Giáo trình Kỹ thuật Kinh doanh Xuất nhập khẩu (Phần 1) - ĐH Kinh tế Luật

Giáo trình nghiên cứu kỹ thuật kinh doanh xuất nhập khẩu phần 1, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên kỹ thuật.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Kinh Doanh Xuất Nhập Khẩu
• Đề tài: Giáo Trình Kỹ Thuật Kinh Doanh Xuất Nhập Khẩu Phần 1
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG ĐIỀU KIỆN THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
• 1.1. GIỚI THIỆU INCOTERMS 2010
• 1.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 1.1.2. Vai trò của Incoterms
• 1.1.3. Phạm vi áp dụng
• 1.2. KẾT CẤU VÀ NỘI DUNG CỦA INCOTERMS 2010
• 1.2.1. Kết cấu
• 1.2.2. Nội dung của Incoterms 2010
• 1.2.3. Các trường hợp đặc biệt của FOB và CIF
• 1.3. CÁCH SỬ DỤNG INCOTERMS
• 1.3.1. Dẫn chiếu các điều kiện Incoterms 2010 vào hợp đồng mua bán hàng hóa
• 1.3.2. Lựa chọn điều kiện Incoterms phù hợp
• 1.3.3. Quy định nơi hoặc cảng càng chính xác càng tốt
• 1.3.4. Các điều kiện Incoterms không làm cho hợp đồng đầy đủ
• 1.3.5. Các điều kiện dùng cho thương mại quốc tế và nội địa
• 1.3.6. Trao đổi thông tin bằng điện tử
• 1.3.7. Bao bì
• 1.3.8. Thủ tục an ninh và các thông tin cần thiết để làm thủ tục
• 1.3.9. Phí xếp dỡ tại bến bãi
• 1.3.10. Bán hàng theo chuỗi
• 1.3.11. Các biến thể của Incoterms
• 2. CHƯƠNG 2: CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU CỦA VIỆT NAM
• 2.1. CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU CỦA VIỆT NAM
• 2.1.1. Chính sách quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu
• 2.1.2. Thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu
• 2.2. CÁC CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU
• 2.2.1. Hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu
• 2.2.2. Hàng hóa nhập khẩu áp dụng chế độ cấp giấy phép xuất nhập khẩu tự động
• 2.2.3. Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép và thuộc diện quản lý chuyên ngành của các bộ, cơ quan ngang bộ
• 2.2.4. Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu phải thực hiện kiểm dịch, kiểm tra về an toàn thực phẩm, kiểm tra chất lượng và quy định cửa khẩu
• 2.2.5. Một số mặt hàng xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định riêng
• 2.2.6. Tạm ngừng xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa
• 2.3. TẠM NHẬP, TÁI XUẤT; TẠM XUẤT, TÁI NHẬP; CHUYỂN KHẨU HÀNG HÓA
• 2.3.1. Tạm nhập, tái xuất hàng hóa
• 2.3.2. Các hình thức tạm nhập, tái xuất khác
• 2.3.3. Tạm xuất, tái nhập hàng hóa
• 2.3.4. Chuyển khẩu hàng hóa
• 2.3.5. Chống chuyển tải bất hợp pháp
• 2.4. ỦY THÁC VÀ NHẬN ỦY THÁC XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU HÀNG HÓA
• 2.4.1. Ủy thác và nhận ủy thác xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa
• 2.4.2. Ủy thác và nhận ủy thác xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa theo giấy phép
• 2.4.3. Ủy thác xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa của tổ chức, cá nhân không phải thương nhân
• 2.5. GIA CÔNG HÀNG HÓA CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI - NHẬN GIA CÔNG HÀNG HÓA CHO THƯƠNG NHÂN NƯỚC NGOÀI
• 2.5.1. Thương nhân nhận gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài
• 2.5.2. Hợp đồng gia công
• 2.5.3. Định mức sử dụng, định mức tiêu hao và tỷ lệ hao hụt nguyên liệu, phụ liệu, vật tư
• 2.5.4. Thuê, mượn, nhập khẩu máy móc, thiết bị của bên đặt gia công để thực hiện hợp đồng gia công
• 2.5.5. Gia công chuyển tiếp
• 2.5.6. Thanh lý, thanh khoản hợp đồng gia công
• 2.6. QUÁ CẢNH HÀNG HÓA QUA LÃNH THỔ VIỆT NAM
• 2.6.1. Thương nhân làm dịch vụ vận chuyển quá cảnh hàng hóa
• 2.6.2. Quá cảnh hàng hóa qua lãnh thổ Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: THANH TOÁN QUỐC TẾ
• 3.1. GIỚI THIỆU THANH TOÁN QUỐC TẾ
• 3.1.1. Các văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt động thanh toán quốc tế
• 3.2. CÁC LOẠI TIỀN TỆ THƯỜNG SỬ DỤNG TRONG THANH TOÁN QUỐC TẾ
• 3.2.1. Tiền tệ tính toán và tiền tệ thanh toán
• 3.2.2. Phương tiện thanh toán quốc tế
• 3.3. CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN QUỐC TẾ
• 3.3.1. Phương thức chuyển tiền
• 3.3.2. Phương thức thanh toán nhờ thu
• 3.3.3. Phương thức thanh toán chuyển giao chứng từ trả tiền
• 3.3.4. Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ
• 3.4. MỘT SỐ CHỨNG TỪ THANH TOÁN
• 4. CHƯƠNG 4: VẬN TẢI VÀ BẢO HIỂM HÀNG HÓA BẰNG ĐƯỜNG BIỂN
• 4.1. GIỚI THIỆU VẬN TẢI ĐƯỜNG BIỂN
• 4.1.1. Đặc điểm của vận tải đường biển
• 4.1.2. Tác dụng của vận tải đường biển đối với buôn bán quốc tế
• 4.1.3. Cơ sở vật chất kỹ thuật của vận tải đường biển
• 4.1.4. Phân loại hàng hóa
• 4.1.5. Luật điều chỉnh liên quan đến vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
• 4.1.6. Phân chia trách nhiệm vận tải trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 4.2. PHƯƠNG THỨC THUÊ TÀU CHỢ VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA QUỐC TẾ
• 4.2.1. Phương thức thuê tàu chợ/Hợp đồng vận chuyển hàng hóa quốc tế
• 4.2.2. Giấy gửi hàng đường biển
• 4.3. PHƯƠNG THỨC THUÊ TÀU CHUYẾN
• 4.3.1. Phương thức thuê tàu chuyến
• 4.3.2. Hợp đồng thuê tàu chuyến vận chuyển hàng quốc tế
• 4.4. BẢO HIỂM HÀNG HÓA VẬN CHUYỂN BẰNG ĐƯỜNG BIỂN
• 4.4.1. Các loại rủi ro trong bảo hiểm hàng hải
• 4.4.2. Các loại tổn thất
• 4.4.3. Các điều kiện bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu
• 4.4.4. Thủ tục khiếu nại đòi bồi thường bảo hiểm
• 4.5. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 5. CHƯƠNG 5: HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ
• 5.1. CÁC HÌNH THỨC GIAO DỊCH TRÊN THỊ TRƯỜNG
• 5.1.1. Gia công quốc tế
• 5.1.2. Giao dịch tái xuất
• 5.1.3. Đấu giá, đấu thầu, giao dịch tại hội chợ, triển lãm và giao dịch tại Sở giao dịch quốc tế
• 5.2. HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ
• 5.2.1. Khái niệm, đặc điểm
• 5.2.2. Hình thức của hợp đồng
• 5.2.3. Các loại hợp đồng ngoại thương
• 5.3. CẤU TRÚC, NỘI DUNG HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ
• 6. CHƯƠNG 6: CÁC CHỨNG TỪ THƯỜNG SỬ DỤNG TRONG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ
• 6.1. HÓA ĐƠN THƯƠNG MẠI
• 6.2. VẬN ĐƠN ĐƯỜNG BIỂN
• 6.2.1. Chức năng của vận đơn
• 6.2.2. Nội dung của vận đơn
• 6.3. PHIẾU ĐÓNG GÓI HÀNG HÓA
• 6.3.1. Các loại phiếu đóng gói
• 6.4. CHỨNG TỪ BẢO HIỂM
• 6.5. GIẤY CHỨNG NHẬN PHẨM CHẤT VÀ SỐ LƯỢNG/TRỌNG LƯỢNG
• 6.6. GIẤY CHỨNG NHẬN XUẤT XỨ
• 6.6.1. Hình thức cấp C/O
• 6.6.2. Trách nhiệm của người đề nghị cấp C/O
• 6.6.3. Thủ tục cấp C/O
• 6.6.4. Nội dung của C/O
• 6.6.5. Hướng dẫn GCN xuất xứ (C/O) để hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi
• 6.7. GIẤY CHỨNG NHẬN KIỂM DỊCH VÀ GIẤY CHỨNG NHẬN VỆ SINH
• 6.8. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 7. CHƯƠNG 7: THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ
• 7.1. THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG BÁN HÀNG QUỐC TẾ
• 7.1.1. Xin giấy phép/Quota xuất khẩu
• 7.1.2. Kiểm tra người mua có thực hiện các công việc bước đầu của khâu thanh toán
• 7.1.3. Chuẩn bị hàng xuất khẩu
• 7.1.4. Thực hiện các thủ tục giám định/kiểm tra chất lượng/kiểm dịch động/thực vật cho hàng xuất khẩu
• 7.1.5. Thuê phương tiện vận tải
• 7.1.6. Thủ tục hải quan cho hàng xuất khẩu và giao hàng cho người chuyên chở
• 7.1.7. Mua bảo hiểm cho hàng xuất khẩu
• 7.1.8. Hoàn tất chứng từ thanh toán
• 7.1.9. Giải quyết khiếu nại
• 7.1.10. Thanh lý hợp đồng xuất khẩu
• 7.2. THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG MUA HÀNG QUỐC TẾ
• 7.2.1. Xin giấy phép/Quota nhập khẩu
• 7.2.2. Thực hiện các bước đầu của khâu thanh toán
• 7.2.3. Chuẩn bị chứng từ cần thiết cho hàng nhập khẩu
• 7.2.4. Yêu cầu giám định/kiểm dịch động, thực vật cho hàng nhập khẩu
• 7.2.5. Thủ tục hải quan cho hàng nhập khẩu
• 7.3. BÀI TẬP
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình kỹ thuật kinh doanh xuất nhập khẩu

