Đề Tài Nghiên Cứu Hệ Thống Bài Tập Phát Triển Sức Mạnh Cho Vận Động Viên Đua Thuyền Canoeing

Luận án tiến sĩ nghiên cứu hệ thống bài tập phát triển sức mạnh cho vận động viên nam đội tuyển trẻ đua huyền canoeing tại Cần Thơ.

• Tác giả: Đoàn Thu Ánh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Hồng Quang
• Trường học: Trường Đại Học Thể Dục Thể Thao Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo Dục Thể Chất
• Đề tài: Hệ Thống Bài Tập Phát Triển Sức Mạnh Cho Vận Động Viên Đua Thuyền Canoeing
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về phát triển thể thao thành tích cao
• 1.2. Cơ sở lý luận về huấn luyện sức mạnh
• 1.2.1. Khái niệm sức mạnh
• 1.2.2. Phân loại sức mạnh
• 1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến tố chất sức mạnh
• 1.2.4. Một số quan điểm về vai trò huấn luyện sức mạnh
• 1.2.5. Cơ sở khoa học của huấn luyện sức mạnh
• 1.2.5.1. Phân loại hoạt động cơ bắp
• 1.2.5.2. Tập luyện sức mạnh và sự thích nghi của hệ thần kinh, hệ cơ, hệ xương
• 1.2.5.3. Tính chu kỳ trong huấn luyện sức mạnh
• 1.3. Đặc điểm môn Canoeing
• 1.3.1. Đặc điểm về cự ly thi đấu và năng lượng
• 1.3.2. Đặc trưng mang tính bản chất – đua tốc độ
• 1.3.3. Đặc trưng thể hiện năng lực thể thao
• 1.3.4. Các yếu tố quyết định thành công của VĐV trong môn Canoeing
• 1.3.5. Đặc điểm giải huấn luyện tâm sinh lý lứa tuổi 15-17
• 1.3.5.1. Đặc điểm tâm lý của lứa tuổi 15-17
• 1.3.5.2. Đặc điểm sinh lý của lứa tuổi 15-17
• 1.3.6. Khái quát sự phát triển của môn Canoeing
• 1.3.6.1. Sự hình thành và phát triển môn Canoeing trên thế giới
• 1.3.6.2. Sự hình thành và phát triển môn Canoeing tại Việt Nam
• 1.3.6.3. Sự phát triển môn Canoeing tại Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• 1.3.7. Một số công trình nghiên cứu liên quan
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Khách thể nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp đọc, phân tích và tổng hợp tài liệu
• 2.2.2. Phương pháp điều tra xã hội học
• 2.2.3. Phương pháp nhân trắc học
• 2.2.4. Phương pháp kiểm tra sức khỏe
• 2.2.5. Phương pháp thực nghiệm sức khỏe
• 2.2.6. Phương pháp toán học thống kê
• 2.3. Tổ chức nghiên cứu
• 2.3.1. Phạm vi, thời gian nghiên cứu
• 2.3.2. Kế hoạch nghiên cứu
• 2.3.3. Qui trình thực hiện nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Đánh giá thực trạng sức mạnh của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• 3.1.1. Xác định test đánh giá sức mạnh của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• 3.1.2. Thực trạng hình thái của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• 3.1.3. So sánh thực trạng sức mạnh của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ với một số đối tượng khác
• 3.1.4. Bàn luận về thực trạng sức mạnh của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• 3.2. Nghiên cứu xây dựng hệ thống bài tập phát triển sức mạnh cho VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• 3.2.1. Thực trạng sử dụng bài tập sức mạnh trong huấn luyện VĐV nam đua thuyền Canoeing ở Việt Nam
• 3.2.2. Xây dựng hệ thống bài tập phát triển sức mạnh cho VĐV nam đua thuyền Canoeing đội tuyển trẻ của Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• 3.2.3. Xây dựng chương trình huấn luyện sức mạnh cho VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• 3.2.4. Tổ chức thực nghiệm các bài tập phát triển sức mạnh VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• 3.2.5. Bàn luận về hệ thống các bài tập phát triển sức mạnh cho VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• 3.3. Đánh giá hiệu quả xây dựng hệ thống bài tập phát triển sức mạnh cho VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• 3.3.1. Đánh giá sự thay đổi về hình thái của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ sau chương trình thực nghiệm
• 3.3.2. Đánh giá sự phát triển sức mạnh của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ sau thực nghiệm 1 (chu kỳ 1)
• 3.3.3. Đánh giá sự phát triển sức mạnh của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ sau khi thực nghiệm 2 (chu kỳ 2)
• 3.3.4. Đánh giá sự thay đổi về sức mạnh của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ giữa 2 lần thực nghiệm
• 3.3.5. Đánh giá sự phát triển sức mạnh của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ sau chương trình thực nghiệm
• 3.3.6. Bàn luận về hiệu quả xây dựng hệ thống bài tập phát triển sức mạnh cho VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Canoeing Phát Triển Sức Mạnh VĐV 55 ký tự

Môn Canoeing du nhập vào Việt Nam từ năm 1997 và đã đạt được những thành tích đáng kể ở khu vực Đông Nam Á. Tại Trung tâm Huấn luyện Thể thao Quốc gia Cần Thơ (HLTTQG Cần Thơ), đua thuyền Canoeing là một trong những môn được chú trọng đào tạo vận động viên trẻ. Tuy nhiên, để rút ngắn khoảng cách chuyên môn và xây dựng lực lượng vận động viên mạnh, cần có những giải pháp đồng bộ, trong đó huấn luyện thể lực là yếu tố then chốt. Sức mạnh là một trong những yếu tố quan trọng dẫn đến thành tích thi đấu thể thao. Việc đánh giá và phát triển sức mạnh cho vận động viên là cần thiết để tạo dựng cơ sở khoa học trong định hướng và chuẩn hóa quy trình đào tạo.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Canoeing ở Việt Nam

Môn Canoeing được Hà Nội khởi xướng từ năm 1997. Mặc dù là môn thể thao mới, Canoeing Việt Nam đã gây được tiếng vang lớn qua các kỳ Seagames và các giải khu vực, quốc tế. Các vận động viên trẻ thường xuyên tập luyện và thi đấu ở nhiều giải khác nhau, từ cấp câu lạc bộ đến vô địch quốc gia. Để đạt được thành tích cao hơn, cần có sự đầu tư và phát triển hơn nữa về giáo án thể lực vận động viên canoeing.

