/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, nâng cấp phần mềm quản lý thuế tích hợp, phấn đấu đạt 100% hồ sơ hộ kinh doanh được số hóa và quản lý tập trung trên cơ sở dữ liệu điện tử của Chi cục Thuế Hoàn Kiếm trước năm 2018.

Thứ ba, chuẩn hóa quy trình ủy nhiệm thu và hạn chế thanh toán tiền mặt. Mở rộng ủy nhiệm thu qua hệ thống ngân hàng thương mại và kho bạc nhà nước, áp dụng hóa đơn điện tử từng bước thay thế hóa đơn giấy, hướng tới mục tiêu giảm tỷ trọng thanh toán tiền mặt tại các hộ kinh doanh xuống dưới 50% vào năm 2020; siết chặt quy trình cưỡng chế nợ quá hạn 90 ngày.

Thứ tư, tăng cường thanh tra, kiểm tra và cơ chế phối hợp liên ngành. Thiết lập quy chế phối hợp định kỳ giữa Chi cục Thuế với Ủy ban nhân dân các phường, Công an kinh tế và Hội đồng tư vấn thuế xã, phường; tiến hành kiểm tra đột xuất đối với ít nhất 20% số hộ kinh doanh có nghi vấn kê khai sai doanh thu khoán hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Các chuyên viên tại Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế và Vụ Chính sách thuế có thể sử dụng các luận cứ thực tiễn để sửa đổi Luật Thuế GTGT và Luật Quản lý thuế.
2. Ban lãnh đạo và cán bộ tại các Chi cục Thuế: Tài liệu cung cấp giải pháp thực tế để cải tiến quy trình quản lý hộ kinh doanh, thiết lập chỉ tiêu phân loại mức độ tuân thủ và nâng cao hiệu quả các đội thuế liên phường/chợ.
3. Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Nguồn tài liệu học thuật giá trị thuộc chuyên ngành Kinh tế chính trị và Tài chính công, phục vụ biên soạn bài giảng, viết luận án hoặc phát triển các đề tài liên quan đến chính sách thuế.
4. Hiệp hội doanh nghiệp và các chủ hộ kinh doanh: Hỗ trợ nắm bắt rõ quy định pháp luật về nghĩa vụ kê khai, các phương pháp tính thuế GTGT và quyền lợi hợp pháp khi thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao phương pháp khoán vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong quản lý thuế hộ kinh doanh? Đa số hộ kinh doanh cá thể có quy mô nhỏ lẻ, trình độ ghi chép sổ sách hạn chế và không mở tài khoản ngân hàng riêng. Việc áp dụng phương pháp khoán (chiếm hơn 85% tại địa bàn nghiên cứu) giúp cơ quan thuế giảm tải chi phí quản lý hành chính, dù phương pháp này dễ dẫn đến thất thu ngân sách do tính toán doanh thu chưa sát thực tế.

Giao dịch bằng tiền mặt ảnh hưởng thế nào đến việc thất thu thuế GTGT? Hơn 90% giao dịch của hộ kinh doanh với người tiêu dùng được thực hiện bằng tiền mặt mà không xuất hóa đơn chứng từ. Cơ quan thuế không có căn cứ đối chiếu dòng tiền vào - ra, tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh che giấu doanh thu thực, gây khó khăn cho việc áp dụng phương pháp khấu trừ thuế chuẩn xác.

Sau bao lâu không nộp thuế thì hộ kinh doanh bị áp dụng biện pháp cưỡng chế? Theo quy định của Luật Quản lý thuế, sau 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp thuế ghi trên thông báo mà hộ kinh doanh không thực hiện nghĩa vụ nộp tiền thuế và tiền phạt chậm nộp vào ngân sách nhà nước, cơ quan thuế sẽ ban hành quyết định cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế.

Chiến lược cải cách thuế theo Quyết định 732/QĐ-TTg đặt ra yêu cầu gì đối với quản lý thuế hộ kinh doanh? Quyết định 732/QĐ-TTg giai đoạn 2011 - 2020 yêu cầu xây dựng hệ thống thuế đồng bộ, minh bạch, đơn giản và phù hợp với thông lệ quốc tế. Ngành thuế phải đẩy mạnh chuyển đổi sang cơ chế người nộp thuế tự khai, tự nộp, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin và nâng cao tính liêm chính của cán bộ thuế.