Giáo trình kỹ thuật kinh doanh xuất nhập khẩu là tài liệu nền tảng, trang bị kiến thức nghiệp vụ cốt lõi cho các cá nhân và doanh nghiệp tham gia vào thị trường quốc tế. Nội dung giáo trình được thiết kế theo hướng ứng dụng, tập trung vào các giao dịch mua bán cụ thể và quy trình thực tiễn. Mục tiêu chính là cung cấp một hệ thống kiến thức toàn diện, từ các điều kiện thương mại cơ bản đến quy trình thực hiện hợp đồng phức tạp. Việc nắm vững các kỹ thuật kinh doanh xuất nhập khẩu không chỉ giúp tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn là cơ sở để tối ưu hóa chi phí, giảm thiểu rủi ro và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tài liệu này đóng vai trò như một kim chỉ nam, định hướng cho các bên tham gia giao dịch quốc tế thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình đối với đối tác và cơ quan nhà nước. Các kiến thức được trình bày một cách hệ thống, logic, giúp người học dễ dàng tiếp cận và áp dụng. Các ví dụ minh họa được trích từ giao dịch thực tế của doanh nghiệp và tài liệu đào tạo của Tổng cục Hải quan, đảm bảo tính cập nhật và thực tiễn cao. Đây là nền tảng không thể thiếu cho bất kỳ ai muốn thành công trong lĩnh vực thương mại toàn cầu.

1.1. Vai trò của nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu hiện nay

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu đóng vai trò sống còn đối với sự phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế. Hiểu biết sâu sắc về các quy tắc giao dịch quốc tế giúp doanh nghiệp tránh được những tranh chấp tốn kém, xây dựng uy tín với đối tác và mở rộng thị trường. Giáo trình nhấn mạnh, kiến thức về chính sách quản lý xuất nhập khẩu của Nhà nước là "cơ sở định hướng cho các cá nhân, pháp nhân tuân thủ đúng các quy định". Bên cạnh đó, việc am hiểu các phương thức thanh toán, vận tải và bảo hiểm quốc tế cho phép doanh nghiệp chủ động trong việc đàm phán hợp đồng, bảo vệ quyền lợi và tối ưu hóa dòng tiền. Nắm vững nghiệp vụ này còn là chìa khóa để tận dụng các ưu đãi từ hiệp định thương mại tự do, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

1.2. Cấu trúc và nội dung cốt lõi của giáo trình xuất nhập khẩu

Giáo trình được cấu trúc một cách khoa học gồm 7 chương, bao quát toàn bộ quy trình của một giao dịch quốc tế. Chương 1 giới thiệu về Incoterms – các điều kiện thương mại quốc tế. Chương 2 đi sâu vào chính sách quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam. Chương 3 và 4 trình bày về các phương thức thanh toán quốc tế, vận tải và bảo hiểm hàng hóa bằng đường biển. Chương 5 tập trung vào cách thức soạn thảo hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế. Chương 6 giới thiệu các chứng từ thường sử dụng trong giao dịch. Cuối cùng, Chương 7 là quy trình chi tiết để thực hiện hợp đồng xuất khẩu và nhập khẩu. Cách tiếp cận này giúp người học có cái nhìn hệ thống, từ lý thuyết đến thực hành, đảm bảo có thể áp dụng kiến thức vào công việc thực tế một cách hiệu quả nhất.

