Giáo trình triết học mac le

Giáo trình nghiên cứu triết học mac le, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Triết Học
• Đề tài: Giáo Trình Triết Học Mac Le
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. BÀI 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA TRIẾT HỌC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
• 1.1. Triết học là gì
• 1.1.1. Triết học và đối tượng của triết học
• 1.1.2. Triết học - hạt nhân lý luận của thế giới quan
• 1.2. Vấn đề cơ bản của triết học, chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm
• 1.2.1. Khái niệm vấn đề cơ bản của triết học
• 1.2.2. Chủ nghĩa duy vật, chủ nghĩa duy tâm và các hình thức của chủ nghĩa duy vật, chủ nghĩa duy tâm trong lịch sử
• 1.3. Phương pháp siêu hình và phương pháp biện chứng
• 1.4. Vai trò của triết học trong đời sống xã hội
• 1.4.1. Vai trò thế giới quan và phương pháp luận
• 1.4.2. Vai trò của triết học Mác - Lênin
• 2. BÀI 2: VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC
• 2.1. Phạm trù vật chất
• 2.1.1. Định nghĩa vật chất
• 2.1.2. Các phương thức và hình thức tồn tại của vật chất
• 2.1.3. Tính thống nhất của thế giới
• 2.2. Phạm trù ý thức
• 2.2.1. Nguồn gốc của ý thức
• 2.2.2. Bản chất của ý thức
• 2.2.3. Kết cấu của ý thức
• 2.3. Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, ý nghĩa phương pháp luận
• 2.3.1. Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức
• 2.3.2. Ý nghĩa phương pháp luận
• 3. BÀI 3: PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
• 3.1. Khái lược về phép biện chứng
• 3.1.1. Tư tưởng biện chứng thời cổ đại
• 3.1.2. Phép biện chứng duy tâm
• 3.1.3. Phép biện chứng duy vật
• 3.2. Hai nguyên lý cơ bản của phép biện chứng duy vật
• 3.2.1. Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến
• 3.2.2. Nguyên lý về sự phát triển
• 3.3. Những quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật
• 3.3.1. Khái quát về quy luật
• 3.3.2. Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại
• 3.3.3. Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập
• 3.3.4. Quy luật phủ định của phủ định
• 3.4. Những cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật
• 3.4.1. Khái quát về phạm trù
• 3.4.2. Cái riêng và cái chung
• 3.4.3. Nguyên nhân và kết quả
• 3.4.4. Tất nhiên và ngẫu nhiên
• 3.4.5. Nội dung và hình thức
• 3.4.6. Bản chất và hiện tượng
• 3.4.7. Khả năng và hiện thực
• 4. BÀI 4: LÝ LUẬN NHẬN THỨC
• 4.1. Khái niệm nhận thức
• 4.1.1. Quan niệm về nhận thức trong lịch sử triết học
• 4.1.2. Quan niệm mácxít về nhận thức
• 4.2. Phạm trù thực tiễn và vai trò của thực tiễn đối với nhận thức
• 4.2.1. Phạm trù thực tiễn
• 4.2.2. Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức
• 4.3. Con đường biện chứng của nhận thức
• 4.3.1. Khái niệm trực quan sinh động và tư duy trừu tượng
• 4.3.2. Mối quan hệ giữa trực quan sinh động và tư duy trừu tượng
• 4.4. Tính chất của chân lý
• 4.5. Mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn
• 4.5.1. Nhận thức lý luận - trình độ cao của nhận thức loài người
• 4.5.2. Vai trò của thực tiễn đối với lý luận
• 4.5.3. Vai trò của lý luận đối với thực tiễn
• 4.5.4. Ý nghĩa phương pháp luận
• 5. BÀI 5: HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI
• 5.1. Sản xuất vật chất và phương thức sản xuất
• 5.1.1. Sản xuất vật chất
• 5.1.2. Phương thức sản xuất
• 5.2. Biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất
• 5.2.1. Khái niệm lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất
• 5.2.2. Mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất
• 5.3. Biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng
• 5.3.1. Khái niệm cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng
• 5.3.2. Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng
• 5.4. Hình thái kinh tế - xã hội và quá trình lịch sử tự nhiên của các hình thái kinh tế - xã hội
• 5.4.1. Khái niệm hình thái kinh tế - xã hội
• 5.4.2. Quá trình lịch sử - tự nhiên của sự phát triển các hình thái kinh tế - xã hội
• 5.4.3. Tính khoa học và vai trò phương pháp luận của học thuyết hình thái kinh tế - xã hội
• 5.4.4. Sự vận dụng học thuyết hình thái kinh tế - xã hội trong quá trình đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị ở Việt Nam hiện nay
• 6. BÀI 6: GIAI CẤP VÀ DÂN TỘC
• 6.1. Những hình thức cộng đồng người trong lịch sử
• 6.2. Giai cấp và đấu tranh giai cấp
• 6.2.1. Giai cấp, nguồn gốc giai cấp và kết cấu xã hội có giai cấp
• 6.2.2. Đấu tranh giai cấp và vai trò của đấu tranh giai cấp trong sự phát triển của xã hội
• 6.3. Quan hệ giai cấp - dân tộc và giai cấp - nhân loại
• 6.3.1. Quan hệ giai cấp và dân tộc
• 6.3.2. Quan hệ giữa giai cấp và nhân loại
• 7. BÀI 7: NHÀ NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG XÃ HỘI
• 7.1. Nguồn gốc, bản chất và đặc trưng của nhà nước
• 7.1.1. Nguồn gốc của nhà nước
• 7.1.2. Bản chất của nhà nước
• 7.1.3. Đặc trưng cơ bản của nhà nước
• 7.1.4. Chức năng cơ bản của nhà nước
• 7.1.5. Các kiểu và hình thức nhà nước
• 7.1.6. Nhà nước xã hội chủ nghĩa
• 7.2. Cách mạng xã hội
• 7.2.1. Khái niệm, nguồn gốc, bản chất và vai trò của cách mạng xã hội
• 7.2.2. Quan hệ giữa điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan của cách mạng xã hội
• 7.2.3. Hình thức và phương pháp cách mạng xã hội
• 7.2.4. Cách mạng xã hội trong bối cảnh hiện nay
• 8. BÀI 8: VẤN ĐỀ CON NGƯỜI TRONG TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN
• 8.1. Bản chất con người
• 8.1.1. Quan niệm con người trong triết học trước Mác
• 8.1.2. Quan niệm của triết học Mác về bản chất của con người
• 8.2. Quan hệ giữa cá nhân và xã hội
• 8.2.1. Khái niệm cá nhân, xã hội
• 8.2.2. Mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội
• 8.3. Vai trò của quần chúng nhân dân và vĩ nhân trong lịch sử
• 8.3.1. Vai trò sáng tạo ra lịch sử của quần chúng nhân dân
• 8.3.2. Vai trò của vĩ nhân, lãnh tụ
• 8.3.3. Ý nghĩa phương pháp luận
• 8.4. Vấn đề phát huy nhân tố con người đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay
• 8.4.1. Sự vận dụng quan điểm triết học Mác về nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay
• 8.4.2. Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay
• 9. BÀI 9: Ý THỨC XÃ HỘI
• 9.1. Biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội
• 9.1.1. Tồn tại xã hội và ý thức xã hội
• 9.1.2. Tính giai cấp của ý thức xã hội
• 9.1.3. Mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội
• 9.2. Các hình thái ý thức xã hội
• 9.2.1. Ý thức chính trị
• 9.2.2. Ý thức pháp quyền
• 9.2.3. Ý thức đạo đức
• 9.2.4. Ý thức khoa học
• 9.2.5. Ý thức thẩm mỹ
• 9.2.6. Ý thức tôn giáo
• 9.3. Ý nghĩa phương pháp luận trong việc xây dựng ý thức xã hội mới ở Việt Nam hiện nay
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khám phá giáo trình triết học Mac Le Nền tảng tư duy

