SỞ LAO ĐỘNG TB & XH TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: HÀN MIG/MAG CƠ BẢN NGÀNH/NGHỀ: HÀN TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG/TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số 285 /QĐ-CĐN ngày 21 tháng 7 năm 2017 của Trường Cao đẳng nghề Hà Nam Hà Nam, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Dựa theo giáo trình này, có thể sử dụng để giảng dạy cho các trình độ hoặc ngành/nghề khác của nhà trường. Cần giảng dạy bổ sung những môn học, mô đun bắt buộc và một số môn học, mô đun tự chọn mà trong chương trình đào tạo trình độ Trung cấp chưa giảng dạy.
1 LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể. Chương trình khung nghề Hàn đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các mô đun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo các mô đun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay.
Mô đun 18: Hàn MIG/MAG cơ bản là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất. Mặc dù có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nam, ngày … tháng.
Tham gia biên soạn Chủ biên Vũ Quang Phiệt 2 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 2 BÀI 1: NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN KHI HÀN MIG, MAG. Nguyên lý và phạm vi ứng dụng của phương pháp hàn MIG, MAG .2 Vật liệu hàn MIG, MAG .3 Thiết bị, dụng cụ hàn MIG, MAG. Đặc điểm công dụng của hàn MIG, MAG.
Các khuyết tật của mối hàn. Những ảnh hưởng tới sức khoẻ của người công nhân khi hàn MIG, MAG. An toàn và vệ sinh phân xưởng khi hàn MIG, MAG.19 BÀI 2: VẬN HÀNH MÁY HÀN MIG/MAG. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy hàn MIG, MAG.
Vận hành, sử dụng và bảo quản máy hàn MIG, MAG. Tư thế thao tác hàn. Chọn chế độ hàn MIG, MAG. Góc nghiêng mỏ hàn, tầm với dây hàn.
Các phương pháp chuyển động mỏ hàn. Phương pháp gây và duy trì hồ quang hàn, kết thúc hồ quang. An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng khi hàn MIG, MAG.37 BÀI 3: HÀN LIÊN KẾT GÓC THÉP CÁC BON THẤP – VỊ TRÍ HÀN 1F. Chuẩn bị phôi hàn, vật liệu hàn.
Chuẩn bị thiết bị dụng cụ hàn:. Chọn chế độ hàn góc. Kỹ thuật hàn góc ở vị trí 1F. Kiểm tra sửa chữa các khuyết tật mối hàn.
An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng.42 BÀI 4: HÀN GIÁP MỐI THÉP CACBON THẤP – VỊ TRÍ HÀN 1G. Chuẩn bị phôi hàn, thiết bị dụng cụ, vật liệu hàn. Chọn chế độ hàn MIG/MAG. Kỹ thuật hàn giáp mối ở vị trí hàn 1G.
Kiểm tra chất lượng mối hàn. An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng.46 BÀI 5: HÀN LIÊN KẾT GÓC THÉP CÁC BON THẤP – VỊ TRÍ HÀN 2F. Chuẩn bị phôi hàn, vật liệu hàn. Chuẩn bị thiết bị dụng cụ hàn:.
Chọn chế độ hàn góc. Kỹ thuật hàn góc ở vị trí 2F. Kiểm tra sửa chữa các khuyết tật mối hàn. An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng.50 3 BÀI 6: HÀN LIÊN KẾT GÓC THÉP CÁC BON THẤP– VỊ TRÍ HÀN 3F.
Chuẩn bị phôi hàn, vật liệu hàn. Chuẩn bị thiết bị dụng cụ hàn. Chọn chế độ hàn góc. Kỹ thuật hàn góc ở vị trí 3F.6 Kiểm tra sửa chữa các khuyết tật mối hàn.
An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng.55 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 57 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Hàn MIG/MAG cơ bản Mã mô đun: MĐ18 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun này được bố trí sau khi học xong hoặc học song song với các môn học MH07- MH12 và MĐ13 – MĐ16. - Tính chất của môđun: Là mô đun chuyên ngành bắt buộc. - Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Là mô đun có vai trò rất quan trọng, người học được trang bị những kiến thức, kỹ năng hàn công nghệ cao.
Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức: + Trình bày chính xác cấu tạo và nguyên lý làm việc của thiết bị hàn MIG, MAG. + Giải thích đầy đủ thực chất, đặc điểm, công dụng của phương pháp hàn MIG, MAG. + Nhận biết đúng các loại vật liệu dùng trong công nghệ hàn MIG, MAG. + Vận hành, sử dụng thành thạo các loại thiết bị dụng cụ hàn MIG, MAG.
+ Chọn chế độ hàn phù hợp với chiều dày và tính chất của vật liệu. - Về kỹ năng: + Hàn các mối hàn cơ bản ở vị trí hàn 1G, 1F, 2F, 3F đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. + Giải thích rõ các nguyên tắc an toàn và vệ sinh phân xưởng khi hàn hồ quang trong môi trường khí bảo vệ. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Làm việc độc lập hoặc làm việc theo nhóm thực hiện hàn MIG/MAG cơ bản trên các kết cấu hàn thông dụng trong điều kiện làm việc thay đổi.