II. Thách thức lớn nhất trong kinh doanh xuất nhập khẩu là gì

Thách thức lớn nhất trong kinh doanh xuất nhập khẩu bắt nguồn từ sự phức tạp và khác biệt về luật pháp, tập quán thương mại giữa các quốc gia. Một trong những rủi ro phổ biến nhất là tranh chấp phát sinh từ việc hiểu sai hoặc áp dụng không đúng các điều kiện thương mại quốc tế (Incoterms). Khi các bên trong hợp đồng không xác định rõ ràng thời điểm chuyển giao rủi ro và trách nhiệm phân chia chi phí, những tổn thất tài chính nghiêm trọng có thể xảy ra. Ví dụ, việc lựa chọn sai điều kiện FOB (Giao hàng lên tàu) cho hàng hóa vận chuyển bằng container có thể dẫn đến tình trạng hàng hóa bị hư hỏng trước khi lên tàu nhưng không xác định được ai là người chịu trách nhiệm. Tài liệu gốc chỉ rõ: "Incoterms chỉ liên quan đến quan hệ giữa người bán và người mua chứ không phải giữa người bán hoặc người mua và người chuyên chở". Sự nhầm lẫn này thường dẫn đến các khiếu nại phức tạp. Ngoài ra, sự thiếu am hiểu về thủ tục hải quan, các loại thuế và chính sách quản lý hàng hóa của nước nhập khẩu cũng là một rào cản lớn, có thể gây trì hoãn giao hàng, phát sinh chi phí lưu kho và thậm chí bị tịch thu hàng hóa. Việc không chuẩn bị đầy đủ chứng từ thanh toán hợp lệ cũng là một thách thức, có thể khiến việc thanh toán bị đình trệ, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền của doanh nghiệp.

2.1. Rủi ro trong giao nhận và vận chuyển hàng hóa quốc tế

Quá trình giao nhận và vận chuyển hàng hóa quốc tế tiềm ẩn nhiều rủi ro, từ mất mát, hư hỏng hàng hóa đến chậm trễ trong lịch trình. Việc không xác định chính xác điểm chuyển giao rủi ro theo Incoterms là nguyên nhân hàng đầu của các tranh chấp. Ví dụ, với điều kiện CFR (Tiền hàng và cước phí), rủi ro được chuyển từ người bán sang người mua khi hàng hóa được giao lên tàu tại cảng đi, không phải khi hàng đến cảng đích. Nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn điểm này, dẫn đến việc không mua bảo hiểm kịp thời và phải gánh chịu tổn thất khi có sự cố xảy ra trên biển. Hơn nữa, các vấn đề liên quan đến thủ tục an ninh, xếp dỡ tại bến bãi (THC) và các chi phí phát sinh không lường trước cũng là những thách thức thường gặp, đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về nghiệp vụ.

2.2. Hậu quả pháp lý khi áp dụng sai các quy tắc thương mại

Việc áp dụng sai các quy tắc thương mại quốc tế không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Khi một điều kiện Incoterms được dẫn chiếu không chính xác trong hợp đồng mua bán hàng hóa, chẳng hạn như không ghi rõ phiên bản (ví dụ: Incoterms 2010) hoặc địa điểm cụ thể, hợp đồng có thể trở nên vô hiệu một phần hoặc gây ra tranh chấp kéo dài. Theo giáo trình, "Incoterms là căn cứ pháp lý quan trọng để thực hiện khiếu nại và giải quyết tranh chấp". Nếu không có căn cứ này, việc chứng minh nghĩa vụ và trách nhiệm của mỗi bên sẽ trở nên vô cùng khó khăn trước tòa án hoặc trọng tài thương mại. Điều này không chỉ làm mất thời gian, chi phí pháp lý mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín và mối quan hệ kinh doanh lâu dài giữa các bên.

III. Hướng dẫn toàn tập 11 điều kiện Incoterms 2010 chi tiết

Incoterms 2010, do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, là một bộ quy tắc hệ thống hóa các tập quán thương mại phổ biến, giúp các bên trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế hiểu rõ nghĩa vụ, chi phí và rủi ro của mình. Phiên bản 2010 gồm 11 điều kiện, được phân chia thành hai nhóm chính dựa trên phương thức vận tải. Nhóm thứ nhất bao gồm 7 điều kiện áp dụng cho mọi phương thức vận tải: EXW, FCA, CPT, CIP, DAT, DAP, và DDP. Nhóm thứ hai gồm 4 điều kiện chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa: FAS, FOB, CFR, và CIF. Mỗi điều kiện quy định một cách rõ ràng điểm chuyển giao rủi ro từ người bán sang người mua và bên nào chịu trách nhiệm cho các chi phí chính như vận tải và bảo hiểm. Ví dụ, điều kiện EXW (Giao tại xưởng) thể hiện nghĩa vụ tối thiểu của người bán, trong khi DDP (Giao đã trả thuế) đại diện cho nghĩa vụ tối đa. Việc hiểu rõ bản chất của từng điều kiện là yêu cầu cơ bản trong kỹ thuật kinh doanh xuất nhập khẩu để lựa chọn quy tắc phù hợp nhất với loại hàng hóa, phương thức vận chuyển và chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.

3.1. Phân loại 11 điều kiện Incoterms theo phương thức vận tải

Incoterms 2010 phân loại 11 điều kiện thành 2 nhóm rõ ràng. Nhóm 1, dùng cho một hoặc nhiều phương thức vận tải, bao gồm EXW, FCA, CPT, CIP, DAT, DAP, DDP. Các điều kiện này linh hoạt, có thể sử dụng khi vận chuyển bằng đường bộ, đường sắt, hàng không, đường biển hoặc vận tải đa phương thức. Nhóm 2, chỉ dùng cho vận tải đường biển và thủy nội địa, gồm FAS, FOB, CFR, CIF. Ở nhóm này, địa điểm giao hàng và nơi hàng hóa được chở tới người mua đều là cảng biển. Sự phân loại này giúp doanh nghiệp tránh được sai lầm khi chọn điều kiện không phù hợp, ví dụ như dùng FOB cho hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không.

3.2. Nghĩa vụ của người bán và người mua trong các nhóm E F C D

Các điều kiện Incoterms cũng được chia thành 4 nhóm ký tự (E, F, C, D) để thể hiện sự gia tăng nghĩa vụ của người bán. Nhóm E (EXW): Người bán có nghĩa vụ tối thiểu, chỉ cần đặt hàng hóa tại xưởng của mình. Nhóm F (FCA, FAS, FOB): Người bán chịu trách nhiệm giao hàng cho người chuyên chở do người mua chỉ định và không trả cước vận tải chính. Nhóm C (CFR, CIF, CPT, CIP): Người bán phải ký hợp đồng vận tải và trả cước phí chính, nhưng rủi ro được chuyển giao tại cảng đi. Đây là nhóm có điểm tới hạn kép về rủi ro và chi phí. Nhóm D (DAT, DAP, DDP): Người bán chịu mọi rủi ro và chi phí để đưa hàng đến nơi đích quy định. Hiểu rõ sự phân chia này giúp các bên đàm phán hợp đồng hiệu quả hơn.

3.3. So sánh điểm khác biệt giữa Incoterms 2010 và 2000

Một trong những thay đổi quan trọng của Incoterms 2010 so với phiên bản 2000 là việc giảm số lượng điều kiện từ 13 xuống còn 11. Cụ thể, bốn điều kiện cũ là DAF, DES, DEQ, và DDU đã được thay thế bằng hai điều kiện mới là DAT (Giao tại bến) và DAP (Giao tại nơi đến). Sự thay đổi này nhằm đơn giản hóa và làm rõ hơn các quy tắc, đặc biệt trong bối cảnh vận tải đa phương thức và logistics container ngày càng phát triển. Ngoài ra, Incoterms 2010 cũng chính thức thừa nhận việc sử dụng cho cả thương mại nội địa, làm rõ hơn các vấn đề liên quan đến thủ tục an ninh và phân chia chi phí xếp dỡ tại bến bãi (THC).

