Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc việt nam ở thành phố hồ chí minh trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa

Bài viết khám phá cách giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

• Tác giả: Lê Võ Thanh Lâm
• Người hướng dẫn: TS. Trần Chí Mỹ
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử
• Đề tài: Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam ở thành phố Hồ Chí Minh trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Bản Sắc Văn Hóa Việt Nam Tại TP

Trong tiến trình phát triển của xã hội loài người, văn hóa đóng vai trò hết sức quan trọng, là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Một xã hội đạt được sự phát triển bền vững, phải kết hợp phát triển cân đối và hài hòa giữa các lĩnh vực, như kinh tế, chính trị, văn hóa. Sự phát triển của mỗi xã hội không chỉ căn cứ vào thước đo duy nhất là kinh tế, mặc dù kinh tế là cơ sở nền tảng vật chất của một cơ cấu xã hội. Văn hóa với những giá trị truyền thống của dân tộc là nền tảng tinh thần của dân tộc đó sẽ góp phần quan trọng định hướng cho xã hội hướng đến sự phát triển một cách bền vững. Bài học kinh nghiệm từ nhiều nước phát triển cho thấy, do kinh tế tăng trưởng quá nhanh bằng các biện pháp kỹ thuật đã làm thay đổi đột ngột cơ cấu xã hội và ảnh hưởng đến các hệ giá trị văn hóa nền tảng của dân tộc, dẫn đến sự suy giảm trong các quan hệ giữa con người với con người cũng như các vấn đề khác trong đời sống xã hội. Giải pháp kinh tế đơn thuần, cho thấy kết quả sẽ không đạt đến một xã hội với sự phát triển bền vững.

1.1. Vai Trò Của Văn Hóa Trong Phát Triển Bền Vững TP.HCM

Văn hóa đóng vai trò then chốt trong việc định hình sự phát triển bền vững của TP.HCM. Theo UNESCO, văn hóa và phát triển là hai mặt gắn liền nhau. Việc tách rời môi trường văn hóa khỏi mục tiêu phát triển kinh tế sẽ dẫn đến những mất cân đối nghiêm trọng. Do đó, việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển hài hòa và bền vững cho thành phố.

1.2. Quan Điểm Của Đảng Về Phát Triển Văn Hóa Trong Thời Kỳ Mới

Đảng ta luôn khẳng định phải tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đồng thời phải xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) nhấn mạnh việc phát huy tinh thần yêu nước, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ, khoa học, nhằm đưa dân tộc Việt Nam phát triển và hạnh phúc.

II. Thách Thức Giữ Gìn Bản Sắc Văn Hóa Tại TP

TP.HCM, một trung tâm kinh tế năng động, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng, sự du nhập của các luồng văn hóa ngoại lai, và sự thay đổi trong lối sống của người dân đang tạo ra những áp lực lớn lên các giá trị văn hóa truyền thống. Nếu không có những giải pháp hiệu quả, nguy cơ xói mòn bản sắc văn hóa là hoàn toàn có thể xảy ra. Theo Lê Võ Thanh Lâm, việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam ở TP.HCM trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa là một nhiệm vụ cấp thiết.

2.1. Ảnh Hưởng Của Toàn Cầu Hóa Đến Văn Hóa Truyền Thống

Toàn cầu hóa mang đến cơ hội giao lưu văn hóa, nhưng đồng thời cũng tạo ra nguy cơ đồng nhất hóa văn hóa. Sự xâm nhập của các sản phẩm văn hóa nước ngoài, đặc biệt là từ các nước phương Tây, có thể làm lu mờ các giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam. Cần có những biện pháp để bảo vệ và phát huy văn hóa địa phương trong bối cảnh toàn cầu hóa.

2.2. Sự Thay Đổi Lối Sống Và Giá Trị Của Thế Hệ Trẻ

Thế hệ trẻ, lớn lên trong thời đại công nghệ và hội nhập quốc tế, có xu hướng tiếp nhận những giá trị mới, đôi khi khác biệt so với giá trị truyền thống của gia đình và xã hội. Cần có những chương trình giáo dục văn hóa phù hợp để giúp thế hệ trẻ hiểu và trân trọng bản sắc văn hóa dân tộc.

