Báo cáo môn học: Phân tích và thiết kế hệ thống quản lý thư viện sách

Báo cáo phân tích và thiết kế hệ thống quản lý thư viện sách, cung cấp giải pháp tối ưu cho việc quản lý và tra cứu tài liệu hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Đức Vân
• Người hướng dẫn: ThS. Võ Văn Lường
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ Thông Tin & Truyền Thông Việt Hàn
• Chuyên ngành: Phân Tích Và Thiết Kế Hệ Thống
• Đề tài: Hệ thống quản lý thư viện sách: Phân tích và thiết kế hiệu quả
• Loại tài liệu: Báo cáo môn học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• NHẬN XÉT (Giảng viên hướng dẫn)
• MỞ ĐẦU
• LỜI CẢM ƠN
• 1. I. Thu gom
• 1.1. Bảng kế hoạch phỏng vấn tổng quan hệ thống của từng chủ đề
• 1.2. Các bản kế hoạch phỏng vấn cụ thể
• 1.3. Mô tả chi tiết hệ thống và các biểu mẫu
• 2. II. Đặc tả Use-Case
• 2.1. Đặc tả usecase: Quản lý người dùng
• 2.1.1. Đặc tả usecase: Đăng ký
• 2.1.2. Đặc tả usecase: Sao lưu và phục hồi dữ liệu
• 2.2. Đặc tả usecase: Quản lý tài liệu
• 2.2.1. Đặc tả usecase: Thêm tài liệu
• 2.2.2. Đặc tả usecase: Sửa thông tin tài liệu
• 2.2.3. Đặc tả usecase: Xóa tài liệu
• 2.2.4. Đặc tả usecase: Sinh mã vạch
• 2.3. Đặc tả usecase: Quản lý độc giả
• 2.3.1. Đặc tả usecase: Thêm độc giả
• 2.3.2. Đặc tả usecase: Xóa độc giả
• 2.4. Đặc tả usecase: Quản lý mượn, trả tài liệu
• 2.4.1. Đặc tả usecase: Quản lý mượn tài liệu
• 2.4.2. Đặc tả usecase: Quản lý trả tài liệu
• 2.4.3. Đặc tả usecase: Xử lý độc giả vi phạm
• 2.5. Đặc tả usecase: Tìm kiếm thông tin
• 2.5.1. Đặc tả usecase: Tìm kiếm tài liệu
• 2.5.2. Đặc tả usecase: Tìm kiếm độc giả
• 2.6. Đặc tả usecase: Thống kê, báo cáo
• 2.7. Đặc tả usecase: In ấn
• 3. III. Danh sách Actor và Usecase
• 3.1. Danh sách Actor
• 3.2. Danh sách Usecase
• 4. IV. Use-Case Diagram
• 4.1. Biểu đồ Use-case tổng quát
• 4.2. Biểu đồ Use-case “Quản trị Hệ thống”
• 4.3. Biểu đồ Use-case “Quản lý tài liệu”
• 4.4. Biểu đồ Use-case “Quản lý Mượn trả”
• 4.5. Biểu đồ Use-case “Tìm kiếm thông tin”
• 4.6. Biểu đồ Use-case “In ấn”
• 5. V. Biểu đồ lớp Hệ thống
• 5.1. Biểu đồ các lớp độc giả
• 5.2. Biểu đồ các lớp mượn trả
• 5.3. Biểu đồ các lớp tài liệu
• 6. VI. Các chức năng hệ thống
• 6.1. Các chức năng quản trị hệ thống
• 6.1.1. Chức năng “đăng nhập”
• 6.1.2. Chức năng “thêm người dùng”
• 6.1.3. Chức năng “sửa thông tin người dùng”
• 6.1.4. Chức năng “xóa thông tin người dùng”
• 6.1.5. Chức năng “thay mật khẩu”
• 6.1.6. Chức năng “sao lưu và phục hồi dữ liệu”
• 6.1.7. Chức năng “đăng kí”
• 6.2. Các chức năng quản lý tài liệu
• 6.2.1. Chức năng “thêm tài liệu”
• 6.2.2. Chức năng “sửa tài liệu”
• 6.2.3. Chức năng “xóa tài liệu”
• 6.3. Các chức năng quản lý độc giả
• 6.3.1. Chức năng “thêm độc giả”
• 6.3.2. Chức năng “xóa độc giả”
• 6.4. Các chức năng quản lý mượn trả tài liệu
• 6.4.1. Chức năng “quản lý mượn tài liệu”
• 6.4.2. Chức năng “quản lý trả tài liệu”
• 6.4.3. Chức năng “xử lý độc giả vi phạm”
• 6.5. Chức năng tìm kiếm thông tin
• 6.6. Chức năng thống kê, báo cáo
• 6.7. Chức năng In ấn
• 7. VII. Activity Diagram
• 7.1. Active đăng nhập
• 7.2. Active đăng xuất
• 7.3. Activite quản lý độc giả chưa có
• 7.4. Đổi mật khẩu
• 7.5. Acitive them độc giả
• 7.6. Activite thêm tài liệu
• 7.7. Activite xóa tài liệu
• 7.8. Activite sửa tài liệu
• 7.9. Activite thêm độc giả
• 7.10. Xử lí yêu cầu mượn
• 7.11. Cập nhật thông tin phiếu mượn
• 7.12. Tìm kiếm độc giả
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hệ thống quản lý thư viện

Hệ thống quản lý thư viện sách là một phần quan trọng trong việc quản lý thư viện. Hệ thống này không chỉ giúp quản lý sách mà còn hỗ trợ các hoạt động khác như quản lý độc giả, quản lý mượn trả và quản lý thông tin. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý thư viện giúp tối ưu hóa quy trình, nâng cao hiệu quả và giảm thiểu sai sót trong công việc. Theo một nghiên cứu, việc sử dụng hệ thống quản lý thư viện hiện đại có thể giảm thời gian xử lý thông tin lên đến 50%. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc thiết kế hệ thống một cách hiệu quả.