IV. Bí quyết lựa chọn và áp dụng Incoterms 2010 hiệu quả nhất

Để lựa chọn và áp dụng Incoterms 2010 hiệu quả, doanh nghiệp cần xem xét kỹ lưỡng nhiều yếu tố, bao gồm loại hàng hóa, phương thức vận tải, khả năng thực hiện thủ tục hải quan và mức độ kiểm soát mong muốn đối với chuỗi cung ứng. Một bí quyết quan trọng là luôn quy định nơi hoặc cảng càng chính xác càng tốt. Tài liệu gốc nhấn mạnh: "Điều kiện Incoterms được lựa chọn chỉ phát huy hiệu lực khi các bên chỉ định một nơi hoặc một cảng và sẽ tốt hơn nếu các bên quy định chính xác nơi hoặc cảng đó". Ví dụ, thay vì chỉ ghi "FOB Ho Chi Minh City Port", nên ghi rõ "FOB Cát Lái Terminal, Ho Chi Minh City Port, Vietnam, Incoterms 2010". Sự rõ ràng này giúp tránh tranh chấp về địa điểm chuyển giao rủi ro và chi phí. Cần lưu ý rằng Incoterms không phải là một hợp đồng đầy đủ; chúng không đề cập đến giá cả, phương thức thanh toán hay chuyển giao quyền sở hữu. Do đó, các điều khoản này phải được quy định riêng trong hợp đồng mua bán hàng hóa. Việc lựa chọn điều kiện phù hợp với năng lực của doanh nghiệp cũng rất quan trọng, ví dụ như không nên chọn DDP nếu không thể làm thủ tục nhập khẩu tại nước đến.

4.1. Lưu ý quan trọng khi dẫn chiếu Incoterms vào hợp đồng

Khi đưa một điều kiện Incoterms vào hợp đồng mua bán hàng hóa, cần đảm bảo tính chính xác tuyệt đối. Cấu trúc dẫn chiếu chuẩn phải bao gồm: [Điều kiện được chọn], [Tên cảng/địa điểm cụ thể], [Phiên bản Incoterms]. Ví dụ: "CIF Port of Hamburg, Germany, Incoterms 2010". Việc thiếu bất kỳ thành phần nào, đặc biệt là phiên bản, có thể dẫn đến việc áp dụng theo các quy tắc cũ hơn hoặc gây ra sự mơ hồ khi giải quyết tranh chấp. Các bên cũng cần nhận thức rằng luật địa phương có thể làm mất hiệu lực một số nội dung của hợp đồng, kể cả điều kiện Incoterms đã chọn.

4.2. Các biến thể phổ biến của điều kiện FOB và CIF thực tế

Trong thực tế, các bên thường thỏa thuận thêm các điều khoản để sửa đổi hoặc làm rõ hơn nghĩa vụ trong các điều kiện Incoterms cơ bản, tạo ra các biến thể. Đối với FOB, có các biến thể như "FOB stowed" (người bán chịu chi phí xếp hàng vào hầm tàu) hay "FOB trimmed" (người bán chịu chi phí san hàng). Đối với CIF, có thể gặp "CIF liner terms" (cước phí đã bao gồm chi phí bốc dỡ) hoặc "CIF free out" (người bán không chịu chi phí dỡ hàng). Khi sử dụng các biến thể này, điều quan trọng là phải định nghĩa rõ ràng các nghĩa vụ bổ sung trong hợp đồng để tránh hiểu lầm, vì Incoterms 2010 không chính thức quy định về chúng.

V. Vận dụng kiến thức XNK vào quy trình giao dịch thực tế

Việc vận dụng kiến thức từ giáo trình kỹ thuật kinh doanh xuất nhập khẩu vào thực tế đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa nhiều nghiệp vụ khác nhau. Quy trình thực hiện một hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế không chỉ dừng lại ở việc lựa chọn đúng điều kiện Incoterms. Nó là một chuỗi các công việc liên kết chặt chẽ, từ xin giấy phép xuất/nhập khẩu, chuẩn bị hàng hóa, thuê phương tiện vận tải, mua bảo hiểm, đến làm thủ tục hải quan và hoàn tất bộ chứng từ thanh toán. Mỗi bước trong quy trình này đều chịu ảnh hưởng trực tiếp từ điều kiện thương mại đã thỏa thuận. Ví dụ, nếu hợp đồng ký theo điều kiện CIF, người bán có nghĩa vụ phải thuê tàu và mua bảo hiểm cho lô hàng. Ngược lại, với điều kiện FOB, nghĩa vụ này thuộc về người mua. Sự am hiểu về các chứng từ như Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), Vận đơn đường biển (Bill of Lading), và Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) là tối quan trọng để đảm bảo lô hàng được thông quan thuận lợi và việc thanh toán được thực hiện đúng hạn. Giáo trình cung cấp một lộ trình rõ ràng, giúp doanh nghiệp hệ thống hóa và quản lý hiệu quả toàn bộ quá trình giao dịch.

5.1. Quy trình thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

Quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu điển hình bao gồm các bước: xin giấy phép (nếu có), kiểm tra việc thực hiện thanh toán của người mua (như mở L/C), chuẩn bị hàng hóa (sản xuất, đóng gói), giám định chất lượng, thuê phương tiện vận tải, làm thủ tục hải quan xuất khẩu, giao hàng cho người chuyên chở, mua bảo hiểm (nếu thuộc nghĩa vụ), và lập bộ chứng từ thanh toán để đòi tiền. Đối với hợp đồng nhập khẩu, quy trình bao gồm xin giấy phép, thực hiện thanh toán, nhận và kiểm tra chứng từ, làm thủ tục hải quan nhập khẩu, và nhận hàng. Mỗi bước đều đòi hỏi sự cẩn trọng và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định.

5.2. Các chứng từ thiết yếu trong hoạt động thanh toán quốc tế

Bộ chứng từ thanh toán quốc tế là bằng chứng cho việc người bán đã hoàn thành nghĩa vụ giao hàng và là cơ sở để người mua thanh toán. Các chứng từ cốt lõi bao gồm: Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) ghi rõ thông tin hàng hóa và giá trị; Vận đơn (Bill of Lading hoặc Airway Bill) là bằng chứng của hợp đồng vận tải và chứng từ sở hữu hàng hóa; Phiếu đóng gói (Packing List) chi tiết về cách thức đóng gói; Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) để hưởng ưu đãi thuế quan; và Chứng từ bảo hiểm (Insurance Policy/Certificate) nếu giao dịch theo điều kiện CIF hoặc CIP. Sự chính xác và thống nhất giữa các chứng từ này là điều kiện tiên quyết để giao dịch thành công.

