Giáo trình Điện Kỹ Thuật: Nghề Thí nghiệm & Kiểm tra Chất lượng Cầu đường bộ

Giáo trình điện kỹ thuật nghề thí nghiệm và kiểm tra chất lượng cầu đường bộ trình độ cao đẳng cung cấp kiến thức chuyên sâu và thực tiễn.

• Trường học: Trường Cao Đẳng
• Chuyên ngành: Điện Kỹ Thuật
• Đề tài: Giáo Trình Điện Kỹ Thuật Nghề Thí Nghiệm Và Kiểm Tra Chất Lượng Cầu Đường Bộ Trình Độ Cao Đẳng
• Loại tài liệu: Giáo Trình

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. Chương 1: Mạch điện một chiều
• 1.1. Những khái niệm cơ bản về mạch điện một chiều
• 1.1.1. Các phần tử của mạch điện
• 1.2. Định luật Ôm
• 1.2.1. Định luật Ôm cho một đoạn mạch
• 1.2.2. Định luật Ôm cho toàn mạch
• 2. Chương 2: Mạch điện xoay chiều hình sin 1 pha
• 2.1. Định nghĩa - Cách tạo ra dòng điện xoay chiều hình sin một pha
• 2.1.1. Định nghĩa
• 2.1.2. Cách tạo ra dòng điện xoay chiều hình sin một pha
• 2.2. Pha và sự lệch pha, trị số hiệu dụng
• 2.2.1. Pha và sự lệch pha
• 2.2.2. Trị số hiệu dụng của dòng điện
• 2.3. Mạch điện xoay chiều thuần điện trở
• 2.3.1. Quan hệ dòng điện và điện áp
• 2.3.2. Công suất
• 2.4. Mạch điện xoay chiều thuần điện cảm
• 2.4.1. Quan hệ dòng điện và điện áp
• 2.4.2. Công suất
• 2.5. Mạch điện xoay chiều thuần điện dung
• 2.5.1. Quan hệ dòng điện và điện áp
• 2.5.2. Công suất
• 2.6. Mạch điện R-L-C nối tiếp
• 2.6.1. Quan hệ dòng điện và điện áp
• 2.6.2. Tổng trở nối tiếp các phần tử R-L-C
• 2.6.3. Công suất của dòng điện hình sin
• 3. Chương 3: Mạch điện xoay chiều 3 pha
• 3.1. Hệ thống mạch điện xoay chiều ba pha
• 3.1.1. Khái niệm chung
• 3.1.2. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy phát điện ba pha
• 3.1.3. Đấu các cuộn dây máy phát
• 3.2. Nối phụ tải thành hình sao
• 3.2.1. Cách nối hình sao
• 3.2.2. Quan hệ giữa đại lượng dây và pha
• 3.3. Nối phụ tải thành hình tam giác
• 3.3.1. Cách nối hình tam giác
• 3.3.2. Quan hệ giữa đại lượng dây và pha
• 3.4. Công suất mạch 3 pha
• 3.4.1. Công suất tác dụng
• 3.4.2. Công suất phản kháng Q
• 3.4.3. Công suất biểu kiến
• 4. Chương 4: Đo lường điện
• 4.1. Khái niệm về dụng cụ đo
• 4.1.1. Ký hiệu - phân loại dụng cụ đo điện
• 4.2. Đo dòng điện và điện áp
• 4.3. Đo công suất và điện năng một pha và ba pha
• 4.3.1. Đo công suất một pha, ba pha
• 4.3.2. Đo điện năng một pha, ba pha
• 5. Chương 5: Máy biến áp
• 5.1. Cấu tạo, phân loại và nguyên lý làm việc của máy biến áp
• 5.1.1. Phân loại, cấu tạo
• 5.1.2. Nguyên lý làm việc
• 5.2. Phạm vi ứng dụng và những dạng hư hỏng thường xảy ra của máy biến áp
• 5.2.1. Phạm vi ứng dụng
• 5.2.2. Những dạng hư hỏng thường xảy ra
• 5.3. Câu hỏi ôn tập
• 6. Chương 6: Động cơ điện xoay chiều
• 6.1. Cấu tạo, nguyên lý làm việc của động cơ xoay chiều 3 pha
• 6.1.1. Cấu tạo và nguyên lý làm việc
• 6.2. Nguyên tắc mở máy và điều chỉnh tốc độ động cơ xoay chiều
• 6.2.1. Nguyên tắc mở máy
• 6.2.2. Điều chỉnh tốc độ động cơ điện xoay chiều
• 6.3. Động cơ điện không đồng bộ xoay chiều 1 pha
• 6.3.1. Nguyên lý hoạt động
• 6.3.2. Các thông số kỹ thuật của động cơ
• Trả lời các câu hỏi và bài tập
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khám phá giáo trình điện kỹ thuật cầu đường bộ cho kỹ sư

