Hệ thống giải pháp đồng bộ đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam từ nay đến năm 2020

Giải pháp đồng bộ đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam đến năm 2030. Phân tích các yếu tố then chốt, cơ hội và thách thức để tăng trưởng bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Xuân Minh
• Người hướng dẫn: PGS, TS Đoàn Thị Hồng Vân
• Trường học: Trường đại học kinh tế tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế quản lý và kế hoạch hóa kinh tế quốc dân
• Đề tài: Hệ thống giải pháp đồng bộ đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản việt nam từ nay đến năm 2020
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: SỞ CẦN THIẾT PHẢI XAÂY DỰNG HỆ THỐNG GIẢI PHÁP ĐỒNG BỘ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU THUỶ SẢN VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỞ CẦN THIẾT XAÂY DỰNG HỆ THỐNG GIẢI PHÁP ĐỒNG BỘ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU THUỶ SẢN VIỆT NAM
• 1.1.1. Chủ nghĩa trọng thương
• 1.1.2. Lý luận về phân công lao động, lợi thế tuyệt đối và lý thuyết “bàn tay vô hình” của Adam Smith
• 1.1.3. Lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo
• 1.1.4. Lý thuyết yếu tố thâm dụng của Hecksher – Ohlin
• 1.1.5. Lý thuyết về khả năng cạnh tranh quốc gia của Michael Porter và các nhà lý thuyết về quản trò chiến lược
• 1.1.6. Lý thuyết phát triển bền vững
• 1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ SỞ CẦN THIẾT ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU THUỶ SẢN VIỆT NAM
• 1.2.1. Nhu cầu tiêu thụ thuỷ sản trên phạm vi toàn cầu vẫn ở mức cao
• 1.2.2. Khả năng đẩy mạnh xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam
• 1.2.3. Tác động của việc đẩy mạnh xuất khẩu thuỷ sản đối với sự nghiệp công nghiệp hoá – hiện đại hoá và nỗ lực hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam
• 1.2.4. Kinh nghiệm đẩy mạnh xuất khẩu thuỷ sản của một số quốc gia
• 1.2.5. Một số mô hình tổ chức phát triển sản xuất và xúc tiến xuất khẩu thuỷ sản
• 1.2.6. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU THUỶ SẢN VIỆT NAM THỜI GIAN QUA
• 2.1. Tình hình xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam thời gian qua
• 2.1.1. Kim ngạch xuất khẩu
• 2.1.2. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu
• 2.1.3. Thị trường xuất khẩu
• 2.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi hoạt động liên quan đến xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam trong thời gian qua
• 2.2.1. Các yếu tố bên trong
• 2.2.2. Các yếu tố bên ngoài
• 3. CHƯƠNG 3: HỆ THỐNG GIẢI PHÁP ĐỒNG BỘ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU THUỶ SẢN VIỆT NAM TỪ NAY ĐẾN NĂM 2020
• 3.1. Mục tiêu, quan điểm và căn cứ đề xuất giải pháp đồng bộ đẩy mạnh xuất khẩu thuỷ sản
• 3.1.1. Mục tiêu đề xuất các giải pháp
• 3.1.2. Quan điểm đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ đẩy mạnh xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam từ nay đến năm 2020
• 3.1.3. Căn cứ xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ đẩy mạnh xuất khẩu thuỷ sản từ nay đến năm 2020
• 3.2. Hệ thống giải pháp đồng bộ đẩy mạnh xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam từ nay đến năm 2020
• 3.2.1. Nhóm giải pháp 1: Nâng cao chất lượng thuỷ sản xuất khẩu, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về vệ sinh an toàn thực phẩm
• 3.2.2. Nhóm giải pháp 2: Đẩy mạnh xúc tiến thương mại; xây dựng, quảng bá thương hiệu và nâng cao khả năng thâm nhập thị trường nước ngoài của thuỷ sản xuất khẩu
• 3.2.3. Nhóm giải pháp 3: Đảm bảo đẩy mạnh xuất khẩu thuỷ sản bền vững
• 3.2.4. Nhóm giải pháp 4: Xây dựng các liên kết dọc và ngang trong chuỗi cung ứng thuỷ sản xuất khẩu
• 3.2.5. Nhóm giải pháp 5: Các giải pháp về khoa học, công nghệ
• 3.2.6. Nhóm giải pháp 6: Phát triển các ngành, lĩnh vực phụ trợ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Giải Pháp Đồng Bộ Xuất Khẩu Thủy Sản Đến 2020 55 ký tự

Việt Nam đã trở thành thành viên của WTO, mở ra cơ hội lớn cho xuất khẩu, đặc biệt là thủy sản. Năm 2006, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 3,348 tỷ USD, có mặt ở 127 thị trường. Tuy nhiên, nhiều thách thức xuất hiện như liên kết lỏng lẻo, chất lượng chưa ổn định, rào cản thương mại từ các nước nhập khẩu. Đặc biệt, Nhật Bản đã cảnh báo về chất lượng thủy sản Việt Nam. Nguyên nhân chính là do Việt Nam chưa có hệ thống giải pháp đồng bộ và bền vững. Vì vậy, việc xây dựng hệ thống giải pháp này là cấp thiết, bao gồm nuôi trồng, đánh bắt, chế biến và dịch vụ hậu cần. Luận án này tập trung vào đề tài: “Hệ thống giải pháp đồng bộ đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam từ nay đến năm 2020”.

