Giáo trình tin học văn phòng phần 1 bùi thế tâm

Giáo trình về tin học văn phòng phần 1 bùi thế tâm, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng cao.

• Tác giả: Bùi Thế Tâm
• Trường học: Trường Kinh Tế Tài Chính Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Tin Học Văn Phòng
• Đề tài: Giáo trình Tin Học Văn Phòng - Microsoft Windows XP Professional - Microsoft Word 2003 - Microsoft Excel 2003
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: WINDOWS XP
• 1.1. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ MÁY TÍNH
• 1.1.1. Máy tính
• 1.1.2. Cách lưu trữ thông tin trên máy tính
• 1.1.3. Phần cứng của máy tính
• 1.1.4. Phần mềm máy tính
• 1.1.5. Các khái niệm tệp, thư mục và đường dẫn
• 1.2. KHỞI ĐỘNG VÀ THOÁT KHỎI WINDOWS XP
• 1.2.1. Khởi động Windows
• 1.2.2. Sử dụng chuột
• 1.2.3. Điều khiển cửa sổ
• 1.2.4. Hộp thoại trong Windows
• 2. CHƯƠNG 2: HỆ SOẠN THẢO VĂN BẢN WORD 2003
• 3. CHƯƠNG 3: TÍNH TOÁN TRÊN EXCEL 2003

Tóm tắt

I. Khám phá giáo trình tin học văn phòng Bùi Thế Tâm Phần 1

Giáo trình tin học văn phòng của tác giả Bùi Thế Tâm là một trong những tài liệu nền tảng, được biên soạn chuyên sâu cho nhiều đối tượng. Sách phục vụ từ sinh viên, học sinh, nhân viên văn phòng đến những người mới bắt đầu làm quen với máy tính. Nội dung sách được trình bày một cách hệ thống, tập trung vào các phần mềm thiết yếu là Microsoft Windows XP, Microsoft Word 2003 và Microsoft Excel 2003. Dù các phiên bản phần mềm đã cũ, những kiến thức cốt lõi và phương pháp tiếp cận trong giáo trình tin học cơ bản này vẫn giữ nguyên giá trị. Đây được xem là một tài liệu tin học văn phòng Bùi Thế Tâm kinh điển, đặt nền móng vững chắc cho người học trước khi tiếp cận các phiên bản mới hơn. Cuốn sách nhấn mạnh vào thực hành, với hệ thống bài tập phong phú sau mỗi chương lý thuyết, giúp người học củng cố kiến thức và hình thành kỹ năng thực tế. Tác giả Bùi Thế Tâm đã biên soạn tài liệu này với mục tiêu giúp người học vượt qua sự bỡ ngỡ khi chuyển đổi giữa các phiên bản phần mềm, một vấn đề thường gặp trong môi trường làm việc. Sách không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu công cụ mà còn giải thích các khái niệm cơ bản về máy tính, hệ điều hành, và cách quản lý tệp tin, tạo nên một cái nhìn toàn diện. Trọn bộ giáo trình tin học Bùi Thế Tâm là một nguồn tài liệu tham khảo quý giá, đặc biệt hữu ích cho các trung tâm tin học và các trường học sử dụng làm giáo án giảng dạy chính thức. Các khái niệm như "Task pane" trong Office 2003 hay "Drawing Canvas" được giải thích chi tiết, cho thấy sự đầu tư nghiên cứu của tác giả.

1.1. Giới thiệu tác giả và mục tiêu của bộ tài liệu

Tác giả Bùi Thế Tâm đã biên soạn cuốn sách hướng dẫn Word Excel PowerPoint này với mục tiêu rõ ràng: cung cấp một tài liệu học tập và giảng dạy toàn diện. Sách hướng đến việc trang bị kiến thức từ những khái niệm sơ đẳng nhất về máy tính đến kỹ năng sử dụng thành thạo các ứng dụng văn phòng. Lời mở đầu của giáo trình nêu rõ: "Đối tượng phục vụ của cuốn sách là các bạn sinh viên đại học, giáo viên phổ thông, học sinh phổ thông, các nhân viên văn phòng và tất cả các bạn bắt đầu làm quen với tin học và máy tính". Mục tiêu không chỉ là hướng dẫn thao tác, mà còn giúp người học hiểu rõ bản chất và sự thay đổi trong giao diện giữa các phiên bản phần mềm như Windows XP và Office 2003 so với các phiên bản trước đó. Đây là một giáo án tin học văn phòng chuẩn mực, phù hợp để triển khai trong khoảng 15 buổi học thực hành.

1.2. Cấu trúc và nội dung cốt lõi của giáo trình

Giáo trình được chia thành ba chương chính, mỗi chương tập trung vào một mảng kiến thức quan trọng. Chương 1 trình bày các khái niệm mở đầu về máy tính và hướng dẫn sử dụng hệ điều hành Windows XP. Chương 2 đi sâu vào hệ soạn thảo văn bản Word 2003, cung cấp các kỹ năng soạn thảo văn bản Word thiết yếu. Chương 3 tập trung vào bảng tính điện tử Excel 2003. Cấu trúc này đảm bảo một lộ trình học tập logic, đi từ tổng quan đến chi tiết, từ hệ điều hành nền tảng đến các ứng dụng cụ thể. Mỗi phần lý thuyết đều đi kèm với hệ thống bài tập thực hành, đặc biệt chương Excel có kèm lời giải chi tiết, giúp người tự học tin học văn phòng cho người mới bắt đầu có thể tự kiểm tra và củng cố kiến thức một cách hiệu quả.

