Giáo trình Mô đun Gia công nguội cơ bản nghề Cơ điện tử trình độ trung cấp

Giáo trình gia công nguội cơ bản nghề cơ điện tử trình độ trung cấp của trường CĐ Nghề Kỹ thuật Công nghệ cung cấp đầy đủ kỹ thuật dũa, cưa, đục và đo kiểm.

• Tác giả: Lê Văn Hùng
• Trường học: Trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật Công nghệ
• Chuyên ngành: Cơ điện tử
• Đề tài: Gia công nguội cơ bản
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình gia công nguội cơ bản nghề cơ điện tử

Giáo trình gia công nguội cơ bản là tài liệu đào tạo nghề cơ điện tử trình độ trung cấp do Trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật Công nghệ biên soạn. Nội dung tập trung vào kỹ năng thực hành gia công kim loại bằng phương pháp thủ công như đục, giũa, cưa, khoan và cắt ren. Giáo trình được xây dựng theo mô hình tích hợp lý thuyết và thực hành, đảm bảo người học nắm vững nguyên lý hoạt động của dụng cụ, phương pháp đo kiểm và quy trình gia công chuẩn. Theo chương trình khung quốc gia nghề cắt gọt kim loại, mô đun này đóng vai trò nền tảng, cung cấp kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp cần thiết. Thời gian đào tạo 45 giờ, bao gồm 14 giờ lý thuyết, 26 giờ thực hành và 5 giờ kiểm tra. Giáo trình tham khảo nhiều nguồn tài liệu trong và ngoài nước, kết hợp kinh nghiệm sản xuất thực tế để đảm bảo tính ứng dụng cao.

1.1. Mục tiêu đào tạo của giáo trình

Giáo trình nhằm đào tạo người học có kiến thức nền tảng về gia công nguội, bao gồm khả năng lựa chọn dụng cụ phù hợp như giũa, đục, bàn ren và mũi khoan. Người học được trang bị kỹ năng đo kiểm chính xác bằng thước cặp, panme và dụng cụ vạch dấu. Giáo trình cũng hướng tới phát triển năng lực lập quy trình gia công hợp lý, bảo quản dụng cụ và sản phẩm theo tiêu chuẩn kỹ thuật. Ngoài ra, học viên rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ và trách nhiệm trong tổ chức nơi làm việc. Mục tiêu cụ thể bao gồm nhận diện sai hỏng trong quá trình gia công và áp dụng biện pháp khắc phục hiệu quả.

1.2. Cấu trúc nội dung giáo trình

Nội dung giáo trình được chia thành 5 bài học chính: Đo kiểm – Vạch dấu, Kỹ thuật cưa kim loại, Kỹ thuật giũa kim loại, Kỹ thuật khoan kim loại và Kỹ thuật cắt ren. Mỗi bài học bao gồm phần lý thuyết giới thiệu dụng cụ, vật liệu và nguyên lý hoạt động, cùng phần thực hành hướng dẫn thao tác chi tiết. Giáo trình bổ sung các bài tập thực hành yêu cầu kỹ thuật cụ thể như vạch dấu rõ nét, khoan lỗ chính xác hoặc cắt ren đúng bước. Ngoài ra, phần tài liệu tham khảo cung cấp nguồn thông tin mở rộng cho học viên. Tính tích hợp lý thuyết-thực hành giúp người học dễ dàng áp dụng kiến thức vào sản xuất.

II. Những vấn đề và thách thức trong gia công nguội cơ bản

Gia công nguội cơ bản đối mặt nhiều thách thức từ khâu chuẩn bị dụng cụ đến quy trình gia công. Sai sót phổ biến bao gồm đo kiểm sai kích thước do sử dụng dụng cụ không chính xác hoặc kỹ thuật vạch dấu kém. Điển hình là trường hợp đo nhầm kích thước dẫn đến sản phẩm bị loại bỏ, gây lãng phí vật liệu và thời gian. Ngoài ra, kỹ thuật cưa kim loại đòi hỏi lực ấn đều và góc nghiêng phù hợp, nếu không sẽ gây đứt gãy lưỡi cưa hoặc bavia trên bề mặt. Việc khoan lỗ trên vật liệu cứng như thép không gỉ cũng gặp khó khăn do tốc độ quay thấp và bước tiến không phù hợp, dẫn đến mũi khoan bị mòn nhanh. Giáo trình phân tích nguyên nhân gây sai hỏng như dụng cụ vạch dấu không sắc, kỹ thuật cắt ren không đúng bước, hoặc bảo quản dụng cụ không đúng cách. Những thách thức này đòi hỏi người học phải nắm vững nguyên lý hoạt động của dụng cụ và tuân thủ quy trình gia công tiêu chuẩn.

