Chương 1: KHÁI QUÁT VE TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ SỰ HỖ TRỢ 'CỦA TOA ÁN BOI VỚI GIẢI QUYET TRANH CHAP BẰNG TRỌNG TÀI. THƯƠNG MAL 11. Khái quátvề trong tài thương mại 1.1 Định nghĩa, đặc diém trong tài tÌưương mại Trong tai là phương thức giải quyết tranh chấp đã có từ lâu đời, được ap dụng trong nhiễu lĩnh vực khác nhau như dan sự, thương mại, kinh tế, va được sử dụng phổ biến tại các nước có nén kinh tế thị trường phát triển Đến nay, trọng tài thương mại quốc tế đã khẳng định được vai trò quan trọng của mình, góp phan đa dạng hóa các phương thức giải quyết tranh chấp, giúp giảm áp lực cho Téa án Đông thời, trọng tài giải quyết nhanh chóng, chính xác, hiệu quả các tranh chấp phat sinh, qua đó thúc day hoạt động thương mại quốc tế phát triển. Tuy nhiên, hiện.
nay khái niệm “Trọng tài thương mai" (Commercial Arbitration) được tiếp cận dưới nhiêu góc độ khác nhau. Cụ thé: Theo Luật mẫu của UNCITRAL: “rong tài là bắt cứ hình thức Trong tài có. hoặc không có sự giám sát của tô ciuic"`. Như vậy, Luật mẫu của UNCITRAL chưa đưa ra dinh nghĩa cụ thể vẻ trong tài thương mại.
Theo Hiệp hội trọng tài Hoa Ki (AIA): “Trọng tat là cách thức giải quyết tranh chấp bằng cách độ trình vụ tranh chấp cho một hoặc một số người khách quan xem xét giải quyết và ho sẽ đưa ra quyết dinh cudi cùng có. giá trị bắt buộc các bên tranhchấp phải thi hành”. Khái niệni về trong tạ bại Việt Nama có mnt số thay đâu nhất dịnh quá túng thời ky. Theo Nghị định 116/NĐ-CP ngày 5/0/1994 về tổ chức va hoạt động của trọng tài kinh tế thi: “Trọng tài kinh tế là tổ chức xã hội ~ nghề nghiệp có thẫm “ngẩn giải quyết các tranh chấp về hợp đồng kinh tế; các tranh chấp giữa công ty với thành viên công ty, giữa các thành viên công ty với như, liên quan đẫn việc "ping vác vaNNbut-k:csbzxrcbi-gbentsscsi3t BS] tuy cập ngà 74/2019 ˆRiệp hội gọng i Hou Kỳ, Hướng din ong Đương nói, 3 công ty; các tranh chấp có liên quan dén việc mua hiếu, trái phiếu Kihi pháp lệnh trọng tài thương mai của Uy ban thường vụ Quốc hội nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 08/2003 ra đời đã quy định về trong tài thương mại tại Khoản 1 Điều 2 như sau: “Thong tài là phương thức giải quyết tranh chấp phát sinh trong hoạt động thương mại được các bên thỏa thuận và được tiễn "hành theo trình tự thủ tue tổ tung do pháp lãnh ney quy đinh”.
Như vậy, khái niệm Thương mại” đã được hiểu theo đúng tinh thân của luật mẫu vé Trọng tải thương. mai quốc tế của Uy ban Pháp luật Thương mại Quốc tế Liên hợp quốc (Luật mẫu. Kế thừa những quy đính của Pháp lệnh trọng tài thương mai năm 2003 Khodn 1 Điều 3 Luật trong tai 2010 đã mở rộng thẩm quyển của trọng tải tại Điều 2, 3 Luật Trong tài thương mai 2010 và đưa ra khái niệm trong tai thương mại “là phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thỏa thiên theo quy đinh: của Tuật nay Tom lại, có thé thay trọng tải thương mai có thể được hiểu va tiếp cân theo nhiên cách khác nhau nhưng sét vềbản chất thi các cách tiếp cén này không có sự mâu thuẫn. Có hai cách tiếp cận phổ biển nhất vẻtrong tai thương mai đó là: (1) Trọng tài thương mai là mộtphương thức giải quyết tranh: chấp “ong tài là phương thức giải quyét tranh chấp thông qua hoạt đông của trong tài viên với tự cách là bên thứ ba độc lập, nhằm chm dứt xung đôi bằng việc đưa ra một phẩm quyết trên cơ sở swe thỏa thuận của các bên tranh chấp và có hiệu lực bắt buộc đối với mỗi bên *Ê Trọng tài là phương thức giải quyết tranh chấp kinh.