1.1. Tầm quan trọng của hệ thống quản lý thư viện

Hệ thống quản lý thư viện không chỉ đơn thuần là một công cụ hỗ trợ mà còn là một phần không thể thiếu trong việc quản lý thông tin. Hệ thống này giúp tích hợp công nghệ vào quy trình làm việc, từ đó nâng cao hiệu suất hệ thống. Việc phân tích dữ liệu từ hệ thống cho phép thư viện nắm bắt được nhu cầu của độc giả, từ đó có những điều chỉnh phù hợp trong việc cung cấp tài liệu. Hệ thống cũng giúp quản lý tài nguyên một cách hiệu quả, đảm bảo rằng mọi tài liệu đều được lưu trữ và bảo quản đúng cách.

II. Phân tích yêu cầu hệ thống

Phân tích yêu cầu là bước đầu tiên trong quá trình thiết kế hệ thống. Việc này bao gồm việc xác định các chức năng cần thiết của hệ thống, từ đó đưa ra các yêu cầu cụ thể cho từng chức năng. Các yêu cầu này bao gồm quản lý người dùng, quản lý tài liệu, và quản lý mượn trả. Theo một khảo sát, 70% người dùng cho rằng việc có một giao diện thân thiện và dễ sử dụng là rất quan trọng. Điều này cho thấy rằng giao diện người dùng cần được thiết kế sao cho dễ dàng tiếp cận và sử dụng.

2.1. Các chức năng chính của hệ thống

Hệ thống quản lý thư viện cần có các chức năng chính như quản lý độc giả, quản lý tài liệu, và quản lý mượn trả. Mỗi chức năng này cần được thiết kế để đáp ứng nhu cầu thực tế của người dùng. Ví dụ, chức năng quản lý độc giả cần cho phép thêm, sửa, xóa thông tin độc giả một cách dễ dàng. Chức năng quản lý tài liệu cần cho phép nhập, sửa, xóa thông tin tài liệu, đồng thời hỗ trợ việc tìm kiếm tài liệu một cách nhanh chóng. Cuối cùng, chức năng quản lý mượn trả cần đảm bảo rằng mọi giao dịch đều được ghi lại và theo dõi một cách chính xác.

III. Thiết kế hệ thống

Thiết kế hệ thống là bước quan trọng để đảm bảo rằng hệ thống hoạt động hiệu quả. Việc thiết kế hệ thống cần phải dựa trên các yêu cầu đã phân tích ở bước trước. Các thành phần của hệ thống bao gồm cơ sở dữ liệu, giao diện người dùng và các chức năng xử lý. Cơ sở dữ liệu cần được thiết kế sao cho có thể lưu trữ tất cả thông tin cần thiết về độc giả và tài liệu. Giao diện người dùng cần phải thân thiện và dễ sử dụng, giúp người dùng dễ dàng thực hiện các thao tác cần thiết.

3.1. Cơ sở dữ liệu

Cơ sở dữ liệu là phần quan trọng nhất trong hệ thống quản lý thư viện. Nó cần được thiết kế để lưu trữ thông tin về độc giả, tài liệu, và các giao dịch mượn trả. Cơ sở dữ liệu cần đảm bảo tính toàn vẹn và bảo mật thông tin. Việc sử dụng các công nghệ mới như công nghệ thông tin thư viện có thể giúp cải thiện hiệu suất và độ tin cậy của cơ sở dữ liệu. Theo một nghiên cứu, việc sử dụng cơ sở dữ liệu quan hệ có thể giúp tăng tốc độ truy xuất dữ liệu lên đến 30%.

IV. Triển khai và bảo trì hệ thống

Sau khi hoàn thành thiết kế, bước tiếp theo là triển khai hệ thống. Việc triển khai cần được thực hiện một cách cẩn thận để đảm bảo rằng hệ thống hoạt động đúng như mong đợi. Sau khi triển khai, việc bảo trì hệ thống cũng rất quan trọng. Bảo trì bao gồm việc cập nhật phần mềm, sửa lỗi và cải thiện hiệu suất. Theo một khảo sát, 60% người dùng cho rằng việc bảo trì định kỳ là rất cần thiết để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định.

4.1. Đào tạo người dùng

Đào tạo người dùng là một phần quan trọng trong quá trình triển khai hệ thống. Người dùng cần được hướng dẫn cách sử dụng hệ thống một cách hiệu quả. Việc tổ chức các buổi đào tạo sẽ giúp người dùng làm quen với hệ thống và sử dụng nó một cách thành thạo. Theo một nghiên cứu, việc đào tạo người dùng có thể giúp giảm thiểu lỗi trong quá trình sử dụng hệ thống lên đến 40%.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế phát triển của khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin đã trở thành ngành mũi nhọn và được ứng dụng sâu rộng vào mọi hoạt động xã hội như quản trị kinh tế, kinh doanh, nghiên cứu và quản lý thư viện. Tại các cơ quan, xí nghiệp và đặc biệt là các cơ sở giáo dục đại học, việc vi tính hóa công tác quản lý trở nên cấp thiết nhằm giải quyết khối lượng công việc lớn và chuẩn hóa quy trình xử lý dữ liệu học đường.

Đề tài "Hệ thống quản lý thư viện sách: Phân tích và thiết kế" được thực hiện bởi nhóm sinh viên Khoa Khoa học Máy tính thuộc Trường Đại học Công nghệ Thông tin & Truyền thông Việt - Hàn, dưới sự hướng dẫn của ThS. Võ Văn Lường vào tháng 12 năm 2022. Đề tài tập trung giải quyết các vấn đề quản trị thư viện truyền thống thông qua việc khảo sát, thu thập yêu cầu thực tế và xây dựng mô hình phân tích - thiết kế hướng đối tượng hoàn chỉnh.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể của đề tài bao gồm:

1. Thu thập, khảo sát và phân tích hiện trạng quy trình nghiệp vụ thư viện thực tế tại các trường đại học thông qua phương pháp phỏng vấn chuyên môn.
2. Xác định các yêu cầu chức năng, phi chức năng và chuẩn hóa quy trình quản lý lưu thông tài liệu (nhập sách, phân loại, cấp mã, mượn - trả, xử lý vi phạm và thống kê).
3. Đặc tả chi tiết hệ thống ca sử dụng (Use-Case), xây dựng biểu đồ Use-Case tổng quát và biểu đồ cho từng phân hệ chức năng.
4. Thiết kế cấu trúc tĩnh thông qua biểu đồ lớp (Class Diagram) và mô hình hóa hành vi nghiệp vụ thông qua các biểu đồ hoạt động (Activity Diagram).

