BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƢỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ KHOA ĐIỆN – ĐIỆN TỰ ĐỘNG HÓA GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN THIẾT BỊ ĐIỆN GIA DỤNG NGHỀ ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-. của ……………… Ninh Bình, năm 2020 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc sách giáo trình nội bộ nên các nguồn thông tin chỉ có thể đuợc phép dùng nguyên bản hoặc trích đúng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo trong nội bộ. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Tài liệu Thiết bị điện gia dụng là kết quả của Kế hoạch xây dựng chương trình và giáo trình dạy nghề năm 2017-2018 của Trường CĐ cơ điện xây dựng Viêt Xô, được thực hiện bởi các giảng viên của trường.
Mặc dù đã hết sức cố gắng, song sai sót là khó tránh. Tác giả rất mong nhận được các ý kiến phê bình, nhận xét của bạn đọc để giáo trình được hoàn thiện hơn. Ninh Bình, ngày 16 tháng 8 năm 2020 Tham gia biên soạn 1. Nguyễn Minnh Tân - Chủ biên 2.
Trần Đức Thiện 2. MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 2 Bài 1: Bàn là, bếp điện, ấm đun nƣớc. Error! Bookmark not defined.
Ấm đun nước. Error! Bookmark not defined. Nguyên lý làm việc. Một số hư hỏng thường gặp.
Một số lưu ý chọn, bảo quản và sửu dụng nồi cơm điện. 24 Bài 3: Bếp từ, lò vi sóng. 36 Bài 4: Máy bơm nƣớc gia dụng. Error! Bookmark not defined.
Nguyên lý hoạt động. Một số hư hỏng thường gặp. Tháo lắp bơm nước. 48 Bài 5: Máy hút bụi, máy xay sinh tố.
Máy xay sinh tố. Nguyên lý làm việc của máy giặt. Một số hư hỏng thường gặp. Sơ đồ nguyên lý làm việc của mạch điện máy giặt.
Tháo lắp máy giặt. 68 Bài 7: Bình nƣớc nóng. Bình nước nóng trực tiếp. Bình nước nóng gián tiếp………………………………………………….
Một số hư hỏng thường gặp. Một số lưu ý khi sử dụng. 79 4 MÔ ĐUN THIẾT BỊ ĐỆN GIA DỤNG Mã mô đun: MĐ31 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí của mô đun: Mô đun Thiết bị điện gia dụng được học sau các môn học, mô đun: An toàn lao động; Mạch điện; Vật liệu điện; Khí cụ điện. - Tính chất của mô đun: Là mô đun chuyên môn nghề.
- Ý nghĩa và vai trò mô đun: Đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa mạnh mẽ. Đi cùng với nó là các thiết bị điện gia dụng phục vụ cho đời sống xã hội ngày càng nhiều và hiện đại Các Thiết bị điện gia dụng ngày càng phức tạp hơn và có nhiều thiết bị điện rất quan trọng đòi hỏi người lắp đặt cũng như vận hành các thiết bị điện phải có trình độ tay nghề cao, nắm vững các kiến thức và kỹ năng lắp đặt, vận hành mới có hiệu quả. Nội dung mô đun này nhằm trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản và cần thiết về Thiết bị điện gia dụng. Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: Giải thích được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các thiết bị điện gia dụng - Kỹ năng: Sử dụng và tháo lắp thành thạo các thiết bị điện gia dụng; Xác định được nguyên nhân, sửa chữa được một số hư hỏng đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Rèn luyện tính c n thận, chính xác, tác phong công nghiệp trong lao động sản xuất. + Có tác phong công nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật, khả năng làm việc độc lập cũng như phối hợp làm việc nhóm trong quá trình sản xuất. 5 Nội dung của mô đun: Thời gian(giờ) Số Tổng Lý Thực Kiểm Tên các bài trong mô đun TT số thuyết hành, tra TN 1 Bài 1: Bàn là, bếp điện, ấm đun nước 8 2 6 1.3 Ấm đun nước 2 0.5 2 Bài 2: Nồi cơm điện 8 2 6 1.2 Nguyên lý hoạt động 2 1 1 1.3 Một số hư hỏng thường gặp 4 1 3 3 Bài 3: Bếp từ, lò vi sóng 10 3 5 2 1.2 Lò vi sóng 5 2 3 Kiểm tra 2 2 4 Bài 4: Máy bơm nước gia dụng 16 4 12 1.2 Nguyên lý hoạt động 2 1 1 1.3 Một số hư hỏng thường gặp 12 2 10 5 Bài 5: Máy hút bụi, máy xay sinh tố 8 2 6 1.2 Máy xay sinh tố 4 1 3 6 Bài 6: Máy giặt 4 1 3 1.2 Nguyên lý hoạt động 1 0.3 Một số hư hỏng thường gặp 2 0.5 6 Thời gian(giờ) Số Tổng Lý Thực Kiểm Tên các bài trong mô đun TT số thuyết hành, tra TN 7 Bài 7: Bình nước nóng 6 1.2 Nguyên lý hoạt động 1 0.3 Một số hư hỏng thường gặp 2 0.5 Kiểm tra 2 2 Cộng: 60 15 41 4 7 BÀI 1. BÀN LÀ, BẾP ĐIỆN, ẤM ĐUN NƢỚC Mã bài: MĐ31.01 Giới thiệu: Những thiết bị cấp nhiệt được ứng dụng phổ biến trong đời sống sinh hoạt hàng ngày.
Các thiết bị đó nguyên lý biến đổi điện năng thành nhiệt năng để sử dụng trong từng công việc cụ thể như: Bàn là, bếp điện,. Vì vậy người thợ điện phải biết rõ về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, nắm được các hiện tượng nguyên nhân gây hư hỏng và cách sửa chữa Nội dung bài học này cung cấp cho học viên những kiến thức, kỹ năng cơ bản để sử dụng và sửa chữa các thiết bị cấp nhiệt Mục tiêu: - Giải thích được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của Bàn là, bếp điện, ấm đun nước - Sử dụng thành thạo các loại bàn là điện, bếp điện, ấm đun nước đảm bảo các tiêu chu n kỹ thuật và an toàn. - Tháo lắp đúng quy trình, xác định các nguyên nhân và sửa chữa các hư hỏng đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. - R n luyện tính c n thận, tỉ mỉ, chính xác, tư duy khoa học và sáng tạo.1 Cấu tạo Dây nguồn: là loại dây mềm lõi có nhiều sợi làm bằng đồng, một đầu có gắn phích cắm để nối với nguồn điện, đầu còn lại nối với dây điện trở gia nhiệt, phần nối với dây điện trở gia nhiệt được bọc cách điện bằng băng cách điện, vải cách điện hoặc mica cách điện.
Dây điện trở gia nhiệt: thường được chế tạo bằng vật liệu có điện trở suất lớn và chịu được nhiệt độ cao như niken, crôm, constantan, thực hiện chức năng biến đổi điện năng thành nhiệt năng, được đặt trong rãnh của đế và cách điện với 8 đế, tấm nặng nhờ chuỗi sứ hạt cườm hoặc mica cách điện lồng ngoài dây điện trở. Tấm nặng: thực hiện chức năng giữ nhiệt cho bàn là trong quá trình làm việc và quá trình chờ, thường được đúc bằng gang xám. Đế: thực hiện chức năng tạo bề mặt phẳng cho đồ vật cần là, thường được mạ crôm hoặc niken chống rỉ. Bộ khống chế nhiệt độ: Bảng lưỡng kim, cặp tiếp điểm Bảng lưỡng kim Cặp tiếp điểm Hình 1.