2.1. Sai lệch kích thước và biện pháp khắc phục

Sai lệch kích thước thường xảy ra do đọc nhầm bản vẽ, đo sai dụng cụ hoặc dụng cụ vạch dấu không chuẩn. Nguyên nhân bao gồm thước đo bị mòn, panme không hiệu chuẩn hoặc dụng cụ vạch dấu bị mài mòn đầu nhọn. Biện pháp khắc phục gồm xác định đúng kích thước trên bản vẽ, kiểm tra dụng cụ đo trước khi sử dụng và mài sắc dụng cụ vạch dấu. Giáo trình hướng dẫn cách dựng hình chính xác bằng compa và dưỡng vạch, đảm bảo các đường dấu song song và cách đều. Ngoài ra, người học cần áp dụng phương pháp đo kép để xác nhận kích thước trước khi tiến hành gia công.

2.2. Sai hỏng bề mặt gia công

Bề mặt gia công bị sứt mẻ hoặc bavia do kỹ thuật cưa, giũa hoặc khoan không đúng cách. Đối với kỹ thuật cưa, lực ấn quá mạnh hoặc góc nghiêng không chuẩn sẽ gây đứt gãy lưỡi cưa. Khi giũa, tốc độ giũa không đều hoặc lực ấn không cân bằng dẫn đến bề mặt không phẳng. Khoan lỗ trên vật liệu cứng mà không giảm tốc độ sẽ làm mũi khoan bị mòn nhanh hoặc biến dạng lỗ. Giáo trình đề xuất biện pháp khắc phục như điều chỉnh góc nghiêng cưa 30-45 độ, sử dụng giũa có răng mịn cho bề mặt nhẵn, và giảm tốc độ khoan khi gia công vật liệu cứng. Bảo quản dụng cụ đúng cách cũng góp phần hạn chế sai hỏng.

III. Phương pháp gia công nguội cơ bản theo giáo trình

Giáo trình cung cấp phương pháp gia công nguội cơ bản thông qua quy trình chuẩn hóa từng bước, từ chuẩn bị dụng cụ đến hoàn thiện sản phẩm. Đầu tiên, học viên được hướng dẫn đo kiểm chính xác bằng thước cặp, panme hoặc thước đo góc. Tiếp theo, quy trình vạch dấu yêu cầu sử dụng compa, dưỡng vạch và mũi vạch dấu để tạo các đường chuẩn. Kỹ thuật cưa kim loại đòi hỏi lực ấn đều, góc nghiêng 30-45 độ và sử dụng cưa có kích thước lưỡi phù hợp vật liệu. Đối với giũa, người học cần chọn giũa có răng thô hoặc mịn tùy thuộc độ nhẵn yêu cầu, và giữ góc nghiêng 10-15 độ so với bề mặt. Khoan kim loại yêu cầu tốc độ quay phù hợp vật liệu, lực ấn đều và sử dụng dung dịch làm mát khi cần thiết. Cuối cùng, kỹ thuật cắt ren đòi hỏi chọn đúng loại bàn ren hoặc ta rô, giữ góc nghiêng 2-3 độ và sử dụng dung dịch bôi trơn. Giáo trình nhấn mạnh tầm quan trọng của bảo quản dụng cụ sau khi sử dụng.

3.1. Quy trình đo kiểm và chuẩn bị dụng cụ

Quy trình đo kiểm bắt đầu bằng việc kiểm tra tình trạng dụng cụ như thước cặp, panme hoặc thước đo góc. Thước cặp cần được vệ sinh sạch sẽ, panme được hiệu chuẩn về 0, và thước đo góc không bị cong vênh. Người học đo kích thước vật liệu theo bản vẽ, ghi chép kết quả và so sánh với dung sai cho phép. Sau đó, chuẩn bị dụng cụ gia công gồm giũa, đục, bàn ren, mũi khoan và dụng cụ vạch dấu. Mỗi dụng cụ cần được kiểm tra độ sắc bén, nếu mòn cần mài sắc hoặc thay thế. Giáo trình hướng dẫn cách sắp xếp dụng cụ gọn gàng, đảm bảo an toàn lao động và thuận tiện trong quá trình gia công.