Giáo trình triết học Mac Le, đặc biệt là tài liệu do Bộ Giáo dục và Đào tạo biên soạn và các học viện uy tín phát hành, là hệ thống tri thức lý luận nền tảng. Nội dung của giáo trình không chỉ dừng lại ở việc giải thích thế giới mà còn cung cấp công cụ nhận thức và cải tạo thế giới. Triết học Mác - Lênin xác định đối tượng nghiên cứu của mình là giải quyết mối quan hệ giữa vật chất và ý thức trên lập trường chủ nghĩa duy vật biện chứng, đồng thời nghiên cứu những quy luật chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy. Đây là hạt nhân lý luận của thế giới quan khoa học, định hướng cho mọi hoạt động nhận thức và thực tiễn. Việc nắm vững giáo trình triết học Mac Le giúp người học xây dựng phương pháp tư duy biện chứng, tránh xa lối mòn của tư duy siêu hình, cứng nhắc. Theo Ph. Ăngghen, vấn đề cơ bản của triết học là mối quan hệ giữa tư duy và tồn tại, và cách giải quyết vấn đề này phân định rạch ròi các trường phái triết học. Triết học Mác-Lênin, với sự thống nhất hữu cơ giữa lý luận và phương pháp, đã trở thành một công cụ nhận thức vĩ đại, là cơ sở để tiếp cận các môn khoa học khác như kinh tế chính trị Mác Lênin và chủ nghĩa xã hội khoa học. Sự ra đời của nó đánh dấu một cuộc cách mạng trong lịch sử tư tưởng nhân loại, cung cấp một thế giới quan và phương pháp luận khoa học, cách mạng cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh giải phóng.

1.1. Đối tượng và vai trò của triết học Mác Lênin

Đối tượng nghiên cứu của triết học Mác - Lênin là những quy luật vận động, phát triển chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy. Khác với các khoa học cụ thể chỉ nghiên cứu một lĩnh vực riêng biệt, triết học Mác - Lênin mang đến cái nhìn tổng quát, xem xét thế giới như một chỉnh thể trong các mối liên hệ phổ biến. Vai trò của nó thể hiện ở hai chức năng chính: chức năng thế giới quan và chức năng phương pháp luận. Với chức năng thế giới quan, nó cung cấp hệ thống quan điểm duy vật biện chứng về thế giới, giúp con người xác định vị trí và vai trò của mình. Với chức năng phương pháp luận, nó trang bị hệ thống các nguyên tắc, quy luật làm công cụ định hướng cho hoạt động nhận thức và thực tiễn. Như V.I. Lênin đã khẳng định, đây là “một chủ nghĩa duy vật triết học hoàn bị” và “là một công cụ nhận thức vĩ đại”, giúp con người không chỉ giải thích mà còn cải tạo thế giới.

1.2. Vấn đề cơ bản của triết học và các trường phái

Theo Ph. Ăngghen, vấn đề cơ bản của triết học có hai mặt. Mặt thứ nhất (bản thể luận) trả lời câu hỏi giữa vật chất và ý thức, cái nào có trước, cái nào quyết định. Cách trả lời đã chia các nhà triết học thành hai trường phái lớn: chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm. Chủ nghĩa duy vật cho rằng vật chất có trước, ý thức có sau và quyết định ý thức. Ngược lại, chủ nghĩa duy tâm khẳng định ý thức có trước và quyết định vật chất. Mặt thứ hai (nhận thức luận) trả lời câu hỏi con người có khả năng nhận thức thế giới hay không. Hầu hết các nhà triết học duy vật đều là những người theo thuyết khả tri (khẳng định khả năng nhận thức). Việc giải quyết vấn đề này không chỉ mang tính học thuật mà còn quyết định lập trường và phương pháp hành động của mỗi cá nhân, mỗi lực lượng xã hội.