Phạm vi nghiên cứu của đề tài tập trung vào nghiệp vụ vận hành thư viện trường học, với dữ liệu khảo sát trực tiếp tại Thư viện Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt - Hàn cùng dữ liệu tham chiếu tại Thư viện Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án áp dụng phương pháp luận Phân tích và Thiết kế Hệ thống Hướng đối tượng (OOAD) kết hợp với chuẩn mô hình hóa UML (Unified Modeling Language). Nhóm tác giả triển khai quy trình kỹ thuật yêu cầu thông qua các phương pháp cụ thể:

• Phương pháp phỏng vấn bán cấu trúc: Xây dựng kế hoạch phỏng vấn có định lượng thời gian (30 phút/phiên), chia thành các bước: giới thiệu (1 phút), tổng quan dự án (2 phút), tổng quan phỏng vấn (3 phút), hỏi đáp nghiệp vụ (14 phút), ghi nhận ý kiến (4 phút) và kết thúc (5 phút).
• Phương pháp phân tích tài liệu và biểu mẫu: Khảo sát cấu trúc dữ liệu của các biểu mẫu thực tế gồm phiếu nhập sách, thẻ thư viện, phiếu mượn, phiếu trả, phiếu theo dõi tình trạng sách, biên nhận tiền thế chân và phiếu phạt.
• Phương pháp mô hình hóa UML:
  • Mô hình hóa chức năng: Biểu đồ Use-Case phân rã theo phân hệ và bảng đặc tả tương tác Actor - System (bao gồm Pre-conditions, Post-conditions, Actions of Actor, Actions of System).
  • Mô hình hóa cấu trúc: Biểu đồ lớp hệ thống phân nhóm (lớp độc giả, lớp mượn trả, lớp tài liệu).
  • Mô hình hóa luồng xử lý: Biểu đồ hoạt động (Activity Diagram) thể hiện các tiến trình nghiệp vụ cốt lõi.

Bảng kế hoạch và dữ liệu khảo sát thực tế

STT	Chủ đề khảo sát	Mục tiêu yêu cầu	Đối tượng phỏng vấn	Địa điểm
1	Quá trình nhập, phân loại và quản lý sách	Xác định quy trình lập đơn hàng, kiểm tra nguồn gốc, phân loại theo thể loại và xử lý sách hư hỏng từ nhà cung cấp	Cán bộ nghiệp vụ thư viện	Thư viện ĐH CNTT & TT Việt - Hàn
2	Quản lý mượn, trả và phiếu mượn trả	Thu thập định mức mượn (số lượng, thời hạn), thủ tục thế chân, biểu mẫu phiếu mượn/trả và xử phạt trễ hạn	Nhân viên lưu hành tài liệu	Thư viện ĐH CNTT & TT Việt - Hàn
3	Quy trình xử lý sự cố, thống kê và báo cáo	Xác định tần suất kiểm kê (1 tháng/lần), các lỗi vi phạm phổ biến (làm bẩn, rách, trễ hạn) và quy trình phê duyệt báo cáo của Ban Giám hiệu	Nhân viên nghiệp vụ	Thư viện ĐH Công nghiệp TP.HCM
4	Hiện trạng trang thiết bị, phần mềm và an ninh	Khảo sát quy mô hạ tầng (2000 chỗ ngồi, 240 máy tính sinh viên, 25 máy cán bộ), quy định tra cứu, cơ chế sao lưu và hệ thống camera giám sát	Nhân viên kỹ thuật / quản lý thiết bị	Thư viện ĐH Công nghiệp TP.HCM

---

Thiết kế và phân tích hệ thống

Hệ thống được thiết kế phục vụ 5 nhóm tác tử (Actors) tham gia vận hành với các quyền hạn và phạm vi nghiệp vụ được phân định rõ:

• Admin (Quản trị viên): Quản lý toàn bộ hệ thống, quản lý tài khoản người dùng, phân quyền chức năng, cấu hình sao lưu và phục hồi dữ liệu vào đĩa cứng.
• Ban kỹ thuật: Quản lý danh mục tài liệu, sinh và in nhãn mã vạch, quản lý dữ liệu độc giả và hỗ trợ vận hành kỹ thuật.
• Ban thủ thư: Thực hiện các tác vụ lưu thông tài liệu gồm lập phiếu mượn, kiểm tra quét mã vạch khi trả tài liệu, xử lý vi phạm và lập phiếu phạt.
• Ban lập kế hoạch: Khai thác các báo cáo thống kê định kỳ (tuần, tháng, quý, năm) về tình trạng tài liệu, số lượng độc giả, phục vụ việc dự trù ngân sách và đặt mua sách mới.
• Độc giả (Sinh viên, Giảng viên, Cán bộ): Đăng ký tài khoản, tra cứu thông tin tài liệu và kiểm tra thông tin cá nhân.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        HỆ THỐNG QUẢN LÝ THƯ VIỆN SÁCH                             |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [Phân hệ Quản trị]      --> Đăng nhập, Đăng ký, Quản lý tài khoản, Phân quyền,  |
|                               Sao lưu & Phục hồi dữ liệu                          |
|  [Phân hệ Tài liệu]      --> Thêm / Sửa / Xóa tài liệu, Sinh mã vạch, In mã vạch  |
|  [Phân hệ Độc giả]       --> Thêm / Xóa độc giả, Cấp thẻ thư viện, Tra cứu        |
|  [Phân hệ Mượn - Trả]    --> Lập phiếu mượn, Quét mã trả sách, Xử lý vi phạm      |
|  [Phân hệ Báo cáo]       --> Thống kê tồn kho, Thống kê mượn trả, In ấn báo cáo   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

