BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI NINH BÌNH GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: VẬT LIỆU ĐIỆN NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG và TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-TCGNB ngày….năm2021 của Hiệu trưởng trường cao đẳng Cơ giới Ninh Bình NINH BÌNH - 2021 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình, các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Để đáp ứng được nhu cầu học tập, nghiên cứu và tham khảo những kiến thức cơ bản về Vật liệu điện của học sinh sinh viên chuyên ngành Điện - Điện lạnh. Chúng tôi tổ chức biên soạn tập bài giảng ”Vật liệu điện” để phục vụ cho công tác đào tạo chung của Nhà trường. Bài giảng gồm các nội dung cơ bản sau: - Bài mở đầu: Khái niệm về vật liệu điện. Giới thiệu một số khái niệm cơ bản về vật liệu kỹ thuật điện, các cách phân loại vật liệu điện theo trạng thái, theo tính dẫn điện, v. - Chương 1: Vật liệu cách điện. Giới thiệu và đi sâu vào các đặc tính của vật liệu cách điện. Một số vật liệu cách điện được sử dụng rộng rãi trong kỹ thuật điện và những ứng dụng cụ thể của chúng. Cách lựa chọn vật liệu cách điện cho phù hợp với điều kiện làm việc và những yêu cầu cụ thể. - Chương 2: Vật liệu dẫn điện. Chương này chủ yếu nêu lên những đặc điểm, tính chất và phạm vi ứng dụng của các vật liệu kim loại trong kỹ thuật điện. - Chương 3: Vật liệu dẫn từ. Giới thiệu một số đặc tính từ của vật liệu. Nếu một số vật liệu dẫn từ điển hình được sử dụng trong kỹ thuật điện và phạm vi ứng dụng của chúng. Giáo trình được biên soạn có tham khảo và dẫn chiếu thông tin từ các tài liệu liên quan được liệt kê ở phần tài liệu tham khảo. Trong quá trình biên soạn giáo trình, dù chúng tôi đã có cố gắng song không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong người đọc đóng góp ý kiến để giáo trình được hoàn thiện hơn, đạt chất lượng cao và phù hợp với người học. Xin trân thành cảm ơn! Ninh Bình, ngày. Tham gia biên soạn 1. Vũ Thị Thuỷ 3 MỤC LỤC TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN . 1 LỜI GIỚI THIỆU. 4 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC VẬT LIỆU ĐIỆN . 7 BÀI MỞ ĐẦU:KHÁI NIỆM VỀ VẬT LIỆU ĐIỆN. Khái niệm về vật liệu điện . Cấu tạo nguyên tử của vật liệu . Cấu tạo phân tử . Khuyết tật trong cấu tạo vật rắn . Lý thuyết phân vùng năng lượng trong vật rắn . Phân loại vật liệu điện . Phân loại theo khả năng dẫn điện. Phân loại theo từ tính. Phân loại theo trạng thái vật thể . 11 CHƯƠNG 1: VẬT LIỆU CÁCH ĐIỆN . Khái niệm và phân loại vật liệu cách điện . Phân loại vật liệu cách điện .Tính chất chung của vật liệu cách điện . Tính hút ẩm của vật liệu cách điện . Tính chất cơ học của vật liệu cách điện . Tính chất hoá học của vật liệu cách điện. Hiện tượng đánh thủng điện môi và độ bền cách điện. Tính chọn vật liệu cách điện . Hư hỏng thường gặp . Một số vật liệu cách điện thông dụng . Vật liệu sợi . Giấy và các tông cách điện . Amiăng, xi măng amiăng . Vải sơn và băng cách điện . Nhựa cách điện . Dầu cách điện . Sơn và các hợp chất cách điện . Chất đàn hồi . Điện môi vô cơ . Vật liệu cách điện bằng gốm sứ . Mica và các vật liệu trên cơ sở mica . 