Nội dung chính

TỔNG QUAN VỀ GIÁO TRÌNH KỸ THUẬT KINH DOANH XUẤT NHẬP KHẨU

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Kỹ thuật Kinh doanh Xuất nhập khẩu do TS. Lê Tuấn Lộc và ThS. Trần Huỳnh Thúy Phượng biên soạn, được Hội đồng khoa học Trường Đại học Kinh tế – Luật (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) thẩm định nội dung và Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh xuất bản năm 2014. Trong chương trình đào tạo bậc đại học khối ngành Kinh tế đối ngoại, Kinh doanh quốc tế và Thương mại quốc tế, môn học này giữ vị trí học phần chuyên ngành nghiệp vụ cốt lõi, cung cấp cơ sở kỹ thuật giao dịch và vận hành thương mại xuyên biên giới.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào hai cấu phần chính:

• Trang bị hệ thống kiến thức nghiệp vụ nền tảng về các khâu trong quy trình giao dịch quốc tế, bao gồm việc giải thích và áp dụng tập quán thương mại quốc tế, xác định phương thức thanh toán, thu xếp vận tải đường biển, bảo hiểm hàng hải, và soạn thảo hợp đồng ngoại thương.
• Cung cấp hiểu biết hệ thống về khung pháp lý và chính sách quản lý hoạt động xuất nhập khẩu của Nhà nước Việt Nam, giúp người học nhận diện nghĩa vụ tuân thủ pháp luật chuyên ngành khi thực hiện mua bán hàng hóa quốc tế.

Giáo trình được kết cấu thành 7 chương logic theo tiến trình thực hiện một giao dịch ngoại thương hoàn chỉnh, từ cơ sở pháp lý – quy tắc giao hàng, chính sách quản lý nhà nước, công cụ thanh toán – vận tải, đến soạn thảo văn bản hợp đồng, xử lý chứng từ và quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng xuất nhập khẩu. Điểm đặc sắc của tài liệu là định hướng ứng dụng thực hành, sử dụng dữ liệu trích xuất từ các giao dịch thương mại thực tế của doanh nghiệp và hồ sơ đào tạo khai báo hải quan của Tổng cục Hải quan.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai qua 7 chương chuyên đề có tính liên kết chặt chẽ:

• Chương 1: Những điều kiện thương mại quốc tế (Incoterms): Trình bày lịch sử hình thành Incoterms từ bản 1936 qua các lần sửa đổi (1953, 1967, 1976, 1980, 1990, 2000, 2010). Phân tích chi tiết 11 điều kiện của Incoterms 2010 theo 2 cách phân loại (4 nhóm E, F, C, D hoặc 2 nhóm theo phương thức vận tải đa phương thức và vận tải đường biển/thủy nội địa). Làm rõ việc thay thế 4 điều kiện cũ (DAF, DES, DEQ, DDU) bằng 2 điều kiện mới DAT và DAP, các biến thể đặc biệt của FOB và CIF (FOB under tackle, FOB stowed/trimmed, CIF FO, CIF FIO, CIF liner terms, CIF CFS, CIF CY), cùng các lưu ý về phí xếp dỡ tại bến bãi (THC), trao đổi dữ liệu điện tử (A1/B1) và nghĩa vụ an ninh.
• Chương 2: Chính sách quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của Việt Nam: Hệ thống hóa các quy định quản lý nhà nước gồm hàng hóa cấm XNK, cấp phép XNK tự động, danh mục quản lý chuyên ngành của các Bộ/cơ quan ngang bộ, kiểm dịch, an toàn thực phẩm, kiểm tra chất lượng và quy định cửa khẩu. Chương này cũng phân tích các nghiệp vụ thương mại đặc thù: tạm nhập – tái xuất, tạm xuất – tái nhập, chuyển khẩu, chống chuyển tải bất hợp pháp, ủy thác XNK, quá cảnh và gia công quốc tế (định mức tiêu hao, thuê mượn máy móc, gia công chuyển tiếp, thanh khoản hợp đồng).
• Chương 3: Thanh toán quốc tế: Khái quát các văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt động thanh toán ngoại thương, phân loại tiền tệ (tiền tệ tính toán và tiền tệ thanh toán), phương tiện thanh toán và phân tích 4 phương thức thanh toán chủ yếu: Chuyển tiền (Remittance), Nhờ thu (Collection), Giao chứng từ nhận tiền (CAD) và Tín dụng chứng từ (L/C).
• Chương 4: Vận tải và bảo hiểm hàng hóa bằng đường biển: Khái quát cơ sở kỹ thuật, luật điều chỉnh vận tải biển, phân chia trách nhiệm vận chuyển; nghiệp vụ thuê tàu chợ (Liner) kèm Giấy gửi hàng đường biển, nghiệp vụ thuê tàu chuyến (Voyage Charter) kèm Hợp đồng thuê tàu. Phần bảo hiểm phân tích các rủi ro hàng hải, tổn thất chung/tổn thất riêng, các điều kiện bảo hiểm hàng hóa XNK và thủ tục khiếu nại bồi thường.
• Chương 5: Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế: Trình bày các hình thức giao dịch trên thị trường thế giới (gia công quốc tế, tái xuất, đấu giá, đấu thầu, hội chợ triển lãm, sở giao dịch hàng hóa), bản chất pháp lý của hợp đồng ngoại thương và kỹ thuật soạn thảo các điều khoản chủ yếu của hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế.
• Chương 6: Các chứng từ thường sử dụng trong mua bán hàng hóa quốc tế: Cung cấp cấu trúc và kỹ thuật lập các chứng từ cốt lõi: Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), Vận đơn đường biển (Ocean Bill of Lading), Phiếu đóng gói (Packing List), Chứng từ bảo hiểm (Insurance Certificate/Policy), Giấy chứng nhận phẩm chất và số lượng/trọng lượng, Giấy chứng nhận kiểm dịch/vệ sinh và Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) cùng thủ tục cấp C/O hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi.
• Chương 7: Thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế: Chuẩn hóa quy trình 10 bước thực hiện hợp đồng xuất khẩu (xin giấy phép/quota, kiểm tra thanh toán, chuẩn bị hàng, giám định/kiểm dịch, thuê tàu, thông quan giao hàng, mua bảo hiểm, lập chứng từ thanh toán, khiếu nại, thanh lý) và quy trình thực hiện hợp đồng nhập khẩu (mở L/C/thanh toán, nhận chứng từ, kiểm tra giám định, thông quan nhập khẩu).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống lý thuyết và nguyên tắc nghiệp vụ ngoại thương chuẩn mực:

• Lý thuyết phân chia rủi ro và chi phí: Xác định ranh giới chuyển giao rủi ro mất mát/hư hỏng hàng hóa và nghĩa vụ chi phí giữa người bán và người mua theo từng điều kiện thương mại quốc tế (Incoterms 2010 do Phòng Thương mại Quốc tế – ICC ban hành và American Definitions of Trade 1941).
• Khung khổ pháp lý đa tầng: Kết hợp giữa luật quốc tế, tập quán thương mại quốc tế (Incoterms, UCP) và hệ thống văn bản pháp luật điều chỉnh thương mại quốc tế của Việt Nam (Luật Thương mại, Luật Hải quan, các nghị định và thông tư quản lý chuyên ngành).
• Nguyên tắc quản lý chứng từ thương mại: Mối liên hệ đối ứng giữa dòng luân chuyển hàng hóa thực tế và dòng luân chuyển bộ chứng từ (vận đơn, hóa đơn, hối phiếu, bảo hiểm đơn, C/O).