1. Phân hệ Quản trị hệ thống

• Quản lý người dùng: Cho phép Admin thực hiện các thao tác Thêm, Sửa, Xóa thông tin cá nhân (họ tên, mã số, ngày sinh, chức danh, giới tính, email) và phân quyền tương ứng cho các nhóm nghiệp vụ (thủ thư, kỹ thuật, kế hoạch).
• Xác thực và Bảo mật: Cung cấp chức năng Đăng ký tài khoản mới, Đăng nhập hệ thống và Đổi mật khẩu người dùng.
• Sao lưu và Phục hồi: Cho phép Admin thực hiện trích xuất dữ liệu dự phòng ra đĩa cứng hoặc khôi phục dữ liệu hệ thống khi có sự cố.

2. Phân hệ Quản lý tài liệu và Mã vạch

• Quản lý thông tin sách: Ghi nhận và cập nhật các trường dữ liệu: Mã tài liệu, Tên tài liệu, Nhà xuất bản, Tác giả, Thể loại, Số lần tái bản, Ngôn ngữ, Đơn giá. Hỗ trợ cập nhật sách định kỳ theo quý và quản lý các ấn phẩm báo chí hàng ngày (Báo An Ninh, Báo Tuổi Trẻ, Báo Thanh Niên).
• Tự động hóa bằng mã vạch: Cung cấp chức năng "Sinh mã vạch" tự động cho từng bản sách mới nhập kho và chức năng "In mã vạch" ra nhãn dán theo kích thước tùy chỉnh để dán trực tiếp lên tài liệu.

3. Phân hệ Quản lý độc giả

• Quản lý hồ sơ: Nhập liệu các thông tin độc giả gồm Họ tên, Năm sinh, Quê quán, Email, Số điện thoại.
• Cấp phát thẻ: Khi thêm thông tin độc giả thành công, hệ thống tự động khởi tạo bản ghi thẻ thư viện (tích hợp thẻ sinh viên) dùng cho việc lưu thông tài liệu và sử dụng phòng máy tra cứu.

4. Phân hệ Quản lý mượn - trả và Xử lý vi phạm

• Nghiệp vụ mượn sách: Kiểm tra số lượng tồn kho của đầu sách. Nếu số lượng sách trong kho còn quá ít, hệ thống chuyển sang chế độ chỉ cho phép đọc tại chỗ. Với sách đủ điều kiện, hệ thống lập phiếu mượn ghi nhận: Số phiếu, Mã thẻ, Mã sách, Tên sách, Tác giả, Ngày mượn, Ngày hẹn trả, Tình trạng sách lúc mượn, Số lượng mượn. Định mức quy định: mượn tối đa 2 cuốn sách tham khảo (thời hạn 15 ngày) và 4 cuốn giáo trình (thời hạn 3 tháng), áp dụng tiền thế chân từ 50.000 VNĐ tùy giá trị sách.
• Nghiệp vụ trả sách: Thủ thư quét mã vạch tài liệu, đối chiếu thông tin phiếu mượn lưu trữ trên hệ thống, kiểm tra tình trạng vật lý của sách, cập nhật ngày trả thực tế và hoàn trả tiền thế chân cho độc giả.
• Xử lý vi phạm nội quy: Đối với trường hợp trễ hạn quá 3 ngày từ khi có thông báo, áp dụng mức phạt 500 VNĐ/ngày. Với trường hợp làm bẩn, rách trang, mất trang hoặc hư hại tài liệu, hệ thống lập biên bản xử phạt tài chính buộc độc giả bồi thường theo đúng đơn giá ghi trên phiếu nhập sách gốc.

5. Phân hệ Tìm kiếm và Báo cáo - Thống kê

• Tra cứu: Tìm kiếm tài liệu nhanh theo tên sách; tìm kiếm thông tin độc giả theo họ tên hoặc mã thẻ.
• Thống kê và Báo cáo: Tự động tổng hợp danh mục sách tồn kho, danh mục sách hư hỏng, danh sách độc giả đang mượn sách và danh sách các trường hợp mượn quá hạn để kết xuất báo cáo định kỳ (tuần, tháng, quý, năm) trình Hiệu trưởng xem xét, phê duyệt.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Thu gom và khảo sát hiện trạng hệ thống

Trình bày chi tiết kế hoạch khảo sát và 4 phiếu phỏng vấn nghiệp vụ thực tế được thực hiện từ ngày 15/11/2022 đến ngày 01/12/2022. Phần này làm rõ toàn bộ chu trình xử lý dữ liệu hiện tại ở thư viện, các quy tắc nghiệp vụ về lưu thông sách, quy định đặt cọc, thời hạn mượn và cơ cấu hạ tầng thiết bị (phòng đọc 2000 chỗ, phòng mạng 240 máy tính sinh viên, phòng chuyên môn 25 máy tính cán bộ).

Phần II: Mô tả chi tiết hệ thống và Đặc tả Use-Case

Mô tả chi tiết 3 khối quy trình nghiệp vụ: Quá trình nhập - phân loại - quản lý sách; Quá trình mượn - trả - quản lý độc giả; Quy trình xử lý sự cố - thống kê báo cáo. Trên cơ sở đó, xây dựng bảng đặc tả chi tiết cho 16 Use-Case thuộc các phân hệ:

• Phân hệ Quản trị: Thêm người dùng, Sửa người dùng, Xóa người dùng, Phân quyền, Thay đổi mật khẩu, Đăng ký, Đăng nhập, Sao lưu và phục hồi dữ liệu.
• Phân hệ Tài liệu: Thêm tài liệu, Sửa thông tin tài liệu, Xóa tài liệu, Sinh mã vạch, In mã vạch.
• Phân hệ Độc giả: Thêm độc giả, Xóa độc giả.
• Phân hệ Lưu thông & Thống kê: Quản lý mượn tài liệu, Quản lý trả tài liệu, Xử lý vi phạm, Tìm kiếm tài liệu, Tìm kiếm độc giả, Thống kê báo cáo.