Luận văn đề xuất giải pháp gì để việc xác định doanh thu khoán trở nên công bằng hơn? Nghiên cứu đề xuất phối hợp chặt chẽ với Hội đồng tư vấn thuế cấp phường để khảo sát lại doanh thu theo định kỳ 6 tháng; công khai niêm yết mức thuế dự kiến của 100% các hộ trên cùng tuyến phố để nhân dân giám sát chéo, hạn chế tối đa sự thỏa hiệp tiêu cực giữa cán bộ thuế và hộ kinh doanh.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc cơ sở lý luận về thuế GTGT và khẳng định tính tất yếu của việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế đối với hơn 1,6 triệu hộ kinh doanh cá thể.
• Khảo sát thực tiễn tại quận Hoàn Kiếm giai đoạn 2005 - 2010 đã làm sáng tỏ 3 hạn chế trọng yếu: tỷ lệ đăng ký thuế thấp, phụ thuộc quá mức vào phương pháp khoán thủ công và thất thu lớn do giao dịch tiền mặt.
• Công trình đóng góp hệ thống giải pháp đồng bộ 4 nhóm nội dung: hoàn thiện khung pháp lý ngưỡng doanh thu, số hóa dữ liệu quản lý, đổi mới phương thức thu nộp qua ngân hàng và tăng cường giám sát liên ngành.
• Lộ trình thực hiện các khuyến nghị được định hướng xuyên suốt theo Chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011 - 2020 nhằm xây dựng nền quản trị thuế minh bạch, hiện đại và công bằng xã hội.
• Nghiên cứu là nguồn tài liệu tham khảo thiết thực cho các cơ quan thuế địa phương trong nỗ lực hiện đại hóa công tác thu ngân sách và hỗ trợ người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ công dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN ■ ■ ------------ 0DBdQIg8G8------------- NGUYEN XUAN DUNG DAI HQC KTQD TT. THdNG TN THU VItN PHONG LUAN AN ■ TU Ll|U HOAN THIEN CO CHE QUAN LY THUE GTGT DOI VO HO KINH DOANH CA THE (QUA KhAo SAT THUC TifN TREN DIA BAN QUAN HOAN KiEM - HA NOI) CHUYfiN NGANH: KINH Tfi' CHINH TRI LUAN VAN THAC SY KINH TE • • NgUOi htfdng dan khoa hoc: PGS. DANG VAN THANG HA NOI, NAM 2011 I.O'I CAM DOAN Toi xin cam doan day la cong trinh nghien cuu doc lap cua toi. Cac so lieu duoc neu trong luan van la trung thuc va co trich nguon.

Ket qua nghien cum trong luan van la trung thuc va chua duoc cong bo trong bat ky cong trinh nghien cuu nao. Ha noi, ngay thang 12 nam 2011 rw-, r •A i w Tac gia luan van Nguyen Xuan Dung MUC • LUC • LOI CAM DOAN MUC LUC DANH MUC CAC CHU VIET TAT DANH MUC BANG BIEU, SO DO TOM TAT LUAN VAN MO DAU.1 CHLTONG 1: NHiTNG VAN DE CO BAN VE THUE GTGT VA CO CHE QUAN LY THUE GTGT DOI VOI HO KINH DOANH CA THE.1 Tong quan ve thue, thue GTGT va co’ che quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the.1 Khai niem ve thue va each phan loai thue.2 Thue GTGT: Khai niem, dac diem va vai trd cua thue GTGT.3 Ca che quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the. Noi dung, cac nhan to anh huong va su’ can thiet hoan thien co’ che quan ly thue GTGT doi vol ho kinh doanh ca the. Noi dung co che quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the.2 Cac nhan to anh huong den hoan thien co che quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the.3 Su can thiet hoan thien co che quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the.3 Kinh nghiem hoan thien co’ che quan ly thue GTGT doi voi ho kinh •> r r doanh ca the d mot so quoc gia va dia phu-ong trong nuoc - Bai hoc kinh nghiem duoc rut ra doi vdi quan Hoan Kiem, Ha Noi.Kinh nghiem quoc te va trong nude.2 Bai hoc kinh nghiem ve co che quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the tren dia ban quan Hoan Kiem - Ha Noi.