II. Thách thức khi tự học tin học văn phòng cho người mới bắt đầu

Việc tự học tin học văn phòng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt với những người chưa có nền tảng. Khó khăn lớn nhất là việc thiếu một lộ trình học tập có hệ thống. Người học thường bị lạc trong một biển thông tin rời rạc, không biết bắt đầu từ đâu và học những gì trước. Giáo trình tin học văn phòng phần 1 Bùi Thế Tâm giải quyết vấn đề này bằng cách cung cấp một cấu trúc rõ ràng, bắt đầu từ những khái niệm lý thuyết tin học đại cương như phần cứng, phần mềm, tệp, thư mục, sau đó mới đi vào ứng dụng cụ thể. Một thách thức khác là thiếu nguồn bài tập tin học văn phòng có lời giải đáng tin cậy. Nếu không có bài tập để thực hành và kiểm tra, kiến thức lý thuyết sẽ nhanh chóng bị lãng quên. Cuốn sách này cung cấp rất nhiều bài tập thực hành sau mỗi phần, giúp người học áp dụng ngay những gì vừa được học. Sự thay đổi giao diện giữa các phiên bản phần mềm cũng là một rào cản. Tác giả đã nhận định: "Mặc dù bạn đã rất quen dùng Windows 2000... nhưng khi dùng Windows XP và Office 2003 bạn vẫn rất bỡ ngỡ vì các thói quen dùng đã bị thay đổi". Giáo trình tập trung giải quyết sự "bỡ ngỡ" này bằng cách chỉ ra những điểm mới và thay đổi trong thao tác, giúp người học thích nghi nhanh chóng. Cuối cùng, việc hiểu sai hoặc không đầy đủ các khái niệm cơ bản sẽ dẫn đến những khó khăn khi học các kỹ năng nâng cao sau này.

2.1. Khó khăn trong việc hệ thống hóa kiến thức nền tảng

Nhiều người học thường bỏ qua các kiến thức nền tảng về hệ điều hành, cách quản lý tệp và thư mục. Họ thường nhảy thẳng vào học Word hay Excel. Điều này tạo ra một lỗ hổng kiến thức nghiêm trọng. Giáo trình của Bùi Thế Tâm dành trọn Chương 1 để giải quyết vấn đề này. Nội dung chương bao gồm các khái niệm cơ bản về máy tính, mạng máy tính, cách lưu trữ thông tin, phần cứng, phần mềm, và đặc biệt là cách sử dụng Windows Explorer. Việc nắm vững các khái niệm này giúp người học có một nền tảng vững chắc, quản lý tài liệu khoa học và làm việc hiệu quả hơn.

2.2. Thiếu hụt tài liệu thực hành có hướng dẫn chi tiết

Lý thuyết suông không thể tạo ra kỹ năng. Người tự học thường gặp khó khăn khi tìm kiếm các bài tập thực hành có chất lượng và đi kèm lời giải để đối chiếu. Điểm mạnh của cuốn sách này là hệ thống bài tập được thiết kế bám sát nội dung lý thuyết. Ví dụ, sau khi học về các công thức và hàm trong Excel, người học sẽ có ngay các bài tập tính toán thực tế. Việc có sẵn lời giải ở cuối sách cho chương Excel là một công cụ vô giá, giúp người học tự đánh giá năng lực và hiểu sâu hơn về cách áp dụng các hàm. Điều này biến cuốn sách thành một công cụ tự học hoàn chỉnh.

III. Hướng dẫn kỹ năng soạn thảo Word từ giáo trình Bùi Thế Tâm

Chương 2 của giáo trình tin học văn phòng phần 1 Bùi Thế Tâm tập trung hoàn toàn vào việc trang bị kỹ năng soạn thảo văn bản Word. Nội dung được xây dựng từ cơ bản đến nâng cao, đảm bảo người học có thể tạo ra các văn bản chuyên nghiệp. Phần đầu tiên giới thiệu về giao diện của Word 2003, các thanh công cụ, thanh menu, và các loại con trỏ. Kiến thức này rất quan trọng để người dùng làm quen và thao tác nhanh chóng. Tiếp theo, giáo trình đi sâu vào các kỹ thuật định dạng văn bản. Người học sẽ được hướng dẫn chi tiết về cách định dạng ký tự (font chữ, cỡ chữ, in đậm, in nghiêng) và định dạng đoạn văn (căn lề, thụt đầu dòng, khoảng cách dòng). Đặc biệt, sách nhấn mạnh việc sử dụng thanh Ruler để điều chỉnh lề và Tab Stop một cách trực quan. Các kỹ thuật nâng cao hơn như chia văn bản thành nhiều cột, tạo chữ cái lớn đầu dòng (Drop Cap), chèn tiêu đề đầu trang và cuối trang (Header & Footer) cũng được trình bày rõ ràng. Một trong những điểm nhấn là phần hướng dẫn tạo bảng biểu (Table), một kỹ năng không thể thiếu trong công tác văn phòng. Các thao tác từ tạo bảng, gộp ô, tách ô, đến kẻ khung và tô nền cho bảng đều được minh họa cụ thể. Mặc dù tài liệu tập trung vào Word 2003, các nguyên tắc và kỹ năng này hoàn toàn có thể áp dụng cho các phiên bản mới hơn như trong các bài giảng Word 2010 Bùi Thế Tâm và Office 365.

3.1. Nắm vững thao tác định dạng văn bản và đoạn văn

Giáo trình cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng hộp thoại Font và Paragraph để tùy chỉnh văn bản. Người học không chỉ học cách thay đổi phông chữ, màu sắc, mà còn biết cách thiết lập các hiệu ứng đặc biệt, khoảng cách ký tự. Về định dạng đoạn, sách giải thích cặn kẽ các tùy chọn trong Alignment (căn lề), Indentation (thụt lề), và Spacing (khoảng cách). Việc sử dụng các tính năng như "Keep lines together" hay "Widow/Orphan control" giúp văn bản được trình bày chuyên nghiệp, tránh các lỗi ngắt trang không mong muốn.

3.2. Phương pháp tạo và xử lý bảng biểu Table hiệu quả

Tạo bảng biểu là một kỹ năng quan trọng được giáo trình đề cập chi tiết. Sách hướng dẫn nhiều cách để tạo bảng, từ việc sử dụng lệnh Table > Insert > Table đến việc dùng công cụ vẽ bảng. Các thao tác hiệu chỉnh bảng như thay đổi độ rộng cột, chiều cao hàng, gộp và tách ô, chèn và xóa hàng/cột được mô tả từng bước. Ngoài ra, phần định dạng khung và nền cho bảng (Borders and Shading) cũng được chú trọng, giúp người học tạo ra những bảng biểu rõ ràng, đẹp mắt và dễ đọc, phục vụ hiệu quả cho việc trình bày dữ liệu.