Giáo trình Điện kỹ thuật là môn học cơ sở cốt lõi trong chương trình đào tạo kỹ sư thí nghiệm trình độ cao đẳng, chuyên ngành Thí nghiệm và Kiểm tra chất lượng cầu đường bộ. Môn học này cung cấp hệ thống kiến thức nền tảng, không chỉ hỗ trợ trực tiếp cho các môn chuyên ngành mà còn trang bị cho sinh viên khả năng tự học và nâng cao tay nghề trong tương lai. Nội dung của giáo trình được thiết kế để sinh viên nắm vững các nguyên lý cơ bản về mạch điện một chiều, xoay chiều, các loại máy điện và phương pháp đo lường. Sự am hiểu về kỹ thuật điện trong xây dựng giúp người học vận hành an toàn các thiết bị thí nghiệm, phân tích chính xác các sơ đồ mạch điện và áp dụng hiệu quả vào công tác giám sát chất lượng công trình. Đây là nền tảng không thể thiếu để đảm bảo độ chính xác và an toàn trong mọi quy trình kiểm định chất lượng công trình giao thông. Môn học này đóng vai trò là cầu nối quan trọng giữa lý thuyết cơ sở và ứng dụng thực tiễn trong ngành xây dựng cầu đường, một lĩnh vực đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt.

1.1. Vai trò của môn điện kỹ thuật trong ngành xây dựng

Môn học Điện kỹ thuật giữ một vai trò không thể thiếu đối với ngành Kỹ thuật xây dựng nói chung và nghề thí nghiệm chất lượng cầu đường bộ nói riêng. Nó được xem là môn học bắt buộc, nhằm hoàn thiện kiến thức và kỹ năng cho người lao động. Kiến thức từ môn học giúp kỹ sư tương lai hiểu rõ nguyên lý hoạt động của các thiết bị thí nghiệm sử dụng điện, từ đó thực hiện các thao tác đo lường, kiểm tra một cách an toàn và chính xác. Các thiết bị như máy nén bê tông, máy kéo thép, máy đo điện trở suất của vật liệu xây dựng và thí nghiệm đều cần sự am hiểu về điện để vận hành. Hơn nữa, việc nắm vững các khái niệm về công suất, điện áp, và dòng điện giúp tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng tại công trường, góp phần đảm bảo tiến độ và hiệu quả kinh tế cho dự án. Kiến thức này là cơ sở để thực hiện công tác giám sát chất lượng công trình một cách toàn diện.

1.2. Cấu trúc chương trình đào tạo kỹ sư thí nghiệm chuyên sâu

Nội dung giáo trình KCS cầu đường bộ môn Điện kỹ thuật được biên soạn với thời lượng 30 giờ, bao gồm 6 chương chính. Chương trình bắt đầu từ những khái niệm cơ bản nhất như mạch điện một chiều (Chương 1), sau đó tiến đến các mạch điện phức tạp hơn như mạch điện xoay chiều một pha (Chương 2) và ba pha (Chương 3). Các chương tiếp theo tập trung vào ứng dụng thực tế, bao gồm đo lường điện công trình (Chương 4), nguyên lý hoạt động của máy biến áp (Chương 5) và động cơ điện xoay chiều (Chương 6). Cấu trúc này đảm bảo người học có một lộ trình tiếp thu kiến thức logic, từ lý thuyết đến thực hành, từ những thành phần cơ bản đến các hệ thống phức tạp thường gặp trong công tác thí nghiệm vật liệu xây dựng chuyên ngành cầu đường và vận hành máy móc công trường. Mỗi chương đều có mục tiêu rõ ràng và các bài tập ứng dụng để củng cố kiến thức.