Phần III: Xây dựng biểu đồ Use-Case (Use-Case Diagrams)

Mô hình hóa ranh giới hệ thống và mối quan hệ giữa các Actors với các Use-Case chức năng. Hệ thống biểu đồ bao gồm: Biểu đồ Use-Case tổng quát; Biểu đồ Use-Case Quản trị hệ thống; Biểu đồ Use-Case Quản lý tài liệu; Biểu đồ Use-Case Quản lý mượn trả; Biểu đồ Use-Case Tìm kiếm thông tin và Biểu đồ Use-Case In ấn.

Phần IV: Thiết kế biểu đồ lớp (Class Diagrams)

Xác định cấu trúc tĩnh và các mối liên kết dữ liệu trong hệ thống. Nội dung bao gồm:

• Biểu đồ lớp tổng thể hệ thống.
• Biểu đồ nhóm lớp Độc giả (thông tin cá nhân, tài khoản, thẻ thư viện).
• Biểu đồ nhóm lớp Mượn - Trả (phiếu mượn, phiếu trả, biên bản phạt, chi tiết mượn).
• Biểu đồ nhóm lớp Tài liệu (đầu sách, thể loại, nhà xuất bản, mã vạch, đơn hàng vị trí kho).

Phần V: Phân tích chức năng và Thiết kế biểu đồ hoạt động (Activity Diagrams)

Trình bày chi tiết luồng xử lý dữ liệu và thuật toán nghiệp vụ thông qua các sơ đồ hoạt động:

• Hoạt động Đăng nhập và Đăng xuất hệ thống.
• Hoạt động Quản lý và Thay đổi mật khẩu.
• Hoạt động Thêm, Sửa, Xóa độc giả.
• Hoạt động Thêm, Sửa, Xóa tài liệu.
• Hoạt động Xử lý yêu cầu mượn và Cập nhật thông tin phiếu mượn.
• Hoạt động Tra cứu và Tìm kiếm độc giả/tài liệu.

---

Kết quả và đóng góp

Báo cáo môn học đạt được các kết quả cụ thể sau:

1. Chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ: Khảo sát và tài liệu hóa chi tiết toàn bộ quy trình vận hành của thư viện đại học, chuyển đổi các thao tác thủ công (như dán nhãn giấy, ghi chép sổ) thành các luồng xử lý tự động hóa bằng máy tính.
2. Hệ thống hóa tài liệu phân tích thiết kế: Hoàn thành bộ tài liệu đặc tả 16 ca sử dụng có cấu trúc rõ ràng, hỗ trợ đầy đủ các kịch bản thực hiện thành công và kịch bản lỗi phát sinh.
3. Mô hình hóa hướng đối tượng toàn diện: Xây dựng đầy đủ hệ thống biểu đồ UML từ mức khái niệm đến mức thiết kế (Use-Case Diagrams, Class Diagrams, Activity Diagrams), tạo cơ sở vững chắc cho giai đoạn lập trình và xây dựng cơ sở dữ liệu.
4. Đề xuất giải pháp quản lý mã vạch: Đưa tính năng sinh và in mã vạch tự động vào quy trình quản lý sách, giúp giảm thiểu thời gian thao tác khi mượn - trả và hạn chế tối đa sai sót đối chiếu thông tin.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Báo cáo tập trung chủ yếu vào giai đoạn phân tích và thiết kế hệ thống môn học; tài liệu chưa đề cập chi tiết đến thiết kế cơ sở dữ liệu vật lý cụ thể (DBMS), kiến trúc công nghệ phần mềm thực thi, thiết kế giao diện chi tiết (UI/UX) cũng như kiểm thử hiệu năng hệ thống.
• Hướng phát triển:
  • Lựa chọn hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ và nền tảng công nghệ phù hợp để hiện thực hóa phần mềm.
  • Tích hợp hệ thống quản lý tài liệu điện tử (sách số, giáo trình điện tử) bên cạnh sách truyền thống.
  • Mở rộng chức năng cho phép độc giả đặt mượn và gia hạn sách trực tuyến qua môi trường Web/Mobile.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tư liệu học thuật giá trị cho:

• Sinh viên chuyên ngành Công nghệ thông tin, Hệ thống thông tin, Kỹ thuật phần mềm đang thực hiện bài tập lớn hoặc đồ án môn học Phân tích và Thiết kế Hệ thống.
• Các nhóm sinh viên tham khảo về phương pháp xây dựng kế hoạch phỏng vấn thực tế, mẫu phiếu thu thập yêu cầu và kỹ năng đặc tả ca sử dụng (Use-Case Specification) theo chuẩn kỹ thuật phần mềm.
• Các nhà phát triển phần mềm cần mô hình mẫu về cấu trúc phân hệ và luồng dữ liệu cho bài toán Quản lý thư viện trường học.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Định mức mượn sách và thời hạn lưu giữ tài liệu của độc giả được quy định như thế nào trong báo cáo?
Theo kết quả khảo sát thực tế tại Thư viện ĐH CNTT & TT Việt - Hàn, mỗi sinh viên xuất trình thẻ được mượn tối đa 2 cuốn sách tham khảo với thời hạn 15 ngày, và 4 cuốn giáo trình học tập với thời hạn 3 tháng. Nếu có nhu cầu mượn thêm thời gian, độc giả phải đến thư viện để làm thủ tục gia hạn.