IV. Bí quyết sử dụng hàm Excel hiệu quả qua sách Bùi Thế Tâm

Chương 3 của giáo trình là một tài liệu quý giá về Microsoft Excel 2003, tập trung vào kỹ năng tính toán và quản lý dữ liệu trên bảng tính. Nội dung bắt đầu bằng việc giới thiệu các khái niệm cơ bản nhất: ô (cell), vùng (range), trang tính (worksheet), và sổ tính (workbook). Sự hiểu biết này là nền tảng để thực hiện mọi thao tác trong Excel. Trọng tâm của chương là phần hướng dẫn sử dụng hàm Excel. Tác giả Bùi Thế Tâm đã hệ thống hóa các hàm thông dụng thành từng nhóm, giúp người học dễ dàng tra cứu và áp dụng. Các hàm toán học, thống kê, logic, và xử lý chuỗi được giải thích cặn kẽ về cú pháp và cách ứng dụng. Đặc biệt, giáo trình không chỉ liệt kê hàm mà còn đưa ra các ví dụ minh họa thực tế, giúp người học hiểu rõ bối cảnh sử dụng của từng hàm. Một điểm nổi bật là phần hướng dẫn về địa chỉ tương đối, địa chỉ tuyệt đối và địa chỉ hỗn hợp. Đây là kiến thức cốt lõi để sao chép công thức một cách chính xác và hiệu quả, tiết kiệm thời gian khi làm việc với các bảng dữ liệu lớn. Ngoài ra, các kỹ thuật định dạng bảng tính như kẻ khung, tô màu, định dạng số liệu, và sắp xếp, lọc dữ liệu cũng được trình bày chi tiết. Phần cuối sách cung cấp lời giải cho các bài tập tin học văn phòng có lời giải, giúp người học tự kiểm tra và củng cố kỹ năng Excel của mình.

4.1. Phân loại và ứng dụng các hàm Excel thông dụng

Giáo trình phân loại các hàm Excel một cách khoa học, giúp người học tiếp cận dễ dàng. Các hàm cơ bản như SUM, AVERAGE, MIN, MAX, COUNT được giới thiệu đầu tiên. Tiếp đó là các hàm logic như IF, AND, OR, giúp xử lý các điều kiện phức tạp. Các hàm tìm kiếm và tham chiếu như VLOOKUP, HLOOKUP cũng được đề cập, đây là những công cụ cực kỳ mạnh mẽ trong việc xử lý dữ liệu. Mỗi hàm đều có giải thích rõ ràng về các đối số và ví dụ đi kèm.

4.2. Kỹ thuật sử dụng địa chỉ ô và sao chép công thức

Một trong những nội dung quan trọng nhất mà giáo trình nhấn mạnh là sự khác biệt giữa địa chỉ tương đối (ví dụ: A1) và địa chỉ tuyệt đối (ví dụ: $A$1). Việc hiểu và vận dụng thành thạo kỹ thuật này giúp người dùng tối ưu hóa công việc trên bảng tính. Khi sao chép một công thức, địa chỉ tương đối sẽ tự động thay đổi, trong khi địa chỉ tuyệt đối được giữ nguyên. Sách cung cấp các bài tập thực hành cụ thể để người học rèn luyện kỹ năng này, một yếu tố then chốt để làm việc chuyên nghiệp với Excel.

V. Ứng dụng giáo trình để luyện thi chứng chỉ tin học hiệu quả

Mặc dù được biên soạn dựa trên các phiên bản phần mềm cũ, giáo trình tin học văn phòng phần 1 Bùi Thế Tâm vẫn là một nguồn tài liệu giá trị để luyện thi các chứng chỉ tin học cơ bản. Nền tảng kiến thức về Word, Excel và hệ điều hành Windows mà sách cung cấp là hoàn toàn tương thích với các yêu cầu của các chứng chỉ tin học ứng dụng cơ bản theo thông tư 03 của Bộ TT&TT hoặc thậm chí là nền tảng cho chứng chỉ tin học MOS (Microsoft Office Specialist). Các bài tập thực hành trong sách bao quát hầu hết các kỹ năng cần thiết, từ định dạng văn bản, tạo bảng biểu, sử dụng công thức và hàm trong Excel, đến quản lý tệp tin. Bằng cách hoàn thành tất cả các bài tập, người học có thể tự tin nắm vững các thao tác cốt lõi. Để tự học tin học văn phòng cho người mới bắt đầu và hướng tới mục tiêu thi chứng chỉ, người học có thể theo một lộ trình rõ ràng. Đầu tiên, nắm chắc các khái niệm trong Chương 1. Tiếp theo, thực hành thành thạo các kỹ năng trong Chương 2 (Word) và Chương 3 (Excel). Quá trình này giúp xây dựng một nền tảng vững chắc. Sau khi hoàn thành giáo trình, người học có thể dễ dàng cập nhật các tính năng mới trên các phiên bản Office hiện đại và làm các bộ đề thi thử. Việc download sách Bùi Thế Tâm dưới dạng ebook tin học văn phòng PDF giúp việc học trở nên linh hoạt và tiện lợi hơn.

5.1. Xây dựng lộ trình tự học từ cơ bản đến nâng cao

Giáo trình cung cấp một lộ trình học tập lý tưởng. Người học nên bắt đầu với việc đọc kỹ phần lý thuyết về hệ điều hành Windows XP để hiểu cách máy tính hoạt động và quản lý file. Sau đó, chuyển sang phần Word, thực hành từng kỹ năng từ định dạng cơ bản đến chèn đối tượng và tạo bảng. Cuối cùng, dành thời gian nhiều nhất cho Excel, vì đây là phần có nhiều kiến thức và kỹ năng phức tạp hơn. Việc tuân thủ lộ trình này đảm bảo kiến thức được xây dựng một cách bền vững.

5.2. Mối liên hệ giữa kiến thức trong sách và kỳ thi MOS

Kỳ thi MOS đánh giá kỹ năng thực hành trên các ứng dụng Word, Excel, PowerPoint. Các kỹ năng cốt lõi như định dạng văn bản, sử dụng Styles, tạo và quản lý bảng biểu trong Word; hay sử dụng hàm, tạo biểu đồ, lọc và sắp xếp dữ liệu trong Excel đều là những nội dung trọng tâm của giáo trình. Mặc dù giao diện có khác biệt, bản chất của các công cụ và lệnh vẫn không thay đổi. Do đó, việc nắm vững kiến thức từ sách Bùi Thế Tâm là bước đệm quan trọng để chinh phục chứng chỉ MOS.