II. Thách thức an toàn điện khi kiểm định chất lượng công trình

Môi trường thi công công trình giao thông luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, trong đó các vấn đề liên quan đến điện là một trong những thách thức lớn nhất. Việc vận hành các thiết bị thí nghiệm công suất lớn, hệ thống điện tạm thời và điều kiện làm việc khắc nghiệt đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn điện trong thi công. Thiếu kiến thức về điện kỹ thuật có thể dẫn đến những sai lầm nghiêm trọng, gây nguy hiểm cho con người và hư hỏng thiết bị. Các sự cố như ngắn mạch, quá tải, hoặc rò rỉ điện không chỉ làm gián đoạn quá trình kiểm định chất lượng công trình giao thông mà còn có thể gây ra tai nạn lao động thảm khốc. Do đó, việc trang bị kiến thức về các phương pháp đấu nối an toàn, sử dụng thiết bị bảo vệ, và tuân thủ tiêu chuẩn TCVN về điện cầu đường là yêu cầu bắt buộc đối với mọi kỹ sư, kỹ thuật viên làm việc tại hiện trường. Việc nhận diện và phòng ngừa các rủi ro này là một kỹ năng quan trọng được nhấn mạnh trong giáo trình.

2.1. Nhận diện các rủi ro về an toàn điện trong thi công

Tại công trường xây dựng cầu đường, các rủi ro về điện rất đa dạng. Thứ nhất là nguy cơ từ các đường dây điện tạm thời, thường được lắp đặt vội vàng và thiếu các biện pháp che chắn, bảo vệ cần thiết. Thứ hai, các thiết bị thí nghiệm và máy móc xây dựng công suất lớn khi khởi động có thể gây sụt áp hoặc quá tải cho lưới điện tạm. Thứ ba, môi trường làm việc ẩm ướt, nhiều bụi bẩn làm tăng nguy cơ rò rỉ điện và giảm tuổi thọ của thiết bị. Việc không nối đất đúng cách cho các thiết bị cũng là một sai sót phổ biến, làm tăng nguy cơ giật điện. Hiểu rõ về các hiện tượng như quá dòng, quá áp và cách sử dụng các thiết bị bảo vệ như cầu chì, aptomat là kiến thức nền tảng để đảm bảo an toàn điện trong thi công.

2.2. Yêu cầu tuân thủ tiêu chuẩn TCVN về điện cầu đường

Để giảm thiểu rủi ro, việc tuân thủ các tiêu chuẩn TCVN về điện cầu đường là yêu cầu pháp lý và kỹ thuật bắt buộc. Các tiêu chuẩn này quy định rõ ràng về yêu cầu thiết kế và lắp đặt hệ thống điện công trình giao thông tạm thời, quy cách dây dẫn, yêu cầu về thiết bị đóng cắt, bảo vệ và quy trình nối đất an toàn. Ví dụ, TCVN 7447 (IEC 60364) cung cấp các hướng dẫn chi tiết về lắp đặt hệ thống điện hạ áp. Việc áp dụng đúng các tiêu chuẩn này không chỉ đảm bảo an toàn cho người lao động mà còn là một tiêu chí quan trọng trong quá trình nghiệm thu và giám sát chất lượng công trình. Giáo trình cung cấp kiến thức nền để người học có thể đọc, hiểu và áp dụng các tiêu chuẩn này vào thực tế công việc một cách hiệu quả.

