Giáo Trình Vận Hành Tuabin Hơi và Hệ Thống Thiết Bị Phụ Nhà Máy Nhiệt Điện

Giáo trình cung cấp kiến thức về vận hành tua bin hơi và thiết bị phụ trong nhà máy nhiệt điện, phục vụ đào tạo trình độ trung cấp.

• Tác giả: Ninh Trọng Tuấn
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Vận Hành Nhà Máy Nhiệt Điện
• Đề tài: Giáo Trình Vận Hành Tuabin Hơi Và Hệ Thống Thiết Bị Phụ 1
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bà Rịa - Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• 1. BÀI 1: KHÁI NIỆM VỀ VẬN HÀNH TUABIN HƠI
• 2. BÀI 2: CÔNG VIỆC CHUẨN BỊ KHỞI ĐỘNG TUABIN
• 3. BÀI 3: KHỞI ĐỘNG TUABIN TỪ TRẠNG THÁI LẠNH
• 4. BÀI 4: KHỞI ĐỘNG TUABIN TỪ TRẠNG THÁI NÓNG
• 5. BÀI 5: THEO DÕI TUABIN ĐANG VẬN HÀNH
• 6. BÀI 6: NGỪNG TUABIN
• 7. BÀI 7: VẬN HÀNH HỆ THỐNG NƯỚC TUẦN HOÀN
• 8. BÀI 8: VẬN HÀNH HỆ THỐNG NƯỚC NGƯNG
• 9. BÀI 9: VẬN HÀNH HỆ THỐNG NƯỚC CẤP
• 10. BÀI 10: VẬN HÀNH HỆ THỐNG DẦU BÔI TRƠN, DẦU CHÈN TRỤC TUABIN - MÁY PHÁT
• 11. BÀI 11: VẬN HÀNH HỆ THỐNG DẦU ĐIỀU KHIỂN TUABIN
• 12. BÀI 12: VẬN HÀNH HỆ THỐNG CUNG CẤP HƠI TỰ DÙNG
• 13. BÀI 13: VẬN HÀNH HỆ THỐNG HƠI CHÈN TRỤC TUABIN

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình vận hành tua bin hơi và thiết bị phụ

Giáo trình "Vận hành tua bin hơi và hệ thống thiết bị phụ 1" là tài liệu quan trọng cho nghề vận hành nhà máy nhiệt điện trình độ trung cấp. Tài liệu này cung cấp kiến thức cơ bản về quy trình vận hành tuabin hơi, từ khâu chuẩn bị, khởi động, theo dõi vận hành đến khi ngừng máy. Được biên soạn bởi các chuyên gia trong ngành, giáo trình giúp người học nắm vững các nguyên lý làm việc của nhà máy nhiệt điện.

1.1. Mục tiêu của giáo trình vận hành tuabin hơi

Giáo trình nhằm trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về vận hành tuabin hơi, giúp họ hiểu rõ quy trình và các yêu cầu kỹ thuật cần thiết trong quá trình vận hành.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế cho sinh viên ngành vận hành nhà máy nhiệt điện, cũng như các cán bộ kỹ thuật đang làm việc trong lĩnh vực này.

II. Những thách thức trong vận hành tua bin hơi

Vận hành tua bin hơi trong nhà máy nhiệt điện gặp nhiều thách thức, từ việc đảm bảo an toàn lao động đến việc duy trì hiệu suất hoạt động. Các vấn đề như hỏng hóc thiết bị, sự cố trong quá trình vận hành có thể ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất điện năng.

2.1. An toàn lao động trong vận hành

Đảm bảo an toàn lao động là yếu tố quan trọng hàng đầu trong vận hành tua bin hơi. Các quy định về an toàn cần được tuân thủ nghiêm ngặt để tránh tai nạn lao động.

2.2. Hiệu suất năng lượng và tiết kiệm chi phí

Việc tối ưu hóa hiệu suất năng lượng không chỉ giúp tiết kiệm chi phí vận hành mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất điện năng.

III. Phương pháp vận hành tuabin hơi hiệu quả

Để vận hành tuabin hơi hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc theo dõi và điều chỉnh các thông số kỹ thuật trong quá trình vận hành là rất cần thiết.

3.1. Quy trình khởi động tuabin hơi

Quy trình khởi động tuabin hơi bao gồm nhiều bước quan trọng, từ kiểm tra thiết bị đến điều chỉnh thông số kỹ thuật trước khi đưa vào vận hành.