Kỹ năng phát triển

Người học hoàn thiện ba nhóm năng lực kỹ thuật chuyên môn:

• Năng lực kỹ thuật nghiệp vụ (Technical skills): Kỹ năng tra cứu biểu thuế và mã HS; kỹ năng soạn thảo điều khoản hợp đồng mua bán ngoại thương; kỹ năng lập và kiểm tra tính hợp lệ của bộ chứng từ xuất nhập khẩu (Invoice, Packing List, B/L, C/O, L/C).
• Năng lực phân tích và xử lý tình huống (Analytical skills): Phân tích so sánh chi phí và rủi ro để lựa chọn điều kiện Incoterms tối ưu; tính toán các phương án giá xuất xưởng, giá FOB, CFR, CIF; phân tích rủi ro trong thanh toán quốc tế và tổn thất hàng hải.
• Năng lực thực thi quy trình (Practical competencies): Khả năng vận hành độc lập các bước trong quy trình tổ chức giao nhận, làm thủ tục hải quan, mua bảo hiểm và thanh khoản hợp đồng gia công/tạm nhập tái xuất.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế phục vụ phương pháp giảng dạy kết hợp giữa trang bị lý thuyết quy chuẩn và phân tích tình huống thực tế (case-based learning):

• Cách tiếp cận sư phạm: Đi từ bản chất quy định pháp lý/tập quán thương mại đến mô hình hóa quy trình thao tác nghiệp vụ, sau đó cụ thể hóa bằng các trường hợp giao dịch điển hình tại doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam.
• Hệ thống bài tập và tình huống:
  • Bài tập tình huống lựa chọn điều kiện Incoterms 2010 dựa trên các điều kiện giao dịch thực tế (ví dụ: nhập khẩu nguyên phụ liệu may mặc từ Taichung về TP. Hồ Chí Minh; xuất khẩu tranh sơn mài từ TP. Hồ Chí Minh đi Rotterdam).
  • Bài toán tính toán chi phí cấu thành giá xuất nhập khẩu: Tập hợp chi phí giá xuất xưởng, đóng gói bao bì, bốc xếp nội địa, vận chuyển kho – cảng, thông quan xuất khẩu, cước vận tải quốc tế, phí bảo hiểm và thuế nhập khẩu để xác định giá trị lô hàng.
• Phương pháp đánh giá kết quả:
  • Câu hỏi ôn tập cuối mỗi chương kiểm tra khả năng nắm bắt khái niệm, phân loại và phân tích điều khoản nghiệp vụ.
  • Bài tập tình huống đánh giá năng lực ra quyết định nghiệp vụ và kỹ thuật lập hồ sơ chứng từ.
• Hướng dẫn tự học: Giáo trình cung cấp sơ đồ phân luồng trách nhiệm, bảng đối chiếu nghĩa vụ người bán – người mua, mẫu biểu chứng từ thực tế để người học tự đối chiếu, thực hành đọc hiểu và xử lý các bộ chứng từ thương mại.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình ghi nhận những điểm điều chỉnh và cập nhật quan trọng trong kỹ thuật thương mại quốc tế tại thời điểm biên soạn:

• Cập nhật quy tắc Incoterms 2010: Làm rõ việc thu gọn số lượng điều kiện từ 13 (Incoterms 2000) xuống 11 điều kiện; bãi bỏ 4 điều kiện DAF, DES, DEQ, DDU để thay thế bằng 2 điều kiện DAT (Delivered at Terminal) và DAP (Delivered at Place); xóa bỏ khái niệm "lan can tàu" (ship's rail) trong các điều kiện FOB, CFR, CIF và thay bằng việc giao hàng an toàn trên tàu.
• Tích hợp các xu hướng giao dịch hiện đại: Phân tích quy định công nhận giá trị pháp lý tương đương của thông điệp dữ liệu điện tử (Electronic Data Interchange - EDI) theo điều khoản A1/B1; cập nhật các yêu cầu kiểm soát an ninh hàng hóa trong chuỗi cung ứng quốc tế.
• Giải quyết xung đột chi phí bến bãi (THC): Làm rõ cơ chế phân chia Terminal Handling Charges trong các điều kiện CPT, CIP, CFR, CIF, DAT, DAP, DDP để tránh tình trạng người mua bị thu phí hai lần.
• Nghiệp vụ bán hàng theo chuỗi (String Sales): Bổ sung cơ chế thực hiện nghĩa vụ "mua hàng đã gửi" (procure goods shipped) đối với hàng hóa nguyên liệu rời được mua bán nhiều lần trong quá trình vận chuyển.
• Gắn kết thực tiễn quản lý xuất nhập khẩu Việt Nam: Cập nhật hệ thống văn bản pháp luật về kiểm tra chuyên ngành, thủ tục cấp C/O ưu đãi theo các hiệp định thương mại, và các quy định về hợp đồng gia công, tạm nhập tái xuất từ nguồn dữ liệu của Tổng cục Hải quan.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình Kỹ thuật Kinh doanh Xuất nhập khẩu phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong đào tạo và nghiên cứu học thuật:

• Sinh viên đại học chuyên ngành: Phù hợp cho sinh viên từ năm thứ ba và năm thứ tư thuộc các ngành Kinh tế đối ngoại, Kinh doanh quốc tế, Thương mại quốc tế, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Luật Thương mại quốc tế.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần nền tảng gồm Kinh tế vi mô, Kinh tế vĩ mô, Kinh tế quốc tế, Lý thuyết thương mại quốc tế, và Pháp luật đại cương/Luật kinh tế để tiếp thu tốt các khái niệm chuyên ngành.
• Giảng viên và cơ sở đào tạo: Dùng làm tài liệu giảng dạy chính khóa cho học phần Kỹ thuật kinh doanh xuất nhập khẩu, Nghiệp vụ ngoại thương hoặc Giao dịch thương mại quốc tế; cung cấp khung bài giảng, hệ thống câu hỏi thảo luận và bài tập thực hành.
• Học viên sau đại học và nghiên cứu thực tiễn: Dùng làm tài liệu tham khảo cho học viên cao học định hướng ứng dụng, cán bộ làm công tác xuất nhập khẩu, chuyên viên logistics, và nhân sự chuẩn bị thi chứng chỉ khai báo hải quan.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình được biên soạn chuẩn hóa theo chương trình đào tạo đại học, phù hợp trực tiếp cho sinh viên năm 3-4 chuyên ngành Kinh tế đối ngoại, Kinh doanh quốc tế, Thương mại quốc tế, Logistics, cũng như nhân sự thực hành nghiệp vụ xuất nhập khẩu tại các doanh nghiệp.

2. Cần trang bị những kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận giáo trình?

Người học cần nắm vững kiến thức kinh tế học cơ bản, nguyên lý thương mại quốc tế, hiểu biết tổng quan về hợp đồng kinh tế và tiếng Anh thương mại (đặc biệt là thuật ngữ chứng từ ngoại thương) để đọc hiểu các quy tắc quốc tế và mẫu chứng từ.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu lý thuyết thương mại quốc tế thuần túy là gì?

Giáo trình tập trung vào khía cạnh "Kỹ thuật nghiệp vụ" (kỹ năng thao tác cụ thể) thay vì lý thuyết vĩ mô. Nội dung đi thẳng vào việc giải thích Incoterms, phân chia chi phí thực tế, kỹ thuật soạn thảo điều khoản hợp đồng, lập chứng từ xuất nhập khẩu và phân tích quy trình hải quan Việt Nam.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất?