III. Hướng dẫn mạch điện nền tảng trong thí nghiệm cầu đường bộ

Nền tảng của kỹ thuật điện trong xây dựng bắt nguồn từ sự am hiểu sâu sắc về các loại mạch điện cơ bản. Giáo trình cung cấp một cái nhìn toàn diện từ mạch điện một chiều đến mạch điện xoay chiều ba pha, là những kiến thức không thể thiếu để phân tích và vận hành các thiết bị tại công trường. Mạch điện một chiều, dù đơn giản, là cơ sở của định luật Ôm và các nguyên tắc cơ bản về nguồn, tải và dây dẫn. Trong khi đó, mạch điện xoay chiều một pha và ba pha là dạng năng lượng phổ biến nhất cung cấp cho hầu hết các máy móc, từ động cơ điện đến các thiết bị đo lường phức tạp. Việc phân tích được các thông số như công suất tác dụng, công suất phản kháng và hệ số công suất (cos φ) giúp kỹ sư thí nghiệm hiểu rõ hiệu suất hoạt động của thiết bị và có các biện pháp cải thiện khi cần thiết. Đây là kiến thức trực tiếp phục vụ cho việc sử dụng tài liệu thí nghiệm điện cầu đường và áp dụng vào thực tế kiểm định.

3.1. Nguyên lý mạch điện một chiều và xoay chiều cơ bản

Chương 1 và 2 của giáo trình tập trung vào các khái niệm cốt lõi. Mạch điện một chiều được định nghĩa là mạch có dòng điện với trị số và chiều không đổi theo thời gian. Các thành phần cơ bản gồm nguồn điện (pin, ắc quy), phụ tải và dây dẫn. Định luật Ôm là công cụ toán học chính để tính toán dòng điện, điện áp và điện trở. Đối với mạch xoay chiều hình sin, các khái niệm trở nên phức tạp hơn với các đại lượng như tần số, chu kỳ, pha và giá trị hiệu dụng. Giáo trình giải thích chi tiết mối quan hệ giữa dòng điện và điện áp trong các mạch thuần trở (R), thuần cảm (L) và thuần dung (C), cũng như mạch R-L-C nối tiếp. Hiểu rõ các khái niệm này là bước đầu tiên để phân tích các hệ thống điện công trình giao thông.

3.2. Phân tích hệ thống điện công trình giao thông 3 pha

Hầu hết các động cơ và thiết bị công suất lớn tại công trường đều sử dụng nguồn điện xoay chiều ba pha do ưu điểm về hiệu suất truyền tải và công suất. Chương 3 của giáo trình đi sâu vào hệ thống điện công trình giao thông ba pha. Nội dung chính bao gồm cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy phát điện ba pha, hai cách đấu nối phụ tải phổ biến là nối hình sao (Y) và hình tam giác (Δ). Một điểm quan trọng là mối quan hệ giữa các đại lượng dây và pha (điện áp dây, dòng điện dây so với điện áp pha, dòng điện pha) trong từng cách đấu nối. Ví dụ, khi nối hình sao, ta có Ud = √3 * Up và Id = Ip. Nắm vững các công thức này giúp kỹ sư tính toán chính xác công suất và lựa chọn thiết bị bảo vệ phù hợp cho các động cơ và máy móc.

IV. Phương pháp đo lường điện công trình và vận hành máy móc

Từ lý thuyết mạch điện, giáo trình chuyển sang ứng dụng thực tiễn thông qua việc hướng dẫn các phương pháp đo lường điện công trình và tìm hiểu nguyên lý hoạt động của các máy điện cơ bản. Đây là phần kiến thức mang tính thực hành cao, trực tiếp phục vụ cho công việc hàng ngày của một kỹ sư KCS cầu đường. Việc sử dụng thành thạo các dụng cụ đo như ampe kế, vôn kế, oát kế không chỉ giúp xác định các thông số vận hành của thiết bị mà còn là công cụ quan trọng để chẩn đoán sự cố. Bên cạnh đó, hiểu rõ cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy biến áp và động cơ điện là yêu cầu bắt buộc để vận hành, bảo trì và khắc phục các hư hỏng thường gặp. Kiến thức này đảm bảo các thiết bị phục vụ thí nghiệm vật liệu xây dựng chuyên ngành cầu đường luôn hoạt động ổn định và chính xác, góp phần vào thành công của công tác kiểm định chất lượng.