VI. Đánh giá trọn bộ giáo trình tin học Bùi Thế Tâm và giá trị

Tổng kết lại, trọn bộ giáo trình tin học Bùi Thế Tâm là một tài liệu học thuật có giá trị cao, đặc biệt với vai trò đặt nền móng kiến thức. Điểm mạnh lớn nhất của cuốn sách là phương pháp tiếp cận có hệ thống, logic và chú trọng vào thực hành. Tác giả đã thành công trong việc biến những kiến thức kỹ thuật khô khan trở nên dễ hiểu và dễ tiếp cận cho người mới bắt đầu. Hệ thống bài tập tin học văn phòng có lời giải là một công cụ hỗ trợ tự học vô cùng hiệu quả. Tuy nhiên, một hạn chế không thể tránh khỏi là tài liệu được biên soạn dựa trên các phần mềm đã lỗi thời như Windows XP và Office 2003. Giao diện và một số tính năng đã có nhiều thay đổi trong các phiên bản hiện đại. Người học cần có ý thức rằng đây là tài liệu nền tảng, và cần chủ động tìm hiểu thêm về các phiên bản mới để không bị bỡ ngỡ trong môi trường làm việc thực tế. Dù vậy, các nguyên tắc về soạn thảo văn bản, tư duy sử dụng bảng tính, và kỹ năng quản lý tệp tin là những kiến thức vượt thời gian. Chính vì vậy, tài liệu tin học văn phòng Bùi Thế Tâm vẫn là một nguồn tham khảo đáng tin cậy, một ebook tin học văn phòng PDF không thể thiếu trong tủ sách số của những ai muốn bắt đầu hành trình chinh phục kỹ năng tin học văn phòng một cách bài bản.

6.1. Ưu điểm và hạn chế của tài liệu trong bối cảnh hiện tại

Ưu điểm nổi bật của giáo trình là tính sư phạm cao, cấu trúc chặt chẽ, và hệ thống bài tập phong phú. Sách giải thích cặn kẽ các khái niệm gốc rễ, điều mà nhiều tài liệu hiện đại thường bỏ qua. Hạn chế chính là sự lạc hậu về phiên bản phần mềm. Người học sẽ không tìm thấy hướng dẫn về các tính năng mới như làm việc trên đám mây (OneDrive), các hàm Excel mới (XLOOKUP), hay các công cụ cộng tác trong Office 365. Do đó, cần xem đây là bước khởi đầu chứ không phải là tài liệu toàn diện duy nhất.

6.2. Tại sao đây vẫn là một tài liệu tham khảo giá trị

Giá trị của giáo trình nằm ở chỗ nó dạy "tư duy" sử dụng công cụ hơn là chỉ dạy "cách bấm nút". Các nguyên tắc về định dạng, bố cục, cách tổ chức dữ liệu, và logic sử dụng hàm là không thay đổi. Một người đã nắm vững kiến thức nền từ cuốn sách này sẽ có khả năng tự học và thích nghi với bất kỳ phiên bản phần mềm mới nào một cách nhanh chóng. Vì vậy, việc download sách Bùi Thế Tâm và nghiên cứu kỹ lưỡng vẫn là một sự đầu tư thông minh cho bất kỳ ai nghiêm túc với việc học tin học văn phòng.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Tin học văn phòng – Microsoft Windows XP Professional, Microsoft Word 2003, Microsoft Excel 2003 do tác giả Bùi Thế Tâm (Viện Toán học) biên soạn. Giáo trình được thiết kế nhằm phục vụ các học phần: Tin học văn phòng, Tin học cơ sở A, Tin học căn bản hoặc Tin học đại cương trong chương trình đào tạo của các trường đại học, trường cao đẳng, trường dạy nghề, trường phổ thông và các trung tâm tin học. Thời lượng giảng dạy được phân bổ chuẩn hóa khoảng 15 buổi học thực hành trên máy tính.

Mục tiêu học tập của giáo trình là trang bị cho người học hệ thống kiến thức cơ sở về cấu tạo máy vi tính, mạng máy tính, nguyên lý lưu trữ dữ liệu; kỹ năng vận hành và quản trị hệ điều hành Microsoft Windows XP Professional; kỹ năng soạn thảo, định dạng, quản lý tài liệu in ấn trên Microsoft Word 2003; cùng kỹ năng phân tích và tính toán bảng tính trên Microsoft Excel 2003.

Giáo trình có cấu trúc gồm 3 chương chính:

• Chương 1: Những khái niệm mở đầu về máy tính, cách dùng Windows XP.
• Chương 2: Hệ soạn thảo văn bản Word 2003.
• Chương 3: Tính toán trên Excel 2003.

Cách tiếp cận của tài liệu là kết hợp giải thích nguyên lý kỹ thuật cơ bản với hướng dẫn thao tác trực quan thông qua hệ thống thực đơn (menu), thanh công cụ, các ngăn tác vụ (Task pane) và các hộp thoại chức năng.

Điểm đặc thù của tài liệu thể hiện ở việc tác giả tự soạn thảo trực tiếp trên Word 2003, cung cấp các thông số kỹ thuật định lượng (như công thức quy đổi 1 cm = 38 px = 27 pt), hệ thống lệnh môi trường dòng lệnh MS-DOS và tích hợp đầy đủ phần lời giải chi tiết cho các bài tập thực hành Excel ở cuối sách.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai theo tiến trình logic từ kiến thức phần cứng, hệ điều hành nền tảng đến các ứng dụng văn phòng chuyên sâu:

• Chương 1: Những khái niệm mở đầu về máy tính và hệ điều hành Windows XP Trình bày khái niệm máy tính, máy vi tính (dòng máy XT đầu những năm 1980); mạng máy tính (Server-Client, mạng LAN, WAN, Internet qua giao thức TCP/IP, Intranet); hệ cơ số đếm (nhị phân cơ số 2, thập phân cơ số 10, thập lục phân cơ số 16); các đơn vị đo dung lượng dữ liệu (bit, byte, KB, MB, GB); các bảng mã ký tự ASCII (1 byte, mã hóa tối đa 256 ký tự) và Unicode (2 byte, mã hóa tối đa 65.536 ký tự, ví dụ chữ đ mã 0111, chữ ấ mã 1EA5). Phân tích cấu trúc phần cứng (CPU gồm ALU và CU, bộ nhớ ROM, RAM, thiết bị lưu trữ ngoài: đĩa mềm ổ A, đĩa cứng ổ C, USB, CD) và phân loại phần mềm (phần mềm hệ thống, ngôn ngữ lập trình như Pascal, C, Java, phần mềm ứng dụng). Hướng dẫn quy tắc đặt tên tệp (tối đa 250 ký tự trong Windows XP, ký tự đại diện *, ?), thư mục và đường dẫn cây phân cấp. Hướng dẫn vận hành Windows XP: Desktop, thanh Taskbar, Start menu, các thao tác chuột (Point, Click, Right-Click, Double Click, Drag), điều khiển cửa sổ, hộp thoại, Windows Explorer, Paint, Control Panel (Fonts: OpenType, TrueType, vector, raster; Date/Time, Regional and Language Options, Printers and Faxes), các lệnh MS-DOS nội trú/ngoại trú (DIR, MD, CD, TYPE, DEL, COPY), công cụ hệ thống (System Information, Disk Defragmenter, Notepad, Internet Explorer).

