ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH AN GIANG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ AN GIANG GIÁO TRÌNH HỆ THỐNG MÁY LẠNH DÂN DỤNG NGHỀ: KỸ THUẬT MÁY LẠNH VÀ ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ Trình độ cao đẳng, trung cấp (Ban hành kèm theo QĐ số:630/QĐ-CĐN, ngày 05 Tháng 04 năm 2022 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề An Giang ) An Giang năm 2022 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. GIỚI THIỆU Giáo trình giảng dạy môn Hệ thống máy lạnh dân dụng là tài liệu được biên soạn theo chương trình chi tiết Nghề: Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí. Đây là môn học chuyên ngành nhằm trang bị những kiến thức cũng như kỹ năng cần thiết cho học viên chuyên ngành Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí.
Môn này trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản nhất cấu tạo, nguyên lý hoạt động, cách đo kiểm xác định hư hỏng cũng như nguyên nhân hư hỏng, qua đó đề ra phương án khắc phục, sửa chữa nhằm giúp cho các thiết bị vận hành một cách tốt nhất, đảm bảo an toàn, tiết kiệm. Giáo trình giảng dạy này nhằm giúp cho học viên hiểu rõ những kiến thức cơ bản và vận dụng những kiến thức cơ bản đó trong quá trình thực hành cũng như vận hành hệ thống lạnh. Giáo trình giảng dạy này kết hợp với kinh nghiệm giảng dạy để biên soạn và trích dẫn từ một số giáo trình như: 1. Nguyễn Đức Lợi.
An toàn lao động điện lạnh. NXB Giáo dục 1996 2. Nguyễn Đức Lợi. Gas, dầu và chất tải lạnh.
NXB Giáo dục 2007 3. Nguyễn Đức Lợi. Dạy nghề sửa chữa tủ lạnh và máy điều hòa dân dụng. NXB Giáo dục 2008.
Tác giả đã rất cố gắng biên soạn cũng như đúc kết những kiến thức, kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy, tuy nhiên trong quá trình biên soạn cũng không tránh khỏi khiếm khuyết do đó mong nhận được sự đóng góp của Lãnh đạo nhà trường, đồng nghiệp và các em sinh viên học sinh để cuốn giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Xin trân trọng cảm ơn. An Giang, ngày 19 tháng 05 năm 2021 Chủ Biên Ths. Trần Thanh Phong MỤC LỤC Trang BÀI 1: Cấu tạo và nguyên lý làm việc của tủ lạnh 5 I.
Tổng quan về các hệ thống lạnh dân dụng 5 II. Cấu tạo 7 III. Nguyên lý làm việc tủ lạnh 14 IV. Một số vấn đề cần lưu ý khi sử dụng tủ lạnh 14 BÀI 2: Các đặc tính vận hành của tủ lạnh, phân loại 15 I.
Các thông số kỹ thuật 15 II. Phân loại, chế độ làm việc của tủ lạnh 17 III. Nhiệt độ làm việc của tủ lạnh 23 Bài 3: Động cơ máy nén 26 I. Cấu tạo 26 II.
Xác định các chân của block 27 III. Hoạt động thử nghiệm 30 IV. Tháo, nạp dầu cho block 31 Bài 4: Thiết bị điện bảo vệ và tự động 33 I. Rơ le bảo vệ 33 II.
Rơ le khởi động 34 III. Thiết bị xả đá 40 VI. Quạt dàn lạnh 41 VII. Công tắc cửa, đèn chiếu sáng 41 Bài 5: Hệ thống điện tủ lạnh 43 I.
Mạch điện tủ lạnh làm lạnh trực tiếp 43 II. Mạch điện tủ lạnh làm lạnh gián tiếp 44 Bài 6: Cân cáp tủ lạnh 47 I. Khái niệm 47 II. Cân cáp tủ lạnh 47 III.
Những hư hỏng thường gặp 51 Bài 7: Nạp gas tủ lạnh 53 I. Gas dùng trong tủ lạnh 53 II. Quy trình nạp gas tủ lạnh 56 III. Hoạt động thử nghiệm, kiểm tra các thông số kỹ thuật 59 Bài 8: Lắp đặt tủ lạnh một cửa 60 I.