4.1. Kỹ thuật sử dụng dụng cụ đo lường điện chuyên dụng

Chương 4 cung cấp kiến thức chi tiết về các dụng cụ đo lường điện. Sinh viên được học cách phân loại dụng cụ đo theo đại lượng cần đo (ampe kế, vôn kế, oát kế), theo loại dòng điện, cấp chính xác và cơ cấu đo. Phần quan trọng nhất là hướng dẫn cách mắc các dụng cụ vào mạch để đo lường. Ví dụ, ampe kế phải được mắc nối tiếp với phụ tải để đo dòng điện, trong khi vôn kế phải được mắc song song để đo điện áp. Giáo trình cũng trình bày các phương pháp mở rộng thang đo cho dụng cụ, sử dụng điện trở shunt hoặc máy biến dòng, biến áp đo lường. Kỹ năng đo lường điện công trình chính xác là yếu tố quyết định độ tin cậy của kết quả thí nghiệm và kiểm tra thiết bị.

4.2. Nguyên lý máy biến áp và động cơ điện trong xây dựng

Chương 5 và 6 tập trung vào hai loại máy điện phổ biến nhất. Máy biến áp, một thiết bị tĩnh, có nhiệm vụ biến đổi điện áp để phù hợp với yêu cầu sử dụng, từ truyền tải điện năng đi xa đến cung cấp nguồn cho các thiết bị điện tử. Động cơ điện xoay chiều là "trái tim" của hầu hết các máy móc xây dựng như máy trộn bê tông, máy đầm, cần trục. Giáo trình giải thích cặn kẽ cấu tạo của stato và rôto (kiểu lồng sóc và dây quấn), nguyên lý tạo ra từ trường quay và mô-men làm quay rôto. Đặc biệt, nội dung về các phương pháp mở máy (trực tiếp, đổi nối sao-tam giác, dùng biến trở) và điều chỉnh tốc độ động cơ là kiến thức thực tiễn, giúp kỹ sư vận hành máy móc hiệu quả và an toàn.

V. Ứng dụng kỹ thuật điện trong giám sát chất lượng thi công

Kiến thức từ giáo trình điện kỹ thuật cầu đường bộ không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà được ứng dụng trực tiếp vào các hoạt động chuyên môn tại hiện trường. Công tác giám sát chất lượng công trình và thí nghiệm vật liệu xây dựng phụ thuộc rất nhiều vào các thiết bị hoạt động bằng điện. Một kỹ sư thí nghiệm phải có khả năng vận hành chính xác các máy nén, máy kéo, máy khoan lấy mẫu... đồng thời hiểu được các thông số điện năng tiêu thụ của chúng để đánh giá tình trạng hoạt động. Việc ghi nhận và phân tích các dữ liệu đo lường điện cũng có thể cung cấp những thông tin hữu ích về tình trạng của máy móc, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu hư hỏng. Sự kết hợp giữa chuyên môn xây dựng và kiến thức điện kỹ thuật tạo nên một năng lực toàn diện, giúp nâng cao hiệu quả và độ tin cậy trong toàn bộ quy trình kiểm định chất lượng công trình giao thông.

5.1. Vận hành thiết bị thí nghiệm vật liệu xây dựng

Các quy trình thí nghiệm vật liệu xây dựng chuyên ngành cầu đường, như kiểm tra cường độ chịu nén của mẫu bê tông hay cường độ chịu kéo của cốt thép, đều được thực hiện trên các máy móc chuyên dụng. Các máy này thường được trang bị động cơ điện ba pha công suất lớn. Kỹ sư vận hành cần hiểu rõ cách khởi động máy an toàn, theo dõi dòng điện và điện áp trong quá trình gia tải để đảm bảo máy không bị quá tải. Kiến thức về mạch điện cũng giúp họ hiểu nguyên lý hoạt động của các cảm biến và bộ điều khiển điện tử tích hợp trong máy, từ đó đảm bảo kết quả thí nghiệm thu được là chính xác và đáng tin cậy. Đây là ứng dụng trực tiếp và quan trọng nhất của môn học.

5.2. Giám sát chất lượng công trình qua các thông số điện

Trong quá trình giám sát chất lượng công trình, việc theo dõi hoạt động của các thiết bị thi công như trạm trộn bê tông, máy rải thảm nhựa cũng là một phần công việc. Các thông số điện như dòng điện hoạt động, công suất tiêu thụ của các động cơ chính có thể phản ánh gián tiếp chất lượng của quá trình sản xuất. Ví dụ, dòng điện của động cơ máy trộn tăng đột ngột có thể là dấu hiệu của việc mẻ trộn quá đặc hoặc có sự cố cơ khí. Bằng cách phân tích các dữ liệu này, kỹ sư giám sát có thể phát hiện sớm các vấn đề bất thường, yêu cầu kiểm tra và khắc phục kịp thời, đảm bảo chất lượng vật liệu và tuân thủ quy trình thi công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Mạch 1. Những khái niệm cơ bản về mạch điện một chiều 1. Các phần tử của mạch điện 2. Định luật Ôm.