2. Chính sách thế chân và quy định xử phạt vi phạm của thư viện được mô tả ra sao?
Độc giả được miễn phí mượn sách nhưng phải nộp tiền thế chân từ 50.000 VNĐ tùy theo giá trị cuốn sách (có hóa đơn biên nhận và được hoàn lại 100% khi trả sách). Đối với việc trả sách trễ hạn, sau 3 ngày kể từ ngày thông báo, hệ thống áp dụng mức phạt 500 VNĐ/ngày. Trường hợp làm mất, rách hoặc bẩn tài liệu, độc giả phải bồi thường tài chính tương đương đơn giá ghi nhận trên phiếu nhập sách gốc.

3. Những thông tin bắt buộc phải có trên Phiếu nhập sách và Phiếu mượn sách là gì?

• Phiếu nhập sách gồm: Mã phiếu nhập, Ngày đặt sách, Ngày giao sách, Mã sách, Tên đầu sách, Nhà xuất bản, Tác giả, Đơn giá.
• Phiếu mượn sách gồm: Số phiếu mượn, Mã thẻ độc giả, Mã sách, Tên sách, Tác giả, Ngày mượn, Ngày trả, Tình trạng sách lúc mượn, Số cuốn mượn về.

4. Hệ thống phân quyền cho những nhóm người dùng nào và chức năng của từng nhóm là gì?
Hệ thống thiết kế 5 nhóm tác tử: Admin (quản lý người dùng, phân quyền, sao lưu/phục hồi), Ban kỹ thuật (quản lý tài liệu, sinh/in mã vạch, quản lý độc giả), Ban thủ thư (quản lý mượn/trả, xử lý vi phạm), Ban lập kế hoạch (khai thác báo cáo thống kê phục vụ mua sắm) và Độc giả (tra cứu sách, đăng ký tài khoản).

5. Hoạt động kiểm kê tài liệu và phê duyệt báo cáo thống kê diễn ra theo chu kỳ nào?
Thư viện tiến hành kiểm kê lại sách định kỳ 1 tháng 1 lần để nắm bắt số lượng và tình trạng hư hỏng. Báo cáo thống kê hoàn chỉnh về danh mục sách thiếu, hư hỏng và lượt mượn sẽ được chuyển đến Hiệu trưởng nhà trường xem xét và ký duyệt.

---

Kết luận

Đồ án môn học "Hệ thống quản lý thư viện sách: Phân tích và thiết kế" đã hoàn thành đầy đủ các nội dung nghiên cứu theo phương pháp luận hướng đối tượng chuẩn mực. Dựa trên dữ liệu khảo sát thực tế tại các trường đại học, nhóm tác giả đã xây dựng thành công tài liệu đặc tả ca sử dụng chi tiết cùng hệ thống biểu đồ UML (Use-Case, Class, Activity Diagrams) phản ánh chính xác quy trình lưu thông và quản lý tài liệu. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở phân tích vững chắc, sẵn sàng cho việc triển khai lập trình và xây dựng ứng dụng phần mềm quản lý thư viện hoàn chỉnh trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Trên thế giới cũng như ở Việt Nam, công nghệ thông tin đã trở thành một công nghệ mũi nhọn, nó là ngành khoa học kỹ thuật không thể thiếu trong việc áp dụng vào các hoạt động xã hội như: quản lý hệ thống thư viện sách, kinh tế, thông tin, kinh doanh, và mọi hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu… Ở nước ta hiện nay, việc áp dụng vi tính hóa trong quản lý tại các cơ quan, xí nghiệp, tổ chức đang rất phổ biến và trở nên cấp thiết, bởi ngành nghề nào cũng đòi hỏi con người phải xử lý khối lượng công việc khổng lồ, và những kiến thức, những suy nghĩ, những đào tạo chuyên sâu. Một vấn đề cấp thiết đặt ra trong quản lý là làm thế nào để chuẩn hóa cách xử lý dữ liệu ở trường học, chính vì thế chúng em chọn đề tài “Phân tích thiết kế hệ thống quản lý thư viện sách”. LỜI CẢM ƠN Để thực hiện và hoàn thành tốt báo cáo này, chúng em đã nhận được sự giúp đỡ và hướng dẫn rất tận tình của các thầy cô thuộc Khoa Khoa học máy tính – trường đại học Công Nghệ Thông Tin và Truyền Thông Việt Hàn. Em xin đặt biệt cảm ơn thầy Võ Văn Lường phụ trách bộ môn “Phân tích và thiết kế hệ thống (5)” đã cung cấp cho chúng em các thông tin, kiến thức vô cùng quý báu và cần thiết trong suốt thời gian quá để nhóm có thể thực hiện và hoàn thành báo cáo của mình.

Do giới hạn về mặt thời gian và kiến thức cũng như kinh nghiệm thực tiễn nên báo cáo không tránh khỏi những sai xót. Em rất mong nhận được sự thông cảm của quý thầy cô và mong đón nhận những góp ý của thầy cô và các bạn. Lời cuối cùng, chúng em xin kính chúc thầy cô lời chúc sức khỏe, thành công trong cuộc sống. Chúng em xin chân thành cảm ơn! MỤC LỤC I Thu gom 1…………………………………………………………………………………………………1 1.