2.3. Áp Lực Từ Phát Triển Kinh Tế Lên Di Sản Văn Hóa

Quá trình phát triển kinh tế có thể gây ra những tác động tiêu cực đến di sản văn hóa. Việc xây dựng các công trình hiện đại có thể xâm phạm hoặc phá hủy các di tích lịch sử, các công trình kiến trúc cổ. Cần có sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn văn hóa.

III. Giải Pháp Bảo Tồn Bản Sắc Văn Hóa Việt Tại TP

Để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam ở TP.HCM trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa, tăng cường giáo dục văn hóa, hỗ trợ các hoạt động văn hóa cộng đồng, và bảo vệ di sản văn hóa. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội, và cộng đồng dân cư.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Về Giá Trị Văn Hóa Dân Tộc

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, về giá trị văn hóa dân tộc. Các phương tiện truyền thông, các trường học, và các tổ chức xã hội cần tích cực tham gia vào việc này. Cần nhấn mạnh vai trò của văn hóa trong việc xây dựng một xã hội văn minh, giàu đẹp.

3.2. Tăng Cường Giáo Dục Văn Hóa Trong Nhà Trường

Chương trình giáo dục trong nhà trường cần được đổi mới để tăng cường nội dung về văn hóa Việt Nam. Học sinh, sinh viên cần được học về lịch sử, văn học, nghệ thuật, phong tục tập quán của dân tộc. Cần có những hoạt động ngoại khóa, những chuyến tham quan di tích lịch sử, văn hóa để giúp học sinh, sinh viên hiểu sâu sắc hơn về bản sắc văn hóa dân tộc.

3.3. Hỗ Trợ Các Hoạt Động Văn Hóa Cộng Đồng

Cần tạo điều kiện để các hoạt động văn hóa cộng đồng phát triển. Các lễ hội truyền thống, các hoạt động văn nghệ dân gian, các câu lạc bộ văn hóa cần được hỗ trợ về kinh phí, địa điểm, và nhân lực. Cần khuyến khích sự tham gia của người dân vào các hoạt động này.

IV. Phát Huy Giá Trị Di Sản Văn Hóa Tại TP

TP.HCM có nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể cần được bảo vệ và phát huy. Việc bảo tồn các di tích lịch sử, các công trình kiến trúc cổ, các làng nghề truyền thống, và các loại hình nghệ thuật dân gian là rất quan trọng. Đồng thời, cần có những biện pháp để giới thiệu di sản văn hóa đến du khách trong và ngoài nước, góp phần phát triển du lịch văn hóa.

4.1. Bảo Tồn Và Tu Bổ Các Di Tích Lịch Sử Văn Hóa

Cần có kế hoạch bảo tồn và tu bổ các di tích lịch sử, văn hóa một cách khoa học và bài bản. Các công trình này cần được bảo vệ khỏi sự xuống cấp, sự xâm hại của môi trường, và sự phá hoại của con người. Cần có sự tham gia của các chuyên gia, các nhà khoa học, và cộng đồng dân cư vào quá trình bảo tồn.

4.2. Phát Triển Du Lịch Văn Hóa Gắn Với Di Sản

Cần phát triển du lịch văn hóa gắn với di sản. Các tour du lịch cần được thiết kế để giới thiệu di sản văn hóa một cách hấp dẫn và sinh động. Cần có những sản phẩm du lịch độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa của TP.HCM. Cần chú trọng đến việc đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên du lịch có kiến thức sâu rộng về văn hóa.

4.3. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Bảo Tồn Di Sản Văn Hóa

Cần ứng dụng công nghệ vào việc bảo tồn di sản văn hóa. Các công nghệ số hóa, thực tế ảo, và trí tuệ nhân tạo có thể giúp bảo tồn di sản một cách hiệu quả và giới thiệu di sản đến công chúng một cách sinh động. Cần xây dựng các bảo tàng ảo, các trang web, và các ứng dụng di động để quảng bá di sản văn hóa.

V. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Văn Hóa Tại TP

Để giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam ở TP.HCM, cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp. Các chính sách này cần tập trung vào việc đầu tư cho văn hóa, hỗ trợ các nghệ sĩ, các nhà nghiên cứu văn hóa, và tạo điều kiện cho các hoạt động văn hóa phát triển. Đồng thời, cần có những chính sách để kiểm soát các luồng văn hóa ngoại lai, bảo vệ văn hóa truyền thống.