Định luật Ôm cho một đoạn mạch. Chương 2: Mạch điện xoay chiều hình sin 1 pha 1. Định nghĩ: Cách tạo ra đồng điện xoay chiều hình sin một pha. Cách tạo ra dòng điện xoay chiều hình sin một pha.

Pha và sự lệch pha, trị số hiệu dụng. Pha và sự lệch pha.Trị số hiệu dụng của dòng điện. Mạch điện xoay chiều thuần đi: 3.Quan hệ dòng điện và điện áp 3. Mạch điện xoay chiều thuần điện cảm.Quan hệ dòng điện và điện áp.

Mạch điện xoay chiều thuần di 5.Quan hệ dòng điện và điện áp. Mạch điện R-L-C ni tiếp. Quan hệ dòng điện và điện ái 6. Tổng trở nối tiếp các phần tử R-L-C 6.

Công suất của dòng điện hình sin Chương 3: Mạch điện xoay chiều 3 pha. Hệ thống mạch điện xoay chiều ba pha. Khái nién chung. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy phát điện ba pha.

Đấu các cuộn dây máy phát thành hình. Nồi phụ tải thành hình sao. Cách nối hình sao. Quan hệ giữa đại lượng dây và pha.

Nối phụ tải thành hình tam gid 3. Cách nối hình tam giác. Quan hệ giữa đại lượng dây và pha 4. Céng suất mạch 3 pha.

Công suất tác dụng. Công suất phản kháng Q. Công suất biểu kiến. Chương 4: Đo lường điện 1.

Khái niệm về dụng cụ đo. Ký hiệu - phân loại dụng cụ đo điện 2. Đo dòng điện và điện áp 2. Do công suất và điện năng một pha và ba pha.

Đo công suất một pha, ba pha. Do điện năng một pha, ba pha. Chương §: Máy biến áp. 1, Cấu tạo, phân loại và nguyên lý làm việc của máy biến áp.

Phân loại, cầu tạo 1. Nguyên lý làm việc. Pham vi ứng dung và những dạng hư hỏng thường xảy ra của máy biến áp 42 2. Phạm vi ứng dụng.

Những dạng hư hỏng thường xảy ra Cau hỏi ôn tập. Chương 6: Động cơ điện xoay chiều 1. Cấu tạo, nguyên lý làm việc của động cơ xoay chiều 3 pha. Nguyên lý làm việc 2.

Nguyên tắc mở máy và điều chỉnh tốc độ động cơ xoay chiề 2. Nguyên tắc mở máy 2. Điều chinh tốc độ động cơ đi: xoay chiều 3. Động cơ điện không đồng bộ xoay chiều 1 pha 3,1.

Nguyên lý hoạt động. Các thông số kỹ thuật của động cơ. 'Trả lời các câu hỏi và bài tập TÀI LIỆU THAM KHẢO. 7 MÔN HỌC: ĐIỆN KỸ THUẬT Mã môn học: MH 09 Vi tri, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học „.~ Vị trí môn hoe: Môn Điện kỹ thuật là một trong các ky thuật cơ sở, được.

bố trí học trước các môn học/mô đun chuyên môn nghề. ~ Tinh chất môn học: Môn Điện kỹ thuật là môn cơ sở hỗ trợ kiến thức cho. các môn khác, đồng thời giúp cho sinh viên có điều kiện tự học, nâng cao kiến thức nghề nghiệp. ~ Ý nghĩa môn học: môn học nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức.

cơ bản về điện kỹ thuật, về các động cơ điện, máy biến áp điện.giúp sinh viên có kiến thức để thực hiện các công việc của nghề xây dựng có liên quan đến điện kỹ thuật. ~ Vai trò môn học: là môn học kỹ thuật cơ sở bắt buộc, nhằm hoàn thiện kiến thức, kỹ năng của người lao động đối với nghề Kỹ thuật xây dựng. Mục tiêu của môn học ~ Nêu được các kiến thức và phân tích được một số sơ đồ mạch điện cơ bản; - Nêu được trình tự các bước đo, kiểm tra bằng dụng cụ đo đảm bảo an toàn. - Sử dụng các loại dụng cụ đo, tiến hành đo và kiểm tra các mạch điện cơ bản, các máy điện hoặc động cơ điện.