Bảng kế hoạch phỏng vấn tổng quan hệ thống của từng chủ đề. Các bản kế hoạch phỏng vấn cụ thể …………………………………………………………………3 3. Mô tả chi tiết hệ thống và các biễu mẫu.1 Đặc tả Use-Case…………………………………………………………………………………….1 Đặc tả usecase : Quản lý người dùng……………………………………………………………19 2.2 Đặc tả usecase: Đăng ký……………………………………………………………………… …24 2.3 Đặc tả usecase: Sao lưu và phục hồi dữ liệu……………………………………………………27 2.2 Đặc tả usecase: Quản lý tài liệu……………………………………………………………………28 2.1 Đặc tả usecase: Thêm tài liệu………………………………………………………………………28 2.2 Đặc tả usecase: Sửa thông tin tài liệu…………………………………………………………….3 Đặc tả usecase: xóa tài liệu……………………………………………………………………30 2.4 Đặc tả usecase: Sinh mã vạch…………………………………………………………………… 2.3 Đặc tả usecase: Quản lý độc giả……………………………………………………………………34 2.1 Đặc tả usecase: Thêm độc giả…………………………………………………………………… 2.2 Đặc tả usecase: xóa độc giả ……………………………………………………………………35 2.4 Đặc tả usecase: Quản lý mượn, trả tài liệu …………………………………………………….1 Đặc tả usecase: Quản lý mượn tài liệu……………………………………………………… 2.2 Đặc tả usecase: Quản lý trả tài liệu ……………………………………………………………38 2.3 Đặc tả usecase: Xử lý độc giả vi phạm…………………………………………………………39 2.5 Đặc tả usecase: Tìm kiếm thông tin………………………………………………………………40 2.1 Đặc tả usecase: Tìm kiếm tài liệu……………………………………………………………… 2.2 Đặc tả usecase: Tìm kiếm độc giả ………………………………………………………………41 2.6 Đặc tả usecase: Thống kê, báo cáo ………………………………………………………………43 2.7 Đặc tả usecase: In ấn …………………………………………………………………………….1 Danh sách Actor…………………………………………………………………………………… 3.2 Danh sách Usecase ……………………………………………………………………………….3 Use-Case Diagram………………………………………………………………………………….1 Biểu đồ Use-case tổng quát 50…………………………………………………………………… 3.2 Biểu đồ Use-case “Quản trị Hệ thống" …………………………………………………………51 3.3 Biểu đồ Use-case “Quản lý tài liệu” …………………………………………………………… 52 3.4 Biểu đồ Use-case “Quản lý Mượn trả” …………………………………………………………53 3.4 Biểu đồ Use-case “Tìm kiếm thông tin” ……………………………………………………….5 Biểu đồ Use-case “In ấn” ……………………………………………………………………….1 Biểu đồ lớp Hệ thống ………………………………………………………………………………56 4.2 Biểu đồ các lớp độc giả …………………………………………………………………………….3 Biểu đồ các lớp mượn trả………………………………………………………………………….4 Biểu đồ các lớp tài liệu…………………………………………………………………………….1 Các chức năng quản trị hệ thống……………………………………………………………………60 5.1 Chức năng “ đăng nhập” …………………………………………………………………………60 5.2 Chức năng “ thêm người dùng” ……………………………………………………………………61 5.3 Chức năng “ sửa thông tin người dùng” ………………………………………………………….4 Chức năng “ xóa thông tin người dùng” …………………………………………………………63 5.5 Chức năng “ thay mật khẩu” ……………………………………………………………………64 5.6 Chức năng “ sao lưu và phục hồi dữ liệu” ………………………………………………………65 5.7 Chức năng “ đăng kí” ……………………………………………………………………………66 5.2 Các chức năng quản lý tài liệu……………………………………………………………………67 5.1 Chức năng “ thêm tài liệu” ………………………………………………………………………67 5.2 Chức năng “ sửa tài liệu” …………………………………………………………………………68 5.3 Chức năng “ xóa tài liệu” …………………………………………………………………………69 5.3 Các chức năng quản lý độc giả………………………………………………………………………70 5.1 Chức năng “ thêm độc giả” …………………………………………………………………………70 5.2 Chức năng “ xóa độc giả” …………………………………………………………………………71 5.4 Các chức năng quản lý mượn trả tài liệu……………………………………………………………72 5.1 Chức năng “ quản lý mượn tài liệu” ………………………………………………………………72 5.2 Chức năng “ quản lý trả tài liệu” …………………………………………………………………73 5.3 Chức năng “ xử lý độc giả vi phạm” ………………………………………………………………74 5.5 Chức năng tìm kiếm thông tin ……………………………………………………………………75 5.6 Chức năng tìm kiếm thông tin ……………………………………………………………………76 5.7 Chức năng In ấn………………………………………………………………………………………77 VI.2 Active đăng nhập………………………………………………………………………………………79 5.3 Active đăng xuất………………………………………………………………………………………80 5.4 Activite quản lý độc giả chưa có………………………………………………………………………81 5.5 Đổi mật khẩu…………………………………………………………………………………………82 5.6 Acitive them độc giả……………………………………………………………………………………83 5.7 Activite thêm tài liệu…………………………………………………………………………………84 5.8 Activite xóa tài liệu……………………………………………………………………………………85 5.9 Activite sửa tài liệu……………………………………………………………………………………86 5.10 Activite thêm độc giả…………………………………………………………………………………87 5.12 Xử lí yêu cầu mượn…………………………………………………………………………………89 5.13 Cập nhật thông tin phiếu mượn…………………………………………………………………90 5.15 Tìm kiếm độc giả……………………………………………………………………………………92 VI. Tài liệu tham khảo ………….

Bảng kế hoạch phỏng vấn tổng quan hệ thống của từng chủ đề. Kế Hoạch Phỏng Vấn Tổng Quan Hệ Thống. Người lập: Nhóm 1 Ngày Lập: 01/12/2022 NGÀY NGÀY STT CHỦ ĐỀ YÊU CẦU BẮT ĐẦU KẾT THÚC 1 Quá trình Biết rõ cần nhập 15/11/2022 01/12/2022 nhập thêm loại sách nào và sách, phân số lượng bao loại và nhiêu. quản lý sách 2 Quản lý quá -Số lượng sách 15/11/2022 01/12/2022 trình mượn mượn và trả và trả và trong ngày.

phiếu mượn - Thủ tục, đối trả sách. tượng và hình thức mượn trả sách. -Kiểm tra và lập phiếu mượn cho người mượn sách. 1 3 Quản lý các -Hiểu về cách 15/11/2022 26/9/2014 quy trình xử quản lý sách lý sự cố trình tự và các thống kê quy trình báo sách và báo cáo của thư cáo.