5.1. Tăng Cường Đầu Tư Cho Lĩnh Vực Văn Hóa

Cần tăng cường đầu tư cho lĩnh vực văn hóa. Ngân sách nhà nước cần được phân bổ hợp lý cho các hoạt động văn hóa, các dự án bảo tồn di sản, và các chương trình giáo dục văn hóa. Cần khuyến khích các doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, và cá nhân tham gia đầu tư cho văn hóa.

5.2. Hỗ Trợ Nghệ Sĩ Và Nhà Nghiên Cứu Văn Hóa

Cần có những chính sách hỗ trợ nghệ sĩ và nhà nghiên cứu văn hóa. Các nghệ sĩ cần được tạo điều kiện để sáng tạo, biểu diễn, và quảng bá các tác phẩm văn hóa. Các nhà nghiên cứu văn hóa cần được hỗ trợ để thực hiện các công trình nghiên cứu về văn hóa Việt Nam.

5.3. Xây Dựng Môi Trường Văn Hóa Lành Mạnh

Cần xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh, trong đó các giá trị đạo đức, thẩm mỹ được đề cao. Cần ngăn chặn các sản phẩm văn hóa độc hại, phản văn hóa xâm nhập vào xã hội. Cần khuyến khích sự sáng tạo, sự đa dạng, và sự giao lưu văn hóa.

VI. Tương Lai Của Bản Sắc Văn Hóa Việt Tại TP

Tương lai của bản sắc văn hóa Việt Nam tại TP.HCM phụ thuộc vào sự nỗ lực của toàn xã hội. Nếu có những giải pháp đúng đắn và hiệu quả, TP.HCM có thể trở thành một trung tâm văn hóa lớn của khu vực, nơi văn hóa truyền thống và văn hóa hiện đại hòa quyện, tạo nên một bản sắc độc đáo. Ngược lại, nếu không có những hành động kịp thời, nguy cơ xói mòn bản sắc văn hóa là hoàn toàn có thể xảy ra.

6.1. Vai Trò Của Thế Hệ Trẻ Trong Bảo Tồn Văn Hóa

Thế hệ trẻ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Cần tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận với văn hóa truyền thống, tham gia vào các hoạt động văn hóa, và sáng tạo ra những sản phẩm văn hóa mới. Cần khuyến khích thế hệ trẻ sử dụng công nghệ để quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới.

6.2. Sự Kết Hợp Giữa Truyền Thống Và Hiện Đại

Cần có sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại trong văn hóa. Không nên quá khứ hóa văn hóa truyền thống, mà cần làm cho văn hóa truyền thống sống động hơn, phù hợp với cuộc sống hiện đại. Đồng thời, cần tiếp thu những giá trị văn hóa tiến bộ của nhân loại, làm phong phú thêm văn hóa Việt Nam.

6.3. Xây Dựng Thương Hiệu Văn Hóa Cho TP.HCM

Cần xây dựng một thương hiệu văn hóa cho TP.HCM, dựa trên những giá trị văn hóa độc đáo của thành phố. Thương hiệu văn hóa này cần được quảng bá rộng rãi trong và ngoài nước, góp phần thu hút du khách, nhà đầu tư, và nhân tài đến với TP.HCM.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong tiến trình phát triển của xã hội loài người, cùng với các yếu tố cơ bản khác như kinh tế, chính trị - xã hội… thì văn hóa đóng một vai trò hết sức quan trọng; “là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội” [42, tr. Một xã hội đạt được sự phát triển bền vững, phải kết hợp phát triển cân đối và hài hòa giữa các lĩnh vực, như kinh tế, chính trị, văn hóa. Sự phát triển của mỗi xã hội không chỉ căn cứ vào thước đo duy nhất là kinh tế, mặc dù kinh tế là cơ sở nền tảng vật chất của một cơ cấu xã hội.

Văn hóa với những giá trị truyền thống của dân tộc là nền tảng tinh thần của dân tộc đó sẽ góp phần quan trọng định hướng cho xã hội hướng đến sự phát triển một cách bền vững. Bài học kinh nghiệm từ nhiều nước phát triển cho thấy, do kinh tế tăng trưởng quá nhanh bằng các biện pháp kỹ thuật đã làm thay đổi đột ngột cơ cấu xã hội và ảnh hưởng đến các hệ giá trị văn hóa nền tảng của dân tộc, dẫn đến sự suy giảm trong các quan hệ giữa con người với con người cũng như các vấn đề khác trong đời sống xã hội. Giải pháp kinh tế đơn thuần, cho thấy kết quả sẽ không đạt đến một xã hội với sự phát triển bền vững. Trước tình hình trên, cách đây vài thập niên để cảnh tỉnh các dân tộc về một tình hình mất cân đối cho xã hội có thể xảy ra trong quá trình phát triển cũng như xác định một quan điểm phát triển bền vững, trong Thập kỷ thế giới vì sự phát triển văn hóa, người đại diện cho Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp quốc (UNESCO) đã viết: “Văn hóa và phát triển là hai mặt gắn liền nhau.