II. Top 5 thách thức khi học giáo trình triết học Mac Le

Việc tiếp cận giáo trình triết học Mac Le luôn đi kèm với những thách thức không nhỏ, đặc biệt với những người mới bắt đầu. Thách thức lớn nhất là tính trừu tượng và khái quát cao của các khái niệm, phạm trù. Các thuật ngữ như vật chất và ý thức, cặp phạm trù triết học, hay phép biện chứng duy vật đòi hỏi người học phải có tư duy logic và khả năng trừu tượng hóa. Thứ hai, khối lượng kiến thức đồ sộ, bao quát từ tự nhiên đến xã hội và tư duy, dễ gây cảm giác quá tải. Thứ ba, nhiều người học gặp khó khăn trong việc liên hệ lý luận với thực tiễn, làm cho kiến thức trở nên khô khan, xa rời cuộc sống. Thứ tư, phương pháp học tập truyền thống (chủ yếu là ghi nhớ) không hiệu quả với môn học này; nó đòi hỏi sự tư duy, phân tích và phản biện. Cuối cùng, sự tồn tại của nhiều luồng tư tưởng triết học khác nhau trong lịch sử có thể gây nhầm lẫn nếu không nắm vững lập trường của chủ nghĩa duy vật biện chứng. Vượt qua những rào cản này là điều kiện tiên quyết để thực sự lĩnh hội được giá trị và chiều sâu của triết học Mác - Lênin, biến nó thành công cụ nhận thức sắc bén thay vì chỉ là những kiến thức phải thuộc lòng để thi cử.

2.1. Khó khăn trong việc hiểu các khái niệm trừu tượng

Các khái niệm trong triết học Mác - Lênin như 'thực tại khách quan', 'mối liên hệ phổ biến' hay 'sự phát triển' đều có tính khái quát rất cao. Chẳng hạn, định nghĩa vật chất của Lênin: “Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan...”. Định nghĩa này không chỉ một vật thể cụ thể mà là toàn bộ thế giới vật chất tồn tại độc lập với ý thức. Sự trừu tượng này yêu cầu người học phải thoát ly khỏi tư duy kinh nghiệm, hình ảnh cụ thể để nắm bắt được bản chất của khái niệm. Việc không phân biệt được phạm trù triết học với khái niệm thông thường là nguyên nhân chính dẫn đến việc hiểu sai hoặc cảm thấy mơ hồ, khó tiếp thu.

2.2. Thách thức liên hệ lý luận nhận thức với thực tiễn

Một trong những nguyên tắc cốt lõi của triết học Mác - Lênin là sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn. Tuy nhiên, việc vận dụng các quy luật như quy luật lượng chất hay quy luật mâu thuẫn vào phân tích các vấn đề xã hội, kinh tế cụ thể là một thách thức lớn. Người học thường chỉ dừng lại ở việc nhắc lại lý thuyết mà không thể chỉ ra biểu hiện của nó trong đời sống. Ví dụ, việc phân tích sự thay đổi về 'chất' của một nền kinh tế sau khi tích lũy đủ về 'lượng' trong quá trình phát triển đòi hỏi kiến thức liên ngành và khả năng phân tích sâu sắc. Thiếu sự liên hệ này, lý luận nhận thức sẽ trở thành giáo điều, sáo rỗng.

III. Hướng dẫn nắm vững chủ nghĩa duy vật biện chứng hiệu quả

Chủ nghĩa duy vật biện chứng là nội dung cốt lõi của giáo trình triết học Mac Le, bao gồm hai phần chính là quan niệm về vật chất, ý thức và phép biện chứng duy vật. Để nắm vững phần này, cần bắt đầu từ việc hiểu sâu sắc định nghĩa vật chất của V.I. Lênin, coi đó là chìa khóa để giải quyết vấn đề cơ bản của triết học trên lập trường duy vật. Tiếp theo, cần hệ thống hóa các nội dung của phép biện chứng duy vật, bao gồm: hai nguyên lý (về mối liên hệ phổ biến và về sự phát triển), ba quy luật cơ bản (lượng - chất, mâu thuẫn, phủ định của phủ định) và sáu cặp phạm trù triết học (cái riêng - cái chung, nguyên nhân - kết quả, v.v.). Phương pháp học hiệu quả là vẽ sơ đồ tư duy để thấy được mối liên hệ logic giữa các thành phần kiến thức. Thay vì học thuộc lòng định nghĩa, hãy cố gắng lấy ví dụ thực tiễn để minh họa cho từng nguyên lý, quy luật. Ví dụ, quy luật lượng chất có thể được minh họa qua quá trình đun nước, học tập, hay sự phát triển kinh tế. Việc hiểu rằng các quy luật này không phải là những công thức áp đặt mà là sự khái quát từ chính hiện thực khách quan sẽ giúp việc học trở nên dễ dàng và thú vị hơn.

3.1. Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức

Đây là nội dung nền tảng của chủ nghĩa duy vật biện chứng. Mối quan hệ này được thể hiện qua hai khía cạnh. Thứ nhất, vật chất quyết định ý thức. Vật chất là nguồn gốc (thế giới khách quan), là cơ sở (bộ não người), và là điều kiện để ý thức hình thành và phát triển. Ý thức là sự phản ánh của thế giới vật chất vào bộ não con người. Thứ hai, ý thức có tính độc lập tương đối và tác động trở lại vật chất. Sự tác động này diễn ra thông qua hoạt động thực tiễn của con người. Ý thức đúng đắn, khoa học sẽ định hướng hành động đúng, thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Ngược lại, ý thức sai lầm sẽ kìm hãm sự phát triển. Hiểu rõ mối quan hệ này giúp khắc phục cả bệnh chủ quan duy ý chí và thái độ thụ động, ỷ lại.