1.2. Vai Trò của Sức Mạnh trong Thành Tích Đua Thuyền Canoeing

Sức mạnh là yếu tố then chốt trong nhiều môn thể thao, đặc biệt là đua thuyền Canoeing. Việc phát triển sức mạnh giúp vận động viên tăng tốc độ, duy trì sức bền canoeing và thực hiện các kỹ thuật chèo thuyền hiệu quả hơn. Các nhà chuyên môn cần nghiên cứu và tìm ra các phương pháp, bài tập nhằm phát triển sức mạnh một cách tối ưu cho vận động viên.

II. Thách Thức Phát Triển Sức Mạnh Cho VĐV Trẻ 58 ký tự

Mặc dù Canoeing đội tuyển trẻ Trung tâm HLTTQG Cần Thơ đã có những bước khởi sắc, thành tích vẫn chưa được như kỳ vọng. Để đạt được thành tích tốt hơn trong các giải quốc gia và quốc tế, cần có nhiều giải pháp đồng bộ. Một trong những thách thức lớn là làm thế nào để phát triển sức mạnh cho vận động viên trẻ một cách hiệu quả và an toàn. Điều này đòi hỏi các nhà chuyên môn và huấn luyện viên phải có kiến thức sâu rộng về huấn luyện sức mạnh, dinh dưỡng cho vận động viên canoeing và phục hồi sau tập luyện canoeing.

2.1. Thực Trạng Giáo Án Thể Lực Vận Động Viên Canoeing Hiện Nay

Việc xây dựng giáo án thể lực phù hợp cho vận động viên trẻ là một thách thức lớn. Cần phải đánh giá đúng thực trạng sức mạnh của vận động viên, xác định các yếu tố cần cải thiện và lựa chọn các bài tập phù hợp. Ngoài ra, cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa huấn luyện viên, vận động viên và các chuyên gia để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

2.2. Nguy Cơ Chấn Thương và Phòng Ngừa Chấn Thương Canoeing

Tập luyện sức mạnh không đúng cách có thể dẫn đến chấn thương. Do đó, cần phải có các biện pháp phòng ngừa chấn thương canoeing hiệu quả. Điều này bao gồm việc khởi động kỹ trước khi tập luyện, sử dụng kỹ thuật đúng, tăng dần độ khó của bài tập và có thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sau tập luyện canoeing đầy đủ.

2.3. Yếu Tố Dinh Dưỡng Cho Vận Động Viên Canoeing

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển sức mạnh và sức bền canoeing cho vận động viên. Cần phải cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết, đặc biệt là protein, carbohydrate và chất béo. Ngoài ra, cần phải chú ý đến thời điểm và cách thức ăn uống để tối ưu hóa hiệu quả tập luyện.

III. Phương Pháp Xây Dựng Hệ Thống Bài Tập 53 ký tự

Để giải quyết các thách thức trên, cần có một hệ thống bài tập phát triển sức mạnh toàn diện và phù hợp với đặc điểm của vận động viên đua thuyền Canoeing. Hệ thống này cần bao gồm các bài tập tăng sức mạnh canoeing cho các nhóm cơ chính, đặc biệt là sức mạnh tay và vai canoeing, sức mạnh chân canoeing và sức mạnh cốt lõi canoeing. Ngoài ra, cần có các bài tập bổ trợ để cải thiện sức mạnh bộc phát canoeing, sức bền canoeing và kỹ thuật chèo thuyền canoeing.

3.1. Lựa Chọn Bài Tập Tăng Sức Mạnh Canoeing Phù Hợp

Việc lựa chọn bài tập phù hợp là rất quan trọng. Cần phải xem xét đến trình độ, kinh nghiệm và mục tiêu của vận động viên. Các bài tập có thể bao gồm các bài tập tạ, bài tập plyometric canoeing, bài tập cardio cho canoeing và các bài tập thể lực chuyên môn.

3.2. Xây Dựng Kế Hoạch Tập Luyện Canoeing Chi Tiết

Cần có một kế hoạch tập luyện canoeing chi tiết, bao gồm các bài tập, số lần lặp lại, số hiệp và thời gian nghỉ ngơi. Kế hoạch này cần được điều chỉnh thường xuyên để phù hợp với sự tiến bộ của vận động viên. Cần chú ý đến tính chu kỳ trong huấn luyện để tránh quá tải và chấn thương.

3.3. Tầm Quan Trọng Của Kỹ Thuật Chèo Thuyền Canoeing

Phát triển sức mạnh cần đi đôi với cải thiện kỹ thuật chèo thuyền canoeing. Kỹ thuật tốt giúp vận động viên sử dụng sức mạnh một cách hiệu quả hơn và giảm nguy cơ chấn thương. Cần có sự hướng dẫn của huấn luyện viên để đảm bảo vận động viên thực hiện kỹ thuật đúng.

IV. Ứng Dụng Thực Nghiệm và Đánh Giá Hiệu Quả 59 ký tự

Sau khi xây dựng hệ thống bài tập, cần tiến hành thực nghiệm để đánh giá hiệu quả. Quá trình thực nghiệm cần được thực hiện một cách khoa học và có kiểm soát. Cần thu thập dữ liệu về sự thay đổi về hình thái, sức mạnh và thành tích của vận động viên. Dữ liệu này sẽ được sử dụng để đánh giá hiệu quả của hệ thống bài tập và đưa ra các điều chỉnh cần thiết. Việc đánh giá cần dựa trên các test đánh giá sức mạnh đã được xác định.

4.1. Các Test Đánh Giá Sức Mạnh Cho Vận Động Viên

Cần lựa chọn các test đánh giá sức mạnh phù hợp với đặc điểm của môn Canoeing. Các test này có thể bao gồm các bài tập đo sức mạnh tối đa, sức mạnh bộc phát và sức bền. Kết quả của các test này sẽ được sử dụng để đánh giá sự tiến bộ của vận động viên.

4.2. Phân Tích Kết Quả Thực Nghiệm và Điều Chỉnh

Sau khi thu thập dữ liệu, cần tiến hành phân tích để đánh giá hiệu quả của hệ thống bài tập. Nếu kết quả không đạt yêu cầu, cần phải điều chỉnh hệ thống bài tập cho phù hợp. Quá trình này cần được thực hiện liên tục để đảm bảo hệ thống bài tập luôn được tối ưu hóa.