1.1. Mục Tiêu Nghiên Cứu Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam

Nghiên cứu này nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn để khẳng định sự cần thiết của giải pháp đồng bộ để đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản trong bối cảnh mới. Phân tích kết quả đạt được và các yếu tố tác động đến xuất khẩu thủy sản từ năm 1990 đến 2006. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ để đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam từ nay đến năm 2020. Đối tượng nghiên cứu là hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, tập trung vào các tỉnh thành phía Nam và giai đoạn từ 1990 đến 2020.

1.2. Phạm Vi Nghiên Cứu và Tính Mới Của Đề Tài

Đề tài này tập trung vào hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trên phạm vi lãnh thổ Việt Nam, đặc biệt là các tỉnh, thành phía Nam do điều kiện nghiên cứu. Về mặt thời gian, nghiên cứu tình hình xuất khẩu thủy sản Việt Nam từ năm 1990 đến năm 2006, và các giải pháp đề xuất sẽ được áp dụng từ nay cho đến năm 2020. So với các nghiên cứu trước, luận án này có những điểm mới như đánh giá toàn diện thực trạng xuất khẩu thủy sản giai đoạn 1990-2006, đưa ra các quan điểm mới làm cơ sở cho việc đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản, và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ phối hợp các yếu tố trong toàn bộ quá trình sản xuất, xuất khẩu thủy sản.

II. Cơ Sở Lý Luận Giải Pháp Đồng Bộ Xuất Khẩu Thủy Sản 57 ký tự

Để đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản, cần phải dựa trên cơ sở lý luận vững chắc. Các lý thuyết thương mại quốc tế như chủ nghĩa trọng thương, lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo, và lý thuyết yếu tố thâm dụng của Heckscher-Ohlin đều cung cấp nền tảng để hiểu rõ hơn về vai trò của xuất khẩu. Lý thuyết về khả năng cạnh tranh quốc gia của Michael Porter và các nhà lý thuyết về quản trị chiến lược cũng quan trọng. Đặc biệt, lý thuyết về phát triển bền vững cần được áp dụng để đảm bảo xuất khẩu thủy sản không gây hại cho môi trường.

2.1. Lý Thuyết Thương Mại Quốc Tế và Xuất Khẩu

Các lý thuyết thương mại quốc tế cung cấp cơ sở lý luận cho việc thúc đẩy xuất khẩu. Chủ nghĩa trọng thương nhấn mạnh vai trò của xuất khẩu trong việc tích lũy của cải quốc gia. Lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo cho thấy rằng các quốc gia nên chuyên môn hóa vào các ngành mà họ có lợi thế tương đối, từ đó thúc đẩy xuất khẩu. Lý thuyết Heckscher-Ohlin giải thích sự phân công lao động quốc tế dựa trên sự khác biệt về nguồn lực.

2.2. Lý Thuyết Cạnh Tranh và Phát Triển Bền Vững

Lý thuyết về khả năng cạnh tranh quốc gia của Michael Porter nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo ra lợi thế cạnh tranh cho các ngành công nghiệp. Các nhà lý thuyết quản trị chiến lược tập trung vào việc hoạch định chiến lược kinh doanh để đạt được lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Lý thuyết phát triển bền vững yêu cầu rằng việc xuất khẩu thủy sản phải được thực hiện một cách bền vững, không gây hại cho môi trường và đảm bảo nguồn lợi cho các thế hệ tương lai. Chính vì vậy, việc xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ là rất cần thiết.

III. Thực Tiễn Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam Đến 2020 59 ký tự

Nhu cầu tiêu thụ thủy sản trên toàn cầu vẫn ở mức cao, tạo cơ hội lớn cho Việt Nam. Việt Nam có nhiều tiềm năng để đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản, bao gồm nguồn lợi tự nhiên phong phú và lực lượng lao động dồi dào. Việc đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản có tác động tích cực đến sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa và nỗ lực hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Kinh nghiệm của một số quốc gia khác cũng cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ để xuất khẩu thủy sản thành công.

3.1. Nhu Cầu Tiêu Thụ và Tiềm Năng Xuất Khẩu

Nhu cầu tiêu thụ thủy sản trên phạm vi toàn cầu vẫn ở mức cao, đặc biệt là ở các thị trường lớn như Mỹ, EU và Nhật Bản. Việt Nam có tiềm năng lớn để đáp ứng nhu cầu này nhờ vào vị trí địa lý thuận lợi, nguồn lợi thủy sản phong phú và kinh nghiệm trong nuôi trồng và chế biến thủy sản. Theo nghiên cứu, tiềm năng thủy sản nước mặn là rất lớn. Khả năng khai thác một số loại thủy sản biển còn rất nhiều dư địa.

3.2. Tác Động Đến Công Nghiệp Hóa và Hội Nhập

Việc đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản có tác động lớn đến sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa của Việt Nam. Xuất khẩu thủy sản giúp tạo ra việc làm, tăng thu nhập cho người dân và đóng góp vào ngân sách nhà nước. Ngoài ra, xuất khẩu thủy sản cũng giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế thế giới và nâng cao vị thế trên trường quốc tế. Điều này đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ để phát triển bền vững.

3.3. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Quốc Gia

Nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia đã thành công trong việc xuất khẩu thủy sản có thể cung cấp những bài học quý giá cho Việt Nam. Các quốc gia này thường có hệ thống giải pháp đồng bộ bao gồm chính sách hỗ trợ, đầu tư vào công nghệ, và xây dựng thương hiệu. Một số mô hình tổ chức phát triển sản xuất và xúc tiến xuất khẩu thủy sản cũng có thể được áp dụng tại Việt Nam.