+ Hướng dẫn, giám sát những người khác thực hiện hàn mối hàn MIG/MAG cơ bản trên các kết cấu hàn thông dụng; chịu trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm đối với nhóm về kết quả thực hiện hàn mối hàn MIG, MAG cơ bản trên các kết cấu hàn thông dụng. + Đánh giá chất lượng sản phẩm hàn MIG/MAG cơ của các thành viên trong nhóm. Nội dung của mô đun: 5 BÀI 1: NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN KHI HÀN MIG, MAG Mã bài: 18.01 Giới thiệu Phương pháp hàn MIG/MAG còn có tên gọi là hàn hồ quang kim loại trong môi trường khí bảo vệ hoặc tên thông thường là hàn dây, hàn CO2.Tên quốc tế là GMAW (Gas Metal Arc Welding), GMAW sử dụng hồ quang được tạo bởi vật hàn và dây điện cực nóng chảy cấp vào chi tiết hàn. Hồ quang này sẽ được bảo vệ bằng dòng khí trơ hoặc khí có tính khử.
Sự cháy của hồ quang được duy trì nhờ các hiệu chỉnh đặc tính của hồ quang. Chiều dài hồ quang và cường độ dòng điện hàn được duy trì tự động trong khi tốc độ hàn và góc điện cực được duy trì bởi thợ hàn. Mục tiêu: Sau khi học xong bài này người học có khả năng: - Giải thích đúng nguyên lý, công dụng của phương pháp hàn MIG, MAG. - Trình bày đầy đủ các loại khí bảo vệ, các loại dây hàn.
- Liệt kê các loại dụng cụ thiết bị dùng trong công nghệ hàn MIG, MAG. - Nhận biết các khuyết tật trong mối hàn khi hàn MIG, MAG. - Trình bày đầy đủ mọi ảnh hưởng của quá trình hàn hồ quang tới sức khoẻ công nhân hàn. - Thực hiện tốt công tác an toàn lao động và vệ sinh phân xưởng - Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác trong công việc.
Nội dung chính 1. Nguyên lý và phạm vi ứng dụng của phương pháp hàn MIG, MAG 1.1 Nguyên lý của phương pháp hàn MIG, MAG. Hàn MIG/MAG là quá trình hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí bảo vệ, trong đó nguồn nhiệt hàn được cung cấp bởi hồ quang tạo ra giữa điện cực nóng chảy (dây hàn) và vật hàn. Khi hàn kim loại nóng chảy được bảo vệ khỏi tác dụng của oxi và nito từ môi trường xung quanh bởi một loại khí hoặc hỗn hợp khí.
Tiếng Anh phương pháp này gọi là GMAW (Gas metal arc welding). 6 Sơ đồ nguyên lý hàn MIG, MAG Khí bảo vệ có thể là khí trơ (Ar, He hoặc hỗn hợp Ar +He) không tác dụng với kim loại lỏng trong khi hàn hoặc là các loại khí hoạt tính (CO 2; CO2 + O2; CO2 + Ar) có tác dụng chiếm chỗ đẩy không khí ra khỏi vùng hàn và hạn chế tác dụng xấu của nó. - Nếu dùng khí bảo vệ là khí hoạt tính như CO2, để hàn thép thường, thép hợp kim thấp thì gọi là phương pháp hàn MAG (Metal Active Gas). - Nếu dùng khí bảo vệ là khí trơ như Ar, He để hàn thép hợp kim và kim loại màu thì gọi là phương pháp hàn MIG (Metal Inert Gas).
GMAW sử dụng hồ quang được thiết lập giữa dây điện cực nóng chảy và được cấp tự động vào chi tiết hàn. Hồ quang này sẽ được bảo vệ bằng dòng khí trơ hoặc khí có tính khử. Sự cháy của hồ quang được duy trì nhờ các hiệu chỉnh đặc tính điện của hồ quang. Chiều dài hồ quang và cường độ dòng điện hàn được duy trì tự động trong khi tốc độ hàn và góc mỏ hàn được duy trì bởi thợ hàn.
GMAW có thể được thực hiện bán tự động hoặc tự động. Phạm vi ứng dụng. Hàn MIG/MAG nói chung được sử dụng rộng rãi trong các công việc hàn. Nó không những hàn được các loại thép kết cấu thông thường, mà còn có thể hàn các loại thép không gỉ, thép chịu nhiệt, thép bền nóng, các hợp kim đặc biệt, hợp kim nhôm, magie, niken, đồng, các hợp kim có ái lực hóa học mạnh với oxy.
Phương pháp này có thể hàn ở mọi vị trí, chiều dày vật hàn từ 0,4 4,8mm chỉ cần hàn một lớp và không cần vát mép, từ 1,6 10mm hàn một lớp có vát mép, từ 3,2 25mm hàn nhiều lớp.2 Vật liệu hàn MIG, MAG 1.1 Dây hàn * Nhiệm vụ của dây hàn: 7 Dây hàn làm nhiệm vụ dẫn dòng điện tới hồ quang và cung cấp một phần kim loại nóng chảy cho bể hàn.