28 CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU DẪN ĐIỆN. Khái niệm và tính chất của vật liệu dẫn điện. Khái niệm về vật liệu dẫn điện. Tính chất của vật liệu dẫn điện . Các tác nhân môi trường ảnh hưởng đến tính dẫn điện của vật liệu . Hiệu điện thế tiếp xúc và sức nhiệt động . Tính chất chung của kim loại và hợp kim . Tầm quan trọng của kim loại và hợp kim. Những hư hỏng thường gặp và cách chọn vật liệu dẫn điện . Những hư hỏng thường gặp . Cách chọn vật liệu dẫn điện . 39 Khi cần lựa chọn vật liệu dẫn điện ta căn cứ vào: . Một số vật liệu dẫn điện thông dụng . Đồng và hợp kim đồng . Nhôm và hợp kim nhôm . Chì và hợp kim chì . Kim loại dùng làm tiếp điểm và cổ góp . Hợp kim có điện trở cao và chịu nhiệt . 50 CHƯƠNG 3: VẬT LIỆU DẪN TỪ . Khái niệm và tính chất vật liệu dẫn từ . Tính chất của vật liệu dẫn từ. Các đặc tính của vật liệu dẫn từ . Đường cong từ hoá . Mạch từ và tính toán mạch từ . Các công thức cơ bản . Sơ đồ thay thế của mạch từ . Mạch từ xoay chiều . Những hư hỏng thường gặp . Một số vật liệu dẫn từ thông dụng . Vật liệu dẫn từ mềm . Vật liệu từ cứng . Vật liệu sắt từ có công dụng đặc biệt . 63 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 65 6 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC VẬT LIỆU ĐIỆN Tên môn học: Vật liệu điện Mã môn học: 08 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Môn học Vật liệu điện là môn học kỹ thuật cơ sở, thuộc các môn học đào tạo nghề bắt buộc, được bố trí sau môn học An toàn lao động và học song song với các môn Vẽ điện, Điện kỹ thuật. - Tính chất: Vật liệu điện là môn học chung trang bị những kiến thức cơ bản về vật liệu dẫn điện, vật liệu cách điện và vật liệu dẫn từ. Những ứng dụng chủ yếu của vật liệu kỹ thuật điện trong thiết bị điện, máy điện, khí cụ điện. và trong các lĩnh vực truyền tải, phân phối và sử dụng điện năng. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: Sau khi học xong môn học Vật liệu điện giúp người học hiểu rõ về các loại vật liệu điện, về cấu tạo, các đặc tính và ứng dụng của các vật liệu trong thực tế. Nhận dạng, so sánh và lựa chọn được những vật liệu đúng theo yêu cầu kỹ thuật. Mục tiêu của môn học: - Về kiến thức: + Nắm vững khái niệm về vật liệu điện; + Phân biệt và chỉ ra được cấu tạo và đặc tính của các vật liệu điện; + Trình bày được đặc tính và ứng dụng của các vật liệu điện thông dụng trong kỹ thuật điện. - Về kỹ năng: + Phân loại được các vật liệu dùng trong kỹ thuật điện; + Chọn và thay thế được các vật liệu cách điện tương ứng trong sửa chữa và bảo dưỡng thiết bị điện. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Cẩn thận, chính xác trong việc nghiên cứu vật liệu điện; + Chủ động trong học tập, rèn tác phong công nghiệp và thái độ nghề nghiệp. 