IV. Phân Tích Tình Hình Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam Hiện Nay 56 ký tự

Kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đã tăng trưởng liên tục trong những năm qua. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu cũng có sự thay đổi, với sự gia tăng của các sản phẩm chế biến sâu và giá trị gia tăng cao. Thị trường xuất khẩu cũng ngày càng đa dạng. Tuy nhiên, chuỗi hoạt động liên quan đến xuất khẩu thủy sản vẫn còn nhiều yếu tố ảnh hưởng, cả bên trong và bên ngoài.

4.1. Kim Ngạch và Cơ Cấu Mặt Hàng Xuất Khẩu Thủy Sản

Kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đã tăng từ 205 triệu USD vào năm 1990 lên 3,348 tỷ USD vào năm 2006. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu cũng có sự chuyển dịch từ các sản phẩm thô sang các sản phẩm chế biến sâu. Các mặt hàng chủ lực bao gồm tôm, cá tra, cá basa và mực.

4.2. Thị Trường Xuất Khẩu Thủy Sản Chủ Lực Của Việt Nam

Thị trường xuất khẩu thủy sản của Việt Nam ngày càng đa dạng, bao gồm Nhật Bản, Mỹ, EU, Trung Quốc và các nước ASEAN. Nhật Bản là thị trường xuất khẩu lớn nhất, tiếp theo là Mỹ và EU. Kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường này cũng có sự tăng trưởng đáng kể.

4.3. Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Chuỗi Hoạt Động Xuất Khẩu

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi hoạt động liên quan đến xuất khẩu thủy sản, bao gồm yếu tố bên trong như năng lực sản xuất, công nghệ chế biến và chất lượng sản phẩm, và yếu tố bên ngoài như chính sách thương mại, rào cản kỹ thuật và cạnh tranh từ các nước khác.

V. Giải Pháp Đồng Bộ Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam 58 ký tự

Để đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản một cách bền vững và hiệu quả, cần có hệ thống giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này bao gồm nâng cao chất lượng thủy sản, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đảm bảo xuất khẩu bền vững, xây dựng liên kết dọc và ngang trong chuỗi cung ứng, áp dụng khoa học công nghệ, và phát triển các ngành phụ trợ.

5.1. Nâng Cao Chất Lượng Thủy Sản Xuất Khẩu

Nâng cao chất lượng thủy sản là yếu tố then chốt để tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Điều này đòi hỏi việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm soát chất lượng từ khâu nuôi trồng đến chế biến, và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc.

5.2. Đẩy Mạnh Xúc Tiến Thương Mại và Xây Dựng Thương Hiệu

Xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu là rất quan trọng để tăng cường sự hiện diện của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Điều này đòi hỏi việc tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế, quảng bá sản phẩm trên các phương tiện truyền thông, và xây dựng thương hiệu mạnh cho thủy sản Việt Nam.

5.3. Đảm Bảo Xuất Khẩu Thủy Sản Bền Vững

Xuất khẩu Thủy Sản phải gắn liền với phát triển bền vững. Keát hợp chặt chẽ và hài hòa giứa đánh bắt và nuôi trồng Thủy Sản. Chú trọng đến vấn đề phát triển Thủy Sản sạch, không tổn hại đến môi trường do vậy, cần phải có 1 Hệ Thống đồng bộ các giải pháp để đẩy mạnh xuất khẩu Thủy Sản. Phải nắm vững các quy định về vệ sinh, an toàn thực phẩm, các rào cản phi thuế quan khác của các thị trường nhập khẩu là một trong những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp chủ động trong việc hoạch định chiến lược kinh doanh.

VI. Kết Luận Triển Vọng Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam 2020 55 ký tự

Với hệ thống giải pháp đồng bộ, xuất khẩu thủy sản Việt Nam có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, cần phải đối mặt với nhiều thách thức và tận dụng các cơ hội để đạt được mục tiêu đề ra đến năm 2020. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan là rất quan trọng để thành công.

6.1. Triển Vọng Phát Triển Xuất Khẩu Thủy Sản

Với sự nỗ lực của cả nước, xuất khẩu thủy sản Việt Nam có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Các hiệp định thương mại tự do (FTA) sẽ mở ra cơ hội tiếp cận các thị trường mới. Đầu tư vào công nghệ và chất lượng sẽ giúp nâng cao khả năng cạnh tranh.

6.2. Thách Thức và Cơ Hội Trong Tương Lai

Tuy nhiên, xuất khẩu thủy sản cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm rào cản kỹ thuật, cạnh tranh từ các nước khác, và biến đổi khí hậu. Để vượt qua những thách thức này, cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp và người dân. Đồng thời, khai thác tối đa cơ hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, ngành thủy sản Việt Nam đã và đang trở thành một trong những ngành xuất khẩu chủ lực, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế quốc dân. Từ năm 1990 đến năm 2006, kim ngạch xuất khẩu thủy sản tăng từ khoảng 205 triệu USD lên 3,348 tỷ USD, với sự hiện diện trên 127 thị trường toàn cầu. Nhu cầu tiêu thụ thủy sản trên phạm vi toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao, với mức tiêu thụ trung bình toàn cầu khoảng 16,1 kg/người/năm, trong đó các nước phát triển đạt 22,9 kg/người/năm và các nước đang phát triển là 14,2 kg/người/năm. Việt Nam với bờ biển dài 3.260 km, vùng nội thủy rộng lớn và tiềm năng khai thác thủy sản phong phú, có lợi thế cạnh tranh về vị trí địa lý, nguồn lao động dồi dào và kinh nghiệm truyền thống trong khai thác và nuôi trồng thủy sản.

