mở đầu - Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học nhớ các giá trị đại lượng, đơn vị của các đại lượng. - Đối với người học: Chủ động đọc trước giáo trình trước buổi học Điều kiện thực hiện bài học - Điều kiện về tài liệu, hồ sơ thực tập - Điều kiện đảm bảo an toàn lao động - Các điều kiện khác: Không có Kiểm tra và đánh giá bài học - Nội dung: Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp 18 + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học.
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: Quan sát, so sánh, đánh giá theo quy trình 1.Tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất 1.Sửa chữa thiết bị điện 1. Xác định các hư hỏng của linh kiện, thiết bị điện đóng cắt Mục tiêu: - Xác định được phần tử, thiết bị hư hỏng. - Tháo phần tử, thiết bị hư hỏng an toàn không ảnh hưởng đến các thiết bị khác - Bàn giao kết quả công việc thực hiện đúng yêu cầu.Các bước thực hiện: Bước 1.
Cắt nguồn điện: Thiết bị đóng cắt tổng phải cắt, khoá chốt an toàn tại tay dao Bước 2.Quan sát bên ngoài và bên trong: Nhận biết vị trí cần thiết cho tháo lắp Bước 3.Khoanh vùng hư hỏng: Xác định được phần tử, thiết bị hư hỏng Bước 4.Tháo phần tử ,thiết bị hư hỏng để sửa chữa: Tháo thiết bị an toàn không ảnh hưởng đến các thiết bị khác Bước 5. Nghiệm thu bàn giao: Bàn giao kết quả công việc theo yêu cầu b.Các điều kiện thực hiện công việc - Dụng cụ đo điện - Dụng cụ cơ khí cầm tay : Kìm, búa, clê, mỏ lết. - Giấy, bút, sổ ghi chép.Tiêu chí đánh giá - Thiết bị đóng cắt tổng phải cắt - Không có điện áp trên thiết bị - Khoá chốt an toàn tại tay dao cách ly - Xác định được phần tử, thiết bị hư hỏng - Tháo phần tử, thiết bị an toàn không ảnh hưởng đến các thiết bị khác - Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị d.Cách thức đánh giá - Quan sát, so sánh, đánh giá theo quy trình 19 1.Tháo lắp, kiểm tra, sửa chữa và thay thế các phần tử bảo vệ Mục tiêu: - Phát hiện được tình trạng hư hỏng của tiếp điểm, lưỡi dao tiếp xúc, cuộn hút - Tiếp điểm , lưỡi dao cuộn hút thay thế phải tiếp xúc tốt, phải đảm bảo các đặc tính, yêu cầu kỹ thuật - Bàn giao kết quả công việc cho nhóm sau thực hiện đúng yêu cầu a.Các bước thực hiện: Bước 1.Tháo các chi tiết của thiết bị bảo vệ hư hỏng: Tháo phải an toàn, không ảnh hưởng đến các chi tiết còn lại Bước 2.Kiểm tra tình trạng và xử lý hư hỏng của các tiếp điểm,cầu chì: Phát hiện được tình trạng hư hỏng Bước 3. Kiểm tra tình trạng và xử lý hư hỏng của cuộn hút: Cuộn hút phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, Bước 4.
Kiểm tra và xử lý hư hỏng của hệ thống truyền động: Hệ thống truyền động phải trơn, không bị kẹt Bước 5. Kiểm tra và xử lý hư hỏng của ngăn dập hồ quang: Hồ quang phải được dập tắt hoàn toàn Bước 6. Thay thế dây chảy:Dây chảy có dòng điện định mức phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của thiết bị.Thay thế rơle nhiệt, rơle dòng :Rơle nhiệt thay thế phải phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của thiết bị.Thay thế mới: Thiết bị thay thế phải phù hợp với yêu cầu kỹ thuật. Nghiệm thu bàn giao: Bàn giao kết quả công việc đúng yêu cầu b.