doanh thương mại tôn tại song song với các phương thức giải quyết các tranh chấp, kinh doanh thương mai khác như hòa gidi, thương lượng, Tòa án. Khi được coi là một phương thức giải quyết tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh thương mai, trong tải có đặc trưng cơ bản sau: ˆ Giáp wi Lait antl ting dại học Luit Bà Nội, 36255. Thứ nhất, trong tai là phương thức giải quyết tranh chấp có sự tham gia của "bên thứ ba ~ một bay một số các trọng tai viên. Các bên tư nguyện thỏa thuần lựa chọn trong tài rước hoặc sau khi xây ra tranh chấp.
Trọng tải là bên thứ ba độc lập với các bên trongtranh chấp đứng giữa để nhằm giải quyết tranh chấp, đưa ra phán. quyết dé mang tính chất bat buộc để bảo về quyền và lợi ích của các bên. Thứ hai, giải quyết tranh chấp bằng phương thức trong tài được thông qua một thủ tục tố tụng chất chế. Khi đã lựa chọn giải quyết tranh chấp bằng phương.
thức trong tai, trong tai viên va các bên đương sự phải tuân thủ đúng trình tự thủ tục ma pháp luật trọng tài, Điều lệ vả quy tắc tổ tung của tổ chức trọng tai ma các ‘én đương sự lưa chọn quy định (đối với trong tai thường xuyên). Thứ ba, phan quyết trong tai tuyên đối với các bên đương sự của vụ tranh chấp là kết quả của việc giải quyét tranh chấp tại trọng tài. Phán quyết trong tai vừa dựa trên yêu tổ thỏa thuận của các bên đương sự (các bên đương sự có thể thỏa thuân vẻ nội dung vụ tranh chấp, cách thức giải quyết tranh chấp, luật áp dụng đổi Với vụ tranh chấp,.), vừa dua trên yêu tô tài phán (có giả trì chung thẩm bắt buộc thi hành đối với các bên đương sự). ‘Trong tai lả phương thức giải quyết tranh chấp kết hợp được nhiễu ưu điểm.
của các phương thức giải quyết tranh chấp khác như: đảm bảo sự tự do théa thuân ý chỉ, giữ uy tin va bí mắt, duy tri quan hệ giữa các bên sau khi tranh chấp được giải quyết như phương thức thương lượng và hòa giãi, đảm bảo sự chất chế về quy trình tổ tung và tinh tài phán như phương thức Tòa án. Ngoài ra, lưa chon phương thức trọng tai các bên có thể thỏa thuận rút ngắn các thủ tục rườm ra tránh lăng phí thời gian để giải quyết tranh chấp một cách đứt điểm Chính vì những ưu điểm nay, phương thức trong tài rất được tra chuồng ở các nước có nên kinh tế thị trường phát triển. (3) Trọng tài thương mại là cơ quan giải quyét tranh chap Trong tai được hiểu lả một cơ quan tai phán, có thẩm quyên giải quyết các tranh chấp phát sinh trong lĩnh vực kinh doanh, thương mại. Luật pháp công nhận.