4.3. So Sánh Với Các Nghiên Cứu Về Đua Thuyền Kayak và Rowing

Để có cái nhìn toàn diện hơn, cần so sánh kết quả nghiên cứu với các nghiên cứu khác về đua thuyền kayak và rowing. Điều này giúp xác định những điểm tương đồng và khác biệt, từ đó đưa ra những kết luận chính xác hơn.

V. Kết Luận Tối Ưu Sức Mạnh và Thành Tích 52 ký tự

Việc xây dựng và ứng dụng hệ thống bài tập phát triển sức mạnh phù hợp là yếu tố then chốt để nâng cao thành tích cho vận động viên đua thuyền Canoeing. Hệ thống này cần được xây dựng một cách khoa học, có kiểm soát và được điều chỉnh thường xuyên để phù hợp với sự tiến bộ của vận động viên. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa huấn luyện viên, vận động viên và các chuyên gia để đảm bảo hiệu quả và an toàn. Nghiên cứu này góp phần vào việc chuẩn hóa quy trình đào tạo và nâng cao thành tích cho Canoeing Việt Nam.

5.1. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện Giáo Án Thể Lực

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần đề xuất các giải pháp cụ thể để cải thiện giáo án thể lực cho vận động viên Canoeing. Các giải pháp này có thể bao gồm việc thay đổi các bài tập, điều chỉnh cường độ tập luyện và cải thiện chế độ dinh dưỡng.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Tăng Hiệu Suất Canoeing

Nghiên cứu này chỉ là bước khởi đầu. Cần có thêm nhiều nghiên cứu khác để tìm ra các phương pháp tối ưu hóa sức mạnh và tăng hiệu suất canoeing cho vận động viên. Các nghiên cứu này có thể tập trung vào các yếu tố như kỹ thuật, tâm lý và sinh lý.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ giáo dục học của tác giả Đoàn Thu Ánh Điểm với đề tài "Nghiên cứu xây dựng hệ thống bài tập phát triển sức mạnh cho vận động viên nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm Huấn luyện Thể thao Quốc gia Cần Thơ" được thực hiện tại Trường Đại học Thể dục Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh năm 2022, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Trần Hồng Quang và TS. Nguyễn Thị Mỹ Linh.

Về tính cấp thiết, môn Canoeing du nhập vào Việt Nam từ năm 1997 do Hà Nội khởi xướng và nhanh chóng đạt được nhiều thành tích tại các giải thi đấu khu vực Đông Nam Á (SEA Games) cũng như các giải đấu quốc tế. Tại Trung tâm Huấn luyện Thể thao Quốc gia Cần Thơ (HLTTQG Cần Thơ) – một trong bốn trung tâm thể thao trọng điểm của cả nước, Canoeing là môn thể thao trọng điểm loại 2 được tập trung đầu tư đào tạo lực lượng vận động viên (VĐV) trẻ. Mặc dù công tác đào tạo trẻ tại đây đã có những chuyển biến tích cực, thành tích xếp hạng toàn đoàn tại các giải vô địch quốc gia vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Khoảng trống nghiên cứu được chỉ ra là thực tiễn huấn luyện tại đơn vị còn thiếu một hệ thống bài tập phát triển sức mạnh chuyên môn được xây dựng khoa học, có định lượng cụ thể và phù hợp với đặc điểm lứa tuổi 15–17 của VĐV nam trẻ.

Mục đích nghiên cứu của luận án là thông qua việc nghiên cứu xây dựng hệ thống bài tập phát triển sức mạnh phù hợp cho VĐV nam đua thuyền Canoeing đội tuyển trẻ Trung tâm HLTTQG Cần Thơ, hướng tới mục tiêu cải thiện thành tích thi đấu cho lực lượng VĐV này.

Luận án xác định 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Đánh giá thực trạng sức mạnh của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ.
2. Nghiên cứu xây dựng hệ thống bài tập phát triển sức mạnh cho VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ.
3. Đánh giá hiệu quả xây dựng hệ thống bài tập phát triển sức mạnh cho VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ.

Giả thuyết khoa học của luận án: Quá trình phát triển sức mạnh của VĐV chịu tác động bởi nhiều yếu tố, trong đó xây dựng hệ thống bài tập huấn luyện sức mạnh phù hợp đóng vai trò quan trọng. Do đó, nếu xây dựng được hệ thống bài tập huấn luyện sức mạnh phù hợp với đặc điểm của VĐV nam Trung tâm HLTTQG Cần Thơ thì sẽ góp phần tích cực vào sự phát triển sức mạnh của VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing tại trung tâm.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống bài tập phát triển sức mạnh cho VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing.
• Khách thể nghiên cứu: VĐV nam đội tuyển trẻ môn đua thuyền Canoeing đang tập huấn tại Trung tâm HLTTQG Cần Thơ (lứa tuổi 15–17).
• Phạm vi không gian và thời gian: Nghiên cứu được triển khai tại Trung tâm HLTTQG Cần Thơ trong chu kỳ huấn luyện và thi đấu theo kế hoạch năm 2018–2022.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan tài liệu của luận án hệ thống hóa các quan điểm đường lối của Đảng và Nhà nước về thể dục thể thao (Chỉ thị 36 CT/TW ngày 24/03/1994, Luật Thể dục Thể thao, Chiến lược phát triển Thể dục Thể thao Việt Nam đến năm 2020, Nghị định 36/2019/NĐ-CP) và các công trình khoa học trong và ngoài nước về huấn luyện sức mạnh và môn Canoeing:

• Về lịch sử huấn luyện sức mạnh: Archibald Mclaren (1860) biên soạn hệ thống bài tập thể chất đầu tiên với tạ đòn và tạ tay; các công trình tổng hợp của tác giả Bùi Trọng Toại về vai trò tập luyện sức mạnh với trọng lượng phụ trong thể thao.
• Về khái niệm và phân loại sức mạnh: Harre (1996), Nguyễn Toán và Phạm Danh Tốn (2000) định nghĩa sức mạnh là khả năng khắc phục lực đối kháng bên ngoài hoặc đề kháng lại nó bằng nỗ lực của cơ bắp. Phân loại cấu trúc sức mạnh được dựa trên Bompa (1996, 2000) gồm sức mạnh chung, sức mạnh chuyên môn, sức mạnh tuyệt đối, sức mạnh tối đa (1RM), sức mạnh tương đối, sức mạnh dự trữ, sức mạnh tĩnh lực, sức mạnh động lực, sức mạnh tốc độ (công suất/power) và sức mạnh bền.
• Về mối quan hệ giữa sức mạnh và sức bền: Bompa tổng hợp các nghiên cứu của Atha (1984), Dudley & Fleck (1987), Hickson (1988), MacDougall (1987), Micheli (1988), Nelson (1990), Sale (1990) để chứng minh việc huấn luyện kết hợp sức mạnh và sức bền không ảnh hưởng tiêu cực đến công suất ưa khí (aerobic power) và độ mềm dẻo.
• Về các yếu tố ảnh hưởng sức mạnh: Chad Tackett (Chủ tịch Hội GHF), Carol A., cùng các nghiên cứu về ảnh hưởng của nhiệt độ, phân áp oxy vùng núi cao, nhịp sinh học ngày đêm đến trương lực cơ.
• Về đặc điểm sinh lý và năng lượng môn Canoeing: Csaba Szanto (1979 - Giám đốc kỹ thuật Liên đoàn Canoe Quốc tế ICF) nghiên cứu đường biểu diễn và tỷ lệ chuyển đổi của 3 hệ thống năng lượng; nghiên cứu của Liên đoàn đua thuyền thế giới (2001) được trích dẫn theo Lê Nguyệt Nga và cộng sự (2012); nghiên cứu của Issurin về các yếu tố hình thái giới hạn thành tích môn đua thuyền.
• Về lý thuyết chu kỳ huấn luyện: Matveyev L.P với lý thuyết chu kỳ huấn luyện (chu kỳ lớn, chu kỳ trung bình, chu kỳ nhỏ; 3 giai đoạn: chuẩn bị, thi đấu, chuyển tiếp), cùng sự phát triển giai đoạn chuẩn bị thi đấu của Stone & O'Bryant.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án giải quyết: Mặc dù lý thuyết huấn luyện sức mạnh và đặc điểm sinh lý môn Canoeing đã được thế giới nghiên cứu nhiều, việc chuẩn hóa hệ thống test đánh giá và thiết kế một chương trình bài tập phát triển sức mạnh theo chu kỳ chuyên biệt cho VĐV nam trẻ Canoeing (15–17 tuổi) tại Việt Nam, cụ thể là Trung tâm HLTTQG Cần Thơ, chưa có công trình nào giải quyết một cách toàn diện và có kiểm chứng thực nghiệm sư phạm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên các cơ sở lý thuyết sinh học và phương pháp luận huấn luyện thể thao:

• Cơ chế co cơ ở mức độ tế bào: Hoạt động trượt của sợi dày (myosin) và sợi mỏng (actin), vai trò của ion Canxi ($Ca^{2+}$), troponin, tropomyosin, hoạt tính men Myosin ATPase phân giải ATP cung cấp năng lượng cho cầu nối ngang, thuyết "thiếu hụt ATP" giải thích sự phì đại cơ bắp (hypertrophy).
• Các chế độ hoạt động cơ bắp: Co cơ hướng tâm (co cơ đẳng trương - Isotonic), co cơ đẳng trường (co cơ tĩnh lực), co cơ ly tâm (công âm tính, dễ gây đau cơ) và co cơ đẳng động (Isokinetic - tốc độ cố định, phát huy trương lực tối đa trong toàn biên độ).
• Thích nghi hệ thần kinh - cơ: Tăng khả năng huy động số lượng đơn vị vận động, đồng bộ hóa nơron kích thích, ức chế các phản xạ cản trở, phối hợp tối ưu giữa nhóm cơ chủ vận và cơ đối kháng.
• Đặc trưng cơ sinh học và năng lượng môn Canoeing: "Hệ số biện chứng" quy định vận tốc trung bình toàn cự ly bằng tích số giữa tần số chèo trung bình và bước chèo (cự ly một lần chèo) trung bình. Tần số chèo chịu ảnh hưởng lớn từ di truyền và loại sợi cơ, trong khi bước chèo có thể nâng cao thông qua huấn luyện sức mạnh chuyên môn tối đa và sức mạnh bền.

Bảng 1: Nhu cầu oxy và trao đổi chất ưa khí/yếm khí trong thi đấu đua thuyền ở các cự ly khác nhau (Nguồn: ICF, 2001 trích theo Lê Nguyệt Nga và cộng sự, 2012)

STT	Cự ly (m)	Tiêu hao oxy (lít)	Ưa khí (%)	Yếm khí (%)
1	200	25	20	80
2	500	35	50	50
3	1000	50	65	35
4	2000	80	70	30
5	5000	180	90	10
6	10000	280	95	5

Bảng 2: Các yếu tố quyết định thành công của VĐV trong môn Canoeing (Tổng hợp từ Bảng 1.2 của luận án)

Cấu trúc năng lực thể thao	Tác dụng chính	Biểu hiện chuyên môn
Hình thái	Phù hợp yêu cầu môn đua thuyền	Tạo điều kiện lực học
Chức năng	Trao đổi chất, cung cấp năng lượng hệ tim mạch, cơ xương	Tạo cơ sở cung cấp năng lượng
Tố chất thể lực	Sức mạnh chuyên môn tối đa quyết định tốc độ tuyệt đối; Sức mạnh bền chuyên môn quyết định tốc độ đều	Tạo nguồn cung cấp động lực
Kỹ thuật chuyên môn	Thể hiện thể năng bằng yêu cầu chuyên môn	Tính kinh tế, tính hiệu quả thực tế
Chiến thuật	Quy định tốc độ hợp lý từng đoạn và toàn cự ly	Tổ hợp tối ưu tần số chèo và bước chèo
Tâm lý	Khắc phục khó khăn trong tập luyện và thi đấu	Chịu khó chịu khổ, tập luyện thi đấu ngoan cường

Phương pháp nghiên cứu gồm 6 phương pháp chính:

1. Phương pháp đọc, phân tích và tổng hợp tài liệu: Phân tích các văn kiện quản lý, giáo trình lý luận huấn luyện TDTT, sinh lý học và tài liệu đua thuyền trong nước và quốc tế.
2. Phương pháp điều tra xã hội học: Phỏng vấn chuyên gia, HLV bằng phiếu hỏi qua 2 lần để lựa chọn hệ thống test đánh giá và hệ thống bài tập; kiểm định độ tin cậy bằng phân tích tương quan giữa 2 lần phỏng vấn.
3. Phương pháp nhân trắc học: Đo lường các chỉ số hình thái (chiều cao, cân nặng, BMI, chiều dài chi, các vòng đo cơ thể).
4. Phương pháp kiểm tra sư phạm: Sử dụng hệ thống test chuyên môn để kiểm tra sức mạnh tối đa, sức mạnh tốc độ và sức mạnh bền.
5. Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm có đối chứng, chia thành 2 chu kỳ (Thực nghiệm 1 và Thực nghiệm 2) trên đối tượng VĐV nam trẻ Trung tâm HLTTQG Cần Thơ.
6. Phương pháp toán học thống kê: Xử lý số liệu đo đạc (tính số trung bình, độ lệch chuẩn, kiểm định sai khác $t$-Student, tính tương quan $r$).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan các vấn đề nghiên cứu