Người học nên kết hợp đọc nội dung lý thuyết với việc giải các bài tập tình huống ở cuối Chương 1 và Chương 7; đối chiếu các quy định pháp luật trong Chương 2 với các biểu mẫu chứng từ minh họa trong Chương 6 để hiểu rõ mối quan hệ giữa quy định và thực tế lập hồ sơ.

5. Giáo trình sử dụng những nguồn tài liệu bổ trợ và căn cứ thực tiễn nào?

Giáo trình khai thác hệ thống văn bản quy tắc quốc tế của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC - Incoterms 2010), các quy định pháp luật thương mại - hải quan Việt Nam, hồ sơ đào tạo nghiệp vụ của Tổng cục Hải quan, cùng các hợp đồng và bộ chứng từ giao dịch thực tế từ doanh nghiệp.

---

Kết luận

Giáo trình Kỹ thuật Kinh doanh Xuất nhập khẩu của TS. Lê Tuấn Lộc và ThS. Trần Huỳnh Thúy Phượng là tài liệu học thuật chuyên khảo có tính ứng dụng cao, hệ thống hóa toàn bộ chu trình kỹ thuật và pháp lý của hoạt động thương mại quốc tế. Giáo trình xây dựng lộ trình học tập logic từ việc nắm bắt các quy tắc giao hàng quốc tế, chính sách quản lý nhà nước, công cụ thanh toán và vận tải - bảo hiểm đường biển, cho đến kỹ năng hoàn thiện hợp đồng, lập bộ chứng từ và tổ chức thực hiện hợp đồng XNK. Để mở rộng kiến thức, người học được định hướng tham khảo thêm các bộ quy tắc quốc tế liên quan (UCP 600, ISBP), hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hải quan hiện hành và dữ liệu biểu thuế xuất nhập khẩu chuyên ngành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. NHUNG DIEU KIEN THUONG MAI QUOC TE (INTERNATIONAL COMMERCIAL TERMS -INCOTERMS) Chương này giới thiệu nội dung: 1. Cung cấp kiến thức cơ bản về các điều kiện thương mại quốc tế. Kết cấu và nội dung co ban cua Incoterms 2000 va Incoterms 2010.

Các thay đôi cha Incoterms 2000 so véi Incoterms 2010. Cac truong hgp diac biét cha Incoterms 5. Cách sử dụng Incoterms sao cho hiệu quả nhất. GIGI THIEU INCOTERMS 2010 1.

Lịch sử hình thành và phát triển Sau chién tranh thế giới lần thứ nhất, kinh tế thé giới phục hồi, thương đặt mại quốc tế phát triển và mở rộng. Phòng Thương mại quốc tế có trụ sở tai Paris (International Commerce of Chamber) da ban hành những diéu kién thuong mai quôc. tế (International commercial terms - Incoterms) vào trình năm 1936 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các thương nhân trong quá buôn bán quốc tế khi có sự bất đồng về ngôn ngữ và chịu sự điều tiết khác nhau về tập quán thương mại. Sự ra đời của Incoterms lập tức được nhiều doanh nhân trên thế giới thừa nhận và áp dụng vì nó rõ ràng, dễ hiểu và dễ áp dụng đo phản ánh được các tập quán thương mại phổ biến trong buôn bán quốc tế.

Incoterms đầu tiên ra đời chỉ có 7 điều kiện thương mại, đến nay được sửa đổi và bổ sung 7 lần vào các năm 1953, 1967, 1976, 1980, 1990, 2000 và 2010. e Incoterms 1936 chủ yếu giải thích các điều kiện chủ yếu sử dụng phương thức vận tải đường bộ và đường thủy gồm: 13 - EXW (Ex Works) - Giao tại xưởng. - FCA (Free carrier) - Giao cho người chuyên chở. - FOT/JFOR (Free on Rail/Free on Truck) - Giao lên tàu hỏa.

- FAS (Free alongside Ship)- Giao dọc mạn tàu. - FOB (Free on Board) - Giao lên tàu. - CFR (Costs & Freight) - Tiền hàng và cước phí. - CIF (Costs, Insurance & Freight) - Tiền hàng, bảo hiểm và cước phí ® Incoterms 1953 bao gồm 9 điều kiện cơ sở giao hang: - 07 điều kiện giao hang tuong ty Incoterms 1936.

- Bé sung thêm 02 điều kién: DES (Delivered Ex Ship) - Giao tai tau va DEQ (Delivered Ex Quay) - Giao trén cdu cang, str dung cho phương thức vận tải đường biển và đường thủy nội địa. ® Incoterms 1967 (sửa đổi lần 1 cua Incoterms 1953) gồm 11 điều kiện gồm - 09 điều kiện cơ sở giao hàng tương tự Incoterms 1953, - Bồ sung thêm 02 điều kiện: DAF (Delivered At Frontier) - Giao tại biên giới; DDP (Delivered Duty Paid) - Giao hàng đã nộp thuê, sử dụng cho mọi phương thức vận tải, kể cả vận tải kết hợp nhiều phương thức vận tải khác nhau. © Incoterms 1976 (sửa đổi lần 2 của Incoterms 1953) gồm 12 điều kiện: - 11 điều kiện cơ sở giao hàng tương tự Incoterms 1967. - Bỗ sung thêm 01 điều kiện FOA (FOB Airport) - Giao lên máy bay, để giải quyết các vẫn để giao hàng tại sân bay.

® Incoterms 1980 gồm 14 điều kiện: - 12 điều kiện cơ sở giao hàng tương tự Incot erms 1976. - BB sung thém 2 điều kiện CIP (Carriage and Insurance Paid to) - Cước phí và bảo hiểm trả tới địa điểm đích quy định và CPT (Carriage paid to) - Cước phí trả tới địa điểm đích quy định 14 nhằm thay thế cho CIF và CER khi không chuyên chở hàng hóa băng đường biên. e Incoterms 1990 gồm 13 điều kiện cơ sở giao hàng. So với Incoterms 1980 có những thay đổi sau: - Bỏ 02 điều kiện FOA và FOT, vì bản chất chống giống FCA.

- Bễ sung điều kiện DDU (Delivered Duty Unpaid) - Giao hàng tại đích chưa nộp thuế. 2000 bao gồm 13 điều kiện cơ sở giao hàng như e Incoterms Incoterms 1990 nhưng sửa đổi nội dung 3 điều kiện FCA, FAS và DEQ. Main changes on the incoterms® 2010 Namber of mcoterna was reduced from 1310 17 — ExW inceterm Exw FAS ee FAS FOS _—.__ớŸỷ_ýỹÏỷ_ FOR FCA - `" FCA CFR an. cr: =« Ft incoterms* 2010 : CIF ~ã 4 tap Mh mháunuinneat Cà 64 dể 204606620 C6 ÙC CPT Cir CPT Ee.

cr ant! Cự aes. DAT go œ~= pou t9 —_— oor terms%202010%20to%20¢ Neuén: http://www iitrade.php?topic=Inco 2011 ome%20into%20effect%200n%20January%201 st.%20 kiện e Incoterms 2010 gồm 11 điều kiện, trong đó thay thế 04 điều 02 điều kiện mới có DAF, DES, DEQ va DDU trong Incoterms 2000 bang vered At Terminal) - thể sử dụng cho mọi phương thức vận tải là DAT (Deli nơi đến. Giao tại bến và DAP (Delivered At Place) - Giao tại nhau và sự cập Mặc dù vậy, các văn bản Incoterms không phủ nhận của thương mại nhật thường xuyên chính là để bắt kịp nhịp độ phát triển bán, tập quán của quốc tế. Tuy nhiên, tùy thuộc vào thói quen giao dịch mua chọn phiên bản cập từng vùng, địa điểm giao dịch mà người bán có thể lựa nhật hay các phiên bản khác cũ hơn để áp dụng.