3.2. Hệ thống ba quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật

Phép biện chứng duy vật nghiên cứu sự vận động và phát triển của thế giới thông qua ba quy luật cơ bản. Quy luật lượng chất chỉ ra cách thức của sự phát triển, theo đó sự thay đổi về lượng đến một giới hạn nhất định (độ) sẽ dẫn đến sự thay đổi về chất (bước nhảy). Quy luật mâu thuẫn (thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập) chỉ ra nguồn gốc, động lực của sự phát triển, đó là việc giải quyết các mâu thuẫn nội tại bên trong sự vật. Quy luật phủ định của phủ định chỉ ra khuynh hướng của sự phát triển, theo đó cái mới ra đời kế thừa và phát triển cái cũ trên một trình độ cao hơn, tạo thành đường 'xoáy ốc'. Ba quy luật này có mối liên hệ chặt chẽ, tạo nên một lý luận hoàn chỉnh về sự phát triển.

IV. Phương pháp tiếp cận chủ nghĩa duy vật lịch sử dễ hiểu

Chủ nghĩa duy vật lịch sử là sự vận dụng chủ nghĩa duy vật biện chứng vào việc nghiên cứu đời sống xã hội và lịch sử loài người. Để tiếp cận phần này một cách dễ hiểu, cần tập trung vào các phạm trù và quy luật cốt lõi. Bắt đầu với học thuyết hình thái kinh tế - xã hội, coi đây là 'xương sống' của toàn bộ lý luận. Cần hiểu rõ cấu trúc của một hình thái kinh tế - xã hội bao gồm: lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất (tạo thành phương thức sản xuất) và kiến trúc thượng tầng. Trọng tâm là nắm vững quy luật về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và quy luật về mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng. Đây là hai quy luật cơ bản chi phối sự vận động và phát triển của lịch sử xã hội. Thay vì xem lịch sử là chuỗi các sự kiện ngẫu nhiên hay do ý muốn của các vĩ nhân, chủ nghĩa duy vật lịch sử chỉ ra rằng sự phát triển của xã hội là một quá trình lịch sử - tự nhiên, tuân theo các quy luật khách quan. Việc liên hệ các quy luật này với lịch sử Việt Nam, đặc biệt là công cuộc Đổi mới, sẽ làm cho kiến thức trở nên sinh động và sâu sắc.

4.1. Học thuyết hình thái kinh tế xã hội và vai trò

Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội là một trong những phát kiến vĩ đại của C.Mác. Nó chỉ ra rằng xã hội loài người đã và sẽ trải qua các hình thái kinh tế - xã hội nối tiếp nhau từ thấp đến cao (cộng sản nguyên thủy, chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa, và cộng sản chủ nghĩa). Mỗi hình thái là một xã hội ở giai đoạn lịch sử nhất định, với một phương thức sản xuất đặc trưng và một kiến trúc thượng tầng tương ứng. Học thuyết này cung cấp một phương pháp luận khoa học để phân tích cấu trúc xã hội và chỉ ra động lực phát triển của lịch sử, khắc phục hoàn toàn quan điểm duy tâm về xã hội.

4.2. Mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội

Đây là nội dung thể hiện quan điểm duy vật về lĩnh vực xã hội. Tồn tại xã hội (bao gồm phương thức sản xuất vật chất, điều kiện tự nhiên, dân cư) là cái quyết định ý thức xã hội (toàn bộ đời sống tinh thần của xã hội). Tồn tại xã hội thay đổi thì sớm hay muộn ý thức xã hội cũng sẽ thay đổi theo. Tuy nhiên, ý thức xã hội có tính độc lập tương đối, có thể tác động trở lại tồn tại xã hội. Các hình thái ý thức xã hội như chính trị, pháp quyền, đạo đức, khoa học... có vai trò quan trọng trong việc củng cố, bảo vệ hoặc thay đổi một tồn tại xã hội nhất định. Nắm vững mối quan hệ này là cơ sở để lý giải các hiện tượng tinh thần trong xã hội và thực hiện công cuộc xây dựng nền văn hóa mới, con người mới.

V. Bí quyết ôn tập triết học Mác Lênin qua đề cương slide

Để đạt kết quả cao trong việc học và thi môn triết học, việc ôn tập có phương pháp là cực kỳ quan trọng. Bí quyết nằm ở việc biến những tài liệu tham khảo thành công cụ học tập hiệu quả. Thay vì đọc thụ động, người học nên chủ động xây dựng một đề cương ôn tập chi tiết cho riêng mình. Đề cương này nên được cấu trúc theo các chương, bài trong giáo trình triết học Mac Le, hệ thống hóa kiến thức theo từng luận điểm lớn, luận điểm nhỏ và các khái niệm then chốt. Bên cạnh đó, slide triết học Mác Lênin do giảng viên cung cấp là một nguồn tài liệu quý giá. Hãy tận dụng slide như một bản tóm tắt triết học Mác Lênin cô đọng nhất. Cần kết hợp slide với giáo trình để làm rõ những điểm chưa hiểu. Một phương pháp hiệu quả là biến mỗi slide thành một câu hỏi lớn và tự trả lời bằng kiến thức trong giáo trình. Ngoài ra, việc tìm kiếm và tham khảo các nguồn ebook triết học Mác Lênin uy tín có thể cung cấp thêm các góc nhìn và ví dụ minh họa phong phú. Ôn tập theo nhóm, cùng nhau thảo luận và giải đáp thắc mắc cũng là cách để củng cố kiến thức và phát hiện ra những lỗ hổng của bản thân.

5.1. Cách xây dựng đề cương ôn tập triết học Mác Lênin chi tiết

Một đề cương ôn tập hiệu quả cần bắt đầu từ mục lục của giáo trình. Với mỗi chương, hãy xác định các nội dung trọng tâm. Ví dụ, với chương Chủ nghĩa duy vật biện chứng, các mục lớn sẽ là: Vật chất và ý thức, Phép biện chứng duy vật. Trong mỗi mục lớn, chia thành các tiểu mục nhỏ hơn: định nghĩa vật chất, nguồn gốc và bản chất ý thức, hai nguyên lý, ba quy luật, sáu cặp phạm trù. Dưới mỗi tiểu mục, gạch đầu dòng các ý chính, định nghĩa cốt lõi và một ví dụ minh họa ngắn gọn. Việc tự tay hệ thống hóa kiến thức này giúp ghi nhớ sâu và lâu hơn rất nhiều so với việc chỉ đọc sách.