Hễ nước nào tự đặt cho mình mục tiêu phát triển kinh tế mà tách rời môi trường văn hóa thì nhất định sẽ xảy ra những mất cân đối nghiêm trọng cả về kinh tế lẫn văn hóa” [112, tr. Chính vì thế, trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), và trong các nghị quyết của Đảng, Đảng ta luôn khẳng định, phải tiếp tục: “đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [46, tr.72], đồng thời phải “xây dựng và phát triển 2 văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”, “phát huy tinh thần yêu nước, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ, khoa học, nhằm đưa dân tộc Việt Nam phát triển và hạnh phúc; khẳng định và phát huy các giá trị cốt lõi của văn hóa Việt Nam, làm cho văn hóa thấm sâu vào đời sống xã hội, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, sức mạnh nội sinh quan trọng của phát triển bền vững” [51, tr. Cùng với chiến lược phát triển chung của cả nước, thành phố Hồ Chí Minh một trong những đô thị, là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa lớn của cả nước, là danh hiệu “Đất thép thành đồng” trong công cuộc kháng chiến cứu nước trước kia; và là thành phố “phải đi trước và về đích trước trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [36, tr. Nhiệm vụ mới đặt ra, đối với Đảng bộ và nhân dân thành phố là cần phải phát triển thành phố “trở thành thành phố xã hội chủ nghĩa văn minh, hiện đại” và là đầu tàu của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh với bề dày lịch sử hơn 300 năm, là nơi giao lưu và hội tụ của những giá trị lịch sử văn hóa qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc. Các thế kỷ trước, nhân dân Sài Gòn đã tự trang bị cho mình vũ khí tinh thần, truyền thống văn hóa dân tộc, không ngừng đứng lên đấu tranh kiên cường để bảo vệ mảnh đất, quê hương. Hiện nay, trong công cuộc đổi mới, phát triển, tuy có những khó khăn và thách thức, nhưng với sự nỗ lực, đoàn kết, tiếp tục phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc và “truyền thống cách mạng kiên cường, phấn đấu bền bỉ, đoàn kết, năng động, sáng tạo” [48, tr.1], Đảng bộ và nhân dân thành phố đã đạt được những thành tựu to lớn và toàn diện trên các lĩnh vực. Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa mà thành phố Hồ Chí Minh và cả nước đang thực hiện, không chỉ liên quan đến việc trang bị lại công nghệ hiện đại cho các ngành kinh tế, mà thực chất chính là quá trình cải biến mọi 3 hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội lên trình độ tiên tiến, hiện đại.