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề cơ sở lý luận và thực tiễn:

• Trình bày quan điểm của Đảng và Nhà nước về TDTT thành tích cao, định hướng đầu tư môn trọng điểm Canoeing và xây dựng Trung tâm HLTTQG Cần Thơ thành trung tâm đào tạo VĐV cấp cao.
• Phân tích cơ sở lý thuyết huấn luyện sức mạnh: Định nghĩa, phân loại sức mạnh (chung, chuyên môn, tuyệt đối, tương đối, tối đa 1RM, dự trữ, tĩnh lực, động lực, bền, tốc độ); phân tích 4 mức độ trọng lượng tạ (tối đa: 90–100%, lớn: 60–90%, trung bình: 30–60%, nhỏ: dưới 30% của 1RM); các yếu tố ảnh hưởng gồm di truyền, dinh dưỡng, môi trường địa lý, nhịp ngày đêm.
• Phân tích cơ sở khoa học: Cơ chế co cơ actin - myosin, các hình thức co cơ (hướng tâm, đẳng trường, ly tâm, đẳng động), quá trình thích nghi giải phẫu (xương, gân), thích nghi thần kinh - cơ và sự nở cơ (ngắn hạn do tích nước, dài hạn do tăng tơ cơ).
• Trình bày tính chu kỳ huấn luyện theo Matveyev L.P và Bompa với các cấu trúc chu kỳ lớn, chu kỳ trung bình, chu kỳ nhỏ và các giai đoạn chuẩn bị, thi đấu, chuyển tiếp.
• Phân tích đặc điểm môn Canoeing: Cự ly thi đấu (200m, 500m, 1000m, 5000m), cơ chế cung cấp năng lượng 3 hệ thống (ATP-CP, Glycolytic, Ưa khí), động học chèo thuyền (tần số chèo, bước chèo), kỹ thuật 4 giai đoạn của Canoe (vào nước, kéo mái chèo, đưa mái chèo ra khỏi nước, hồi phục) và 3 giai đoạn của Kayak (vào nước, kéo mái chèo, hồi phục).
• Phân tích đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 15–17: Hệ vận động có cột sống hoàn thiện nhưng cơ bắp phát triển chậm hơn xương; hệ tuần hoàn tim mạch đạt mạch đập 70–90 lần/phút; hệ hô hấp có thông khí phổi tăng 15–16 lần khi vận động; quá trình chuyển hóa dị hóa chiếm ưu thế so với đồng hóa.
• Khái quát lịch sử phát triển Canoeing qua 3 giai đoạn lịch sử; sự thành lập ICF năm 1946 tại Stockholm (trụ sở tại Lausanne, Thụy Sĩ); 11 phân môn thi đấu; lịch sử Canoeing Việt Nam từ năm 1997 đến nay.

Chương 2: Phương pháp và tổ chức nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết phương pháp luận và quy trình thực hiện:

• Xác định rõ đối tượng và khách thể nghiên cứu là VĐV nam đội tuyển trẻ Canoeing Trung tâm HLTTQG Cần Thơ.
• Thiết lập quy trình 6 phương pháp nghiên cứu khoa học TDTT: Từ thu thập tài liệu, thiết kế phiếu phỏng vấn chuyên gia, đo đạc nhân trắc học, kiểm tra sư phạm thể lực, đến thiết kế quy trình thực nghiệm sư phạm 2 chu kỳ và phương pháp xử lý số liệu thống kê.
• Xây dựng kế hoạch và sơ đồ quy trình nghiên cứu (Sơ đồ 2.1) từ giai đoạn đánh giá thực trạng, xây dựng hệ thống bài tập, tổ chức thực nghiệm đến đánh giá và bàn luận kết quả.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu và bàn luận

Chương 3 trình bày các kết quả định lượng qua 30 bảng số liệu và 7 biểu đồ:

• Đánh giá thực trạng sức mạnh và hình thái:
  • Thông qua phỏng vấn chuyên gia qua 2 lần lấy ý kiến (Bảng 3.3, 3.4), xác định hệ thống các chỉ số hình thái và test đánh giá sức mạnh có độ tin cậy cao (Bảng 3.5).
  • Đánh giá thực trạng hình thái của VĐV nam trẻ Cần Thơ (Bảng 3.6), so sánh với VĐV Canoeing ưu tú (Bảng 3.7), VĐV đội tuyển TP.HCM (Bảng 3.25) và đội tuyển Quốc gia (Bảng 3.26).
  • Đánh giá thực trạng sức mạnh của VĐV nam trẻ Cần Thơ (Bảng 3.8), so sánh với đội tuyển TP.HCM (Bảng 3.9, 3.10) và đội tuyển Thuyền Rồng Bình Thuận (Bảng 3.11).
• Nghiên cứu xây dựng hệ thống bài tập:
  • Khảo sát thực trạng phân chia nội dung huấn luyện qua 4 giai đoạn: chuẩn bị chung (Bảng 3.12), chuẩn bị chuyên môn (Bảng 3.13), thi đấu (Bảng 3.14) và chuyển tiếp (Bảng 3.15).
  • Phỏng vấn chuyên gia lựa chọn hệ thống bài tập phát triển sức mạnh (Bảng 3.16, 3.17), từ đó xây dựng hệ thống bài tập chuẩn hóa (Bảng 3.18).
  • Tổng hợp lịch thi đấu các giải năm 2018 (Bảng 3.19) để thiết kế thông số tập luyện (Bảng 3.20) và phân bổ bài tập chính trong thực nghiệm lần 1 (Bảng 3.21) và thực nghiệm lần 2 (Bảng 3.22).
• Đánh giá hiệu quả chương trình thực nghiệm:
  • Đánh giá sự biến đổi hình thái sau thực nghiệm (Bảng 3.23, 3.24, Biểu đồ 3.3).
  • Đánh giá sự tăng trưởng sức mạnh sau thực nghiệm chu kỳ 1 (Bảng 3.27, Biểu đồ 3.4).
  • Đánh giá sự phát triển sức mạnh sau thực nghiệm chu kỳ 2 (Bảng 3.28, Biểu đồ 3.5).
  • So sánh thành tích thực hiện các test sức mạnh giữa 2 lần thực nghiệm (Bảng 3.29, Biểu đồ 3.6).
  • Đánh giá tổng hợp sự phát triển sức mạnh của VĐV sau toàn bộ chương trình thực nghiệm (Bảng 3.30, Biểu đồ 3.7) và bàn luận khoa học về kết quả đạt được.