3.2. Kỹ thuật gia công cơ bản cưa giũa khoan

Kỹ thuật cưa kim loại yêu cầu lực ấn đều, tốc độ đẩy và kéo đều, góc nghiêng 30-45 độ. Người học cần chọn lưỡi cưa có kích thước phù hợp vật liệu, ví dụ lưỡi cưa 24 răng/inch cho thép cứng. Đối với giũa, giữ góc nghiêng 10-15 độ so với bề mặt, lực ấn đều và di chuyển giũa theo đường thẳng. Chọn giũa có răng thô cho gia công thô và răng mịn cho gia công tinh. Kỹ thuật khoan yêu cầu tốc độ quay phù hợp vật liệu: thấp cho thép cứng, cao cho nhôm. Sử dụng dung dịch làm mát khi khoan kim loại cứng. Giáo trình cung cấp bảng tốc độ khoan tham khảo theo đường kính mũi khoan và vật liệu.

IV. Ứng dụng và triển vọng của giáo trình gia công nguội

Giáo trình gia công nguội cơ bản không chỉ cung cấp kiến thức nghề nghiệp mà còn mở ra cơ hội việc làm trong ngành cơ khí chế tạo. Người học sau khi hoàn thành mô đun có thể tham gia sản xuất tại các doanh nghiệp cơ khí, chế tạo máy hoặc tự mở xưởng gia công nhỏ. Kỹ năng gia công nguội còn ứng dụng trong bảo trì thiết bị, sửa chữa máy móc và chế tạo phụ tùng. Giáo trình góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật, đáp ứng nhu cầu xã hội về lao động có tay nghề. Ngoài ra, kiến thức nền tảng này là bước đệm để học viên nâng cao trình độ nghề nghiệp, tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về gia công chính xác hoặc CAD/CAM. Triển vọng tương lai của giáo trình còn mở rộng sang lĩnh vực tự động hóa, khi kỹ năng thủ công kết hợp với công nghệ tiên tiến như máy CNC.

4.1. Cơ hội nghề nghiệp sau đào tạo

Người học sau khi hoàn thành giáo trình có thể đảm nhiệm vị trí thợ gia công nguội tại các nhà máy cơ khí, xưởng chế tạo máy hoặc công ty lắp ráp thiết bị. Kỹ năng đo kiểm, vạch dấu, cưa, giũa, khoan và cắt ren là nền tảng để phát triển lên các vị trí cao hơn như kỹ thuật viên hoặc quản lý sản xuất. Ngoài ra, học viên có thể tự mở xưởng gia công nhỏ, cung cấp dịch vụ gia công kim loại theo yêu cầu. Giáo trình cũng chuẩn bị kiến thức để học viên tham gia các khóa đào tạo nâng cao về gia công chính xác, hàn, tiện hoặc phay. Nhu cầu tuyển dụng thợ gia công nguội tại Việt Nam đang tăng cao do sự phát triển của ngành công nghiệp chế tạo.

4.2. Hướng phát triển tương lai của giáo trình

Trong tương lai, giáo trình có thể được cập nhật bổ sung kiến thức về gia công nguội kết hợp công nghệ tiên tiến như máy CNC mini hoặc phần mềm thiết kế 3D. Nội dung có thể mở rộng sang lĩnh vực gia công phi kim loại như nhựa, composite nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường. Giáo trình cũng nên tích hợp các bài tập thực hành mô phỏng trên phần mềm, giúp học viên làm quen với quy trình gia công hiện đại. Ngoài ra, việc biên soạn tài liệu điện tử với video hướng dẫn chi tiết sẽ nâng cao tính tương tác và dễ hiểu cho người học. Sự hợp tác giữa trường dạy nghề và doanh nghiệp cũng giúp giáo trình cập nhật xu hướng công nghệ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GIÁO TRÌNH Tên mô đun:Gia công nguội cơ bản NGHỀ: Cơ điện tử TRÌNH ĐỘ : TRUNG CẤP NGHỀ Hà Nội , năm 2021 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành cắt gọt kim loại nói riêng ở Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể.

Chương trình khung quốc gia nghề cắt gọt kim loại đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ năng nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình nghề theo theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun Gia công nguội cơ bản là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu nguội cơ bản trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất.

Mặc dù có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ! Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Chủ biên: Lê Văn Hùng 3 MỤC LỤC TRANG I. Lời giới thiệu 1 II. Mục lục 3 Vị trí, ý nghĩa, vai trò của mô đun 3 Mục tiêu của mô đun 3 Nội dung mô đun 4 III.