Bảng lưỡng kim và cặp tiếp điểm trong bộ khống chế nhiệt độ 1.2 Nguyên lý hoạt động 6 2 1 3 4 5 Hình 1. Sơ đồ nguyên lý cấu tạo của bàn là điều chỉnh nhiệt độ 1 - Điện trở gia nhiệt 2 - Bảng lưỡng kim 3 - Cặp tiếp điểm 4 - Điện trở phụ 5 - Đèn báo 6 - Vít điều chỉnh 9 Khi cấp điện cho bàn là và vặn vít điều chỉnh đến vị trí phù hợp. Mạch kín được hình thành: Nguồn → Cặp tiếp điểm (3) → Bảng lưỡng kim (2) → Dây điện trở gia nhiệt (1) → (Điện trở phụ (4) + Đ n báo (5)) → Nguồn → Bàn là bắt đầu tăng nhiệt độ. Khi nhiệt độ đạt đến mức nhiệt độ đặt, bảng lưỡng kim (2) biến dạng cong lên làm mở cặp tiếp điểm (3).
Mạch bị hở → Bàn là ngừng tăng nhiệt độ. Sau một thời gian làm việc, nhiệt độ giảm dần bảng lưỡng kim (2) có xu hướng trở về trạng thái ban đầu làm đóng cặp tiếp điểm (3). Mạch khép kín → Bàn là bắt đầu quá trình tăng nhiệt trở lại.3 Những hư hỏng thường gặp STT Hiện tƣợng Nguyên nhân Cách sửa chữa Chạm tay vào vỏ - Dây điện trở gia nhiệt bị - Bọc lại cách điện hoặc bị điện giật bong, nứt vỡ lớp cách thay thế dây mới điện hoặc do lớp cách - Bọc lại cách điện cho điện bị già hóa phần nối 1 - Phần nối giữa dây điện - Kiểm tra để tìm ra điểm trở gia nhiệt và dây nguồn chạm vỏ và xử lý bị hỏng lớp cách điện; Mạch đ n báo bị chạm vỏ Khi cấp nguồn - Dây nguồn bị đứt ngầm - Kiểm tra tìm ra điểm bị cho bàn là, bàn là đứt và nối lại hoặc thay thế không nóng, đ n dây nguồn mới báo không sáng - Dây điện trở gia nhiệt bị - Thay thế dây mới hỏng 2 - Phần nối giữa dây - Nối lại phần nối giữa dây nguồn và dây điện trở gia nguồn và dây điện trở gia nhiệt bị đứt nhiệt - Đ n báo bị cháy hoặc - Thay thế đ n báo hoặc điện trở phụ bị hỏng điện trở phụ có thông số 10 - Bảng lưỡng kim trong phù hợp bộ khống chế nhiệt độ bị già hóa; - Thay thế bảng lưỡng kim - Cặp tiếp điểm trong bộ mới khống chế nhiệt độ không tiếp xúc do bị - Điều chỉnh, uốn nắn, thay lệch, bị biến dạng hoặc thế tiếp điểm để các tiếp không dẫn điện do bề mặt điểm tiếp xúc tốt nhất hoặc của tiếp điểm bị oxi hóa vệ sinh bề mặt tiếp điểm cho sạch sẽ Khi cấp điện cho - Ngắn mạch tại dây - Kiểm tra và bọc lại cách bàn là, cầu chì nguồn điện bảo vệ nổ ngay - Ngắn mạch tại phần nối - Kiểm tra và bọc lại cách 3 lập tức giữa dây nguồn và dây điện điện trở gia nhiệt - Ngắn mạch do lắp sai - Kiểm tra và đấu lại mạch sơ đồ cho đúng sơ đồ Khi cấp điện cho Quá tải Kiểm tra và giảm bớt tải bàn là, cầu chì hoặc thay dây dẫn mới 4 bảo vệ nổ sau đồng thời thay dây chảy một thời gian phù hợp Bàn là mất khả - Vít điều chỉnh nhiệt độ - Điều chỉnh và cố định lại năng điều chỉnh bị tuột vị trí cho vít điều chỉnh nhiệt độ - Bảng lưỡng kim trong - Thay thế bảng lưỡng kim 5 bộ khống chế nhiệt độ bị mới phù hợp già hóa nên không còn khả năng hoạt động chính xác 11 2.