-Các sự cố thưởng xảy ra. 4 Hệ thống Nắm rõ các 15/11/2022 26/9/2014 máy móc, trang thiết bị, thiết bị, máy móc, hệ phần mềm, điều hành và các và an ninh phần mềm của thư viện tương thích. Hệ thống an ninh của thư viện. Các bản kế hoạch phỏng vấn cụ thể : Kế hoạch phỏng vấn và phỏng vấn lần 1 KẾ HOẠCH PHỎNG VẤN Người đi phỏng vấn: Người được hỏi: Mai Thị Tâm Nguyễn Hữu Khánh Thời gian : 15/11/2022 Đia chỉ: Thư viện trường ĐH công Thời gian bắt đầu nghệ thông tin và truyền thông Việt - phỏng vấn:13h30 Hàn Thời gian kết thúc phỏng vấn:14h00 Các yêu cầu được hỏi: Đối tượng được hỏi: - Vai trò, vị trí, trình Nghiệp Vụ Thư Viện độ, kinh nghiệm của người phỏng vấn.

Chương trình : Ước lượng thời gian:  Giới thiệu  01 phút  Tổng quan về dự án  02 phút  tổng quan phỏng vấn  03 phút  câu hỏi và trả lời  14 phút  ý kiến người được hỏi  04 phút  kết thúc  05 phút  Tổng Cộng thời gian phỏng vấn: 30 phút 3 PHIẾU PHỎNG VẤN Dự án : Tiểu dự án: Quá trình nhập thêm Quản lí thư viện sách, phân loại và quản lý sách Người được hỏi:Nguyễn Văn Thời gian: 15/11/2022 Anhs Người phỏng vấn: Nguyễn Đức Vân Câu hỏi: Trả lời: 1. Thư viện có thường xuyên  Thư viện chúng tôi thường xuyên nhập thêm các loại sách nhập các loại sách mới mới và một số tài liệu có ích. không?  Chúng tôi phải kiểm tra số 2. Khi nhập sách mới thư viện lượng của những loại sách nào có cần tính đến số lượng trong kho còn ít hoăc đã hết sách và kiểm tra nguồn gốc thì tiến hành nhập thêm.

Kiểm và loại sách không? tra nguồn gốc cũng như loại sách phù hợp để có tác động tích cực tới người đọc. Phiếu nhập sách gồm những  Phiếu nhập sách gồm: Mã thông tin gì ? phiếu nhập sách, ngày đặt sách, ngày giao sách, mã sách, tên đầu sách, nhà xuất bản,tác giả,đơn giá. Ngoài việc nhập các loai  Có, dùng để giúp cho sinh sách để phục vụ nhu cầu viên tìm hiểu thêm kiến thức học tập thì Thư viện có nhập học tập… thêm những thể loại sách mang tính chất giải trí:truyện, ẩm thực, âm nhac. Quá trình nhập sách diễn ra  Chúng tôi sẻ kiểm tra xem thư theo một trình tự như thế viện còn thiếu những loại sách nào? gì.sau đó sẽ tìm đến nhà cung cấp để thương lượng giá cả.chúng tôi sẽ chọn những nhà cung 4 cấp có uy tín.tin cậy,và gởi đơn đặt hàng cho nhà cung cấp.

Sách sau khi nhập về có phải  Có, Sách khi nhập về sẽ được xác định phân loại và nhập phân loại sách theo thể loại và lại mã không? nhập lại mã sách. Nếu có sách nhập về bị hư  Thư viện sẽ thông kê gửi lại hỏng thư viện sẽ làm gì? nhà cung cấp những sách bị hư và yêu cầu cung cấp lại cho đầy đủ sách với hợp đồng như đã kí. 5 Kế hoạch phỏng vấn và phiếu phỏng vấn lần 2. KẾ HOẠCH PHỎNG VẤN Người được hỏi: Nguyễn Thị Người đi phỏng vấn: Tuyết Mai Nguyễn Đức Vân Địa chỉ: Thư viện trường đại học Thời gian : 15/11/2022 CNTT và TT Việt - Hàn Thời gian bắt đầu phỏng vấn:14h00 Thời gian kết thúc phỏng vấn:14h30 Đối tượng phỏng vấn là: Các yêu cầu được hỏi: Nhân viên lưu hành tài liệu - Vai trò, vị trí, trình độ, kinh nghiệm của người phỏng vấn.

Chương trình : Thời gian của từng đợt Giới thiệu : phỏng vấn : - Giới thiệu - 01 phút - Tổng quan về dự án - 02 phút - tổng quan phỏng vấn - 03 phút - câu hỏi và trả lời - 14 phút - ý kiến người được hỏi - 04 phút - kết thúc - 05 phút  Tổng cộng thời gian phỏng vấn:30 phút 6 PHIẾU PHỎNG VẤN Dự án: Quản lí thư viện Tiểu dự án:Quản lý quá trình mượn, trả và phiếu mượn trả sách. Người được hỏi: Nguyễn Thị Thời gian: 15/11/2022 Tuyết Mai Người phỏng vấn: Nguyễn Phúc Bảo Kha Câu hỏi : Trả lời: 1. Bạn đọc mượn sách thư viện  Bạn đọc cần xuất trình Thẻ và giáo trình về nhà phải sinh viên (cũng là Thẻ Thư làm như thế nào? Mỗi lần viện) khi mượn tài liệu tại mượn được mấy cuốn và các kho sách. Mỗi lần mượn thời gian bao lâu? là 2 cuốn sách tham khảo và 4 cuốn giáo trình học.Thời gian mượn sách tham khảo là 15 ngày, giáo trình học là 03 tháng.Nếu có nhu cầu mượn thêm thời gian, bạn đọc phải đến thư viện gia hạn thời gian mượn tài liệu.

Nếu bạn đọc trả sách trễ hạn sẽ bị nộp phạt theo quy định. Áp dụng cho sinh viên. Mượn sách và giáo trình của  Mượn sách và giáo trình của Thư viện có phải trả tiền Thư viện được miễn phí, không? nhưng bạn đọc phải thế chân từ 50.000đ tùy theo giá trị cuốn sách mượn (thư viện có xuất hóa đơn biên nhận giữ tiền thế chân). Khi trả sách, bạn đọc được hoàn lại 100% số tiền đã thế chân theo hóa đơn.