Các điều kiện thực hiện công việc: - Dụng cụ đo điện - Dụng cụ tháo lắp cơ khí cầm tay - Bản vẽ sơ đồ,giấy, bút, sổ ghi chép, tra cứu c.Tiêu chí đánh giá - Không ảnh hưởng đến bộ phận khác của thiết bị - Tiếp điểm và lưỡi dao tiếp xúc phải tiếp xúc tốt - Cuộn hút thay thế phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật - Thiết bị thay thể phải đảm bảo các đặc tính, yêu cầu kỹ thuật - Đảm bảo an toàn d.Cách thức đánh giá 20 - Trực quan, so sánh. - Phương tiện để đo kiểm, đánh giá: Bản vẽ , dụng cụ chuyên dùng. Tìm hiểu lắp đặt tủ điện phân phối Tất cả hệ thống điện công nghiệp và dân dụng đều cần được bảo vệ đầy đủ và có thể điều khiển mạch. Tủ phân phối chính là nơi nguồn cung cấp đi vào và được chia ra thành các mạch nhánh, mỗi mạch nhánh được điều khiển và bảo vệ bởi cầu chì hoặc máy cắt.
Nói chung nguồn điện được nối vào thanh cái qua một thiết bị đóng cắt chính là Áptômát hoặc bộ cầu dao, cầu chì. Các mạch riêng lẻ thường được nhóm lại theo chức năng: Động lực, chiếu sáng, sưởi ấm (hoặc làm lạnh) …được nuôi từ các thanh cái. Một số mạch được mắc thẳng vào tủ phân phối khu vực nơi diễn ra sự phân chia nhánh. Ở những mạng hạ áp lớn đôi khi cần có tủ phân phối phụ, do đó ta có 3 mức phân phối.
Hiện tại người ta thường dùng các tủ phân phối có vỏ là kim lọai hoặc nhựa tổng hợp, nhằm để: Bảo vệ người tránh bị điện giật. Bảo vệ máy cắt, đồng hồ chỉ thị, rơ le, cầu chì, chống va đập cơ học, rung và những tác động ngọai lai ảnh hưởng tới họat động của hệ như: Nhiễu, bẩn, bụi. Các tủ phân phối hoặc một tập hợp các thiết bị đóng cắt hạ thế sẽ khác nhau theo lọai ứng dụng và nguyên tắc thiết kế (đặc biệt theo sự bố trí của thanh cái), được phân lọai dựa theo yêu cầu của tải. Các lọai tủ phân phối chính tiờu biểu là: - Tủ phân phối chính - Tủ phân phối khu vực - Tủ phân phối phụ Tủ điều khiển công nghệ hay tủ chức năng.
Ví dụ như tủ điều khiển động cơ, tủ điều khiển sưởi ấm… Các tủ khu vực và tủ phụ nằm rải rác ở khắp lưới điện. Các tủ điều khiển công nghệ có thể nằm gần tủ phân phối chính hoặc gần với dây chuyền công nghệ được kiểm soát. - Các thành phần cơ bản của tủ phân phối Tùy theo chức năng, yêu cầu cần bảo vệ của tải mà tủ phân phối có các thành phần sau: + Vỏ tủ điều khiển và phân phối. + Đầu kết nối: Cầu dao tự động (Áptômát) đầu vào.
+ Bảo vệ chống sét: Bộ bảo vệ chống sét. + Bảo vệ quá dòng và cách ly: Cầu chì ống, CB, ELCB. + Điều khiển từ xa: bộ định thời… 21 + Quản lý năng lượng. Tủ cần đặt ở độ cao với tới được từ 1÷1,8m.
Độ cao 1,3m giành cho người tàn tật và lớn tuổi. Người ta phân biệt: + Tủ phân phối thông dụng trong đó công tắc và cầu chì được gắn vào một khung nằm bên trong. + Tủ phân phối chức năng cho những ứng dụng đặc thù. - Các tủ phân phối thông dụng: Áptômát và cầu chì thường nằm trên một giàn khung lui về phía sau của tủ.