3.2. Theo dõi và bảo trì thiết bị

Theo dõi thường xuyên và bảo trì định kỳ các thiết bị là cách hiệu quả để đảm bảo tuabin hoạt động ổn định và an toàn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình trong ngành điện

Giáo trình không chỉ là tài liệu học tập mà còn là nguồn tham khảo quý giá cho các kỹ sư và cán bộ vận hành trong ngành điện. Nó giúp nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng thực hành cho người lao động.

4.1. Đào tạo nhân lực chất lượng cao

Giáo trình góp phần vào việc đào tạo nhân lực chất lượng cao cho ngành điện, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

4.2. Nâng cao hiệu quả sản xuất điện

Việc áp dụng kiến thức từ giáo trình vào thực tiễn giúp nâng cao hiệu quả sản xuất điện, giảm thiểu sự cố và hỏng hóc thiết bị.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của ngành vận hành tuabin hơi

Ngành vận hành tuabin hơi đang có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Sự phát triển của công nghệ và quy trình vận hành sẽ giúp nâng cao hiệu quả và an toàn trong sản xuất điện năng.

5.1. Xu hướng công nghệ trong vận hành

Công nghệ mới sẽ tiếp tục được áp dụng trong vận hành tuabin hơi, giúp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu suất.

5.2. Tương lai của ngành điện Việt Nam

Ngành điện Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, với nhiều dự án mới được triển khai, tạo cơ hội cho các kỹ sư và nhân viên vận hành.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Vận hành Tuabin hơi và Hệ thống Thiết bị phụ 1 là tài liệu đào tạo chuyên môn nghề bắt buộc thuộc chương trình đào tạo nghề Vận hành Nhà máy nhiệt điện (trình độ Trung cấp và áp dụng cho hệ Cao đẳng), được ban hành theo Quyết định số 195/QĐ-CĐDK ngày 25 tháng 03 năm 2020 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí (Tập đoàn Dầu khí Việt Nam). Học phần mang mã số KTĐ19MĐ62 với thời lượng đào tạo 135 giờ, tương đương 05 tín chỉ, trong đó thời lượng thực hành, thí nghiệm, thảo luận chiếm ưu thế tuyệt đối với 114 giờ (chiếm khoảng 84,4%), lý thuyết 14 giờ và kiểm tra 7 giờ. Giáo trình do các tác giả Ninh Trọng Tuấn và Nguyễn Thị Lan biên soạn, với sự phối hợp chuyên môn của tổ bộ môn Điện, Cơ khí và cán bộ kỹ thuật từ Công ty Cổ phần Nhiệt điện Phả Lại cùng Công ty Cổ phần Nhiệt điện Hải Phòng.

Mục tiêu đào tạo của giáo trình tập trung vào việc trang bị cho người học hệ thống kiến thức và kỹ năng thực hành chuẩn xác:

• Trình bày đầy đủ lý thuyết và quy trình thực hiện các công đoạn chuẩn bị, khởi động, theo dõi và ngừng tổ máy tuabin hơi cũng như các hệ thống thiết bị phụ trợ.
• Phân tích các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế, độ an toàn và độ tin cậy trong quá trình vận hành dây chuyền nhiệt điện.
• Rèn luyện kỹ năng thao tác quy trình kỹ thuật, hình thành tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động trong môi trường nhà máy nhiệt điện.

Cấu trúc giáo trình gồm 13 bài học được thiết kế theo tiến trình công nghệ thực tế: mở đầu bằng các khái niệm cơ bản và cơ cấu tổ chức ca kíp, tiếp nối là các giai đoạn vận hành tuabin (chuẩn bị, khởi động lạnh, khởi động nóng, giám sát và ngừng máy), sau đó đi sâu vào quy trình vận hành độc lập của 7 hệ thống phụ trợ then chốt. Điểm đặc sắc của tài liệu là việc tích hợp trực tiếp dữ liệu thiết bị, thông số kỹ thuật và sơ đồ công nghệ từ các nhà máy nhiệt điện thực tế như Nhiệt điện Phả Lại (Dây chuyền 2), Nhiệt điện Hải Phòng và Nhiệt điện Vũng Áng 1.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình bao gồm 13 bài học mô tả chi tiết toàn bộ chu trình công nghệ vận hành tổ máy tuabin và thiết bị phụ:

1. Bài 1: Khái niệm về vận hành tuabin hơi (3 giờ LT): Giới thiệu các nguyên tắc chung về an toàn, kinh tế khi vận hành tuabin; yêu cầu đối với hệ thống điều khiển, hệ thống dầu và bình ngưng; tiêu chuẩn chức danh (Trưởng ca, Trưởng kíp, Trực chính, Trực phụ) và mô hình tổ chức 5 ca vận hành với 48 vị trí làm việc tại Phân xưởng vận hành 2 - Nhiệt điện Phả Lại (công suất 2 x 300 MW).
2. Bài 2: Công việc chuẩn bị khởi động tuabin (8 giờ: 1 LT, 7 TH): Thiết lập các quy định kỹ thuật về trạng thái thiết bị trước khi vận hành thông qua các bảng danh mục kiểm tra từ Bảng 2.1 đến Bảng 2.14; quy trình vệ sinh mặt sàn, thiết bị; kiểm tra thiết bị đo lường; quy trình thử từng phần (van chặn, van 1 chiều cửa trích, thử tĩnh hệ thống DEH, thử độ kín van điều chỉnh và van Stop); thử nghiệm liên động các bơm dầu AC/DC, bơm dầu thủy lực CFP, bơm tuần hoàn, bơm ngưng, bơm cấp; quy trình thử nghiệm các mạch bảo vệ và quy định cấm khởi động thiết bị.
3. Bài 3: Khởi động tuabin từ trạng thái lạnh (24 giờ: 1 LT, 21 TH, 2 KT): Trình bày kỹ thuật khởi động từ trạng thái nguội hoàn toàn; quy trình đọc sơ đồ nhiệt tuabin kiểu 270T-422/423; thiết lập độ chân không bình ngưng; quy trình sấy ấm đường ống, sấy rô to và vỏ tuabin; kiểm soát độ lệch tâm rô to dưới ngưỡng quy định (< 75 µm).
4. Bài 4: Khởi động tuabin từ trạng thái nóng (16 giờ: 1 LT, 15 TH): Phân tích đặc điểm nhiệt của tuabin khi khởi động lại sau thời gian ngừng ngắn; quy trình khởi động với thông số hơi trượt; quy trình tăng tốc độ rô to, hòa đồng bộ tổ máy vào lưới điện và nâng phụ tải theo các mốc từ đốt dầu sang đốt than bột đến công suất định mức 300 MW (Bảng 4.4 đến Bảng 4.13).
5. Bài 5 & Bài 6: Theo dõi tuabin đang vận hành và Ngừng tuabin (24 giờ tổng cộng): Giám sát các thông số vận hành liên tục (độ rung gối trục, độ giãn nở tương đối, độ di trục rô to, nhiệt độ dầu, áp suất dầu, chân không bình ngưng); nhận diện các tình huống sự cố yêu cầu ngừng máy khẩn cấp có hoặc không phá hoại chân không; quy trình ngừng máy bình thường và duy trì thiết bị quay trục khi nhiệt độ vỏ tuabin hạ xuống dưới ngưỡng an toàn.
6. Bài 7 đến Bài 13: Vận hành các hệ thống thiết bị phụ trợ (60 giờ tổng cộng): Bao gồm quy trình tổng quan, khởi động, theo dõi và ngừng thiết bị của từng phân hệ:
   • Bài 7: Hệ thống nước tuần hoàn.
   • Bài 8: Hệ thống nước ngưng.
   • Bài 9: Hệ thống nước cấp (bao gồm bình khử khí và bình gia nhiệt cao/hạ áp).
   • Bài 10: Hệ thống dầu bôi trơn và dầu chèn trục tuabin - máy phát.
   • Bài 11: Hệ thống dầu điều khiển kỹ thuật số thủy lực (DEH/CFP).
   • Bài 12: Hệ thống cung cấp hơi tự dùng.
   • Bài 13: Hệ thống hơi chèn trục tuabin.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố và ứng dụng các lý thuyết kỹ thuật nhiệt - cơ điện vào điều kiện vận hành cụ thể:

• Nguyên lý thủy lực và điều tốc kỹ thuật số: Cơ chế vận hành của hệ thống điều khiển DEH (Digital Electric Hydraulic), hệ thống thử nghiệm bảo vệ ETS (Electric Test System) và hệ thống bơm dầu thủy lực áp suất cao CFP.
• Lý thuyết nhiệt động học và truyền nhiệt trong chu trình tuabin hơi: Chu trình giãn nở của dòng hơi chính và hơi tái nhiệt qua các tầng cánh cao áp (HP), trung áp (IP), hạ áp (LP); nguyên lý trích hơi gia nhiệt hồi nhiệt nước cấp và ngưng tụ hơi thải trong bình ngưng duy trì độ chân không.
• Cơ chế kiểm soát giãn nở nhiệt và ứng suất cơ học: Quy luật gia nhiệt kim loại vỏ và rô to, giám sát độ lệch tâm, độ di trục và độ rung của các gối trục nhằm chống va quệt cơ khí trong quá trình thay đổi trạng thái nhiệt.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Đọc và phân tích sơ đồ nhiệt chi tiết, sơ đồ công nghệ P&ID; thực hiện chính xác các thao tác chuyển đổi trạng thái van, thiết lập thông số khởi động thiết bị phụ và tổ máy chính.
• Kỹ năng phân tích và chẩn đoán (Analytical skills): Giám sát, đối chiếu các thông số trạng thái cơ - nhiệt (áp suất, nhiệt độ, độ rung, mức bồn bể) so với giới hạn định mức kỹ thuật; nhận diện kịp thời các nguy cơ sự cố thủy kích, kẹt van, mất chân không hoặc rò rỉ đường ống.
• Năng lực thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Tiến hành các bài thử nghiệm bảo vệ, thử liên động tự động giữa thiết bị làm việc và thiết bị dự phòng (bơm dầu AC/DC, bơm tuần hoàn, bơm ngưng, bơm cấp); điều khiển và phối hợp vận hành tại chỗ hoặc thông qua giao diện hệ thống điều khiển phân tán DCS.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được cấu trúc phục vụ cho phương thức đào tạo tích hợp giữa lý thuyết và thực hành công nghệ:

• Phương pháp tiếp cận sư phạm: Áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực kết hợp diễn giảng có định hướng, vấn đáp kỹ thuật và dạy học giải quyết vấn đề (problem-based learning) dựa trên các tình huống vận hành thực tế tại phòng mô phỏng nhà máy nhiệt điện.
• Cơ sở vật chất và trang thiết bị thực hành: Môn học đòi hỏi phòng học chuyên môn hóa hoặc nhà xưởng trang bị mô hình Nhà máy nhiệt điện, máy tính, máy chiếu, bảng điều khiển mô phỏng và hệ thống tài liệu kỹ thuật, phiếu thực hành đi kèm.
• Phương pháp kiểm tra và đánh giá kết quả học tập:
  • Kiểm tra thường xuyên: Thực hiện 02 bài đánh giá kỹ năng nghề nghiệp trực tiếp tại phòng mô hình.
  • Kiểm tra định kỳ: Gồm 07 bài kiểm tra (01 bài lý thuyết và 06 bài thực hành), phân bổ theo từng khối kiến thức:
    • Bài kiểm tra 1 & 2: Nội dung Bài 1, 2, 3 (Khái niệm, Chuẩn bị, Khởi động lạnh).
    • Bài kiểm tra 3: Nội dung Bài 4, 5, 6 (Khởi động nóng, Theo dõi, Ngừng máy).
    • Bài kiểm tra 4: Nội dung Bài 7, 8, 9 (Hệ thống nước tuần hoàn, nước ngưng, nước cấp).
    • Bài kiểm tra 5: Nội dung Bài 10, 11, 12, 13 (Hệ thống dầu, hơi tự dùng, hơi chèn).
  • Thi kết thúc môn học: Đánh giá kỹ năng tổng hợp thông qua hình thức thực hành trực tiếp trên thiết bị mô phỏng trong thời lượng từ 60 đến 90 phút.
• Hướng dẫn tự học và nghiên cứu: Người học được yêu cầu đọc trước tài liệu, nghiên cứu kỹ các bản vẽ sơ đồ nhiệt và bảng thông số kỹ thuật, hoàn thành các câu hỏi thảo luận, bài tập tình huống theo nhóm hoặc cá nhân trước khi bước vào các phiên thực hành.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính thực tiễn công nghiệp cao: Giáo trình không thuần túy trình bày lý thuyết chung mà biên soạn trực tiếp dựa trên Bộ quy trình vận hành và Bản vẽ sơ đồ nhiệt chi tiết của Phân xưởng vận hành 2 - Công ty Cổ phần Nhiệt điện Phả Lại (dây chuyền 600 MW), Công ty Cổ phần Nhiệt điện Hải Phòng và Nhiệt điện Vũng Áng 1.
• Chuẩn hóa thông số công nghệ cụ thể: Tài liệu tích hợp các bảng thông số định lượng rõ ràng cho công tác kiểm tra và chỉnh định:
  • Thông số chỉnh định bảo vệ vượt tốc tuabin tác động ở dải 10% – 12% trên tốc độ định mức.
  • Áp suất liên động tự động khởi động bơm dầu bôi trơn dự phòng DC khi áp suất dầu giảm xuống 0,068 – 0,075 MPa; bơm AC ở 0,075 – 0,082 MPa.
  • Giới hạn bảo vệ áp suất dầu điều khiển EH tác động ngừng máy khi áp suất giảm còn 9,31 MPa; bảo vệ áp suất dầu bôi trơn thấp ở 0,034 – 0,048 MPa.
  • Áp suất nạp của bộ ổn áp dầu ở 20°C đạt 1 ÷ 1,5 barG; bình bù áp lực dầu thủy lực tại 20°C đạt 95 ÷ 100 barG; nhiệt độ dầu điều khiển yêu cầu > 20°C trước khi khởi động bơm CFP.
  • Giới hạn bảo vệ nhiệt độ gối trục bơm đạt 90°C và nhiệt độ cuộn dây động cơ đạt 130°C.
• Tích hợp công nghệ điều khiển tự động: Toàn bộ các quy trình thử nghiệm và vận hành đều liên kết chặt chẽ với hệ thống điều khiển phân tán DCS, hệ thống điều tốc kỹ thuật số thủy lực DEH và giao diện bảo vệ công nghệ hiện đại.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và học viên: Dành cho học sinh, sinh viên theo học nghề Vận hành Nhà máy nhiệt điện tại các trường cao đẳng, trung cấp kỹ thuật hoặc các cơ sở đào tạo chuyên ngành năng lượng.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết:
  • Người học cần hoàn thành các môn học/mô đun cơ sở và chuyên môn: Tổng quan về nhà máy nhiệt điện (KTĐ19MH56), Lò hơi và hệ thống thiết bị phụ (KTĐ19MH30), Tua-bin hơi và hệ thống thiết bị phụ (KTĐ19MH59), Mạch điện cơ bản (KTĐ19MH33), An toàn điện (KTĐ19MH1), Đo lường điện (KTĐ19MĐ14), Khí cụ điện (KTĐ19MĐ15), Thực tập điện cơ bản (KTĐ19MĐ49).
  • Học phần này được tổ chức giảng dạy song song với mô đun Vận hành lò hơi và hệ thống thiết bị phụ 1 (KTĐ19MĐ60).
• Giảng viên và cán bộ kỹ thuật: Sử dụng làm giáo trình giảng dạy chuẩn cho các khóa đào tạo nghề nhiệt điện; cung cấp tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho kỹ sư, trưởng ca, trưởng kíp và công nhân vận hành trong các nhà máy nhiệt điện than đang hoạt động.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Tài liệu được thiết kế chuyên biệt cho học sinh, sinh viên ngành Vận hành Nhà máy nhiệt điện thuộc hệ Trung cấp và Cao đẳng kỹ thuật. Đồng thời, giáo trình là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho nhân viên vận hành, kỹ thuật viên tại các phân xưởng vận hành lò - máy trong các nhà máy nhiệt điện.