trọng tài như một cơ quan tải phán độc lập, tổn tại song song với Téa an. Pháp luật 10 tôn trong quyển tự do lựa chọn của các bên đương sự, các bên đương sự có thể théa thuân lựa chọn giải quyết tranh chap tai trong tài hoặc Tòa én. Nếu các bên théa thuân lựa chọn gidi quyết tranh chấp tại trong tài va thỏa thuén đó có hiệu lực mà sau đó một trong các bên lại nộp đơn khởi kiện yêu câu Tòa án giãi quyết, khi đó Toa án sẽ trả lại đơn khởi kiện cho nguyên don do Tòa án không có thẩm quyển giải quyết vụ việc trên Mặc dù là cơ quan tài phán có thẩm quyển giải quyết các tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh thương mại nhưng trọng tài van có những đặc trưng riêng cơ bên khác với Tòa án “Một là. trong tài là tổ chúc xã hội ~ nghề nghiệp do các trong tải viên tự thảnh lập nên để giải quyết các tranh chấp phát sinh trong lĩnh vực kinh doanh, thương mại (rong tài quy chỗ).
Trong tải không phải là cơ quan xét xử do Nhà nước thành lập và không hoạt đồng bằng vốn ngân sách nhà nước. Theo đó thì các trọng tài viên cũng không do cơ quan Nhà nước bé nhiệm, không phải là viền chức nha nước, không hưởng lương từ ngân sách va hoàn toàn đc lâp khi ra phán quyết Hat là. quyén lực của trong tai phát sinh từ chính sự thỏa thuén của các bên đương sự. Thẩm quyển của trong tai chỉ phát sinh khí bai bên théa thuận lựa chon trọng tai lä cơ quan giải quyết tranh chấp và thỏa thuận đó có hiệu lực.
Vậy nên giải quyết tranh chấp bằng trong tai không nhân danh quyền lực nha nước ma xuất phát từ chính ý chí của các bên đương sự tranh chấp Ba là, phán quyết của trọng tai 1a sự kết hợp giữa ý chí, sv thỏa thuận của các bên và tính tài phán của cơ quan có thẩm quyển xét xử. Tuy nhiên, do trong tai không nhân danh nha nước nên phán quyết của trong tải không mang tính quyển. lực nhả nước Phin quyết trong tải chỉ mang tính chất rang buộc đổi với các bên đương sự trong tranh chap chứ không có giá tr rằng buộc với bên thứ ba. Trọng tài không có cơ quan cưỡng chế để bắt buộc các bên thi hành phán quyết.
Phan quyết trọng tai do các bên đương sự tự nguyện thi hành hoặc nhờ đến sự hỗtrợ của các cơ quan nhà nước để cưỡng chế thi hành. " Vay, với tu cách là một cơ quan tai phản, trong tai tổn tai độc lập và song song với Tòa án, có thẩm qu) giai quyết các tranh chấp nêu được các bên đương ser thda thuận lựa chọn. Các hình thức trong tài tương mai Trọng tai thương mai tén tại đưới hai hình thức chính là trong tài vụ việc (trong tài ad-hoc) va trong tài thường trực * Trọng tai vụ việc (trong tai ad-hoc) "Trọng tải Ad-hoc la một phương thức trọng tai được quản lý theo những quy tắc trọng tai do chính các bên tham gia trọng tài xây dựng nén*. Đi với hình thức trọng tải nay, các bên được tự do thoả thuân vé các quy tắc tổ tung ma không buộc phải tuân theo bat icy mốt bộ quy tắc tổ tung trong tài nào.
Các bên có quyên thoả thuận về cách thức '°ổ nhiệm Trọng tài viên, địa điểm trọng tải, luật điều chỉnh quá trình trọng tải, ngôn. ngữ trọng tài v. Trọng tài Ad-hoc sẽ tự giã tần sau khi kết thúc qua trnh xét xử. Hình thức trọng tà vụ việc có một số đặc trưng cơ bản như sau: Thứ nhất, trong tài vụ việc chi được lập ra theo sự thỏa thuận thành lập của.
các đương sự để giải quyết một vụ tranh chấp cụ thé va tự chấm dứt sự tồn tại khi tranh chấp đó đã được giải quyết. ‘Tinh chất vụ việc của hình thức trọng tài nảy được thể hiện ở điểm, trong tải được thánh lập chỉ khí các bên phát sinh tranh chấp va các bên thỏa thuần thống nhất lựa chon giải quyết tranh chấp bằng trong tải vụ việc.