• Chương 2: Hệ soạn thảo văn bản Word 2003 Giới thiệu giao diện màn hình, thanh công cụ Standard, Formatting, Tables and Borders, Task pane, vùng vẽ Drawing Canvas; 6 chế độ hiển thị tài liệu (Print Layout, Web Layout, Normal, Outline, Reading Layout, Full Screen); kỹ thuật mở, đóng, lưu trữ tệp, đặt mật khẩu bảo mật (Password to Open, Password to Modify) và tạo bản sao dự phòng (Always create backup copy). Hướng dẫn định dạng ký tự qua hộp thoại Font (thẻ Font, Character Spacing, Text Effects); định dạng đoạn Paragraph (Indents and Spacing: First Line, Hanging, Line Spacing; Line and Page Breaks: Widow/Orphan Control, Keep with Next); đóng khung và tô màu nền (Borders and Shading); định vị điểm dừng Tab (Left, Center, Right, Decimal, Bar và đường dẫn Leader); chia cột văn bản (Columns); ngắt Section và ngắt trang (Insert Break: Page Break, Column Break, Next Page, Continuous, Even/Odd Page); thiết lập trang in (Page Setup: Paper size A4 $21 \times 29.7\text{ cm}$, Margins, Gutter, Mirror margins); chèn chú thích (Footnote, Endnote); đánh số trang (Page Numbers); xem trước bản in (Print Preview), in ấn (Print) và xử lý bảng biểu (Insert Table).

• Chương 3: Tính toán trên Excel 2003 Trình bày các nguyên lý quản lý dữ liệu trên bảng tính, cấu trúc ô/hàng/cột, phương pháp thiết lập công thức toán học, ứng dụng các hàm tính toán xử lý dữ liệu và hệ thống bài tập ứng dụng có đáp án đối chiếu.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết cơ sở: Nguyên lý kiến trúc máy tính Von Neumann thu nhỏ; nguyên lý biểu diễn và lưu trữ dữ liệu số nhị phân; mô hình mạng khách/chủ (Client-Server) trên giao thức TCP/IP; cơ chế ánh xạ ký tự qua bảng mã đơn byte ASCII và đa byte Unicode.
• Nguyên lý cốt lõi: Tổ chức hệ thống tệp và cấu trúc thư mục dạng cây phân cấp; cơ chế điều phối đa nhiệm của hệ điều hành đồ họa qua cửa sổ, tiến trình nền Taskbar và các tầng dịch vụ hệ thống; nguyên lý phân cấp cấu trúc văn bản (Ký tự $\rightarrow$ Đoạn $\rightarrow$ Section $\rightarrow$ Tài liệu).
• Hệ thống quy chuẩn: Quy chuẩn trình bày tài liệu hành chính trên khổ giấy A4; công thức quy đổi đơn vị đo lường đồ họa (1 cm = 38 px = 27 pt); cú pháp dòng lệnh hệ thống MS-DOS chuẩn (Command [Parameters] [/Options]).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Vận hành thiết bị ngoại vi, thao tác chuột và phím điều hướng; thiết lập cấu hình hệ thống máy tính qua Control Panel (cài đặt máy in, bổ sung phông chữ, thiết lập định dạng ngày tháng và tiền tệ); thao tác tệp tin trên Windows Explorer; khắc phục phân mảnh đĩa cứng bằng Disk Defragmenter; thực thi các câu lệnh điều khiển hệ thống qua Command Prompt.
• Kỹ năng phân tích: Khả năng phân loại và thiết lập cấu trúc lưu trữ dữ liệu logic; phân tích bố cục trang văn bản phức tạp nhằm lựa chọn phương án ngắt Section, căn lề đối xứng (Mirror margins) hoặc chia cột (Columns) phù hợp.
• Kỹ năng thực hành: Soạn thảo và định dạng văn bản đúng chuẩn kỹ thuật; tạo mục lục với Tab Leader; chèn Drop Cap; tạo và định dạng bảng biểu phức tạp; vẽ xử lý đồ họa cơ bản trên Paint và Drawing Canvas; tính toán xử lý dữ liệu bảng tính trên Excel.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp sư phạm thực hành trực quan (visual and hands-on pedagogical approach). Mọi nội dung lý thuyết đều được đi kèm hình ảnh chụp trực tiếp từ giao diện phần mềm Windows XP, Word 2003, Paint, Control Panel và các hộp thoại tham số, kèm chú giải chi tiết từng nút lệnh và thẻ thuộc tính.