2. Người học cần đáp ứng những điều kiện tiên quyết nào?

Học viên cần hoàn thành các môn học nền tảng về thiết bị nhiệt điện (Tổng quan nhà máy nhiệt điện, Tua-bin hơi và thiết bị phụ, Lò hơi và thiết bị phụ) cùng các kiến thức cơ bản về điện (Mạch điện, Khí cụ điện, Đo lường điện, An toàn điện), đồng thời được bố trí học song song với mô đun Vận hành lò hơi và hệ thống thiết bị phụ 1.

3. Giáo trình này có điểm khác biệt gì so với các tài liệu lý thuyết tuabin thông thường?

Tài liệu tập trung vào kỹ năng vận hành thực tế với 84,4% thời lượng dành cho thực hành, mô phỏng và thảo luận. Nội dung gắn liền với các quy trình thao tác van, kiểm tra liên động, thiết lập thông số trên hệ thống điều khiển DCS và DEH từ các nhà máy nhiệt điện thực tế như Phả Lại, Hải Phòng, Vũng Áng 1.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học cần kết hợp đọc trước các bảng danh mục quy định thiết bị (từ Bảng 2.1 đến Bảng 2.14), đối chiếu các bước thao tác với bản vẽ sơ đồ nhiệt (Hình 1.1 đến 1.8), hoàn thành hệ thống câu hỏi củng cố ở cuối mỗi bài học và chủ động rèn luyện thao tác trên mô hình mô phỏng nhà máy nhiệt điện.