Cấu tạo 60 II. Quy trình kết nối 62 Trang 1 III. Những hư hỏng thường gặp 63 Bài 9: Lắp đặt tủ lạnh nhiều cửa, xả đá tự động 68 I. Cấu tạo 68 II.
Quy trình kết nối 71 III. Những hư hỏng thường gặp 73 Bài 10: Lắp đặt tủ đông 75 I. Cấu tạo 75 II. Quy trình kết nối 79 III.
Những hư hỏng thường gặp 81 Bài 11: Sử dụng và bảo dưỡng tủ lạnh 83 I. Sử dụng tủ lạnh 83 II. Chế độ bảo dưỡng, bảo trì định kỳ 85 Bài 12: Những hư hỏng thông thường và cách sữa chữa 88 I. Kiểm tra tình trạng làm việc của tủ lạnh 88 II.
Những hư hỏng thông thường, kiểm tra, sửa chữa 90 Tài liệu tham khảo 93 Trang 2 GIỚI THIỆU MÔ ĐUN: HỆ THỐNG MÁY LẠNH DÂN DỤNG Mã số mô đun: MĐ 20 Thời gian học: 210 giờ (Lý thuyết 50 giờ; thực hành, kiểm tra: 160 giờ) Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: Mô đun được thực hiện khi học sinh sinh viên học chương trình trung cấp, cao đẳng. Mô đun được thực hiện sau khi học sinh sinh viên học xong các môn học, mô đun kỹ thuật cơ sở và mô đun lạnh cơ bản của chương trình. Mô đun bắt buộc trong chương trình đào tạo nghề Kỹ thuật máy lạnh và điều hoà không khí. Mục tiêu của mô đun: Phân tích được nguyên lý hoạt động, cấu tạo hệ thống máy lạnh dân dụng và thương nghiệp.
Sử dụng thành thạo các dụng cụ, đồ nghề. Sửa chữa, bảo dưỡng hệ thống máy lạnh dân dụng và thương nghiệp. Lắp đặt hệ thống máy lạnh dân dụng và thương nghiệp đúng quy trình kỹ thuật. Đảm bảo an toàn lao động.
Cẩn thận, tỷ mỉ. Tổ chức nơi làm việc gọn gàng, ngăn nắp, biết làm việc theo nhóm Thời gian (giờ) Số Tên chương mục Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra 1 Bài 1: Nguyên lý hoạt động, cấu tạo 8 4 4 tủ lạnh Bài 2: Các đặc tính vận hành của tủ 2 8 4 4 lạnh, phân loại 3 Bài 3: Động cơ máy nén 16 4 12 Bài 4: Thiết bị điện, bảo vệ và tự 4 16 4 12 động 5 Bài 5: Hệ thống điện tủ lạnh 24 6 10 8 Trang 3 6 Bài 6: Cân cáp tủ lạnh 16 4 8 4 7 Bài 7: Nạp gas tủ lạnh 16 4 12 8 Bài 8: Lắp đặt tủ lạnh một cửa 24 4 20 Bài 9: Lắp đặt tủ lạnh nhiều cửa, xả 9 24 4 16 4 đá tự động 10 Bài 10: Lắp đặt tủ đông 24 4 16 4 Bài 11: Sử dụng và bảo dưởng tủ 11 16 4 12 lạnh Bài 12: Những hư hỏng thông 12 18 4 10 4 thường và cách sửa chữa Cộng 210 50 136 24 Điều kiện thực hiện mô đun (máy móc, trang thiết bị, công cụ, nguyên vật liệu, và các nguồn lực khác): Chương trình được thực hiện bắt buộc đối với các học viên trung cấp và cao đẳng nghề Kỹ thuật máy lạnh và điều hoà không khí. Sau khi học mô đun lạnh cơ bản. Sau khi học các môn cơ sở kỹ thuật nhiệt lạnh, vật liệu điện lạnh, an toàn lao động điện lạnh và kỹ thuật đo lường điện lạnh.
Chương trình thiên về thực hành trên các loại tủ lạnh, tủ đông. Sử dụng các thiết bị, dụng cụ như: đồng hồ đo áp suất, đồng hồ VOM, đồng hồ đo Ampe, các loại gas lạnh dùng trong các tủ lạnh, tủ đông. Phương pháp, nội dung đánh giá: Các điểm kiểm tra thường xuyên ở các bài học, kiểm tra định kỳ ở cuối phần. Thi hết môn theo tiến độ học tập của nhà trường.