Tuy nhiên, ngành thủy sản Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức như chất lượng sản phẩm chưa ổn định, sự phân mảnh trong chuỗi cung ứng, các rào cản kỹ thuật và phi thuế quan từ các thị trường nhập khẩu lớn như Nhật Bản. Do đó, mục tiêu nghiên cứu là xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam từ nay đến năm 2020, đảm bảo phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và khai thác hiệu quả các lợi thế so sánh. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động xuất khẩu thủy sản tại các tỉnh phía Nam, đặc biệt là khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và Thành phố Hồ Chí Minh, giai đoạn 1990-2006, với các giải pháp áp dụng đến năm 2020. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng chính sách phát triển ngành thủy sản, góp phần nâng cao kim ngạch xuất khẩu và phát triển kinh tế vùng ven biển.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế quốc tế và quản trị chiến lược để phân tích và đề xuất giải pháp phát triển xuất khẩu thủy sản:

• Chủ nghĩa trọng thương: Nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong việc thúc đẩy xuất khẩu, bảo vệ ngành sản xuất trong nước thông qua các chính sách thuế quan và hỗ trợ xuất khẩu.
• Lý thuyết phân công lao động và lợi thế tuyệt đối của Adam Smith: Tập trung vào việc tăng năng suất lao động và chuyên môn hóa để nâng cao hiệu quả sản xuất và xuất khẩu.
• Lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo: Giải thích sự chuyên môn hóa quốc tế dựa trên chi phí lao động tương đối, giúp xác định các mặt hàng thủy sản mà Việt Nam có lợi thế xuất khẩu.
• Lý thuyết yếu tố thâm dụng của Hecksher-Ohlin: Phân tích vai trò của các yếu tố sản xuất như lao động, vốn và tài nguyên thiên nhiên trong cấu trúc xuất khẩu thủy sản.
• Mô hình kim cương của Michael Porter: Đánh giá năng lực cạnh tranh quốc gia dựa trên bốn yếu tố đầu vào, điều kiện cầu, ngành liên quan và hỗ trợ, cùng vai trò của chính phủ và chiến lược doanh nghiệp.
• Lý thuyết phát triển bền vững: Định hướng phát triển thủy sản theo hướng bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hợp lý và đảm bảo lợi ích lâu dài cho cộng đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng, bao gồm:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê xuất khẩu thủy sản giai đoạn 1990-2006 từ Tổng cục Thống kê, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, các báo cáo ngành và khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp, hộ nuôi trồng thủy sản tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.
• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu ngẫu nhiên có chủ đích với 297 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu thủy sản và 258 hộ nuôi trồng thủy sản tại 4 huyện thuộc 3 tỉnh Sóc Trăng, Bến Tre và Vĩnh Long. Tổng số phiếu khảo sát thu về là 236 doanh nghiệp và 258 hộ nuôi.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS để xử lý số liệu thống kê mô tả, phân tích nhân tố, ma trận SWOT, ma trận QSPM để đánh giá các yếu tố nội ngoại vi và lựa chọn chiến lược phù hợp. Kết hợp phân tích chuyên gia và điều tra xã hội học để thu thập ý kiến về các giải pháp đồng bộ.
• Timeline nghiên cứu: Khảo sát thực địa từ tháng 6/2004 đến tháng 6/2006, xử lý và phân tích dữ liệu trong năm 2006, đề xuất giải pháp áp dụng đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản tăng trưởng mạnh: Từ 205 triệu USD năm 1990 lên 3,348 tỷ USD năm 2006, chiếm khoảng 8,5% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia năm 1994 và tăng lên gần 4% GDP năm 2006. Tỷ trọng lao động trong ngành thủy sản cũng tăng từ 3,46% năm 1990 lên 3,93% năm 2006, tạo việc làm cho khoảng 4 triệu lao động trực tiếp.

2. Cơ cấu sản phẩm và thị trường đa dạng: Thủy sản đông lạnh chiếm 73,6% giá trị xuất khẩu, tiếp theo là thủy sản hộp (15,9%). Thị trường xuất khẩu chính gồm Nhật Bản, Mỹ, EU, Trung Quốc và ASEAN. Tuy nhiên, thị trường Nhật Bản – thị trường xuất khẩu chủ lực – đã nhiều lần cảnh báo về chất lượng sản phẩm, thậm chí kiểm tra 100% lô hàng nhập khẩu.

3. Chất lượng và chuỗi cung ứng chưa đồng bộ: Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản còn phân tán, thiếu liên kết chặt chẽ giữa các khâu đánh bắt, nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu. Chất lượng sản phẩm chưa ổn định, chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn quốc tế về vệ sinh an toàn thực phẩm, dẫn đến rào cản kỹ thuật và phi thuế quan từ các thị trường nhập khẩu.

4. Kinh nghiệm quốc tế và mô hình tổ chức: Các quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ đã xây dựng hệ thống quản lý, kiểm soát chất lượng và xúc tiến thương mại đồng bộ, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu. Ví dụ, SEAFISH (Anh) và NSEC (Na Uy) là các tổ chức xúc tiến xuất khẩu thủy sản hiệu quả, thu phí từ doanh nghiệp để duy trì hoạt động, đồng thời phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sự tăng trưởng xuất khẩu thủy sản Việt Nam là đáng kể, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế về chất lượng và tổ chức chuỗi giá trị. Nguyên nhân chủ yếu do thiếu một hệ thống giải pháp đồng bộ, từ nâng cao chất lượng nguyên liệu đầu vào, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, đến xúc tiến thương mại và liên kết doanh nghiệp. So sánh với các quốc gia dẫn đầu như Trung Quốc và Thái Lan, Việt Nam cần học hỏi mô hình quản lý tập trung, kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và phát triển các tổ chức xúc tiến xuất khẩu chuyên nghiệp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu thủy sản giai đoạn 1990-2006, bảng phân tích cơ cấu sản phẩm xuất khẩu và ma trận SWOT thể hiện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của ngành. Bảng so sánh các mô hình tổ chức xúc tiến xuất khẩu thủy sản quốc tế cũng giúp minh họa hiệu quả các giải pháp đồng bộ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng thủy sản xuất khẩu: Áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế về vệ sinh an toàn thực phẩm (HACCP, GAP, MSC), đầu tư công nghệ chế biến hiện đại, đào tạo nâng cao tay nghề lao động. Mục tiêu giảm tỷ lệ hàng bị trả lại hoặc cảnh báo chất lượng xuống dưới 5% trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện: doanh nghiệp chế biến, cơ quan quản lý nhà nước.

2. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu: Tổ chức các hội chợ, triển lãm quốc tế, quảng bá thương hiệu thủy sản Việt Nam, mở rộng thị trường xuất khẩu sang các khu vực tiềm năng như Trung Đông, châu Phi. Mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường mới ít nhất 10% mỗi năm. Chủ thể thực hiện: Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP), Bộ Công Thương.

3. Xây dựng liên kết chuỗi cung ứng thủy sản: Thiết lập các liên kết dọc và ngang giữa các khâu nuôi trồng, đánh bắt, chế biến và xuất khẩu, hình thành các hợp tác xã, liên doanh để tăng cường kiểm soát chất lượng và giảm chi phí logistics. Mục tiêu hoàn thiện chuỗi cung ứng đồng bộ trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: doanh nghiệp, hợp tác xã, chính quyền địa phương.

4. Phát triển khoa học công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực: Đầu tư nghiên cứu phát triển giống thủy sản chất lượng cao, công nghệ nuôi trồng bền vững, đào tạo chuyên sâu về quản lý chất lượng và marketing quốc tế. Mục tiêu nâng cao năng suất lao động và giá trị gia tăng sản phẩm 15% trong 5 năm. Chủ thể thực hiện: các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp.

5. Tăng cường quản lý nhà nước và hoàn thiện chính sách hỗ trợ: Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng đồng bộ, kiểm soát chặt chẽ các rào cản kỹ thuật, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn và thị trường. Mục tiêu hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công Thương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Giúp xây dựng và hoàn thiện các chính sách phát triển ngành thủy sản, quản lý xuất khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

2. Doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu thủy sản: Cung cấp cơ sở khoa học để nâng cao chất lượng sản phẩm, tổ chức chuỗi cung ứng hiệu quả và phát triển thị trường xuất khẩu bền vững.

3. Các tổ chức xúc tiến thương mại và hiệp hội ngành nghề: Làm cơ sở để thiết kế các chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu và hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập thị trường quốc tế.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế, quản lý kinh doanh và thủy sản: Tham khảo các lý thuyết kinh tế quốc tế, mô hình quản trị chiến lược và phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính, định lượng trong lĩnh vực xuất khẩu thủy sản.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao xuất khẩu thủy sản Việt Nam lại quan trọng đối với kinh tế quốc dân?
   Xuất khẩu thủy sản đóng góp gần 4% GDP, tạo việc làm cho khoảng 4 triệu lao động và là ngành xuất khẩu chủ lực, giúp tăng thu ngoại tệ và phát triển kinh tế vùng ven biển.

2. Những thách thức lớn nhất của ngành thủy sản Việt Nam hiện nay là gì?
   Chất lượng sản phẩm chưa ổn định, thiếu liên kết chuỗi cung ứng, rào cản kỹ thuật và phi thuế quan từ các thị trường nhập khẩu lớn như Nhật Bản, Mỹ và EU.

3. Các lý thuyết kinh tế nào được áp dụng trong nghiên cứu này?
   Chủ nghĩa trọng thương, lý thuyết lợi thế tuyệt đối và so sánh, lý thuyết yếu tố thâm dụng, mô hình kim cương của Porter và lý thuyết phát triển bền vững.

4. Làm thế nào để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản?
   Bằng cách nâng cao chất lượng sản phẩm, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, phát triển chuỗi cung ứng đồng bộ, xúc tiến thương mại hiệu quả và đầu tư khoa học công nghệ.

5. Có thể học hỏi gì từ kinh nghiệm quốc tế về phát triển xuất khẩu thủy sản?
   Các quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ đã xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, tổ chức xúc tiến thương mại chuyên nghiệp và liên kết doanh nghiệp chặt chẽ, giúp nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Kết luận

• Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã có bước phát triển vượt bậc từ năm 1990 đến 2006, đóng góp quan trọng vào GDP và tạo việc làm.
• Ngành thủy sản còn nhiều hạn chế về chất lượng sản phẩm, tổ chức chuỗi cung ứng và đối mặt với rào cản kỹ thuật từ thị trường quốc tế.
• Nghiên cứu áp dụng các lý thuyết kinh tế quốc tế và quản trị chiến lược để phân tích và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ, bền vững.
• Đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm gồm nâng cao chất lượng, xúc tiến thương mại, liên kết chuỗi cung ứng, phát triển khoa học công nghệ và hoàn thiện chính sách quản lý.
• Tiếp tục triển khai nghiên cứu và áp dụng các giải pháp từ nay đến năm 2020 nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam.