Để thực hiện nhiệm vụ trên, thành phố Hồ Chí Minh không chỉ đơn giản là ứng dụng khoa học - kỹ thuật - công nghệ tiên tiến từ bên ngoài, mà là phải biết kết hợp các nguồn nội lực, lợi thế của đất nước, vùng, địa phương cùng với các yếu tố bên ngoài. Với việc khai thác lợi thế của vùng cũng như huy động sức mạnh tổng hợp của mọi nguồn lực cho việc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thì giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam ở thành phố Hồ Chí Minh đóng một vai trò không nhỏ. Các giá trị truyền thống văn hóa dân tộc luôn được xác định là nền tảng, là sức mạnh tinh thần và là động lực cho sự phát triển. Đó chính là tiềm năng sáng tạo của con người, của nhân dân thành phố Hồ Chí Minh để thành phố hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Việc cần phải tiếp tục khơi dậy và phát huy một cách hiệu quả cao nhất “bản lĩnh kiên cường, khí phách hiên ngang…; trí tuệ thông minh, tinh thần ham học, tính năng động sáng tạo, khả năng hợp tác cao và tài ứng biến khôn lường luôn thích ứng với hoàn cảnh…; phong cách phóng đạt, tinh thần nghĩa hiệp và giao lưu với bên ngoài…; đầu óc thực tế cùng với phương pháp tính toán đến “năng suất - chất lượng - hiệu quả…” [170, tr.20 - 21] trong quá trình xây dựng con người mới để hình thành nên những phẩm chất, năng lực, kỹ năng, phong cách… đáp ứng yêu cầu và phục vụ thành công cho quá trình phát triển thành phố Hồ Chí Minh là vấn đề cấp thiết và cơ bản. Vì vậy, song song với việc phát triển kinh tế, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì cần phải biết “giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và các giá trị tinh thần mang nét đặc trưng của nhân dân thành phố Hồ Chí Minh” [189], biến chúng trở thành một trong những nguồn lực nội sinh quan trọng, đảm bảo thắng lợi toàn diện quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở thành phố Hồ Chí Minh. Với tất cả những lý do trên, tác giả đã chọn vấn đề “Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam ở thành phố Hồ Chí Minh trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa” làm luận án tiến sĩ Triết học của mình. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài Do tính chất đặc biệt phong phú và đặc sắc của lĩnh vực văn hóa và bản sắc văn hóa dân tộc cũng như vai trò quan trọng về nhiều mặt của bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam đối với sự phát triển của đất nước nói chung và thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, từ trước đến nay đã đi sâu nghiên cứu từng phương diện, từng vấn đề văn hóa nói chung, văn hóa ở thành phố Hồ Chí Minh nói riêng khác nhau.

Có thể khái quát công trình đó theo các góc độ nghiên cứu chính như sau: Các công trình nghiên cứu vấn đề lý luận chung về văn hóa, bản sắc văn hóa dân tộc và vai trò bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam đối với sự nghiệp phát triển đất nước. Theo hướng nghiên cứu này, có thể thấy nổi bật lên các công trình sau: Ở nước ngoài, có khá nhiều công trình nghiên cứu tập trung trình bày những vấn đề về đặc điểm, tính chất và quy luật vận động của văn hóa, vị trí và vai trò của văn hóa trong phát triển cũng như những yếu tố xác định bản sắc văn hóa dân tộc của mỗi quốc gia và vị trí của bản sắc văn hóa dân tộc. Đầu tiên, phải nói đến công trình Văn hóa nguyên thủy của E.Tylor, công bố vào năm 1871, chính thức khẳng định ngành khoa học văn hóa, xác định văn hóa là đối tượng nghiên cứu của một chuyên ngành độc lập. Đồng thời tác phẩm của E.Tylor đã nêu ra sự phát triển của loài người qua các thời kỳ là sự phát triển về các nền văn hóa lớn.

Sau đó, lĩnh vực văn hóa thu hút rất nhiều nhà nghiên cứu quan tâm và thảo luận. Từ năm 1967 đến năm 1983, tổ chức UNESCO đã tổ chức khoảng 10 hội nghị Liên chính phủ thảo luận về sự tham gia của văn hóa vào phát triển. Vào cuối những năm 70 của thế kỷ XX, Phrăngxoa Prutxơ (Francois Perroux) – giáo sư người Pháp đã tập trung một số nhà lý luận có tên tuổi của UNESCO để viết cuốn “Triết lý của sự phát triển” (Pour Une Philosophie du Noveau Développement) đã chỉ ra những sai lầm trong quan niệm về phát triển trước kia và xây dựng một khung lý thuyết phát triển với vai trò của các nhân tố văn hóa. Đến năm 1982, tại Mêhicô, Hội nghị thế giới về chính sách 5 văn hóa vì sự phát triển đã được diễn ra.

Với ý nghĩa phải tôn trọng, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc trên thế giới. Và ngày 8 tháng 12 năm 1986, Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết 41/187 tuyên bố Thập kỷ 1988 - 1997 là Thập kỷ thế giới vì sự phát triển văn hóa, trong đó nhấn mạnh vị trí và vai trò của văn hóa trong phát triển, khẳng định và đề cao bản sắc văn hóa dân tộc. Việc nghiên cứu lý luận văn hóa mácxit là cơ sở cho việc xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, trong ba thập niên cuối của thế kỷ XX, đã cho ra đời những công trình khoa học lớn như: “Cơ sở lý luận văn hóa Mác - Lênin” do Acnônđốp A.I chủ biên, Nhà xuất bản Văn hóa, Hà Nội, 1991 ; “Tính kế thừa trong sự phát triển văn hóa trong điều kiện của chủ nghĩa xã hội” của Cairan V.