Điểm tổng kết môn học theo qui chế thi và kiểm tra. Trang 4 BÀI 1: NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG, CẤU TẠO TỦ LẠNH Mục tiêu: Trình bày được cấu tạo của tủ lạnh; Nhận biết được các bộ phận cấu tạo của tủ lạnh; Tháo, lắp chính xác, đúng kỹ thuật các bộ phận trong tủ lạnh; Thao tác thực hiện tỉ mỉ, chính xác, an toàn. TỔNG QUAN VỀ CÁC VỀ HỆ THỐNG LẠNH DÂN DỤNG Hệ thống lạnh dân dụng là các thiết bị làm lạnh thường được sử dụng trong gia đình, các cơ sở kinh doanh thực phẩm, các nhà hàng, khách sạn … Ở đó có thể làm mát, bảo quản các loại thực phẩm, đồ uống. bằng cách hạ thấp nhiệt độ của vật cần bảo quản.
Thiết bị gia dụng này bao gồm một hoặc có nhiều các hộc cách nhiệt có nhiệt độ khác nhau và một hệ thống làm lạnh, trong đó máy nén (block) nén gas lạnh để truyền nhiệt ra môi trường bên ngoài (dàn nóng), làm mát môi trường bên trong (dàn lạnh) đến một nhiệt độ thấp hơn môi trường xung quanh. Đông lạnh là một kĩ thuật bảo quản thực phẩm phổ biến, bằng cách hạ thấp nhiệt độ làm giảm tỉ lệ phát triển, sinh sản của vi khuẩn; giữ cho thực phẩm, các loại rau, củ, quả tươi lâu hơn.1 Tủ lạnh gia đình Trang 5 Đại diện điển hình nhất trong hệ thống lạnh dân dụng chính là tủ lạnh, thiết bị này được sử dụng để giảm tỉ lệ hư hỏng của thực phẩm. Ngăn mát tủ lạnh duy trì một nhiệt độ một vài độ trên điểm đóng băng của nước, nhiệt độ tối ưu cho việc lưu trữ thực phẩm dễ hư hỏng là từ 3 – 5 °C (37 – 41 °F). Ngăn đông tủ lạnh duy trì nhiệt độ dưới 00 C để đóng băng sản phẩm nhằm lưu giữ sản phẩm được lậu dài trước khi đưa vào sử dụng (thông thường là các loại thịt gia súc, gia cầm, cá …) Tủ lạnh là một phát minh tương đối hiện đại trong số các dụng cụ nhà bếp.
Nó thay thế cho hộp đựng nước đá, vốn đã được sử dụng làm một thiết bị gia dụng phổ biến cho gần một thế kỉ trước đó.2 Cấu tạo bên trong tủ lạnh Ngoài ra tủ đông cũng được sử dụng trong các hộ gia đình, trong thương mại và công nghiệp. Thức ăn được bảo quản lâu dài hơn ở nhiệt độ thấp hơn 0oC rất tốt. Hầu hết các tủ đông trong gia đình duy trì ở nhiệt độ từ –10 đến –18oC mặc dù một số tủ đông có thể làm lạnh tới – 24oC và thấp hơn. Tủ lạnh thường không thể làm lạnh tới thấp hơn – 24oC, bởi vì đường ống chất làm lạnh phải làm lạnh cho cả hai khoang (khoang đông và khoang mát): Giảm nhiệt độ ở khoang đông quá nhiều sẽ dẫn đến khó duy trì nhiệt độ khoang mát của tủ lạnh.
Tủ đông cho gia đình có thể được xem như một khoang riêng trong một tủ lạnh hoặc có thể làm một thiết bị riêng. Tủ đông cho gia đình Trang 6 thường là những thiết bị có dáng đứng hoặc nằm ngang, dung tích từ vài chục đến vài trăm lít. CẤU TẠO: Cấu tạo tủ lạnh gồm 3 phần chính: khung tủ lạnh, hệ thống làm lạnh và mạch điện điều khiển.