Nội dung mô đun 4 Bài 1: Đo kiểm – Vạch dấu 5 Bài 2: Kỹ thuật cưa kim loại 28 Bài 3: kỹ thuật giũa kim loại 35 Bài 4: Kỹ thuật khoan kim loại 47 Bài 5: kỹ thuật cắt ren 53 IV. Tài liệu tham khảo 60 4 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Gia công nguội cơ bản Mã mô đun: MĐ CĐT 22 Thời gian thực hiện mô đun: 45 giờ; (Lý thuyết: 14 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 26 giờ; Kiểm tra: 5 giờ) I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí học sau các môn học cơ sở; học trước các môn học, mô đun chuyên môn nghề khác. - Tính chất: Là mô đun tích hợp lý thuyết với thực hành.

Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: + Lựa chọn và sử dụng các loại giũa, đục và các dụng cụ cần thiết cho gia công nguội cơ bản và trình bày được công dụng của chúng. + Xác định được chuẩn vạch dấu, chuẩn đo, chuẩn gá chính xác và phù hợp. - Kỹ năng: + Sử dụng thành thạo và đúng chức năng các thiết bị, dụng cụ tương ứng. - Lập được quy trình gia công hợp lý và hiệu quả cao.

+ Bảo quản tốt các thiết bị, dụng cụ, sản phẩm. + Thực hiện được các công việc về: đục, giũa, cưa, khoan, cắt ren bằng bàn ren, ta rô và hoàn thiện. + Mài sửa được các dụng cụ cắt và dụng cụ vạch dấu. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Tổ chức nơi làm việc gọn gàng, ngăn nắp và đúng các biện pháp an toàn.

+ Có tư thế tác phong công nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật, khả năng làm việc độc lập cũng như khả năng phối hợp làm việc nhóm trong quá trình học tập và sản xuất. Nội dung mô đun: 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Thời gian (giờ) Thực hành, Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm TT số thuyết thảo luận, tra bài tập 1 Bài 1: Đo Kiểm - Vạch dấu 6 03 03 2 Bài 2: Kỹ thuật cưa kim loại 12 03 09 3 Bài 3: Kỹ thuật giũa kim loại 12 02 09 1 4 Bài 4: Kỹ thuật khoan kim loại 06 01 04 1 5 Bài 5: Kỹ thuật cắt Ren 07 02 05 6 Thi kết thúc môn 02 02 Cộng 45 11 30 04 6 BÀI 1: ĐO KIỂM – VẠCH DẤU Mã bài: MĐCĐT 22. 01 Giới thiệu: Thiết bị đo kiểm rất phong phú và đa dạng.

Trong quá trình chế tạo và kiểm tra sản phẩm người ta phải lựa chọn dụng cụ đo kiểm phù hợp để đo và kiểm tra để xác định mức độ sai về hình dáng hình học, về kích thước, về độ nhẵn bóng bề mặt giữa các chi tiết đảm bảo được yêu cầu kỹ thuật của chi tiết đó ghi trên bản vẽ. Vạch dấu là một công việc cơ bản cho các công việc tiếp theo. Trong gia công cơ khí phải công hớt đi một lớp kim loại (lượng dư) để tạo thành hình dáng, kích thước của chi tiết gia công. Để đảm bảo các bề mặt của phôi có đủ lượng dư gia.

Ngoài ra láy dấu còn dùng xác định vị trí bề mặt sẽ gia công bằng phương pháp nguội hoặc cắt gọt đôi khi nó còn quyết định độ chính xác về hình dạng, về kích thước nhất là vị trí tương quan giữa các bề mặt được gia công của chi tiết. Đây là một công việc phức tạp, đòi hỏi phải có nhiều kiến thức về dựng hình, về công nghệ. Mục tiêu: - Đo kiểm được các kích thước bằng thước cặp, pan me đạt chính xác trong phạm vi ± 0,02mm; - Thưc hiên được các thao tác vạch dấu mặt phẳng , vạch dấu khối đúng trình tự; - Phát hiện được các dạng sai hỏng và có biện pháp khắc phục khi vạch dấu; - Có ý thức bảo quản các loại dụng cụ và đảm bảm an toàn trong thực tập; - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập. Nội dung chính: 1.

Các loại dụng cụ đo: thước lá, thước cặp pan me 1. Thước lá : Thước lá được làm bằng thép không gỉ hoặc thép các bon dụng cụ vời các chiều dài tiêu chuẩn : 150; 300; 500; 600; 1000; 1500; 2000 mm. Khi đo phần mặt đầu thước là mặt chuẩn để đo, nên khi sử dụng không được làm hư hỏng mặt đầu hoặc các góc của thước. Thước cặp: Thước cặp là loại dụng cụ đo dược dùng phổ biến nhất trong nghành chế tạo cơ khí ,độ chính xác khá cao.