5. Những tài liệu tham khảo chính nào được sử dụng bổ trợ cho giáo trình?

Các tài liệu tham khảo chính được trích dẫn gồm có:

• Giáo trình Tuabin hơi nước - Lý thuyết & Cấu tạo của tác giả Phạm Lương Tuệ (NXB Khoa học và Kỹ thuật, 2005).
• Bộ quy trình vận hành và Bản vẽ sơ đồ nhiệt chi tiết của Phân xưởng vận hành 2 - Công ty Cổ phần Nhiệt điện Phả Lại.
• Bộ quy trình vận hành của Phân xưởng vận hành - Công ty Cổ phần Nhiệt điện Hải Phòng.

---

Kết luận

Giáo trình Vận hành Tuabin hơi và Hệ thống Thiết bị phụ 1 (mã số KTĐ19MĐ62) cung cấp hệ thống hóa quy trình kỹ thuật vận hành tổ máy tuabin hơi và 7 phân hệ phụ trợ theo tiêu chuẩn thực tế của các nhà máy nhiệt điện hiện đại. Với cấu trúc 13 bài học cùng tỷ trọng thực hành chuyên sâu, giáo trình định hình chuẩn mực kỹ năng thao tác, tư duy phân tích sự cố và kỷ luật an toàn lao động cho kỹ thuật viên vận hành.

Đây là mắt xích kiến thức chuyên môn bắt buộc, tạo tiền đề để người học tiếp tục hoàn thành mô đun Thực tập sản xuất (KTĐ19MĐ53) và đáp ứng đầy đủ yêu cầu sát hạch chức danh nghề nghiệp trong ngành sản xuất nhiệt điện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ  GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: VẬN HÀNH TUABIN HƠI VÀ HỆ THỐNG THIẾT BỊ PHỤ 1 NGHỀ: VẬN HÀNH NHÀ MÁY NHIỆT ĐIỆN TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số:195 /QĐ-CĐDK ngày 25 tháng 03 năm 2020 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa - Vũng Tàu, năm 2020 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Nhà máy nhiệt điện là một công trình có nhiều thiết bị đồ sộ và phức tạp, chúng phối hợp hoạt động chặt chẽ với nhau để tạo ra điện năng. Do vậy, để đảm bảo cho toàn bộ nhà máy có thể hoạt động một cách nhịp nhàng, an toàn, đạt hiệu quả cao, hạn chế được hỏng hóc, sự cố thì những nhân viên vận hành cần phải nắm rõ nguyên lý làm việc của nhà máy cũng như quy trình vận hành các hệ thống thiết bị.

Giáo trình Vận hành tuabin hơi sẽ cung cấp những kiến thức cơ bản về quy trình vận hành tuabin hơi từ khâu chuẩn bị, khởi động, theo dõi vận hành đến khi ngừng máy. Giáo trình được sử dụng thích hợp cho việc đào tạo công nhân vận hành nhà máy nhiệt điện, cũng như sử dụng làm tài liệu tham khảo đối với các cán bộ vận hành nhà máy, giảng dạy. Nội dung giáo trình gồm 9 bài như sau: Bài 1: Khái niệm về vận hành tuabin hơi Bài 2: Công việc chuẩn bị khởi động tuabin hơi Bài 3: Khởi động tuabin từ trạng thái lạnh Bài 4: Khởi động tuabin từ trạng thái nóng Bài 5: Theo dõi tuabin đang vận hành Bài 6: Ngừng tuabin Bài 7: Vận hành hệ thống nước tuần hoàn. Bài 8: Vận hành hệ thống nước ngưng Bài 9: Vận hành hệ thống nước cấp Bài 10: Vận hành hệ thống dầu bôi trơn, dầu chèn trục Tua-bin-máy phát Bài 11: Vận hành hệ thống dầu điều khiển Tua-bin Bài 12: Vận hành hệ thống cung cấp hơi tự dùng Bài 13: Vận hành hệ thống hơi chèn trục Tua-bin Để sử dụng hiệu quả giáo trình thì người học cần có các kiến thức nền tảng về nhà máy nhiệt điện, đã học qua các môn Nhà máy nhiệt điện, Tuabin hơi và thiết bị phụ tuabin hơi; đồng thời đang học các môn Vận hành thiết bị phụ, Vận hành lò hơi.

Chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của các thầy cô giáo tổ bộ môn Điện, Cơ khí và phòng kỹ thuật Nhiệt điện Phả Lại, Nhiệt điện Hải Phòng đã giúp đỡ hoàn thành giáo trình này. Do còn nhiều hạn chế về trình độ nên giáo trình sẽ không thể tránh khỏi những thiếu sót, khiếm khuyết. Kính mong sẽ nhận được thật nhiều ý kiến đóng góp của các cấp lãnh đạo, các thầy cô giáo và độc giả để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 03 năm 2020 Tham gia biên soạn 1.

Ninh Trọng Tuấn 3. Nguyễn Thị Lan MỤC LỤC KHÁI NIỆM VỀ VẬN HÀNH TUABIN HƠI. Những khái niệm cơ bản về vận hành tuabin. Một số sơ đồ tổ chức ca kíp trong các nhà máy nhiệt điện ở nước ta.

31 CÔNG VIỆC CHUẨN BỊ KHỞI ĐỘNG TUABIN. Các quy định về thiết bị:. Công tác vệ sinh thiết bị:. Kiểm tra thiết bị:.

Những quy định cấm khởi động thiết bị. 48 KHỞI ĐỘNG TUABIN TỪ TRẠNG THÁI LẠNH. Khởi động tuabin ở trạng thái lạnh. Đọc, tìm hiểu sơ đồ nhiệt của tuabin.

Tìm hiểu nhận biết vị trí thiết bị chính và phụ trên sơ đồ nhiệt. 66 KHỞI ĐỘNG TUABIN TỪ TRẠNG THÁI NÓNG. Đặc điểm khởi động tuabin từ trạng thái nóng. Khởi động tuabin với thông số trượt.

76 THEO DÕI TUABIN ĐANG VẬN HÀNH. Theo dõi tuabin khi đang vận hành. Sơ đồ các hệ thống khi đang vận hành. Chuẩn bị ngừng tuabin.

93 VẬN HÀNH HỆ THỐNG NƯỚC TUẦN HOÀN. Tổng quan hệ thống nước tuần hoàn. Khởi động hệ thống. Ngừng thiết bị.

Tổng quan hệ thống nước tuần hoàn. Khởi động hệ thống. Theo dõi thiết bị, hệ thống làm việc. Ngừng thiết bị.

99 VẬN HÀNH HỆ THỐNG NƯỚC NGƯNG. Tổng quan hệ thống nước ngưng. Khởi động hệ thống. Ngừng thiết bị .106 VẬN HÀNH HỆ THỐNG NƯỚC CẤP.

Tổng quan hệ thống nước cấp. Khởi động hệ thống. Ngừng thiết bị .119 VẬN HÀNH HỆ THỐNG DẦU BÔI TRƠN, DẦU CHÈN TRỤC TUABIN - MÁY PHÁT. Tổng quan hệ thống dầu bôi trơn, dầu chèn trục tuabin, máy phát.

Khởi động hệ thống. Ngừng thiết bị .125 VẬN HÀNH HỆ THỐNG DẦU ĐIỀU KHIỂN TUABIN. Tổng quan hệ thống dầu điều khiển tuabin. Khởi động hệ thống.

Ngừng thiết bị .130 VẬN HÀNH HỆ THỐNG CUNG CẤP HƠI TỰ DÙNG. Tổng quan hệ thống cung cấp hơi tự dùng. Khởi động hệ thống .3 Ngừng thiết bị .134 VẬN HÀNH HỆ THỐNG HƠI CHÈN TRỤC TUABIN. Tổng quan hệ thống hơi chèn trục tuabin.

Khởi động hệ thống. Ngừng thiết bị .136 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1. 1: Sơ đồ tổ chức vận hành nhà máy nhiệt điện. 1: Sơ đồ cấp hơi chính tuabin hơi nước kiểu 270T-422/423.

2: Sơ đồ cấp hơi chính nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 1. 3: Sơ đồ cấp hơi trích tuabin hơi nước kiểu 270T-422/423. 4: Sơ đồ hơi chèn trục tuabin hơi nước kiểu 270T-422/423. 5: Sơ đồ cấp hơi vào ejector tuabin hơi nước kiểu 270T-422/423.

6: Sơ đồ nước tuần hoàn tuabin hơi nước kiểu 270T-422/423. 7: Sơ đồ nước ngưng tuabin hơi nước kiểu 270T-422/423. 8: ký hiệu trong các sơ đồ nhiệt.64 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Các bước vận hành tuabin .2: Các quy trình vận hành trong nhà máy nhiệt điện .3: Các tổ sản xuất .4: Phân công phạm vi quản lý vận hành – trông coi trong PXVH 2 .1:Các quy định về thiết bị hệ thống hơi chính/hơi tái nhiệt .2:Các quy định về thiết bị tua bin và bình ngưng .3: Các quy định về thiết bị hệ thống hơi chèn .4: Các quy định về thiết bị hệ thống hơi chèn tuabin .5: Các quy định về thiết bị hệ thống bể dầu chính. 6:Các quy định về thiết bị hệ thống dầu nâng trục.