Kết quả và những đóng góp mới

Về mặt lý luận:

• Luận án đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận, cơ sở sinh lý học và cơ học vận động của việc huấn luyện sức mạnh cho VĐV trẻ môn Canoeing.
• Xác định rõ mối quan hệ giữa các tố chất sức mạnh chuyên môn (sức mạnh tối đa, sức mạnh tốc độ, sức mạnh bền) với đặc trưng kỹ chiến thuật và hệ số biện chứng (tần số chèo - bước chèo) trong môn Canoeing.
• Thiết lập cơ sở khoa học cho việc phân chia lượng vận động sức mạnh phù hợp với các giai đoạn của chu kỳ huấn luyện năm (chuẩn bị chung, chuẩn bị chuyên môn, thi đấu, chuyển tiếp).

Về mặt thực tiễn:

• Lựa chọn và chuẩn hóa được hệ thống các chỉ số nhân trắc và test sư phạm có độ tin cậy để kiểm tra, đánh giá trình độ sức mạnh của VĐV nam trẻ Canoeing lứa tuổi 15–17.
• Xây dựng được hệ thống bài tập phát triển sức mạnh gồm các bài tập bổ trợ không dụng cụ, bài tập khắc phục trọng lượng cơ thể, bài tập với tạ và bài tập chuyên môn trên nước.
• Chứng minh bằng thực nghiệm sư phạm rằng hệ thống bài tập được phân bổ theo chu kỳ huấn luyện mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện các chỉ số hình thái, nâng cao năng lực sức mạnh tối đa, sức mạnh tốc độ và sức mạnh bền cho VĐV nam đội tuyển trẻ Trung tâm HLTTQG Cần Thơ.

Kiến nghị của luận án: Đề xuất áp dụng hệ thống bài tập và quy trình kiểm tra đánh giá sức mạnh vào công tác huấn luyện thường quy tại Trung tâm HLTTQG Cần Thơ, đồng thời nhân rộng làm tài liệu tham khảo cho các đơn vị đào tạo Canoeing trẻ trên toàn quốc.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của luận án:

• Khách thể nghiên cứu chỉ giới hạn trên đối tượng VĐV nam đội tuyển trẻ môn Canoeing lứa tuổi 15–17 tại Trung tâm HLTTQG Cần Thơ, chưa mở rộng trên đối tượng VĐV nữ hoặc các nhóm lứa tuổi khác.
• Thời gian thực nghiệm và kế hoạch thi đấu gắn liền với hệ thống giải đấu năm 2018 tại thời điểm nghiên cứu.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Nghiên cứu ứng dụng và kiểm chứng hệ thống bài tập phát triển sức mạnh trên đối tượng VĐV nữ Canoeing và VĐV Kayak ở các lứa tuổi khác nhau.
• Tiếp tục theo dõi tác động của hệ thống bài tập qua nhiều chu kỳ huấn luyện năm liên tiếp để đánh giá mức độ ổn định và sự chuyển hóa thành tích thi đấu ở cấp độ đội tuyển quốc gia.

Giá trị tham khảo

Luận án mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Huấn luyện viên và chuyên viên thể lực môn Canoeing/Kayak tại các Trung tâm Huấn luyện Thể thao Quốc gia, các câu lạc bộ và trung tâm đào tạo thể thao tỉnh/thành phố: Có thể ứng dụng trực tiếp hệ thống bài tập, thông số lượng vận động và các test đánh giá sức mạnh vào giáo án huấn luyện.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Giáo dục thể chất, Huấn luyện thể thao: Sử dụng làm tài liệu tham khảo về phương pháp luận nghiên cứu thực nghiệm sư phạm trong thể thao thành tích cao, đặc biệt là phương pháp xây dựng chương trình thể lực theo chu kỳ.
• Các nhà quản lý thể thao: Tham khảo để xây dựng tiêu chuẩn kiểm tra, đánh giá trình độ thể lực định kỳ cho lực lượng VĐV trẻ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ cung cấp năng lượng giữa hệ thống ưa khí và yếm khí trong thi đấu Canoeing thay đổi như thế nào theo cự ly? Theo số liệu của Liên đoàn đua thuyền thế giới (ICF) được luận án trích dẫn, ở cự ly 200m năng lượng yếm khí chiếm ưu thế vượt trội với 80% (ưa khí 20%); ở cự ly 500m hai hệ thống cân bằng nhau (50% ưa khí - 50% yếm khí); ở cự ly 1000m năng lượng ưa khí chiếm ưu thế với 65% (yếm khí 35%); và ở các cự ly dài như 5000m hay 10000m, năng lượng ưa khí chiếm lần lượt 90% và 95%.

2. "Hệ số biện chứng" trong tốc độ môn Canoeing được luận án phân tích như thế nào? Tốc độ trung bình toàn cự ly được tính bằng tích số giữa tần số chèo trung bình và bước chèo (cự ly một lần chèo) trung bình. Do tần số chèo chịu ảnh hưởng lớn từ di truyền và khó thay đổi qua tập luyện, việc tăng tốc độ thuyền phụ thuộc chủ yếu vào việc tăng bước chèo. Muốn tăng bước chèo, VĐV bắt buộc phải được nâng cao trình độ sức mạnh chuyên môn tối đa và sức mạnh bền.

3. Luận án phân loại các bài tập sức mạnh thành những nhóm nào để đưa vào huấn luyện? Luận án tập trung vào 3 nhóm sức mạnh chính: sức mạnh tối đa, sức mạnh tốc độ và sức mạnh bền. Về phương tiện thực hiện, các bài tập được chia thành: bài tập khắc phục trọng lượng bản thân, bài tập với người cùng tập, bài tập trên dụng cụ thể dục, bài tập với tạ (theo 4 mức tải trọng: tối đa 90–100%, lớn 60–90%, trung bình 30–60%, nhỏ dưới 30% 1RM) và bài tập chuyên môn trên nước.