5.2. Khai thác hiệu quả slide và ebook triết học Mác Lênin

Slide triết học Mác Lênin thường chứa những từ khóa và sơ đồ quan trọng nhất. Đừng chỉ xem slide một cách lướt qua. Hãy dùng nó làm khung sườn để điền đầy nội dung chi tiết từ giáo trình và các ebook triết học Mác Lênin tham khảo. Hãy chú ý đến những điểm được giảng viên nhấn mạnh trên slide, vì đó thường là nội dung trọng tâm thi cử. Khi sử dụng ebook, hãy tìm đến các phần giải thích, phân tích sâu hoặc các ví dụ thực tiễn để làm giàu thêm kiến thức. Việc kết hợp nhiều nguồn tài liệu một cách thông minh sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về môn học.

Nội dung chính

THÔNG TIN THƯ MỤC VÀ MÔ TẢ NỘI DUNG GIÁO TRÌNH TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Triết học Mác - Lênin (Tái bản lần thứ nhất, năm 2018) do Nhà xuất bản Khoa học Xã hội ấn hành, được biên soạn bởi tập thể giảng viên Khoa Triết học thuộc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, dưới sự đồng chủ biên của PGS. Bùi Thị Thanh Hương và PGS. Nguyễn Minh Hoàn, cùng các tác giả: Trần Hải Minh, Nguyễn Đức Luận, Nguyễn Thị Như Huế, Nguyễn Văn Đại, Vũ Thị Hồng Nhung, Trần Thị Giang, Trần Văn Giang và Vũ Công Thưởng.

Về vị trí trong chương trình đào tạo, tài liệu đảm nhiệm vai trò khối kiến thức lý luận chính trị - triết học nền tảng ở bậc đại học và sau đại học, cung cấp hệ thống tri thức lý luận chung nhất về thế giới quan duy vật biện chứng và phương pháp luận biện chứng duy vật.

Mục tiêu học tập của giáo trình xác định hai phương diện:

1. Về nhận thức: Trang bị cho người học tri thức có hệ thống về lịch sử hình thành các tư tưởng triết học, bản thể luận, nhận thức luận mác-xít và các quy luật vận động cơ bản của tự nhiên, xã hội và tư duy.
2. Về phương pháp luận: Rèn luyện năng lực tư duy biện chứng khoa học, định hướng phương pháp tiếp cận và giải quyết các vấn đề xã hội, khắc phục các quan điểm siêu hình, chủ quan duy ý chí và giáo điều.

Cấu trúc giáo trình gồm 9 bài học phân bổ trên 288 trang nội dung (kèm danh mục tài liệu tham khảo). Hệ thống bài học triển khai theo tiến trình logic: từ nhập môn triết học đại cương (Bài 1), đến hạt nhân lý luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và lý luận nhận thức (Bài 2, 3, 4), tiếp nối bằng hệ thống các nguyên lý của chủ nghĩa duy vật lịch sử (Bài 5, 6, 7, 8, 9). Điểm đặc thù của tài liệu là sự kết hợp giữa việc phân tích các văn bản kinh điển mác-xít với việc liên hệ, vận dụng trực tiếp vào thực tiễn công cuộc đổi mới kinh tế, chính trị và phát huy nhân tố con người tại Việt Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung toàn văn của giáo trình được cấu trúc thành 9 bài học chuyên đề cụ thể:

• Bài 1: Triết học và vai trò của triết học trong đời sống xã hội (tr. 13 - 31): Khái lược lịch sử thuật ngữ triết học ở phương Đông (Trung Quốc, Ấn Độ) và phương Tây (Hy Lạp cổ đại); nguồn gốc nhận thức và xã hội của triết học; đối tượng nghiên cứu của triết học qua các giai đoạn lịch sử; triết học là hạt nhân lý luận của thế giới quan; hai mặt của vấn đề cơ bản của triết học; sự đối lập giữa phương pháp siêu hình và phương pháp biện chứng; vai trò thế giới quan và phương pháp luận của triết học Mác - Lênin.
• Bài 2: Vật chất và ý thức (tr. 32 - 63): Lịch sử quan niệm vật chất trước Mác (Talét, Anaximen, Hêraclít, Đêmôcrít, Bêcơn, Đềcáctơ, Niutơn, P. Hônbách); cuộc khủng hoảng vật lý học cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX (phát minh tia X của Rơnghen năm 1895, phóng xạ của Béccoren năm 1896, điện tử của Tômxơn năm 1897); hoàn cảnh và nội dung định nghĩa vật chất của V.I. Lênin; các phương thức và hình thức tồn tại của vật chất (5 hình thức vận động cơ bản, không gian, thời gian); tính thống nhất vật chất của thế giới; nguồn gốc tự nhiên và nguồn gốc xã hội, bản chất và kết cấu của ý thức; mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức.
• Bài 3: Phép biện chứng duy vật (tr. 64 - 129): Khái lược các hình thức phép biện chứng trong lịch sử; hai nguyên lý cơ bản (nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và nguyên lý về sự phát triển); ba quy luật cơ bản (lượng - chất, mâu thuẫn/thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập, phủ định của phủ định); sáu cặp phạm trù cơ bản (cái riêng - cái chung, nguyên nhân - kết quả, tất nhiên - ngẫu nhiên, nội dung - hình thức, bản chất - hiện tượng, khả năng - hiện thực).
• Bài 4: Lý luận nhận thức (tr. 130 - 148): Quan niệm nhận thức mác-xít; phạm trù thực tiễn và ba vai trò của thực tiễn đối với nhận thức (cơ sở/động lực, mục đích, tiêu chuẩn của chân lý); con đường biện chứng của nhận thức từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng; tính chất của chân lý (khách quan, cụ thể, tương đối và tuyệt đối); mối quan hệ biện chứng giữa lý luận và thực tiễn.
• Bài 5: Hình thái kinh tế - xã hội (tr. 149 - 180): Sản xuất vật chất và phương thức sản xuất; quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất; biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng; học thuyết hình thái kinh tế - xã hội và tính chất lịch sử - tự nhiên của sự phát triển xã hội; sự vận dụng trong quá trình đổi mới kinh tế và chính trị ở Việt Nam.
• Bài 6: Giai cấp và dân tộc (tr. 181 - 214): Các hình thức cộng đồng người trong lịch sử; nguồn gốc, kết cấu và vai trò của đấu tranh giai cấp; mối quan hệ giữa giai cấp, dân tộc và nhân loại.
• Bài 7: Nhà nước và cách mạng xã hội (tr. 215 - 238): Nguồn gốc, bản chất, đặc trưng, chức năng, các kiểu và hình thức nhà nước; bản chất của nhà nước xã hội chủ nghĩa; khái niệm, nguồn gốc, lực lượng, điều kiện khách quan - nhân tố chủ quan, phương pháp và bối cảnh hiện nay của cách mạng xã hội.
• Bài 8: Vấn đề con người trong triết học Mác - Lênin (tr. 239 - 266): Quan niệm con người trong lịch sử và luận điểm mác-xít về bản chất con người; mối quan hệ cá nhân - xã hội; vai trò sáng tạo lịch sử của quần chúng nhân dân và vai trò của vĩ nhân, lãnh tụ; vấn đề và giải pháp phát huy nhân tố con người trong công cuộc đổi mới tại Việt Nam.
• Bài 9: Ý thức xã hội (tr. 267 - 287): Biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội (tính giai cấp, tính độc lập tương đối); các hình thái ý thức xã hội (chính trị, pháp quyền, đạo đức, khoa học, thẩm mỹ, tôn giáo); ý nghĩa phương pháp luận trong việc xây dựng ý thức xã hội mới ở Việt Nam.

TIẾN TRÌNH LOGIC CỦA GIÁO TRÌNH:

[Bài 1: Khái luận Triết học & Vấn đề cơ bản]
[Bài 2, 3, 4: Chủ nghĩa duy vật biện chứng & Nhận thức luận]
  - Vật chất & Ý thức (Bài 2)
  - Phép biện chứng duy vật: 2 nguyên lý, 3 quy luật, 6 cặp phạm trù (Bài 3)
  - Lý luận nhận thức & Thực tiễn (Bài 4)
[Bài 5, 6, 7, 8, 9: Chủ nghĩa duy vật lịch sử]
  - Hình thái kinh tế - xã hội (Bài 5)
  - Giai cấp & Dân tộc (Bài 6)
  - Nhà nước & Cách mạng xã hội (Bài 7)
  - Vấn đề con người & Quần chúng nhân dân (Bài 8)
  - Tồn tại xã hội & Ý thức xã hội (Bài 9)

Kiến thức nền tảng được xây dựng

1. Hệ thống bản thể luận và nhận thức luận duy vật biện chứng:

   • Xác lập bản chất vật chất của thế giới: Thế giới thống nhất ở tính vật chất; vật chất là thực tại khách quan tồn tại độc lập với cảm giác và được cảm giác phản ánh (định nghĩa của V.I. Lênin).
   • Vận động là phương thức tồn tại của vật chất với 5 hình thức cơ bản: cơ học, vật lý, hóa học, sinh học, xã hội.
   • Phản ánh là thuộc tính phổ biến của vật chất, phát triển từ phản ánh vật lý, hóa học, sinh học, tâm lý động vật đến hình thức phản ánh ý thức của bộ não người.
   • Con đường nhận thức diễn ra theo quy luật: từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn.

2. Hệ thống quy luật và phạm trù biện chứng:

   • Hai nguyên lý bao quát: Mối liên hệ phổ biến và sự phát triển.
   • Ba quy luật vận động: Chuyển hóa lượng - chất; thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập (hạt nhân của phép biện chứng); phủ định của phủ định.
   • Sáu cặp phạm trù phản ánh mối liên hệ khách quan giữa các mặt hiện thực: cái riêng - cái chung, nguyên nhân - kết quả, tất nhiên - ngẫu nhiên, nội dung - hình thức, bản chất - hiện tượng, khả năng - hiện thực.

3. Hệ thống lý luận duy vật lịch sử:

   • Quy luật cơ bản chi phối sự vận động của xã hội loài người: Quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất; cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng.
   • Bản chất con người là tổng hòa các quan hệ xã hội.
   • Quần chúng nhân dân là chủ thể sáng tạo chân chính ra lịch sử.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích lý luận: Nhận diện và phân loại các trường phái triết học (chủ nghĩa duy vật mộc mạc, siêu hình, biện chứng; chủ nghĩa duy tâm chủ quan, khách quan; thuyết khả tri, bất khả tri, hoài nghi luận).
• Kỹ năng tư duy phương pháp luận: Phân biệt và áp dụng phương pháp biện chứng (xem xét sự vật trong mối liên hệ, vận động và phát triển nội tại) thay thế cho phương pháp siêu hình (xem xét cô lập, tĩnh tại).
• Kỹ năng vận dụng thực tiễn: Khả năng phân tích các hiện tượng kinh tế, chính trị, văn hóa đương đại dựa trên các cặp phạm trù và quy luật xã hội; giải quyết mối quan hệ giữa điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan trong hoạt động xã hội.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Phương pháp sư phạm

Giáo trình áp dụng phương pháp tiếp cận lịch sử kết hợp logic:

• Đối chiếu lịch sử: Trước khi trình bày quan điểm mác-xít, tài liệu phân tích hệ thống quan niệm của các trường phái triết học cổ đại Hy Lạp, Ấn Độ, Trung Hoa, triết học khai sáng Pháp thế kỷ XVIII (P. Hônbách), triết học cổ điển Đức (Hêghen, Phoiơbắc), chỉ rõ những đóng góp và hạn chế lịch sử.
• Khái quát hóa khoa học: Dẫn chứng trực tiếp các thành tựu của khoa học tự nhiên (vật lý học, sinh học thần kinh với 14-15 tỷ tế bào não bộ) để chứng minh tính đúng đắn của chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Hệ thống câu hỏi và bài tập

Cuối mỗi bài học, tài liệu thiết kế các câu hỏi ôn tập nhằm kiểm tra khả năng tái hiện và phân tích lý luận của người học. Điển hình tại Bài 1 (trang 31):

1. Triết học là gì? Đối tượng nghiên cứu của triết học?
2. Phân tích vấn đề cơ bản của triết học; các trường phái triết học chủ yếu và các hình thức biểu hiện của chúng trong lịch sử triết học?
3. Phân biệt phương pháp biện chứng và phương pháp siêu hình?
4. Phân tích vai trò của triết học trong đời sống xã hội?

Hướng dẫn tự học và đánh giá

• Yêu cầu ghi nhớ chính xác văn bản kinh điển: Người học cần nắm vững các định nghĩa mang tính nguyên tắc được trích dẫn từ C. Mác và Ph. Ăngghen Toàn tập và V.I. Lênin Toàn tập (định nghĩa vấn đề cơ bản của Ăngghen, định nghĩa vật chất của Lênin, định nghĩa vận động).
• Phương pháp phân tích bảng biểu so sánh: Sử dụng cấu trúc so sánh trực tiếp như bảng đối lập giữa phương pháp siêu hình và phương pháp biện chứng (trang 25) để hệ thống hóa kiến thức.
• Đánh giá kết quả học tập: Đánh giá dựa trên độ chính xác của việc nắm bắt các khái niệm khoa học, năng lực trình bày logic các mối quan hệ biện chứng và khả năng liên hệ thực tiễn xã hội.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

1. Khắc phục các hạn chế nhận thức luận thông qua thành tựu khoa học tự nhiên: Giáo trình phân tích chi tiết bối cảnh khủng hoảng vật lý cuối thế kỷ XIX với các phát hiện về tia X (Rơnghen, 1895), hiện tượng phóng xạ (Béccoren, 1896) và hạt electron (Tômxơn, 1897). Tài liệu làm rõ việc V.I. Lênin khái quát các thành tựu này để đưa ra định nghĩa vật chất mang tính triết học, phân biệt phạm trù triết học "vật chất" với các "vật thể" hoặc cấu trúc vật lý cụ thể, bác bỏ luận điểm duy tâm về sự "biến mất của vật chất".

2. Bổ sung nội dung vận dụng vào thực tiễn đổi mới ở Việt Nam: So với việc chỉ dừng lại ở lý thuyết kinh điển thuần túy, giáo trình tích hợp các nội dung thực tiễn tại Việt Nam trong từng bài học tương ứng:

   • Vận dụng học thuyết hình thái kinh tế - xã hội vào quá trình đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị (Bài 5, mục IV.4).
   • Vấn đề và giải pháp phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới (Bài 8, mục IV).
   • Ý nghĩa phương pháp luận trong xây dựng ý thức xã hội mới (Bài 9, mục III).

3. Cấu trúc luận điểm dựa trên văn bản học chính xác: Toàn bộ luận điểm trong sách đều có chú thích xuất xứ từ các bản dịch chính thức của Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia (Hà Nội) và Nhà xuất bản Tiến bộ (Mátxcơva), cùng Từ điển Triết học do M. Rôdentan chủ biên (NXB Sự thật, 1976).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học: Giáo trình phục vụ trực tiếp cho sinh viên các khối ngành Báo chí, Truyền thông, Xuất bản, Xã hội học, Chính trị học thuộc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cũng như sinh viên các trường đại học khối khoa học xã hội và nhân văn trên toàn quốc.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh: Sử dụng làm tài liệu ôn tập kiến thức triết học đại cương và chuẩn bị cho các kỳ thi chuẩn đầu ra môn Triết học trong chương trình đào tạo sau đại học.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần có kiến thức cơ bản về lịch sử thế giới, lịch sử văn minh nhân loại (các nền văn minh Trung Hoa, Ấn Độ, Hy Lạp cổ đại) và các hiểu biết nền tảng về khoa học tự nhiên phổ thông (vật lý, hóa học, sinh học).
• Giảng viên và nhà nghiên cứu: Giáo trình là tài liệu chuẩn mực hỗ trợ thiết kế đề cương bài giảng, xây dựng ngân hàng câu hỏi thi kết thúc học phần và làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu lý luận chính trị.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn phục vụ sinh viên bậc đại học, học viên cao học các ngành khoa học xã hội, nhân văn, lý luận chính trị, báo chí truyền thông, cùng độc giả có nhu cầu nghiên cứu hệ thống triết học Mác - Lênin.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần có tri thức nền tảng về lịch sử xã hội loài người qua các thời kỳ, kiến thức khoa học tự nhiên căn bản (cấu tạo nguyên tử, thuyết tiến hóa, cơ học) để hiểu các dẫn chứng bản thể luận và nhận thức luận.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu khác là gì?

Giáo trình do Khoa Triết học - Học viện Báo chí và Tuyên truyền biên soạn theo kết cấu 9 bài học mạch lạc, gắn kết nội dung lý luận kinh điển với các chuyên đề vận dụng vào bối cảnh phát triển xã hội, đổi mới thể chế và xây dựng nhân tố con người tại Việt Nam hiện nay.

