TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH TRUNG TÂM GDQP&AN GIÁO TRÌNH ĐƯỜNG LỐI QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM (Dùng cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng) TÀI LIỆU LƯU HÀNH NỘI BỘ NGHỆ AN-2020 TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH TRUNG TÂM GDQP&AN TRẦN VĂN THÔNG - NGUYỄN ĐÌNH LƯU - LÊ DUY HIẾU - BÙI ĐỨC CÔNG - TRẦN VĂN PHÚ - NGUYỄN PHONG QUANG - TRẦN VĂN LONG - NGUYỄN MINH QUYẾT GIÁO TRÌNH ĐƯỜNG LỐI QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM (Dùng cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng) LỜI NÓI ĐẦU Giáo dục quốc phòng - an ninh cho sinh viên là một trong những nhiệm vụ quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện. Qua đó tạo điều kiện cho thế hệ trẻ có điều kiện tu dưỡng phẩm chất đạo đức và rèn luyện năng lực thực tế để sẵn sàng thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Môn học Giáo dục quốc phòng -an ninh đã được xác định trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và gần đây nhất Bộ Chính trị đã có Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 03-5-2007 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục quốc phòng, an ninh trong tình hình mới, Chính phủ cũng có Nghị định số 116/2007/NĐ-CP ngày 10- 7-2007 về Giáo dục quốc phòng -an ninh. Quán triệt chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác giáo dục quốc phòng, an ninh nhằm đáp ứng tốt hơn nữa yêu cầu của mục tiêu giáo dục và thực tiễn, Bộ môn đường lối quân sự đã tổ chức biên soạn Giáo trình đường lối quốc phòng và an ninh của Đảng Cộng sản Việt Nam dùng cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng.
Nội dung sách đã cập nhật được những vấn đề mới, phù hợp với chương trình mới ban hành, Thông tư số 05/2020/TT- BGDĐT ngày 18-03-2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hi vọng cuốn sách này sẽ giúp ích được nhiều cho giảng viên, sinh viên và nhà trường trong việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục quốc phòng, an ninh toàn dân. Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song khó tránh khỏi những sơ suất nhất định. Chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các đồng chí giảng viên, cán bộ chỉ đạo để Giáo trình này ngày càng hoàn thiện.
Các ý kiến đóng góp xin gửi về Tổ đường lối quân sự, Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và an ninh trường Đại học Vinh. Xin chân thành cảm ơn! 4 MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu.
Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu. Giới thiệu về Môn học Giáo dục quốc phòng - an ninh. QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊ NIN, TƯ TƯƠNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHIẾN TRANH, QUÂN ĐỘI VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA. Quan điểm của chủ nghĩa mác - lê nin, tư tưởng hồ chí minh về chiến tranh 10 2.
Quan điểm của chủ nghĩa mác- lên nin, tư tương hồ chí minh về quân đội. Quan điểm của chủ nghĩa mác- lên nin, tư tương hồ chí minh về quân đội. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
XÂY DỰNG NỀN QUỐC PHÒNG TOÀN DÂN, AN NINH NHÂN DÂN. Vị trí, đặc trưng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân. Xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh. Một số biện pháp chính xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân.
CHIẾN TRANH NHÂN DÂN BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA. Những vấn đề chung về chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc. Quan điểm của đảng về chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc. Một số nội dung chủ yếu của chiến tranh nhân dân.
XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN VIỆT NAM. Đặc điểm và những quan điểm nguyên tắc cơ bản xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân. Phương hướng xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân. Những biện pháp chủ yếu.
KẾT HỢP PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI VỚI TĂNG CƯỜNG, CỦNG CỐ QUỐC PHÒNG - AN NINH. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Nội dung kết hợp phát tiển kinh tế với tăng cưởng củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Một số giải pháp.
NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ VIỆT NAM. Truyền thống và nghệ thuật đánh giặc của cha ông. Nghệ thuật quân sự việt nam từ khi có đảng lãnh đạo. Vận dụng một số bài học kinh nghiệm về nghệ thuật quân sự vào sự nghiệp bảo vệ tổ quốc trong thời kỳ mới.
XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ, BIÊN GIỚI QUỐC GIA. Xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia. Xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia. Quan điểm của đảng và nhà nước ta về xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia.
XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG DÂN QUÂN TỰ VỆ, LỰC LƯỢNG DỰ BỊ ĐỘNG VIÊN VÀ ĐỘNG VIÊN CÔNG NGHIỆP. Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ. Xây dựng lực lượng dự bị động viên. Động viên công nghiệp quốc phòng.