4. Khách thể nghiên cứu và quy trình thực nghiệm sư phạm của luận án được tổ chức ra sao? Khách thể nghiên cứu là các VĐV nam đội tuyển trẻ đua thuyền Canoeing (lứa tuổi 15–17) tại Trung tâm HLTTQG Cần Thơ. Quy trình thực nghiệm sư phạm được tiến hành qua 2 chu kỳ huấn luyện (Thực nghiệm 1 và Thực nghiệm 2), bao quát 4 giai đoạn: chuẩn bị chung, chuẩn bị chuyên môn, thi đấu và chuyển tiếp, với hệ thống đo đạc đánh giá trước, giữa và sau thực nghiệm.

5. Đặc điểm giải phẫu - sinh lý lứa tuổi 15–17 của VĐV cần lưu ý điều gì khi huấn luyện sức mạnh? Ở lứa tuổi 15–17, cột sống đã ổn định hình dáng nhưng hệ cơ bắp phát triển chậm hơn xương nên lực co cơ còn hạn chế, đòi hỏi lượng vận động phải tăng dần để tránh tổn thương gân và xương. Nhịp tim dao động khoảng 70–90 lần/phút; khi vận động thông khí phổi tăng gấp 15–16 lần do tăng tần số hô hấp; quá trình dị hóa vẫn chiếm ưu thế hơn đồng hóa nên cần chế độ hồi phục và dinh dưỡng hợp lý.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Đoàn Thu Ánh Điểm đã giải quyết một cách có hệ thống vấn đề nâng cao thể lực cho VĐV nam trẻ môn Canoeing tại Trung tâm HLTTQG Cần Thơ. Bằng việc kết hợp các phương pháp nhân trắc học, kiểm tra sư phạm và thực nghiệm sư phạm 2 chu kỳ, nghiên cứu đã xây dựng và chứng minh tính hiệu quả của hệ thống bài tập phát triển sức mạnh chuyên môn. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và tài liệu thực tiễn cho công tác huấn luyện, đào tạo VĐV Canoeing trẻ hướng tới nâng cao thành tích thi đấu thể thao quốc gia và quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHI N CỨU 1. Qua đ ểm của Đả v N ước về p t tr ể t ể t a t tíc ca Chăm sóc sức khỏe, tăng cường thể chất của nhân dân được coi là một nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Chính phủ. “Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đòi hỏi nhân dân ta phải có sức khỏe dồi dào, thể chất cường tráng… Vận động thể dục, thể thao là một biện pháp hiệu quả để tăng cường lực lượng sản xuất và lực lượng quốc phòng của nước nhà” [6], đó chính là quan điểm của Đảng ta về phát triển sự nghiệp thể dục, thể thao Việt Nam và cũng là lời khuyến cáo của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với toàn dân ta trong lời kêu gọi toàn dân tập thể dục từ những ngày đầu tiên xây dựng nước Việt Nam dân chủ cộng hòa “Dân cường thì nước thịnh” [40]. Cho đến nay, Đảng và Nhà nước ta v n không ngừng quan tâm, chỉ đạo ngành TDTT nước nhà nỗ lực phấn đấu thực hiện bằng được mục tiêu quan trọng này.

Tại điều 33, luật TDTT nêu rõ “Thể thao thành tích cao là hoạt động huấn luyện và thi đấu thể thao có hệ thống của HLV, VĐV nhằm đạt được thành tích, kỷ lục thể thao.” Thực hiện đường lối của Đảng ta về phát triển công tác TDTT trong thời kỳ đổi mới, “Xây dựng chiến lược Quốc gia về nâng cao sức khỏe, tầm vóc con người Việt Nam, tăng tuổi thọ và cải thiện chất lượng giống nòi. Tăng cường thể lực của thanh niên. Phát triển mạnh thể dục, thể thao, kết hợp thể thao phong trào và thể thao thành tích cao, dân tộc và hiện đại. Có chính sách và cơ chế phù hợp để bồi dưỡng và phát triển tài năng, đưa thể thao nước ta đạt vị trí cao ở khu vực, từng bước tiếp cận với châu lục và thế giới ở những bộ môn Việt Nam có ưu thế” [46].

Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020 đề ra những nhiệm vụ, bước đi cụ thể nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng ta đối với sự nghiệp phát triển thể dục, thể thao Việt Nam thời kỳ hội nhập Quốc tế trong 10 năm tới là cần thiết, góp phần tạo dựng đội ngũ nhân lực có đủ trí tuệ và sức lực đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệ theo hướng hiện đại vào năm 5 2020 [51]. Chiến lược cũng nêu rõ Canoe-Kayak là 1 trong 22 môn thể thao trọng điểm loại 2. Theo đó, đội ngũ quản l , HLV được khuyến khích tích cực đổi mới cơ chế tổ chức và nội dung tuyển chọn và đào tạo theo định hướng chuyên nghiệ , đẩy mạnh ứng dụng nghiên cứu khoa học, y học thể thao cho công tác huấn luyện VĐV. Trung tâm HLTTQG Cần thơ được x c định là 1 trong 4 trung tâm trọng điểm huấn luyện nâng cao thành tích thể thao của cả nước, được tiến hành chuẩn hóa cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị phục vụ thi đấu thể thao quốc gia và quốc tế, tập huấn đội tuyển, đội tuyển trẻ quốc gia, đào tạo vận động viên cấp cao, vận động viên trẻ cấp tỉnh và ngành.

Cùng với xu thế phát triển của xã hội, TDTT được xem là một di sản, một bộ phận quan trọng trong nền văn hóa nhân loại. Tập luyện TDTT giú con người tăng cường sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, góp phần làm hong hú đời sống sinh hoạt văn hóa, giáo dục và phát triển con người toàn diện về các mặt Đức – Trí – Thể – Mỹ. Đồng thời, TDTT cũng là hương tiện để giao lưu văn hóa của các dân tộc, các Quốc gia trên thế giới, nhằm xây dựng một xã hội văn minh hơn, tiến bộ hơn, hợp tác cùng nhau phát triển. Chương trình hành động của Ngành Văn ho , Thể thao và Du lịch thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng "được ban hành đã x c định 7 nhiệm vụ trọng tâm trong lĩnh vực TDTT, với mục tiêu chung của Chương trình là quán triệt đường lối, quan điểm chỉ đạo của Đảng đã được x c định tại văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng [6], cụ thể hóa thành những nhiệm vụ cụ thể để tổ chức thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ về văn hóa, gia đình, thể dục thể thao, du lịch; Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã x c định cụ thể các nhiệm vụ của từng lĩnh vực, trong đó lĩnh vực Thể dục thể thao có 7 nhiệm vụ cụ thể cần đạt được.