40 CHUONG 2: TIHJC TRANG CO CHE QUAN LY THUE GTGT. 42 DOI VOI HO KINH DOANH CA THE TREN DIA BAN. 42 QUAN HOAN KIEM - HA NOI.1 Qua trinh thuc hien quan ly thue GTGT doi von ho kinh doanh ca the tai Chi cue thue Quan Hoan Kiem - Ha Noi.1 Khai quat mot so dac diem co ban ve dieu kien tu nhien, kinh te - xa hoi quan Hoan Kiem - Ha Noi.2 Quan ly thue doi vdi ho kinh doanh ca the tren dia ban quan Hoan Kiem 43 2.2 Thye trang quan ly thue GTGT doi vol ho kinh doanh ca the tai Chi cue thue quan Hoan Kiem - Ha Noi.1 Thuc hien Luat thue GTGT va cac chinh sach thue GTGT. Hoat dong cua bo may quan ly Chi cue thue quan Hoan Kiem- Ha Noi.3 Quy trinh thuc hien quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the.4 Cong tac kiem tra quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the tren dia ban quan Hoan Kiem.

Danh gia thuc trang co- che quan ly thue GTGT doi voi ho kinh doanh ca the tren dia ban quan Hoan Kiem - Ha Noi. Nhung thanh tuu dat duoc.2 Ton tai, han che va nguyen nhan nhung tdn tai, han che cua co che quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the. 72 CHIT0NG 3: PHUONG HUONG VA GIAI PHAP HOAN THIEN CO CHE QUAN LY THUE GTGT DOI VOI HO KINH DOANH CA THE. Phuong huong hoan thien co’ che quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the.1 Muc tieu phat trien kinh te - xa hoi cua dat nude den 2020.2 Chien luoc cai each he thong thue giai doan 2011-2020.3 Nhung quan diem dinh hudng lam can cu de xuat cac giai phap hoan thien co che quan ly thue GTGT noi chung va quan ly thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the noi chung.2 Giai phap hoan thien co’ che quan ly thue GTGT doi voi ho kinh doanh ca the.1 Hoan thien chinh sach thue GTGT.2 Nang cao hieu luc, hieu qua cua bo may quan ly thue.3 Hoan thien quy trinh quan ly thue GTGT.4 Tang cudng cong tac thanh tra, kiem tra.1 Doi vdi Nha Nude.2 Doi vdi Bo Tai chinh, Tong cue Thue.3 Doi vdi chinh quyen dia phuong cac cap va cac co quan, doan the cd lien quan.

106 DANH MUC TAI LIEU THAM KHAO. 108 DANH MUC CAC CHLT VIET TAT A STT Tir viet tat Nghia day du r 1 CQT Co quan thue r r 2 DTNT Doi tuong nop thue r 3 NNT Ngudi nop thue 4 HDTV Hoi dong tu van 5 UNT Uy nhiem thu 6 UBND Uy ban nhan dan 7 XHCN Xa hoi chu nghia 8 NSNN Ngan sach nha nude 9 QLNN Quan ly nha nude 10 DN Doanh nghiep r 11 SXKD San xuat kinh doanh 12 GTGT Gia tri gia tang 13 TNDN Thu nhap doanh nghiep 14 TNCN Thu nhap ca nhan 15 TTDB Tieu thu dac biet DANH MUC BANG BIEU, SO DO BANG BIEU Bang 2.1 tinh hinh phat trien ho kinh doanh ca the. 43 tren dia ban quan Hoan Kiem 5 nam 2005 - 2010.2 Ket qua thu NSNN tren dia ban Quan Hoan Kiem.3 So thu thue tir khu vuc ho kinh doanh ca the. 67 tai Chi cue thue Quan Hoan Kiem (tir 2005 den nam 2010).4 Quan ly ho kinh doanh theo nganh nghe kinh doanh.