XÂY DỰNG PHONG TRÀO TOÀN DÂN BẢO VỆ AN NINH TỔ QUỐC. Nhận thức chung về phong trào toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc. Nội dung, phương pháp xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc. Trách nhiệm của sinh viên trong việc tham gia xây dựng phong trào bảo vệ an ninh tổ quốc.
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ BẢO VỆ AN NINH QUỐC GIA VÀ GIỮ GÌN TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI. Các khái niệm và nội dung cơ bản về bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội. Tình hình an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội. Dự báo tình hình an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trong thời gian tới.
Đối tác và đối tượng đấu tranh trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội. Một số quan điểm của đảng, nhà nước trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Vai trò, trách nhiệm của sinh viên trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội. 165 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU I. Đối tượng nghiên cứu Cũng n h ư các bộ môn khoa học khác, GDQPAN cũng có đối t ư ợ n g nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu của GDQPAN là nghiên cứu quá trình hình thành, vận động phát triển, những quy luật (tính quy luật) trong hoạt động GDQPAN cho HS, SV; nghiên cứu mối quan hệ hữu cơ tác động lẫn nhau giữa các yếu tố của quá trình tổng thể GDQPAN và quan hệ giữa các thành tố của các quá trình bộ phận: quá trình dạy học, quá trình trải nghiệm QS, AN. Mặt khác, GDQPAN còn nghiên cứu mối quan hệ tác động của tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại v.
đối với quá trình GDQPAN cho HS, SV. Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu 1. Cơ sở phương pháp luận. Nghiên cứu GDQPAN dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật, biện chứng lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lê nin, Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm về giáo dục, về quốc phòng, quân sự, an ninh của Đảng, tiếp cận hoạt động dạy học, hoạt động hình thành nhân cách người chiến sỹ của HS, SV trong GDQPAN.
Các phương pháp nghiên cứu. GDQPAN thường sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cơ bản sau: - Phương pháp quan sát - Phương pháp tọa đàm, phỏng vấn - Phương pháp nghiên cứu tài liệu - Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi - Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động - Phương pháp thực nghiệm sư phạm - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm sư phạm 8 III. Giới thiệu về Môn học Giáo dục quốc phòng - an ninh. Đặc điểm môn học GDQP – AN là môn học được luật định, nó được thể hiện rất rõ trong đường lối giáo dục của Đảng và được thể chế hóa bằng các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, nhằm giúp cho sinh viên thực hiện mục tiêu “hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Kế tục và phát huy những kết quả đã thực hiện Chương trình huấn luyện quân sự phổ thông (1961), Giáo dục quốc phòng (1991), trong những năm qua, để để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới và phù hợp với quy chế giáo dục – đào tạo trình độ đại học, năm 2000 chương trình tiếp tục được bổ sung, sửa đổi; đến năm 2007 triển khai thực hiện nghị định của Chính phủ về Giáo dục quốc phòng – an ninh, môn học Giáo dục quốc phòng được lồng ghép nội dung Giáo dục an ninh thành môn học Giáo dục quốc phòng – an ninh. Như vậy trong từng giai đoạn cách mạng, chương trình môn học Giáo dục quốc phòng – an ninh đều có những đổi mới phục vụ cho sự nghiệp Giáo dục nói chung và công tác quốc phòng an ninh nói riêng trong từng thời kì, gắn kết chặt chẽ các mục tiêu của giáo dục – đào tạo với quốc phòng - an ninh. Giáo dục quốc phòng – an ninh là môn học bao gồm kiến thức khoa học xã hội, nhân văn, khoa học tự nhiên và khoa học kĩ thuật quân sự và thuộc nhóm các môn học chung. Nội dung bao gồm những kiến thức cơ bản về đường lối quốc phòng, quân sự của Đảng, công tác quản lí Nhà nước về quốc phòng, an ninh; về kĩ năng quân sự, an ninh cần thiết đáp ứng yêu cầu xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân.
Giáo dục quốc phòng – an ninh góp phần xây dựng, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong khoa học ngay khi sinh viên đang học tập trong nhà trường và khi ra công tác. Giảng dạy và học tập tốt môn học Giáo dục quốc phòng – an ninh là góp phần đào tạo cho ngành chính viễn thông một đội ngũ cán bộ khoa học kĩ thuật, cán bộ quản lí, chuyên môn nghiệp vụ có ý thức, năng lực sẵn sàng tham gia thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trên mọi cương vị công tác. Chương trình Chương trình môn học GDQP - AN cho sinh viên thực hiện theo Thông tư số 05/2020/TT-BGDĐT ngày 18 tháng 3 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.