7: Các quy định về thiết bị hệ thống quay trục. 8: Các quy định về thiết bị bộ làm mát dầu bôi trơn. 9: Các quy định về thiết bị phin lọc dầu bôi trơn. 10: Các quy định về thiết bị hệ thống dầu bôi trơn.

11: Các quy định về thiết bị bể dầu điều khiển. 12: Các quy định về thiết bị đường dầu điều khiển. 13: Các quy định về thiết bị điện. 14: Các quy định về thiết bị hệ thống điều chỉnh.

1: Đảm bảo an toàn cho thiết bị .2: Đưa hệ thống hệ thống hơi chèn và hệ thống tạo chân không vào vận hành 69 Bảng 4. 4: Tăng tốc tua bin. 5: Hoà đồng bộ và mang tải ban đầu. 6: Đóng các van xả Tuabin.

7: Đưa các bình gia nhiệt cao, hạ áp vào làm việc và tăng tải tổ máy. 8: Tăng tải tua bin bằng đốt dầu. 9: Đưa các bình gia nhiệt cao và hạ áp vào làm việc và tăng tải tới 30%. 10: Tiến hành khởi động đốt than bột và tăng tải tua bin.

11: Tăng tải tổ máy tới 200 MW và đưa bộ điều khiển khối về chế độ LOCAL DESPATH MODE (chế độ điều độ vùng). 12: Tăng tải tổ máy từ 200 MW tới 250 MW. 13: Tăng tải tổ máy từ 250 MW tới 300 MW. 1: Dải tần số làm việc cho phép của tuabin .78 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN: VẬN HÀNH TUABIN VÀ HỆ THỐNG THIẾT BỊ PHỤ 1 1.

Tên mô đun: VẬN HÀNH TUA BIN HƠI VÀ HỆ THỐNG THIẾT BỊ PHỤ 1 2. Mã mô đun: KTĐ19MĐ62 Thời gian thực hiện mô đun: 135 giờ; (Lý thuyết: 14 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 114 giờ; Kiểm tra: 7 giờ) Số tín chỉ: 05 3. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun vận hành tuabin hơi và hệ thống thiết bị phụ 1 là môn học chuyên môn nghề trong danh mục các môn học/mô đun đào tạo bắt buộc của nghề vận hành Nhà máy nhiệt điện. - Tính chất: Môn học này trang bị những kiến thức, kỹ năng cơ bản về quy trình vận hành tua bin hơi và hệ thống thiết bị phụ.

Mục tiêu mô đun: - Về kiến thức: - Trình bày được những kiến thức cơ bản về lý thuyết vận hành thiết bị tua bin hơi. - Trình bày được qui trình thực hiện các nhiệm vụ của công tác vận hành vận hành Tua-bin. - Về kỹ năng: - Phân tích được các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế, độ tin cậy và an toàn của công việc vận hành Tua-bin - Thực hiện được các công việc cơ bản về vận hành hệ thống tua-bin hiệu quả. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Rèn luyện tác phong công nghiệp, có tinh thần học tập nghiêm túc và yêu lao động nghề nghiệp.

- Có khả năng phối hợp làm việc nhóm, có tinh thần trách nhiệm, làm việc khoa học, trung thực. - Phát huy tính tự giác, sáng tạo và nghiêm túc trong học tập, làm việc. Chương trình mô đun: 5.1 Chương trình khung: Thời gian đào tạo (giờ) Thực Kiểm Tín hành tra TT Mã MH/MĐ Tên môn học, mô đun Tổng Lý chỉ thí nghiệm số thuyết thảo luận, bài tập LT TH Các môn học chung/đại I 12 255 94 148 8 5 cương 1 MHCB19MH01 Giáo dục chính trị 2 30 15 13 2 0 2 MHCB19MH03 Pháp luật 1 15 9 5 1 0 3 MHCB19MH05 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 0 2 Giáo dục quốc phòng và An 4 MHCB19MH07 2 45 21 21 1 2 ninh 5 MHCB19MH09 Tin học 2 45 15 29 0 1 6 TA19MH01 Tiếng Anh 4 90 30 56 4 0 Các môn học, mô đun II 48 1140 349 737 24 30 chuyên môn ngành, nghề II.