52 tren dia ban quan Hoan Kiem (tir nam 2005 den nam 2010).5 Quan ly ho kinh doanh theo phuong phap tinh thue GTGT tren dia ban quan Hoan Kiem (tir nam 2005 den 2010).6 Ket qua quan ly doanh thu tinh thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the tren dia ban Quan Hoan Kiem tir nam 2009 den nam 2010.7 Ket qua tinh hinh thuc hien thu thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the tren dia ban Quan Hoan Kiem.8 Ket qua UNT thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the tren dia ban quan Hoan Kiem 2 nam 2009 - 2010.60 SO DO So do 2.1 td chirc bo may Chi cue thue quan Hoan Kiem. Phan loai mire do tuan thu ngudi nop thue.11 II TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN ■ ■ --------------------------- ---------------------------------------------------------------------------- NGUYEN XUAN DUNG HOAN THIEN C(J CHE QUAN LY THUE GTGT DOI VOI HO KINH DOANH CA THE (QUA KHAO SAT THI/C TltN TREN DIA BAN QUAN HOAN KIEM - HA NOI) CHUYfiN NGANH: KINH Tf: CMNH TRI TOM TAT LUAN VAN THAC SY • • HA 501. — TOM TAT LUAN VAN trudng dinh huong xa hoi chu nghTa, Dang va Nha nude ta da khong ngimg doi moi co che quan ly kinh te nham phat huy moi nguon lire cua dat nude nham X X xay dung mot nude Viet Nam “Dan giau, nude manh, xa hoi cong bang, dan chu, van minh”. Quan ly nha nude ve tai chinh, trong do cd quan ly nha nude \ r x ve thue la mot trong nhung noi dung quan trong cua quan ly nha nude ve kinh te.

Trong bao cao chien lupc phat trien kinh te xa hoi nam 2011 - 2020 cua Ban r try chap hanh TW khoa X, tai dai hoi dai bieu toan quoc lan thu XI cua Dang da 9 a r r r khang dinh: “.tiep tuc hoan thien chinh sach thue va he thong thue”. r y Thue la mot cong cu quan trong cua Nha nude, nd vira dam bao nguon x a x r thu cho NSNN, vira la cong cu quan trong dieu tiet vT mo nen kinh te, thuc hien x a a x r r cong bang xa hoi. He thong thue bao gom: Thue true thu, thue gian thu. Trong a r do, thue GTGT la mot loai thue gian thu, duqc tinh tren khoan gia tri tang them cua hang hoa, dich vu phat sinh trong qua trinh tir san xuat, ltru thong den tieu dung va duqc nop vao NSNN theo muc do tieu thu hang hoa, dich vu.

Thue GTGT duqc ap dung tai Viet Nam tir nam 1999 va dong mot vai r ax tro quan trong trong he thong chinh sach thue, la mot nguon thu Ion cua NSNN, trong do chinh sach thue GTGT doi vdi ho kinh doanh ca the d nude X X A ta cung da thu duqc nhieu thanh tuu to Ion nhu: Viec huy dong ve thue vao NSNN cua thanh phan kinh te ca the phat trien ben vung the hien so thu ngan sach tang qua cac nam. Cac ho kinh doanh, ca nhan kinh doanh da co A 9 A 9 ban thuc hien hach toan ke toan tren so sach va mot so da phat trien thanh cac cong ty tu nhan, tuy nhien tir nam 1999 den nay sau hon 10 nam thuc hien, mac du da cd nhieu sira doi, bo xung song cong tac quan ly thue GTGT r. 9 X A X A doi vdi ho kinh doanh ca the con boc 16 nhieu van de kho khan, vudng mac A A doi hoi cap thiet phai duqc hoan thien. 11 Den nay, da co mot so de tai nghien cuu ve cong tac quan ly thue, kiem r r r r r •> tra thanh tra thue noi chung hoac mot so cac sac thue lien quan den cac to chuc x r la doanh nghiep, chua co de tai nao di sau vao nghien cuu cong tac quan ly thue GTGT doi voi ho kinh doanh ca the.

Xuat phat tir thuc te khach quan ve quan ly thue GTGT doi voi ho kinh 7 r doanh ca the tai Viet nam noi chung va tren dia ban quan Hoan kiem noi rieng ( hien nay toan quoc co tren 1,6 trieu ho, dia ban quan Hoan Kiem co tren 14. Vi vay tac gia chon de tai luan van thac si: “ Hoan thien co” che quan ly thue GTGT doi voi ho kinh doanh ca the qua khao sat thuc tien tren dia /x /X x /X r ’ L r x • A ban quan Hoan Kiem, Ha Noi” co y nghia thiet thuc, mang tinh thbi su cap bach ve ca ly luan va thuc tien. Luan van sir dung phuong phap ket hop lich sir voi phucmg phap logic, phuong phap phan tich, tong hop, phucmg phap thong ke, mo hinh hoa va tiep r y r r can he thong, phucmg phap khao sat, dieu tra thuc te , ke thira co chon loc de r phat huy nhung ket qua cac cong trinh nghien cuu cua tac gia khac lien quan r r x x den van de dang nghien cuu nhu: Luan an, luan van, cac de tai nghien cuu, cac r bai viet dang tren bao, tap chi.