7 BÀI MỞ ĐẦU:KHÁI NIỆM VỀ VẬT LIỆU ĐIỆN Mã bài: MH 08 – 01 Giới thiệu: Vật liệu điện là các vật chất được sử dụng trong kỹ thuật điện với những mục đích nhất định như: dẫn điện, cách điện, dẫn từ hay làm vật liệu kết cấu. Chúng có cấu tạo tự nhiên hay được chế tạo ở dưới dạng tổng hợp nhằm tăng cường một số những đặc tính có lợi hay hạn chế các đặc tính có hại khi sử dụng. Chủ yếu vật liệu điện được phân loại dựa trên tính ứng dụng của chúng và thông thường chúng được chia thành 3 nhóm vật liệu điện cơ bản: Vật liệu dẫn điện, vật liệu cách điện và vật liệu dẫn từ. Mỗi nhóm vật liệu có nhiều dạng khác nhau nhưng chúng đều có những đặc điểm đặc chưng cơ bản giống nhau. Mục tiêu: - Nêu bật được khái niệm và cấu tạo của vật liệu dẫn điện; - Phân loại được chính xác chức năng của từng vật liệu cụ thể; - Rèn luyện được tính chủ yếu và nghiêm túc trong công việc. Nội dung chính: 1. Khái niệm về vật liệu điện 1. Khái niệm Vật liệu kỹ thuật điện (gọi tắt là VLĐ) là các vật liệu được dùng trong thiết bị điện, máy điện, khí cụ điện v. và trong các lĩnh vực truyền tải, phân phối và sử dụng điện năng. Cấu tạo nguyên tử của vật liệu Nguyên tử được cấu tạo bởi hạt nhân mang điện tích dương và các điện tử mang điện tích âm quay xung quanh hạt nhân theo một quỹ đạo nhất định (hình 1. Mọi vật chất đều cấu tạo từ nguyên tử và e phân tử. Nguyên tử là phân tử cơ bản của vật e chất. +++ P++N0 Hạt nhân được cấu tạo nên từ các hạt proton (P) mang điện tích dương và nơtron (N) không mang điện.q (Z là số e, q = qe = 1,6. Cấu tạo nguyên tử Trạng thái bình thường, nguyên tử trung hoà về điện. Nếu nguyên tử mất điện tử sẽ trở thành ion dương, nhận thêm điện tử sẽ trở thành ion âm. Năng lượng tối thiểu cung cấp cho điện tử để nó tách rời khỏi nguyên tử, trở thành điện tử tự do gọi là năng lượng ion hoá Wi (eV). Quá trình biến nguyên tử trung hoà trở thành ion dương (làm mất điện tử) gọi là quá trình ion hoá. Điện tử nhận năng lượng di chuyển lên mức năng lượng lớn hơn, khi trở về vị trí trạng thái ban đầu, năng lượng được trả lại dưới dạng quang học. Cấu tạo phân tử Phân tử được tạo nên từ những nguyên tử thông qua các liên kết phân tử. Liên kết đồng hoá trị: Đặc trưng bới sự dùng chung những điện tử của các nguyên tử trong phân tử. Ví dụ: Liên kết trong phân tử clo - Cl CL + CL = CL CL Liên kết đồng hoá trị rất bền vững. Liên kết ion Được xác lập bởi lực hút giữa các ion dương và ion âm trong phân tử. Ví dụ: Cấu trúc của phân tử NaCl Na+ + Cl- = NaCl Liên kết ion khá bền vững. Liên kết kim loại Được xác lập bởi lực hút giữa cácEion dương và các điện tử tự do trong kim loại. Liên kết Vandec – Vanx Dạng liên kết yếu, có cấu trúc mạng tinh thể phân tử không bền vững. Ví dụ: Liên kết phân tử paraphin, nhựa đường, nhựa thông v. ⇒ Như vậy: Cấu tạo phân tử là dựa trên 4 loại liên kết phân tử. Khuyết tật trong cấu tạo vật rắn Là sự phá huỷ các kết cấu đồng nhất trong vật rắn. Những khuyết tật có thể tạo nên bằng sự ngẫu nhiên hay cố ý trong quá trình chế tạo vật liệu.
Giáo Trình Vật Liệu Điện 2021 Dành Cho Ngành Điện Công Nghiệp
Chuyên khảo kỹ thuật phân tích 2 mh 08 gt vật liệu điện 2021 đcn, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.
Trường đại học
Trường Cao Đẳng Cơ Giới Ninh BìnhChuyên ngành
Điện Công NghiệpNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Giáo TrìnhPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Vũ Thị Thủy
Trường học: Trường Cao Đẳng Cơ Giới Ninh Bình
Chuyên ngành: Điện Công Nghiệp
Đề tài: Giáo Trình Vật Liệu Điện
Loại tài liệu: Giáo Trình
Năm xuất bản: 2021
Địa điểm: Ninh Bình
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