Call-to-action: Các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp đồng bộ, tận dụng tối đa tiềm năng và cơ hội phát triển xuất khẩu thủy sản trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH NGUYEÃN XUAÂN MINH HEÄ THOÁNG GIAÛI PHAÙP ÑOÀNG BOÄ ÑAÅY MAÏNH XUAÁT KHAÅU THUÛY SAÛN VIEÄT NAM TÖØ NAY ÑEÁN NAÊM 2020 LUAÄN AÙN TIEÁN SÓ KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH - NAÊM 2006 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH NGUYEÃN XUAÂN MINH HEÄ THOÁNG GIAÛI PHAÙP ÑOÀNG BOÄ ÑAÅY MAÏNH XUAÁT KHAÅU THUÛY SAÛN VIEÄT NAM TÖØ NAY ÑEÁN NAÊM 2020 CHUYEÂN NGAØNH: KINH TEÁ QUAÛN LYÙ VAØ KEÁ HOAÏCH HOÙA KINH TEÁ QUOÁC DAÂN Maõ soá: 5.05 LUAÄN AÙN TIEÁN SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: 1.

PGS, TS ÑOAØN THÒ HOÀNG VAÂN 2. TS THAÙI ÑAÉC LIEÄT TP. HOÀ CHÍ MINH - NAÊM 2006 i MUÏC LUÏC LÔØI CAM ÑOAN Trang MUÏC LUÏC DANH MUÏC CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT DANH MUÏC CAÙC BAÛNG DANH MUÏC CAÙC HÌNH MÔÛ ÑAÀU. 1 CHÖÔNG 1: SÖÏ CAÀN THIEÁT PHAÛI XAÂY DÖÏNG HEÄ THOÁNG GIAÛI PHAÙP ÑOÀNG BOÄ ÑAÅY MAÏNH XUAÁT KHAÅU THUÛY SAÛN VIEÄT NAM TRONG ÑIEÀU KIEÄN HOÄI NHAÄP KINH TEÁ QUOÁC TEÁ .1 Cô sôû lyù luaän veà söï caàn thieát xaây döïng heä thoáng giaûi phaùp ñoàng boä ñaåy maïnh xuaát khaåu thuûy saûn Vieät Nam .1 Chuû nghóa troïng thöông .2 Lyù luaän veà phaân coâng lao ñoäng, lôïi theá tuyeät ñoái vaø lyù thuyeát “baøn tay voâ hình” cuûa Adam Smith .3 Lyù thuyeát lôïi theá so saùnh cuûa David Ricardo .4 Lyù thuyeát yeáu toá thaâm duïng cuûa Hecksher – Ohlin .5 Lyù thuyeát veà khaû naêng caïnh tranh quoác gia cuûa Michael Porter vaø caùc nhaø lyù thuyeát veà quaûn trò chieán löôïc .6 Lyù thuyeát phaùt trieån beàn vöõng .2 Cô sôû thöïc tieãn veà söï caàn thieát ñaåy maïnh xuaát khaåu thuûy saûn Vieät Nam .1 Nhu caàu tieâu thuï thuûy saûn treân phaïm vi toaøn caàu vaãn ôû möùc cao .2 Khaû naêng ñaåy maïnh xuaát khaåu thuûy saûn cuûa Vieät Nam .3 Taùc ñoäng cuûa vieäc ñaåy maïnh xuaát khaåu thuûy saûn ñoái vôùi söï nghieäp coâng nghieäp hoùa – hieän ñaïi hoùa vaø noã löïc hoäi nhaäp kinh teá quoác teá cuûa Vieät Nam .3 Kinh nghieäm ñaåy maïnh xuaát khaåu thuûy saûn cuûa moät soá quoác gia .4 Moät soá moâ hình toå chöùc phaùt trieån saûn xuaát vaø xuùc tieán xuaát khaåu thuûy saûn .5 Baøi hoïc kinh nghieäm ruùt ra cho Vieät Nam.

53 Keát luaän chöông 1. 54 CHÖÔNG 2: TÌNH HÌNH XUAÁT KHAÅU THUÛY SAÛN VIEÄT NAM THÔØI GIAN QUA .1 Tình hình xuaát khaåu thuûy saûn Vieät Nam thôøi gian qua .1 Kim ngaïch xuaát khaåu .2 Cô caáu maët haøng xuaát khaåu .3 Thò tröôøng xuaát khaåu .2 Phaân tích caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán chuoãi hoaït ñoäng lieân quan ñeán xuaát khaåu thuûy saûn cuûa Vieät Nam trong thôøi gian qua .1 Caùc yeáu toá beân trong .2 Caùc yeáu toá beân ngoaøi. 114 Keát luaän chöông 2. 133 CHÖÔNG 3: HEÄ THOÁNG GIAÛI PHAÙP ÑOÀNG BOÄ ÑAÅY MAÏNH XUAÁT KHAÅU THUÛY SAÛN VIEÄT NAM TÖØ NAY ÑEÁN NAÊM 2020 .1 Muïc tieâu, quan ñieåm vaø caên cöù ñeà xuaát giaûi phaùp ñaåy maïnh xuaát khaåu thuûy saûn .1 Muïc tieâu ñeà xuaát caùc giaûi phaùp .2 Quan ñieåm ñeà xuaát heä thoáng giaûi phaùp ñoàng boä ñaåy maïnh xuaát khaåu thuûy saûn Vieät Nam töø nay ñeán naêm 2020 .3 Caên cöù xaây döïng heä thoáng giaûi phaùp ñoàng boä ñaåy maïnh xuaát khaåu thuûy saûn töø nay ñeán naêm 2020 .2 Heä thoáng giaûi phaùp ñoàng boä ñaåy maïnh xuaát khaåu thuûy saûn Vieät Nam töø nay ñeán naêm 2020 .1 Nhoùm giaûi phaùp 1: Naâng cao chaát löôïng thuûy saûn xuaát khaåu, ñaùp öùng tieâu chuaån quoác teá veà veä sinh an toaøn thöïc phaåm .2 Nhoùm giaûi phaùp 2: Ñaåy maïnh xuùc tieán thöông maïi; xaây döïng, quaûng baù thöông hieäu vaø naâng cao khaû naêng thaâm nhaäp thò tröôøng nöôùc ngoaøi cuûa thuûy saûn xuaát khaåu .3 Nhoùm giaûi phaùp 3: Ñaûm baûo ñaåy maïnh xuaát khaåu thuûy saûn beàn vöõng .4 Nhoùm giaûi phaùp 4: Xaây döïng caùc lieân keát doïc vaø ngang trong chuoãi cung öùng thuûy saûn xuaát khaåu .5 Nhoùm giaûi phaùp 5: Caùc giaûi phaùp veà khoa hoïc, coâng ngheä .6 Nhoùm giaûi phaùp 6: Phaùt trieån caùc ngaønh, lónh vöïc phuï trôï.