- Rèn luyện tính cẩn thận, tỷ mỷ khi phân tích và sử dụng các dụng cụ kiểm tra, đo mạch điện. Nội dung của môn học: Thời gian (giờ) sf 'Tên chương, mục Tổng Lý qạn | Kiểm số _| thuyết BT | tra? 1 _| Chương l; Mạch điện một chiều 2 2 0 1. Những khái niệm cơ bản về mạch 1 điện một chiều. Định II | Chương 2: Mạch điện xoay chiều hình § 7 0 1 sin | pha 1, Dinh nghĩa - Cách tạo ra dòng điện 1 xoay chigu hinh sin I pha I 2.

Pha và sự lệch pha, trị số hiệu dụng Mlm|—lal=l—=l—l—l=|sl—l=l—l= 3. Mạch xoay chiều thuần điện trở. Mạch xoay chiều thuần điện cảm. Mạch xoay chiều thuần điện dung.

Mạch điện R - L - C nối tiếp THỊ | Chương 3: Mạch điện xoay chiều 3 pha | 4 1, Hệ thống điện xoay chiều ba pha 2. Nồi phụ tải thành hình sao 3. Nối phụ tải thành hình tam giác | 4. Công suất mạch 3 pha | IV | Chương 4:Ðo lường điện L5 1.

Khái niệm về dụng cụ đo | 2. Do đồng điện và điện áp. Đo công suất và điện năng một pha và ba pha 'V_| Chương 5: Máy biển áp 5 * ° 1, Cấu tạo, phân loại và nguyên lý làm. việc của máy biến áp 2.

Pham vi img dụng và nhữngdạng hư, 2 hồng thường xảy ra của máy biến áp 'VI | Chương 6: Động cơ điện xoay chiều 6 5 0 1 1, Cấu tạo, nguyên lý làm việc của $ | đông cơ xoay chiều 3 pha | 2, Nguyên tắc mở máy và điều chỉnh 1 tốc độ động cơ xoay chiều. Động cơ điện không đồng bộ xoay. Các thông số kỹ thuật của động cơ. 1 Cộng 30 | 27 | 0 3 * Ghi chú: Thời gian kiểm tra lý thuyết được tính vào giờ lÿ thuyết, kiểm tra thực hành được tính vào giờ thực hành.

9 CHUONG I: Mạch điện một chiều Mã chương: M 09-01 Giới thiệu: Chương mạch điện một chiều nhằm cung cấp cho sinh viên hiểu được khái niệm về mạch điện một chiều và áp dụng định luật Ôm để tính được các phần tử của mạch điện. Mục tiêu ~ Phân tích được nhiệm vụ, vai trò của các phần tử cấu thành mạch điện như: nguồn điện, dây dẫn, phụ tải, thiết bị đo lường, đóng cắt ~ Hiểu và vận dụng được các biểu thức tính toán cơ bản của định luật Ôm. ~ Rèn luyện tính cẩn thận, tỷ mỷ khi phân tích và tính toán. Nội dung chính 1.

Những khái niệm cơ bản về mạch điện một chiều "Mục tiêu :Phân tích được nhiệm vụ, vai trò của các phân tử cấu thành mạch điện như: nguôn điện, dây dẫn, phụ tải, thiết bị đo lường, đóng cắt Mạch điện một chiều có trị số và chiều không đổi theo thời gian. Khi ta nối vật A tích điện với vật B không tích điên bằng vật dẫn D thì các điện tích sẽ chuyển dời từ A qua D sang B tạo thành dòng điện. - Dòng điện L á trị bằng tốc độ biến thiên của lượng điện tích q qua tiết diện ngang một vật di ~ Chiều được qui ước là chiều chuyển động của điện tích dương trong điện trường. = Don vi: A; mA; ImA = 10°A 1.