Phương pháp học tập và giảng dạy được xây dựng qua các thành phần:

• Bài tập thực hành và tình huống: Tài liệu phân bổ bài tập thực hành ngay sau mỗi phần lý thuyết. Các bài tập mô phỏng các tình huống thực tế như: lập danh sách học sinh theo cột định vị Tab (gồm các trường Họ tên, Tuổi, Quê, Cân nặng), tạo văn bản báo chí chia 2 cột có đường kẻ giữa (Line between), tạo chữ cái lớn đầu dòng (Drop Cap), định dạng văn bản in 2 mặt đối xứng (Mirror margins), và vẽ các hình đa giác (Polygon) trên Paint.
• Tổ chức thực hành: Giáo trình yêu cầu học tập trực tiếp tại phòng máy theo mô hình mỗi học viên làm việc trên một máy tính độc lập, đảm bảo thời lượng thực hành liên tục trong suốt 15 buổi học.
• Phương pháp đánh giá: Đánh giá năng lực dựa trên kết quả thao tác thực tế: mức độ chính xác khi tạo cây thư mục, khả năng cấu hình môi trường hệ thống, tốc độ soạn thảo và định dạng văn bản đúng quy cách kỹ thuật, cùng kết quả giải quyết các bài toán bảng tính Excel.
• Hướng dẫn tự học: Học viên tự học thông qua quy trình: nghiên cứu lý thuyết $\rightarrow$ quan sát minh họa hộp thoại $\rightarrow$ thực hành tuần tự theo các bước thao tác được liệt kê $\rightarrow$ tự kiểm tra và đối chiếu kết quả bài tập Excel với phần lời giải ở cuối giáo trình.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình ghi nhận những điểm thay đổi kỹ thuật khi chuyển dịch từ các nền tảng Windows 98, Windows 2000, Office 97/2000 sang môi trường Windows XP Professional và Microsoft Office 2003:

• Thay đổi giao diện người dùng: Hệ điều hành Windows XP bổ sung cách hiển thị danh sách tác vụ theo ngữ cảnh trong Windows Explorer và chế độ xem theo nhóm (Category View) trong Control Panel bên cạnh chế độ truyền thống (Classic View). Trong bộ Office 2003, nhiều lệnh và hộp thoại được chuyển dịch sang thao tác trên thanh tác vụ (Task pane); vùng vẽ Drawing Canvas đóng vai trò trung tâm khi thao tác đồ họa.
• Mở rộng quy chuẩn tệp tin: Hệ điều hành Windows XP cho phép đặt tên tệp và thư mục dài tới 250 ký tự, hỗ trợ dấu cách, loại bỏ giới hạn 8 ký tự của hệ điều hành MS-DOS trước đây.
• Tích hợp chế độ hiển thị mới: Word 2003 bổ sung các kiểu xem tài liệu chuyên biệt như Reading Layout (mô phỏng sách 2 trang đối diện), chế độ Outline hỗ trợ co giãn phân cấp tài liệu và Document Map phục vụ điều hướng nhanh.
• Chuẩn hóa mã hóa và mạng: Windows XP tích hợp sẵn bộ mã ký tự Unicode đa byte, hỗ trợ chuẩn hiển thị tiếng Việt; tích hợp bộ giao thức TCP/IP, trình duyệt Microsoft Internet Explorer và phần mềm thư điện tử Microsoft Outlook Express.
• Tiêu chuẩn phần cứng tương thích: Giáo trình xác định cấu hình phần cứng tối thiểu tại thời điểm biên soạn gồm vi xử lý tốc độ từ $1.7\text{ GHz} - 2.0\text{ GHz}$ trở lên, bộ nhớ RAM tối thiểu $128\text{ MB}$, ổ đĩa cứng từ $40\text{ GB}$, đáp ứng các tiêu chuẩn ứng dụng tin học văn phòng thời kỳ này.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên các bậc đào tạo: Sinh viên năm thứ nhất và các năm đầu thuộc tất cả các khối ngành (Kinh tế, Tài chính, Kỹ thuật, Sư phạm, Khoa học Xã hội) tại các trường đại học, trường cao đẳng (như Trường Cao đẳng Kinh tế Tài chính Thái Nguyên) và các trường đào tạo nghề, trung cấp chuyên nghiệp.
• Học sinh và người mới bắt đầu: Học sinh các trường phổ thông, học viên tại các trung tâm tin học và người học bắt đầu tiếp cận máy tính từ mức độ cơ bản.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học không bắt buộc phải có kiến thức tin học từ trước. Tài liệu hướng dẫn từ các thao tác vật lý cơ bản như cầm chuột, sử dụng bàn phím, nhận diện phần cứng đến các kỹ năng phần mềm nâng cao.
• Giảng viên và cán bộ giảng dạy: Giảng viên sử dụng tài liệu làm giáo trình chính khóa hoặc tài liệu tham khảo để biên soạn bài giảng cho các môn học: Tin học văn phòng, Tin học cơ sở A, Tin học căn bản, Tin học đại cương; sử dụng khung phân bổ 15 buổi học và ngân hàng bài tập để tổ chức giảng dạy trên phòng máy.
• Nhân viên văn phòng và người tự học: Nhân viên hành chính văn phòng tại các cơ quan, doanh nghiệp cần tra cứu quy trình chuẩn hóa định dạng văn bản, cấu hình hệ thống và xử lý số liệu bảng tính.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Tài liệu phục vụ sinh viên đại học, cao đẳng, học sinh trường phổ thông, trường dạy nghề, học viên các trung tâm tin học, nhân viên văn phòng và người bắt đầu học tin học.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Giáo trình không yêu cầu kiến thức nền tảng trước đó. Nội dung được biên soạn từ các khái niệm cơ bản nhất về phần cứng, thao tác chuột, bàn phím, hệ cơ số đếm trước khi đi vào các thao tác ứng dụng.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu khác là gì?

Giáo trình mô tả chi tiết các thay đổi trên giao diện Windows XP và Office 2003 (Task pane, Drawing Canvas, Category View), cung cấp hệ thống lệnh MS-DOS chi tiết kèm tham số, hướng dẫn công cụ đồ họa Paint, các tiện ích hệ thống và cung cấp đầy đủ lời giải cho phần bài tập Excel ở cuối sách.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả?

Người học cần học tập trực tiếp trên máy tính, thực hiện theo tiến trình 15 buổi học, thao tác theo từng bước hướng dẫn trong các hộp thoại, hoàn thành các bài tập định dạng văn bản Word và đối chiếu kết quả tính toán Excel với phần lời giải ở cuối tài liệu.

5. Giáo trình có tài liệu bổ trợ hoặc bài tập kèm theo không?

Giáo trình tích hợp hệ thống bài tập thực hành sau mỗi phần lý thuyết và có sẵn phần phụ lục lời giải chi tiết cho toàn bộ bài tập của chương Excel 2003 ở cuối sách.

---

Kết luận

Giáo trình Tin học văn phòng của tác giả Bùi Thế Tâm cung cấp cấu trúc tri thức hoàn chỉnh về vận hành máy tính, hệ điều hành Microsoft Windows XP Professional, hệ soạn thảo Microsoft Word 2003 và bảng tính Microsoft Excel 2003. Tài liệu tuân thủ phương pháp mô tả kỹ thuật chuẩn xác, gắn liền với các tham số hộp thoại và dữ liệu thao tác thực tế.