Có thể thấy, các chủ trương về công tác TDTT thành tích cao của Đảng và Nhà nước, xuyên suốt trong c c văn iện của các kỳ Đại hội Đảng đều có đề cập và định hướng phát triển như sau: “Tích cực xây dựng đội ngũ VĐV ngày càng đông đảo, có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt và đạt thành tích kỷ lục cao…”, “Củng cố 6 và mở rộng hệ thống trường lớp năng khiếu thể thao, phát triển lực lượng VĐV trẻ, lựa chọn và tập trung sức nâng cao thành tích một số môn thể thao, coi trọng việc giáo dục đạo đức, phong cách TDTT xã hội chủ nghĩa, cố gắng bảo đảm các điều kiện về nguồn cán bộ, về khoa học kỹ thuật, về cơ sở vật chất và nhất là về tổ chức, quản lý cho công tác TDTT” [5,6,7,8]. Nghị định 36/2019/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TDTT có hiệu lực từ ngày 14-6-2019 [18] được xem là sự bổ sung rất cần thiết, kịp thời đối với c c VĐV hiện nay. VĐV đội tuyển thể thao Quốc gia, đội tuyển thể thao ngành, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương hi thôi làm VĐV nếu có nhu cầu đào tạo nghề và đủ điều kiện được hỗ trợ đào tạo nghề thì được hỗ trợ đào tạo nghề. Nghị định quy định trường hợp VĐV, HLV đội tuyển Quốc gia đã tốt nghiệ THPT, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xác nhận đã hoàn thành nhiệm vụ tham gia thi đấu các giải thể thao khu vực, Quốc tế như: Olympic, Giải vô địch thế giới, Cúp thế giới, ASIAD, SEA Games, Giải vô địch Đông Nam Á.

được ưu tiên: Xét tuyển đặc cách vào làm việc tại c c cơ sở thể thao công lập phù hợp với vị trí việc làm cần tuyển dụng (c c trường đại học, cao đẳng chuyên ngành TDTT hoặc cử tham gia các hóa đào tạo HLV); được cộng điểm ưu tiên trong tuyển dụng lao động tại c c cơ sở thể thao hi có đủ trình độ, năng lực chuyên môn phù hợ. Trường hợ VĐV giải nghệ, nếu có nhu cầu đào tạo nghề và đủ điều kiện sẽ được hỗ trợ đào tạo nghề. Ngoài ra, c c VĐV cũng sẽ được hưởng chế độ về tiền lương, tiền tập huấn, thi đấu, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệ. theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, bên cạnh việc đầu tư vào nhân lực, hiện nay, Nhà nước ta có chính sách phát triển mảng này qua việc đầu tư tập trung xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại; đào tạo; tổ chức thi đấu thể thao thành tích cao, và các chính sách phát triển phong trào thể thao tại c c đơn vị cơ sở. 7 Tóm lại, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đã đạt những thành tựu rất quan trọng trên các mặt: văn hóa, xã hội, kinh tế,… Đặc biệt, Đại Hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X đã định hướng toàn diện công việc đổi mới đường lối phát triển TDTT trong những năm tới. Vì vậy, việc xây dựng chiến lược phát triển TDTT đến năm 2020 hông chỉ phù hợp với tinh thần của Nghị Quyết mà góp phần đưa TDTT Việt Nam tránh tụt hậu so với Quốc tế, tiếp tục hội nhập với phong trào Olympic. Cơ ở lý luậ về uấ luyệ ức mạ 1.

K ệm ức mạ Các công trình nghiên cứu về lịch sử tập luyện phát triển sức mạnh cơ đã khẳng định việc áp dụng các bài tập trong huấn luyện sức mạnh đã có từ lâu đời và trong nhiều lĩnh vực h c nhau như c c chiến binh Hy Lạp, La Mã tập luyện sức mạnh để chiến đấu; tại Thế vận hội Olympic lần 1 năm 776 trước công nguyên, VĐV c c môn Thể thao đã biết kết hợp các bài tập sức mạnh cơ và c c bài tập chuyên môn trong chương trình tập luyện để thi đấu [85]. Vào những năm đầu của thế kỷ thứ IX sau công nguyên, môn Cử tạ là môn thể thao thi đấu tại các cuộc thi sức mạnh tại Mỹ. Đến năm 860, Archibald Mclaren đã biên soạn hệ thống các bài tập phát triển thể chất đầu tiên với dụng cụ là tạ đòn và tạ tay cho quân đội Anh. Đo lường sức mạnh cơ là hương h dùng để đ nh gi năng lực thể chất của học sinh Trung học, Cao đẳng Mỹ vào những năm 1880.

Đến năm 1900, c c chuyên gia gi o dục thể chất và VĐV c c môn thể thao như Cử tạ, Điền kinh, Vật… đã bắt đầu luyện tập với tạ, nhưng đa số VĐV c c môn Thể thao khác rất hạn chế tập với trọng lượng phụ vì sợ làm giảm tính mềm dẻo và linh hoạt khớp. Cuối năm thậ niên 1950 đầu thập niên 1960, các nghiên cứu đã chứng minh việc tập luyện với trọng lượng phụ không làm giảm độ mềm dẻo khớp, mà còn làm tăng tốc độ và công suất cơ bắp; cùng với sự phát triển của giải ph u học, sinh lý học mà con người biết rõ hơn về cấu trúc cơ, động học, sự chuyển hóa năng lượng, khả năng thích ứng của cơ bắp. Các vấn đề này tạo cơ sở cho việc nghiên cứu và xây dựng bài tậ , chương trình huấn luyện phát triển sức mạnh cơ thuận lợi hơn [47]. 8 Qúa trình nghiên cứu về vấn đề này, các tác giả như: Harre (1996), Nguyễn Toán và Phạm Danh Tốn (2000),… đã thống nhất quan điểm và cho rằng: Sức mạnh là khả năng con người sinh ra lực cơ học bằng nỗ lực cơ bắp hay sức mạnh của con người là khả năng hắc phục lực đối kháng bên ngoài hoặc đề kháng lại nó bằng sự nỗ lực của cơ bắp [30, 61].