Thước cặp có nhiều loại theo chiều dài kích thước đo được ta có các loại thước; 0:125mm; 0:150mm; 0:200mm; 0:320mm; và 0:500mm. Theo dộ chính xác khi đo, ta có các loại thước có độ chính xác sau : Thước cặp 1/10: Trên thân du tiêu có 10 vạch, giá trị mỗi vạch bằng 0,1 mm. Thước cặp 1/20: Trên thân du tiêu có 20 vạch, giá trị mỗi vạch bằng 0,05 mm. Thước cặp 1/50: Trên thân du tiêu có 50 vạch, giá trị mỗi vạch bằng 0,02 mm.

Cấu tạo của thước cặp Thước cặp được làm bằng thép hợp kim CrNi, thép đặc biệt hoặc thép trắng. Thước cặp được chia làm 2 phần đó là thang chia chính và thang chia phụ. Trên thang chia chính có khắc các vạch cứ 10 vạch thì được khắc 1 con số, giá trị mỗi vạch bằng 1 mm. Có mỏ đo kích thước trong và mỏ đo kích thước ngoài chế tạo liền với thước chính 8 Thang chia phụ (hay còn gọi là phần du tiêu).Trên du tiêu có 1 mỏ đo trong, 1 mỏ đo ngoài, trên phần thân du tiêu có khắc các vạch chỉ giá trị sai số nhỏ nhất của thước khi đo.

Pan me : Cấu tạo pan me dựa theo nguyên tắc chuyển động của cặp vít - đai ốc. Khi quay vít hết một vòng thì dịch chuyển dọc của nó sẽ bằng bước ren ( Tất cả các pan me đều có bước ren s=0,5mm). Khi quay đi một vòng bề mặt đo của pan me dịch chuyển được 0,5mm Độ chính xác của pan me phụ thuộc vào độ chính xác chế tạo cặp ren vít và lượng không đổi của bước ren. Nó đảm bảo độ chính xác đo đến 0,01mm.

Panme có nhiều cỡ ;0-25, 25-50, 50-75, 75-100, 100-125, 125-150,…. Phân loại theo công dụng : Pan me đo ngoài, Pan me đo trong, Pan me đo sâu, Pan me đo ren. Phương pháp sử dụng dụng cụ đo và kiểm tra kích thước sản phẩm khi thực tập 1. Đo kích thước bằng thước lá : Đo kích thước có bậc : Đưa đầu thước sát vào phần cuối bậc, giữ thước song song với chiều đo 10 Đo kích thước trơn : Đặt đầu thước thẳng hàng với cạnh của mẫu đo ,dùng bề mặt của một khối tì sát vào đầu thước để đầu thước không dịch chuyển Đọc giá trị kích thước : Khi đọc giá trị kích thước mắt nhìn vuông góc với thước đo.

Đọc giá trị kích thước trên thươc đo tại vạch trùng với mặt đầu của phôi đo 2. Đo kích thước bằng thước cặp: Kiểm tra độ chính xác của thước cặp: Dùng giẻ lau sạch các mỏ đo và mặt số của thước. Đẩy hai mỏ đo ép sát vào nhau nhìn khe sáng tiếp xúc nhỏ và đều đồng thời vạch số 0 của du tiêu trùng với vach số 0 trên thân thước chính ( vạch cuối cùng của du tiêu cũng trùng với vạch trên thước chính ) thì thước còn tốt và ngược lại. 11 Đọc kích thước: Đọc kích thước phần chẵn ( phần nguyên).

Vạch số 0 của du tiêu trùng với vạch bất kỳ trên thân thước chính (Vạch cuối cùng của du tiêu cũng trùng với vạch trên thước chính) thì ta đoc giá trị kích thước trên thước chính tai vạch trùng với vạch số 0 của du tiêu. Đọc kích thước phần lẻ : Đọc phần nguyên : Đọc giá tri kích thước trên thước chính về phía trái số 0 của du tiêu Đọc phần thập phân : Nhìn xem vạch nào của du tiêu trùng với vạch trên thước chính thì ta lấy giá trị kích tại vạch trùng của du tiêu (Tổng kích Thước bằng phần nguyên + phần lẻ ) Ví dụ : Phần nguyên là 2mm Phần thập phân là 0,7mm 2mm +0,70mm = 2,70mm 12 * Chú ý khi đọc kích thước mắt nhìn vuông góc với mặt số cúa thước .