4. Làm sao để tự học hiệu quả bằng tài liệu này?

Người học nên tiếp cận tuần tự theo trình tự 9 bài; đọc kỹ các trích dẫn nguyên văn của các nhà kinh điển; nắm chắc các thuật ngữ được phân tích (như thế giới quan, bản thể luận, nhận thức luận, phạm trù, quy luật); và tự trả lời đầy đủ hệ thống câu hỏi ôn tập ở cuối mỗi bài.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Phần cuối sách có hệ thống Danh mục tài liệu tham khảo (trang 288) dẫn nguồn các tác phẩm kinh điển mác-xít (Chống Đuyrinh, Biện chứng của tự nhiên, Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán) và Từ điển Triết học giúp người học tra cứu mở rộng.

---

Kết luận

Giáo trình Triết học Mác - Lênin (Học viện Báo chí và Tuyên truyền, NXB Khoa học Xã hội, 2018) là tài liệu học thuật trình bày hoàn chỉnh các nội dung căn bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng, phép biện chứng duy vật, lý luận nhận thức và chủ nghĩa duy vật lịch sử.

Lộ trình học tập đề xuất cho người đọc:

Bài 1 (Khái niệm, Vấn đề cơ bản)

Nguồn tư liệu nghiên cứu mở rộng được định hướng thông qua hệ thống tác phẩm kinh điển trong Mác - Ăngghen Toàn tập, Lênin Toàn tập và các công trình chuyên khảo của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HOC VIEN BAO CHI VA TUYEN TRUYEN KHOA TRIET HOC PGS. BUI THỊ THANH HƯƠNG - PGS. NGUYÊN MINH HOÀN (Đồng chủ biên) GIÁO TRÌNH TRIET HOC MAC - LENIN Giáo trình triết học NHÀ XUẤT BẢN KHOA HỌC XÃ HỘI II 10116624 GIAO TRINH TRIET HỌC MÁC - LENIN ~ HOC VIEN BAO CHI VA TUYEN TRUYEN KHOA TRIET HOC PGS. BUI THI THANH HUONG PGS.

NGUYEN MINH HOAN (Đồng chủ biên) GIÁO TRÌNH TRIET HỌC MÁC- LÊNIN (Tái bản lần thứ nhất) NHÀ XUẤT BẢN KHOA HỌC XÃ HỘI HÀ NỘI - 2018 TAP THE TAC GIA BUI TH] THANH HUONG - NGUYEN MINH HOAN (Đẳng chủ biên) TRAN HAI MINH: NGUYEN DUC LUAN NGUYEN TH] NHU HUE NGUYEN VAN DAI, VU TH] HONG NHUNG TRAN THI GIANG TRAN VAN GIANG VŨ CÔNG THƯƠNG MUC LUC Trang BAI 1 TRIET HQC VA VAI TRO CUA TRIET HQC TRONG ĐỜI SÓNG XÃ HỘI - 13 I. Triết học là gì , 13 1. Triết học và đối tượng của triét hoc 13 2. Triết học - hạt nhân lý luận của thế giới quan 17 II.

Vấn đề cơ bản của triết học, chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm 19 1. Khdi niệm vấn đề cơ bản của triết hoc 49 2. Chủ nghĩa duy vật, chủ nghĩa duy tâm và các hình thức của chủ nghĩa duy vật, chủ nghĩa duy tâm trong lịch sử 20 II. Phương pháp siêu hình và phương pháp biện chứng 24 IV.

Vai trò của triết học trong đời sống xã hội. Vai trò thế gidi quan và phương pháp luận 26 2. Vai trò của triết học Mác - Lênin 27 BÀI2 VẬT CHÁT VÀ Ý THỨC 32 I. Phạm trù vật chất 32 1.

Định nghĩa vật chất 32 GIAO TRINH TRIET HOC MAC - LENIN 2. Các phương thức và hình thức ton tại của vật chất 39 3. Tỉnh thống nhất của thế giới. _ | 44 II, Phạm trù ý thức 47 1.

Nguôn gốc của j thức 47 2. Bản chất của ý thức - 53 3. Kết cẩu của y thức 55 II. Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, ý nghĩa phương pháp luận a 58 1.

Mỗi quan hệ biện chứng giữa vậtchất và ý thức 58 2. Ý nghĩa phương pháp luận - 61 BÀI3 _ PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT 64 I. Khái lược về phép biện chứng I. Tu tưởng biện chứng thời cổ đại.

Pháp biện chứng duy tâm _ - 88. Phép biện chứng duy vật _ S7 H. Hai nguyên lý cơ bản của phép biện chứng duy vật 68 1. Nguyên lý về môi liên hệ phổ biến.

Nguyên lý về sự phát triển 75 UL. Những quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật 79 1. Khải quát về quy luật 79 2. Quy luật chuyên hóa từ những sựs thay đổi về lượng | thành những sự thay đổi về chất và ngược lại 81 Muc luc 3.

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt doi lập 89 4. Quy luật phủ định của phủ định 100 IV. Những cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật -105 1. Khái quát về phạm trù 105 2.

Cải riêng và cải chung. Nguyên nhân và kết quả 110 4. Tất nhiên và ngẫu nhiên 116 5. Nội dung và hình thức 118 6.

Bản chất và hiện tượng 122 7. Khả năng và hiện thực ' 126 BÀI 4 LÝ LUẬN NHẬN THỨC 130 I. Khái niệm nhận thức 130 1. Quan niệm về nhận thức trong lịch sử triết học "130 -_ 2.

Quan niệm mácxit v nhận thức 131 II. Phạm trù thực tiễn và vai trò của thực tiễn đối với nhận thức _133 1. Phạm trù thực tiễn 133 2. Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức 135 II.

Con đường biện chứng của nhận thức 137 1. Khái niệm trực quan sinh động và tư duy trừu tượng 137 GIÁO TRÌNH TRIẾT HỌC MÁC - LENIN 2.