Mạch điện Mạch điện thường gồm 3 phần tử cơ bản: nguồn điện, vật tiêu thụ điện (phụ tải), dây dẫn. Ngoài ra còn có các thiết bị phụ trợ như: thiết bị đóng cắt, do lường, bảo vệ, tự động,. Các phần tử của mạch điệm 1. Nguôn điện một chiều 10 Là thiết bị để biến đổi các dạng năng lượng khác thành điện năng.

Ví dụ: pin, ắc quy, máy phát điện,. ~ Pin, ắc quy: biến đổi hóa năng thành điện năng. ~ Pin mặt trời: Pin mặt trời làm việc theo hiệu ứng quang học, biến đổi trực tiếp quang năng thành điện năng. ~ Máy phát điện một chiều: iến đổi cơ năng đưa vào trục của máy thành điệnnăng lấy ra ở các cực của day - Bộ nguồn điện tử công suất: không tạo ra điện năng mà chỉ biến đổi điệnáp xoay chiều (lấy từ lưới điện) thành điệnáp một chiều lấy ra ở hai cực.

Phụ tải Phụ tải (Vật tiêu thụ điện ): Là thiết bị điện tiêu thụ điện năng để biến đổi thành các dạng năng lượng khác như: cơ năng (động cơ điện); nhiệt năng (bản là điện, bếp điện); quang năng (đền điện). Dây dẫn Dây dẫn: Để dẫn dòng điện từ nguồn điện tới nơi tiêu thụ (chuyên tải điện năng) Các thiết bị phụ trợ: Dùng để đóng cắt (điều khiển), đo lường, bảo vệ. Ví dụ: công tắc, cầu dao, am pe kế, vôn kế, cầu chỉ Mạch điện là tập hợp các thiết bị điện (nguồn, tải, dây dẫn) nối với nhau trong đó. dòng điện có thể chạy qua.

Mạch điện được biểu diễn bằng những hình vẽ qui ước gọi là sơ đồ mạch điện.Thiết bị phụ trợ (công tắc) 2. Định luat Om i Muc tiéu : Hiéu va van dung duge cac biéu thite tinh toan co ban của định luật Om. Các định luật về mạch điện đã được học ở Vật lý, ở đây chỉ nhấn mạnh áp dụng và thực hành và vận dụng các biểu thức vào tính toán mạch điện. Định luật Ôm cho một đoạn mạch: Cho đoạn mạch thuần điện trở như hành vẽ 1.

Định luật Om phát biểu như sau: Dòng điện trong một đoạn mạch tỷ lệ thuận với điện áp 2 đầu đoạn mạch và tỷ lệ nghịch với điện trở của đoạn mạch. Công thức: Trong đó: U là điện áp ở 2 đầu đoạn mạch (V) R là điện trở của đoạn mạch (©) TIA đồng điện qua điện tro (A) 'Ví dụ: Trong mạch điện hình 1.2, biết =210 mA; R = 100 Q; tinh dign ap U trên điện trở. Bài giải: Điện áp trên điện tro 1A U = LR = 210.Dinh luật Om cho toàn mạch: Cho mạch điện như hình vẽ 1.3 Ra 12 Định luật Ôm phát biểu như sau: Dòng điện chạy trong mạch tỉ lệ với suất điện động của nguồn và tỉ lệ nghịch với điện trở toàn mạch. E R+Ru+r, Trong đó: E là suất điện động của nguồn, E = U+U„+U,, U là điện áp mạch ngoài U = I.R Uụ là điện áp rơi trên đường dây.Rạ U, là điện áp rơi trong nguồn.

U, = Lr, CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP.1, Nguồn điện là gì ? Tải là gì ? Hãy cho ví dụ về nguồn điện và tải ? 1. Phát biểu định luật Ôm. Tính điện áp U trong 2 sơ đồ hình 1. A R A R S 1 = I A B A B Un Usa Hinh 14a Hình 1.

Tinh ding dién I trong 2 so dé hinh 1.b A A R Ooo x B jo A a UAn Usa Hinh 1.