Lộ trình học tập đề xuất được phân bổ trong 15 buổi học:

1. Giai đoạn 1 (Chương 1): Nghiên cứu phần cứng, cấu trúc dữ liệu, vận hành Windows XP, lệnh MS-DOS, phần mềm Paint và các tiện ích hệ thống.
2. Giai đoạn 2 (Chương 2): Thực hành soạn thảo, định dạng ký tự, định dạng đoạn, cấu hình Tab Stop, chia cột, phân chia Section, quản lý bảng biểu và in ấn trong Word 2003.
3. Giai đoạn 3 (Chương 3): Xây dựng bảng tính, thiết lập công thức toán học và giải các bài tập Excel ứng dụng.

Nguồn tài nguyên bổ trợ sẵn có trong sách gồm hệ thống hình chụp giao diện thực tế, danh mục thông số quy đổi chuẩn và đáp án bài tập thực hành Excel ở phần cuối tài liệu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu về máy tính, cách dùng Windows XP. Chương 2: hệ soạn thảo văn bản Word 2003. Chương 3: tính toán trên Excel 2003. Sau mỗi phần lý thuyết của các chương đều rất nhiều bài tập thực hành để học sinh tự làm trong giờ thực hành ở phòng máy, cuối sách cho lời giải các bài tập của chương Excel, cuốn sách rất tiện lợi dùng để dạy và học mon Tin học cho người mới bát đầu.

Cuốn sách này có thể lấy làm giáo trình môn 7n học văn phòng, Tìn học cơ so A, Tin hoc can ban hay Tin hoc dai cuong cho sinh viên, học sinh các Trường đại học, Trường cao dang, các Trường dạy nghề, các Trường phổ thông va các Trung tâm tin học. Thời gian: học giáo trình này khoảng 15 buổi, tốt nhất là học tại phòng may, mỗi người một máy. Đối tượng phục vụ của cuốn sách là các bạn sinh viên đại học, giáo viên phổ thông, học sinh phổ thông, các nhân viên văn phòng và tất cả các bạn bắt đầu làm quen với tin học và máy tính, và cũng là tài liệu tham khảo cho những người giảng dạy môn này. Cuốn sách do chính các tác giả soạn thảo trên Word 2003.

Mặc dù đã hết sức cố gắng đê cuốn sách được hoàn chỉnh, song chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót, vì vậy rất mong nhận được sự góp ý của độc giả. Ý kiến đóng góp xin gửi về cho tác giả theo dia chi E-mail : bttam@math. Tac gia Bui Thé Tam | Cuốn sách "Giáo trình Tin học văn phòng” do tác giả giữ bản quyền. Nghiêm cấm việc làm giả, làm nhái, photocopy toàn bộ cuốn sách này.

Việc sao chép y nguyên các phần của cuốn sách này để biên soạn cuốn sách khác, giáo trình khác phải được sự đồng ý của tác giả. 2 Chương WINDOWS XP Windows XP là hệ điều hành dùng để khởi động máy tính, điều khiển phần cứng của máy tính, làm nền cho các chương trình ứng dụng khác chạy, quản lý các tệp và thư mục trên các ổ đĩa, kết nối và trao đổi thông tin giữa các máy tính. Windows XP có độ tin cậy cao, tránh lỗi do người sử dụng, dễ học và dễ sử dụng, hỗ trợ rộng rãi các chuẩn Internet, có nhiều phông chữ đẹp dùng mã Unicode. Để chạy Windows XP CPU của máy tính cần có tốc độ từ 1.7 Ghz trở lên, bộ nhớ RAM tối thiểu 128 MB, đĩa cứng từ 40 GB trở lên.

CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ MÁY TÍNH 1. Máy tính Máy tính là thiết bị dùng để lưu trữ và xử lý thông tin một cách tự động theo một chương trình định trước. Máy tính có khả năng lưu trữ một khối lượng thông tin rất lớn trên một diện tích nhỏ, tốc độ xử lý thông tin nhanh chóng và chính xác. Máy tính được lắp ráp từ vài mạch tích hợp (IC) cỡ cực lớn bao gồm bộ vi xử lý, bộ nhớ và các mạch giao tiếp vào ra gọi là máy vỉ tính.

Máy vi tính đầu tiên là XT ra đời vào đầu những năm 80. Mang may tinh \a một hệ thống liên kết nhiều máy tính lại với nhau. Trong số đó có một máy tính chính gọi là máy chủ (Server), các máy khác gọi máy khách (CHient). Máy chủ cung cấp cho máy khách các chương trình, bộ nhớ, dịch vụ gửi thư điện tử, in ấn và giúp người dùng trao đổi thông tin với nhau được dễ dàng.

Các máy tính có thể kết nối với máy chủ bằng cáp, đường điện thoại. Mạng cục bộ (LAN : local area network) là mạng máy tính trong một vùng địa lý nhỏ, ví dụ như trong một toà nhà, một cơ quan. Mạng điện rộng (WAN : wide area network) là một mạng máy tính phân bố trong một vùng rộng như một thành phố. Mạng Internet là một mạng máy tính toàn cầu, các máy tính kết nối với nhau thông qua tập chuẩn chung các giao thức gọi là TCP/IP (Transmission Control Protocol / Iternet Protocol), không có máy tính nào làm chủ và diéu khién tat ca.

Mang Intranet là một mạng cục bộ nhưng dùng giao thức TCP/IP để kết nối các máy tính trong mạng. Cách lưu trữ thông tin trên máy tinh Trong máy tính thường dùng các hệ cơ số 2, 10 và l6. Hệ cơ số 10 dùng 10 ký tự để biểu diễn các số: 0 1 2 3 45 678 9 Hệ cơ số 16 dùng 16 ký tự để biểu diễn các số:0 1 2 3456789 ABCDEE. Khi đó ta đếm như sau: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, €, D, E, F, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 1A, 1B, 1C, 1D, IE, IF, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 2A, 2B, 2C, 2D, 2E, 2F, 30, 31,.

