UBND TỈNH LONG AN TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ LONG AN GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: THỰC TẬP PHAY 2 NGHỀ: cắt gọt kim loại TRÌNH ĐỘ:cao đẳng Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày……. Long An, năm 2017 LƯU HÀNH NỘI BỘ 1 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Giáo trình này sử dụng làm tài liệu giảng dạy nội bộ trong trường cao đẳng Long An Trường cao đẳng Long An không sử dụng và không cho phép bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào sử dụng giáo trình này với mục đích kinh doanh. Mọi trích dẫn, sử dụng giáo trình này với mục đích khác hay ở nơi khác đều phải được sự đồng ý bằng văn bản của trường Cao đẳng Long An 1 LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể.
Chương trình khung quốc gia nghề cắt gọt kim loại đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Thực tập phay 2 là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ gia công cơ khí trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất.
Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Tân An,ngày Tháng năm Tham gia biên soạn Tô Duy Nghiệp 2 MỤC LỤC Đề Mục Trang Lời giới thiệu Bài 1:Phay rãnh then. 6 Bài 2:Phay rãnh chốt,đuôi én .32 Bài 3:Phay rãnh chữ T .45 TÀI LIỆU THAM KHẢO .52 3 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: THỰC TẬP PHAY 2 Mã mô đun: MĐ23 Thời gian thực hiện mô đun: 90 giờ; (Lý thuyết: 10 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 75 giờ; Kiểm tra: 5giờ) I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: + Học sinh đã học xong các mô-đun: MH07; MH08; MH09; MĐ10; MH11; MH12; MH13; MH14; MH16; MĐ22.
- Tính chất: + Là mô-đun chuyên môn nghề trang bị cho người học các kỹ năng phay các loại rãnh trên máy phay vạn năng. Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: + Trình bày được các các thông số hình học của dao phay đuôi én, chữ T. + Nhận dạng được các bề mặt, lưỡi cắt, thông số hình học của dao dao phay + Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi phayrãnh then + Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi phayrãnh, chốt đuôi én. + Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi phayrãnh chữ T + Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục.
- Kỹ năng: +Vận hành thành thạo máy phayđể gia công được rãnh then,rãnh chốt đuôi én,rãnh chữ T đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy. -Năng lực tự chủ và trách nhiệm +Vận hành thành thạo máy phay, bào để gia công rãnh then,rãnh chốt đuôi én,rãnh chữ T + Kỷ luật, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập: • Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị • Tổ chức nơi làm việc gọn gàng, sạch sẽ. • Sắp xếp, bảo quản phôi liệu, dụng cụ đúng nơi quy định. • Công tác bảo dưỡng máy móc, thiết bị đúng yêu cầu.
Nội dung mô đun: 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: 4 Thời gian (giờ) Thực hành, Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm TT số thuyết thảo luận, tra bài tập 1 Bài 1: Phay rãnh then.Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh then. Phương pháp gia công 3. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng 4.
Kiểm tra sản phẩm. 2 Bài 2:Phay rãnh, chốt đuôi én 32 4 22 1 1. Dao phay rãnh, chốt đuôi én 2. Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh chốt đuôi én 3.
Phương pháp gia công 4. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng 5. Kiểm tra sản phẩm. 32 4 22 1 3 Bài 3:Phay rãnh chữ T.
Dao phay rãnh chữ T 2. Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh chữ T 3. Phương pháp gia công 4. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng 5.
Kiểm tra sản phẩm. 4 Thi kết thúc môđun 2 2 Cộng 90 10 75 5 5 BÀI 1: PHAY RÃNH THEN Giới thiệu Rãnh là vết được tạo thành bởi nhiều mặt phẳng hoặc nhiều mặt định hình. Người ta chia rãnh ra nhiều dạng: rãnh vuông góc, rãnh chữ T, rãnh định hình, rãnh then,rãnh suốt, rãnh kín,Dựa vào tính chất đặc điểm của từng loại rãnh để người ta chọn phương pháp gia công thích hợp. Mục tiêu + Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh then +Vận hành thành thạo máy phay rãnh then đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy.
+Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục. + Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập. Nội dung của bài 1. Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh then 1.
Đúng kích thước Kích thước thực tế với kích thước được kích thước trên bản vẽ của các dạng rãnh như: chiều rộng, chiều sâu, các loại rãnh và các dạng rãnh. Sai lệch hình dạng hình học Mặt phẳng không vượt quá phạm vi cho phép bởi độ không phẳng, độ không thẳng, hoặc không nhẵn đối với các mặt định hình khi gia công các loại rãnh. Sai lệch về vị trí tương quan Giữa rãnh cần gia công so với các mặt mặt khác hoặc các kích thước khác. Rãnh được đối xứng và song song với đường trục của chi tiết hình trụ.