Các thiết bị hiển thị và điều khiển: Đồng hồ đo, đèn, nút ấn… được lắp ở mặt trước hoặc hông của tủ. Việc đặt các dụng cụ bên trong tủ cần được nghiên cứu cẩn thận có xét đến kích thước của mỗi vật, các chỗ đấu nối và khỏang trống cần thiết đảm bảo họat động an toàn và thuận lợi. Để dự đoán tổng diện tích cần thiết, có thể nhân tổng diện tích các thiết bị với 2,5. - Các tủ phân phối chức năng Tủ này giành cho các chức năng đặc biệt và sử dụng các mô dun chức năng bao gồm máy cắt và các thiết bị cùng các phụ kiện để lắp đặt và đấu nối.
Ví dụ như các đơn vị điều khiển động cơ dạng ô kéo bao gồm công tắc tơ, cầu chì, cầu dao, nút nhấn, đèn báo…Thiết kế các tủ lọai này thường không tốn thời gian, vì chỉ cần cộng một số mô đun cần thiết cùng với khỏang trống để thêm vào sau này nếu cần. Dùng các bộ phân tiền chế để lắp tủ được dễ dàng hơn. - Kỹ thuật lắp ráp tủ phân phối chức năng: + Các đơn vị chức năng cố định: Tủ bao gồm nhiều đơn vị chức năng cố định như: Khởi động từ và các rơ le liên quan tùy theo chức năng. Các đơn vị này không thích hợp cho việc cô lập thanh cái.
Do đó bất kỳ một sự can thiệp nào để bảo trợ, sửa chữa, thay đổi…đều phải cắt điện toàn tủ. Sử dụng các đơn vị tháo lắp được để giảm tối thiểu thời gian cắt điện. + Các đơn vị chức năng có thể cô lập: Mỗi đơn vị chức năng được đặt trên một panel tháo lắp được, có kèm theo thiết bị cô lập phía đầu vào (thanh cái) và ngắt điện phía lộ ra. Một đơn vị như vậy có thể rút ra để bảo trì mà không cần ngắt điện toàn bộ.+ Các đơn vị chức năng dạng ngăn kéo: Máy cắt và phụ kiện được lắp trên một khung dạng ô kéo nằm ngang rút ra được.
Chức năng này phức tạp và thường được dùng để điếu khiển động cơ. Cách ly được cả phía vào và phía ra bằng các ô kéo.Lắp thanh cái trong tủ điện 22 Mục tiêu: - Xác định đúng chủng loại, chất lượng của tủ phù hợp với yêu cầu kỹ thuật. - Xác định đúng vị trí đặt thanh cái và vạch dấu chính xác vị trí cần lắp.ốc hãm được siết chắc chắn, chịu đựng được các va chạm cơ học, cách điện phải đạt yêu cầu kỹ thuật. - An toàn cho người và thiết bị.
- Bàn giao đúng các thủ tục theo yêu cầu công việc.Các bước thực hiện Bước 1. Kiểm tra tủ : Xác định đúng chủng loại, chất lượng của tủ phù hợp với yêu cầu kỹ thuật Bước 2.Xác định vị trí đặt thanh cái theo bản vẽ: Xác định đúng vị trí đặt thanh cái.Vạch dấu :Vạch dấu chính xác vị trí cần lắp.Khoan lỗ: Khoan lỗ chính xác vị trí cần lắp Bước 5. Đặt cách điện, thực hiện công tác lấy dấu thanh cái Bước 6. Đưa thanh cái vào vị trí.
Kiểm tra độ chắcchắn, cách điện Bước 9. Nghiệm thu/bàn giao:Đúng, đủ thủ tục bàn giao b. Các điều kiện thực hiên công việc - Dụng cụ nghề điện:VOM; Mêgômét. - Dụng cụ cơ khí cầm tay: Kìm, búa, giũa, khoan điện clê, mỏ lết; - Giấy, bút, sổ tay ghi chép.Tiêu chí đánh giá - Xác định đúng vị trí đặt thanh cái.