Hệ cơ số 2 chỉ dùng hai ky tu 0 va 1 dé biểu diễn các số. Khi đó ta đếm như sau: 0, 1, 10, 11, 100, 101, 110, 111, 1000, 1001, 1010, 1011, 1100, 1101, 1110, 1111,. Trong các thiết bị máy, các chữ số 0 và 1 được thể hiện nhờ những bộ phận cấu tạo điện hoặc điện tử với hai trạng thái khác nhau: không có hoặc có dòng điện chạy qua, điện thế cao hoặc điện thế thấp, không nhiễm từ hay có nhiễm từ. Mỗi vị trí lưu trữ một số nhị phân 0 hoặc 1 được tính là 1 bít (Binary Digit), 8 bít lập thành 1 byte, 3 1024 byte gọi là 1 KB (kilobyte), 1024 KB goi 1&4 1 MB (megabyte, bang 1.576 byte), 1024 MB goi la 1 GB (gigabyte, bang 1.

Để trao đổi thông tin trên máy vi tính, người ta dùng bộ mã chuẩn ASCI (American Standard Code for Information Interchange). Mỗi ký tự được mã hoá bằng 1 byte, và do 11111111 hệ 2 = FF hệ 16 = 255 hệ 10 nên bảng mã ký tự có thể mã hoá tối đa đến 256 ký tự. | Do nhu cầu trao đổi thông tin, từ năm 2000 bộ mã Unicode (dùng 2 byte để mã hoá các ký tự) được dùng rất phổ biến trên thế giới, nó cũng được cài trong Windows XP. Do dùng 2 byte để mã hoá nên có thể mã tối đa tới 65536 ký tự.

Ví dụ chữ [đ] của tiếng Việt có mã 0111 (hệ 16), chữ [ấ] có mã IEA5. Phần cứng của máy tính Sự hoạt động của máy tính là sự kết hợp của phần cứng và phần mềm. Phần cứng là tập hợp các linh kiện vật lý và cách bố trí, kết nối chúng để tạo nên một hệ thống máy tính. Phần mềm là các chương trình máy tính được xây dựng để can thiệp vào phần cứng nhằm đáp ứng một công việc cụ thể nào đó.

Phần mềm là trung gian giữa con người và phần cứng, nó thường được lưu trữ trên đĩa từ. Don vị xử lý trung tám (CPU, Center Processing Unit) là bộ phận quan trọng nhất của máy tính, thực hiện các lệnh của các chương trình bên trong bộ nhớ trong, điều khiển và phối hợp tất cả các bộ phận của máy tính. CPU quyết định các thông số quan trọng của máy tính như tốc độ xử lý, dung lượng tối đa bộ nhớ chính. CPU có hai bộ phận chính: khối tính toán số học và logic (ALU), khối điều khiển (CU).

Màn hình dùng để hiện văn bản và hình ảnh, giúp cho người giao tiếp với máy tính được dễ dàng. Màn hình thông dụng hiện nay là màn hình màu Super VGA. Nó có hai chế độ làm việc: chế độ văn bản và chế độ đồ hoa. Bàn phím dùng để đưa dữ liệu vào máy tính.

Trên bàn phím có các phím chữ cái, chữ số và các ký tự đặc biệt. Một số phím quan trọng: — Shift: thay đổi kiểu chữ in hay thường, chọn ký tự ở phía trên của phím có hai kýtự. Nhấn phím Caps Lock (đèn sáng) để thiết lập chế độ nhập chữ hoa (A, B,. Muốn thiết lập chế độ nhập chữ thường (a, b,.) hãy nhấn lại phím này (đèn tắt).

— Home: đưa con trỏ (điểm sáng nhấp nháy trên màn hình) về đâu dòng. — End: dua con trỏ về cuối dòng. — Page Down: hiện tiếp trang sau của màn hình. — Page Up: trở về trang trước của màn hình.

-Tloe: dịch chuyển con trỏ lên trên một dòng, xuống dưới một dòng, sang phải một ký tự, sang trái một ký tự. — Enter: con trỗ xuống dòng. — Spacebar (thanh ngang phía dưới): biểu diễn ký tự trắng. — Backspace (<) : lùi và xoá ký tự bên trái con trỏ.

— Insert: đối chế độ viết chèn (Insert) thành viết đè (Overwrite) và ngược lại. — Num Lock: bat/tat dtn Num Lock. Khi dén sang thi khu vực phím tận cùng bên 4 tay phả: sẽ cho ra các số. — Print Screen: in nội dung của màn hình lên giấy.

Chuột dùng để thực hiện các lệnh trong Windows một cách dễ dàng, nhanh chóng, chính xác. Chuột thường có hai nút: nút trái và nút phải. May in ding dé in các thông tin ra giấy. Chữ hay hình ảnh in ra từ các chấm điểm, do đó nếu mật độ điểm in càng cao thì chất lượng in càng tốt.

Có nhiều loại máy in: may in laser, may in kim, máy vẽ. Bo nhớ trong có hai phần: ROM và RAM. Bộ nhớ ROM (read only) chứa các chương trình cơ bản điều khiển việc nhập xuất do nhà sản xuất cài sẵn, đây là bộ nhớ chỉ đọc được. Bộ nhớ RAM (random access) để lưu trữ chương trình và dữ liệu của người dùng, khi mất điện thông tin trong RAM sẽ bị mất.

Bộ nhớ ngoài gồm có: đĩa mềm, đĩa cứng, thanh nhớ USB, đĩa CD. Mỗi loại đĩa cần có ổ đĩa tương ứng để đọc / ghi dữ liệu, ổ A dùng để đọc đĩa mềm, 6 C ding dé đọc đĩa cứng. Máy tính dùng các chữ cái từ A đến Z để đặt tên cho các ổ đĩa. Phân mềm máy tính Phần mềm là các chương trình được viết ra để can thiệp vào máy tính, bắt máy tính thực hiện một công việc nào đó mà con người yêu cầu.

Có thể chia phần mềm thành ba loại: - Phần mềm hệ thống là những chương trình dùng để khởi động hệ máy tính và tạo môi trường để con người sử dụng hệ máy tính tiện lợi và có hiệu quả. Phân mềm hệ thống quan trọng nhất là hệ điều hành, ví dụ MS-DOS, Windows 98, Windows 2000, Windows XP, UNIX, LINUX, OS/2. - Ngôn ngữ lập trình là toàn bộ các ký tự, từ khoá, cú pháp mà người lập trình dùng để lập các chương trình, nó là công cụ để xây dựng và phát triển phần mềm.