Độ nhám đạt yêu cầu mà bản vẽ đưa lại. Phương pháp gia công 2.Gá lắp, điều chỉnh êtô 6 -Trong các trường hợp phôi có kích thước nhỏ và độ phức tạp không cao, người ta thường sử dụng phương pháp gá kẹp phôi trên êtô. Các trường hợp phôi có kích thước lớn và độ phức tạp cao, người ta thường sử dụng phương pháp dùng các loại vấu kẹp, để kẹp các chi tiết trên bàn máy.Gá lắp, điều chỉnh phôi. -Trong quá trình phay rãnh then người ta thường sử dụng các dụng cụ gá phù hợp với kích thước của vật gia công, mặt khác người ta còn phụ thuộc vào tính chất, độ chính xác, độ nhám của chi tiết.
-Các loại đồ gá thường dùng để kẹp chặt và định vị chi tiết gồm: Các loại vấu kẹp, phiến gá, mỏ kẹp. Trong quá trình thực hành người ta thường sử dụng các loại êtô vạn năng bởi các loại êtô này thường được sử dụng dễ dàng và thường có mặt ở các phân xưởng thực hành của học sinh. Gá lắp, điều chỉnh dao. Phay rãnh bằng dao phay đĩa.
Dao phay đĩa dùng để gia công mặt phẳng, bậc và rãnh. Dao phay đĩa được phân ra hai loại: Dao phay liền và dao phay răng chắp. Dao phay đĩa liền lai chia ra: Dao phay rãnh Dao phay rãnh bớt lưng Dao phay ba mặt cắt có dạng răng liền, dạng răng ghép Dao phay rãnh dạng đĩa chỉ có răng trên phần trụ dùng để phay các rãnh nông. Loại chính của dao phay đĩa là loại dao ba mặt; loại dao này có răng trên phần trụ và cả hai mặt đầu.
Nó được dùng để gia công các rãnh sâu hơn. Để cải thiện điều kiện cắt, người ta làm dao phay đĩa ba mặt có răng nghiêng lần lượt ngược chiều nhau (nghĩa là một răng của dao có rãnh phải, còn răng kề nó có rãnh trái). Vì thế loại dao này được gọi là dao ba mặt có rãnh khác chiều nhau. Nhờ kết cấu của loại dao này nên thành phần lực cắt dọc trục của các răng phải và răng trái triệt tiêu lẫn nhau.
Loại dao này cũng có răng ở hai mặt đầu lớn. Nhược điểm chính của loại dao ba mặt là ở chỗ kích thước chiều rộng của rãnh gia công giảm ngay sau khi mài dao theo mặt đầu lần thứ nhất. Nếu dùng dao phay điều chỉnh gồm hai nửa có 7 chiều dày bằng nhau với các răng xen kẽ nhau thì sau khi mài có thể phục hồi được kích thước ban đầu. Để đIều chỉnh, người ta dùng các miếng đệm bằng đồng hoặc đồng thau chêm vào giữa các dao.
Dao phay đĩa chắp bằng hợp kim cứng có hai loại: dao ba mặt và dao hai mặt. Dao phay đĩa ba mặt dùng để phay rãnh. Đối với cả hai loại dao này, từng răng được kẹp vào thân dao bằng những rãnh khía dọc và các chêm có góc nghiêng 5o. Ưu điểm của phương pháp kẹp này là có thể bù lại độ mòn và lớp kim loại bị hớt đi khi mài dao.
Kích thước hướng kính bị hớt đi khi mài dao. Kích thước hướng kính được điều chỉnh bằng các dịch các răng đi được một hoặc vài rãnh khía, còn điều chỉnh kích thước chiều rộng thì bằng cách đẩy các răng ra hai bên. Dao phay đĩa ba mặt có các răng bằng kề nhau nghiêng chéo nhau với góc nghiêng 10o, còn dao phay đĩa hai mặt cùng nghiêng về một hướng và góc nghiêng cũng là 10o (dao phải là dao trái). Sử dụng dao phay đĩa ba mặt bằng đĩa kim cứng khi gia công rãnh sẽ đạt được năng suốt cao.
Dao phay đĩa đảm bảo kích thước gia công tốt hơn dao phay ngón. Chọn loại và kích thước dao phay đĩa. Người ta chọn loại và kích thước dao phay đĩa phù thuộc vào kích thước và vật liệu gia công. Đối với từng điều kiện gia công nhất định người ta chọn loại dao, vật liệu Hình 1.3: Phay rãnh bằng dao phay rãnh ba mặt cắt Lưỡi dao và các thông số chính của dao: B, D, d và z.
Đối với vật liệu đã gia công và vật liệu gia công khó vừa, với chiều sâu cắt lớn người ta dùng dao phay có các răng lớn trung 8 bình. Còn đối với vật liệu khó gia công với chiều sâu cắt không lớn lắm nên sử dụng dao phay có các răng trung bình và răng nhỏ. Đường kính dao phay nên chọn càng nhỏ càng tốt, bởi vì khi đường kính dao càng nhỏ thì càng tăng độ cứng vững và giảm độ rung.