192 Keát luaän chöông 3. 197 DANH MUÏC COÂNG TRÌNH CUÛA TAÙC GIAÛ TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC DANH MUÏC BAÛNG, SÔ ÑOÀ VAØ BIEÅU ÑOÀ Trang 1.1: Möùc tieâu thuï trung bình haøng naêm thöïc phaåm töø caù vaø caùc loaïi thuûy saûn khaùc giai ñoaïn 1999 – 2001 .2: Caùc nöôùc xuaát khaåu thuûy saûn chính treân theá giôùi .3: Caùc nöôùc nhaäp khaåu thuûy saûn chính treân theá giôùi .4: Tieàm naêng thuûy saûn nöôùc maën .5: Khaû naêng khai thaùc moät soá loaïi thuûy saûn bieån .6: Nhöõng loaøi caù chieám tyû troïng cao cuûa caùc vuøng .7: Coâng suaát caùc taøu ñaùnh baét haûi saûn xa bôø phaân theo ñòa phöông naêm 2000 – 2005 .8: Tyû troïng GDP cuûa ngaønh thuûy saûn so vôùi GDP cuûa neàn kinh teá theo giaù thöïc teá .9: Kim ngaïch xuaát khaåu thuûy saûn so vôùi toång kim ngaïch xuaát khaåu caû nöôùc töø naêm 1994 ñeán naêm 2006 .10: Soá lao ñoäng laøm vieäc trong ngaønh thuûy saûn töø naêm 1990 ñeán naêm 2005 .1: Kim ngaïch xuaát khaåu thuûy saûn Vieät Nam naêm 1990 – 2006 .2: Kim ngaïch xuaát khaåu thuûy saûn Vieät Nam naêm 2001 – 2006 (chia theo ñòa phöông) .3: Cô caáu haøng thuûy saûn xuaát khaåu naêm 1997 – 2006 .4: Cô caáu thò tröôøng xuaát khaåu thuûy saûn cuûa Vieät Nam töø naêm 1997 ñeán naêm 2006 .5: Xuaát khaåu thuûy saûn sang Nhaät Baûn naêm 1997 – 2006 .6: Kim ngaïch xuaát khaåu caùc nhoùm haøng thuûy saûn sang thò tröôøng Nhaät Baûn töø 2002 – 2006 .7: Cô caáu haøng thuûy saûn xuaát khaåu sang Myõ naêm 2002 – 2006 .8: Xuaát khaåu thuûy saûn sang thò tröôøng EU naêm 1997 – 2006 .9: Cô caáu haøng thuûy saûn xuaát khaåu sang EU naêm 2001 – 2006 .10: Xuaát khaåu thuûy saûn sang thò tröôøng Trung Quoác, Hoàng Koâng naêm 1997 – 2006 .11: Xuaát khaåu thuûy saûn sang caùc nöôùc ASEAN naêm 1997 – 2006 .12: Saûn löôïng thuûy saûn ñaùnh baét naêm 1990 – 2006 .13 Dieän tích nuoâi troàng thuûy saûn naêm 2000 – 2005 .14: Tyû troïng saûn löôïng thuûy saûn nuoâi troàng trong toång saûn löôïng thuûy saûn naêm 1990 – 2006 .15: Hieäu quaû nuoâi toâm theo hình thöùc nuoâi coâng nghieäp taïi Coâng ty Nuoâi troàng Thuûy saûn Vónh Haäu (Baïc Lieâu) .16: 5 tænh coù dieän tích maët nöôùc nuoâi troàng thuûy saûn lôùn nhaát caû nöôùc naêm 2005 .17: Soá löôïng cô sôû cheá bieán thuûy saûn ñuû ñieàu kieän xuaát khaåu vaøo caùc thò tröôøng naêm 2006 .18: Kim ngaïch XK naêm 2006 cuûa 20 doanh nghieäp haøng ñaàu .19: Ñôn giaù XK trung bình naêm 2005, 2006.20: Keát quaû toå chöùc tham gia hoäi chôï, khaûo saùt thò tröôøng nöôùc ngoaøi cuûa VASEP naêm 2006 .21: Voán ñaàu tö phaùt trieån thuûy saûn giai ñoaïn 2001 – 2005 (theo nguoàn voán) .22: Voán ñaàu tö phaùt trieån thuûy saûn giai ñoaïn 2001 – 2005 (theo lónh vöïc).23: Ma traän caùc yeáu toá beân trong (I.24: Dieän tích caùc loaïi hình maët nöôùc coù theå nuoâi troàng thuûy saûn.25: Caùc maët haøng Vieät Nam cam keát aùp duïng möùc thueá nhaäp khaåu laø 0% ngay khi gia nhaäp WTO .26: Caùc maët haøng Vieät Nam cam keát aùp duïng möùc thueá nhaäp khaåu cuoái cuøng döôùi 15% .27: Ma traän caùc yeáu toá beân ngoaøi (E.1: Phöông aùn thò tröôøng – saûn phaåm thuûy saûn xuaát khaåu giai ñoaïn 2007 – 2020 .2: Caùc khoùa hoïc caàn toå chöùc ñeå trang bò kieán thöùc kinh doanh quoác teá veà thuûy saûn .1: Heä thoáng caùc yeáu toá quyeát ñònh lôïi theá caïnh tranh .2: Caùc taùc ñoäng ñeán vieäc hình thaønh yeáu toá ñaàu vaøo .1: Keânh phaân phoái thuûy saûn cuûa Nhaät Baûn .2: Keânh phaân phoái thuûy saûn cho ngöôøi tieâu duøng EU .1: Sô ñoà boá trí ao nuoâi thöïc hieän GAP .2: Sô ñoà boá trí cô sôû saûn xuaát gioáng toâm bieån .3: Moâ hình ñoäi taøu lieân hôïp ñaùnh baét xa bôø .4: Cô caáu toå chöùc hôïp taùc xaõ thu mua nguyeân lieäu .5: Cô caáu toå chöùc hoäi ñoàng ñieàu haønh phaùt trieån thuûy saûn vuøng .6: Sô ñoà boá trí caùc Hoäi ñoàng ñieàu haønh phaùt trieån thuûy saûn vuøng .7: Moái quan heä veà toå chöùc giöõa Hoäi ñoàng vaø caùc toå chöùc lieân quan .8: Moâ hình quaûn lyù thoâng tin phuïc vuï truy xuaát nguoàn goác thuûy saûn xuaát khaåu. 99 DANH MUÏC CAÙC TÖØ VIEÁT TAÉT ASEAN Hieäp hoäi caùc quoác gia Ñoâng Nam AÙ CoC Quy taéc nuoâi coù traùch nhieäm DOC Boä Thöông maïi (Hoa Kyø) EC UÛy Ban Chaâu AÂu EU Lieân minh Chaâu AÂu FAO Toå chöùc Noâng Löông theá giôùi FDA Cuïc Quaûn lyù Döôïc phaåm vaø Thöïc phaåm (Hoa Kyø) GAP Quy taéc thöïc haønh nuoâi toát GDP Toång saûn phaåm quoác noäi HACCP Heä thoáng kieåm soaùt moái nguy vaø ñieåm kieåm soaùt tôùi haïn ITC UÛy Ban Thöông maïi quoác teá (Hoa Kyø) MSC Hoäi ñoàng Quaûn lyù Bieån NAFIQAVED Cuïc Quaûn lyù Chaát löôïngAn toaøn veä sinh vaø thuù y thuûy saûn SPS Hieäp ñònh veà an toaøn veä sinh ñoäng thöïc vaät TBT Hieäp ñònh veà raøo caûn kyõ thuaät trong thöông maïi WTO Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi XK Xuaát khaåu VASEP Hieäp hoäi Cheá bieán vaø Xuaát khaåu thuûy saûn 1 MÔÛ ÑAÀU 1. Lyù do nghieân cöùu: Vieät Nam ñaõ trôû thaønh thaønh vieân thöù 150 cuûa Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi (WTO).