15 Các ấn bản mới nhất làm cho Incoterms ngày càng hoàn thiện, logic và khoa học giúp cho doanh nghiệp dễ áp dụng và phù hợp với những thay đổi của điều kiện kinh doanh mới: Incoterms là quy tắc quốc tế để giải thích các điều kiện thương mại thông dụng nhất áp dụng trong buôn bán quốc tê. Incoterms chỉ liên quan đến quan hệ giữa người bán và người mua chứ không phải giữa người bán hoặc người mua và người chuyên chở. Vai trò của Incoterms a. Incoterms là một bộ các quy tắc nhằm hệ thống hoá các tập quán thương mại được áp dụng phổ biến bởi các doanh nhân trên thê gidi.

Incoterms 1a ngôn ngữ quốc tế trong giao nhận và vận chuyên hàng hoá quôc tê. Ineoterms giúp đây nhanh tốc độ đàm phán ký kết hợp đồng ngoại thương. - Incoterms là cơ sở xác định giá cả hàng hoá mua bán. Ineoterms là căn cứ pháp lý quan trọng để thực hiện khiếu nại và giải quyết tranh chấp (nếu Có) giữa người mua và người bán trong quá trình thực hiện hợp đồng ngoại thương.

_ Tuy nhiên, Incoterms không phải là văn bản tập quán thương mại duy nhật được trình bày có hệ thống. Nhiều doanh nghiệp của Mỹ và các nước Bắc Mỹ thường áp dụng các định nghĩa ngoại thương của Mỹ (Definition of Trade -1241) trong mua bán hàng hoá quốc tế nhưng sự hiểu biết và ứng dụng Incoterms khéng hé thua kém các doanh nhân ở các quốc gia khác. Luu y: Tât cả các điêu kiện Incotexwns đều ràng buộc người bán và người mua. Incoterms là điều kiện giao hàng, không phải là điều kiên thanh toán.

Người giao nhận, người môi giới thuê tàu, người bốc xếp và người vận tải là người rung gian do người bán hoặc người mua ra lệnh góp phân thực hiện điều kiện giao hàng. Pham vi áp dụng Incoterms chi gidi han trong những vấn đề có liên quan tới quyền và nghĩa vụ của các bên trong Hợp đồng mua bán đối với việc giao hàng hóa bán (hàng hóa vật chất hữu hình). Trong thực tế thường có hai sự hiểu nhầm Incoterms. Thứ nhất, Incoterms nhiều khi được hiểu là áp dụng cho Hợp đồng vận tải hơn là hợp đồng mua bán hàng.

Thứ hai, đôi khi người ta hiểu sai các điều kiện này quy định tất cả các nghĩa vụ mà các bên muốn đưa vào trong một hợp đồng mua bán hàng. Do đó, cân lưu ý để tránh những sai lầm này. KẾT CẤU VÀ NỘI DUNG CUA INCOTERMS 2010 1. Kết cầu Phân theo nhóm, Incoterms 2010 gồm I1 điều kiện chia lam 4 nhóm: Nhóm E: 1 điều kiện EXW: Ex Works (named placed) - Giao tại xưởng (địa điểm quy định).

Đặc điểm chung: e Người bán có nghĩa vụ tối thiểu. © Rủi ro chuyển từ người bán sang người mua sau khi giao hàng tại nước người bán. Nhóm E: 3 điều kiện (FCA, FAS, FOB): FCA: Free Carrier (named placed) - Giao cho người chuyên chở (địa điểm quy định). FAS: Free Alongside Ship (named port of shipment) - Giao doc mạn tàu (cảng bôc hàng quy định).

tàu FOB: Free On Board (named port of shipment) - Giao lên (cảng bốc hàng quy định). Đặc điểm chung: e Người bán chịu trách nhiệm thông quan hàng xuất khâu, giao hàng cho người chuyên chở là hết nghĩa vụ. e Rủi ro từ người bán chuyên sang người mua sau khi hàng được giao cho người chuyên chở đâu tiên. 17 Nhom C: 4 diéu kién (CFR, CIF, CPT, CIP): CFR: Costs and Freight (named port of destination) - Tién hang va cước phí (cảng đến quy định).

CIF: Costs, Insurance and Freight (named port of destination)- Tiền hàng, bảo hiểm và cước phí (cảng đến quy định). CPT: Carriage Paid To. (named place of destination) - Cước phí trả tới (địa điểm đến quy định) CIP: Carriage, Insurance Paid To. (named place of destination) - Cước phí và bảo hiểm trả tới (địa điểm đến quy định) Đặc điểm chung: © Người bán trả cước phí vận chuyên chính.

e Rủi ro chuyển từ người bán sang người mua sau khi hàng hóa được giao tại nước người bán. Nhóm D: 3 điều kiện (DAT, DAP, DDP): DAT: Delivered At Terminal (named place of destination)- Giao tại bên (địa điểm đến quy định). DAP: Delivered At Place (named place of destination)- Giao tai nơi dén (dia diém dén quy dinh) DDP: Delivered Duty Paid (named place of destination)- Giao hang đã trả thuế (địa điểm đến quy định). Đặc điểm chung: © Người bán chịu mọi rủi ro va chi phi để đưa hàng hóa đến nơi đến quy định tại nước người mua.

© Rủi ro chuyên từ người bán sang người mua sau khi hàng hóa được giao tại nước người mua, Phân theo phương thức vận chuyển, Incoterms 2010 có 11 điều kiện thương mại được chia thành 2 nhóm: Nhóm 1: Các điều kiện dùng cho một hoặc nhiều phương thức vận tai: EXW (Ex Works)- named place: Giao tai xudng- dja điểm quy dinh. FCA (Free Carrier)- named place: Giao cho người chuyên chờ - địa điểm quy định. 18 CPT (Carriage Paid to.) - named place of destination: Cude phí đã trả tới -dia diém dén quy định. CIP (Carriage, Insurance Paid to.) - named place of destination: Cước phí va bảo hiểm trả tới - Địa điểm đến quy định.

DAT (Delivered At Terminal) - named port of destination: Giao tai bén - Dia diém dén quy dinh. DAP (Delivered At Place) - named place of destination: Giao tai noi dén - Dia diém dén quy dinh. DDP (Delivered Duty Paid) - named place of destination: Giao hang đã trả thuế - Địa điểm đến quy dịnh. Các điều kiện ở nhóm 1 có thể sử dụng mà không phụ thuộc vào phương thức vận tải lựa chọn và cũng không phụ thuộc vào việc sử dụng một hay nhiều phương thức vận tải.

Các điều kiện này có thê dùng khi hoàn toàn không có vận tải biển. Tuy nhiên, các điều kiện này cũng có thể được sử dụng khi một phần chặng đường được tiến hành bằng tàu biển.