Tö caùch thaønh vieân trong toå chöùc naøy giuùp Vieät Nam naém baét nhöõng cô hoäi môùi ñeå ñaåy nhanh tieán trình hoäi nhaäp kinh teá theo chieàu saâu, trong ñoù xuaát khaåu seõ coù nhöõng böôùc phaùt trieån maïnh meõ vôùi vò theá môùi treân tröôøng quoác teá. Naêm 2006 ñaõ ñaùnh daáu moät moác quan troïng trong hoaït ñoäng xuaát khaåu cuûa Vieät Nam: kim ngaïch xuaát khaåu ñaït 39,6 tyû USD, trong ñoù kim ngaïch thuûy saûn vöôït möùc 3,348 tyû USD. Xuaát khaåu thuûy saûn ñaõ coù nhöõng böôùc tieán quan troïng: kim ngaïch xuaát khaåu khoâng ngöøng taêng töø 205 trieäu USD vaøo naêm 1990 leân ñeán 3,348 tyû USD vaøo naêm 2006; haøng thuûy saûn xuaát khaåu ñaõ hieän dieän ôû 127 thò tröôøng treân theá giôùi. Tuy nhieân, trong thôøi gian gaàn ñaây, caùc doanh nghieäp xuaát khaåu thuûy saûn cuõng phaûi ñoái maët vôùi nhöõng thaùch thöùc môùi: lieân keát giöõa caùc khaâu cung öùng nguyeân lieäu – thu mua – cheá bieán loûng leûo; chaát löôïng thuûy saûn xuaát khaåu chöa oån ñònh, tính coäng ñoàng trong kinh doanh chöa cao; caùc nöôùc nhaäp khaåu ñöa ra nhieàu raøo caûn thöông maïi vaø kyõ thuaät, nhö: teân goïi haøng hoùa, dö löôïng khaùng sinh, heä thoáng ñaûm baûo chaát löôïng, aùp duïng caùc bieän phaùp choáng baùn phaù giaù… Ñaëc bieät, gaàn ñaây nhaát, Nhaät Baûn – thò tröôøng xuaát khaåu thuûy saûn chuû löïc cuûa Vieät Nam – ñaõ nhieàu laàn caûnh baùo veà chaát löôïng thuûy saûn cuûa Vieät Nam, tieán haønh kieåm tra 100% loâ haøng nhaäp khaåu cuûa moät soá doanh nghieäp vaø neáu tình hình hình khoâng thay ñoåi, Nhaät Baûn coù theå aùp duïng bieän phaùp caám nhaäp khaåu thuûy saûn töø Vieät Nam [101].