CHƯƠNG 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ MẠCH ĐIỆN. 1 1- Mạch điện một chiều .1-Khái niệm và nguyên lý sản sinh ra dòng điện một chiều .2- Các định luật và đại lượng đặc trưng của dòng điện một chiều .1 Các đại lượng đặc trưng của dòng diện một chiêu .2- Các định luật .3 - Nhận dạng và tính toán lắp đặt mạch điện một chiều. 8 2- Các khái niệm cơ bản về dòng điện xoay chiều. Khái niệm và nguyên lý sản sinh ra dòng điện xoay chiều .2- Cách tạo ra sức điện động xoay chiều hình sin: .2- Các đại lượng đặc trưng của dòng điện xoay chiều.1- Chu kỳ, tần số, biên độ .2- Trị số hiệu dụng của các đại lượng dòng điện, điện áp và sức điện động của dòng điện xoay chiều.3- Biểu diễn các đại lượng xoay chiều bằng đồ thị vectơ.4- Tính chất mạch điện xoay chiều một pha .1-Mạch điện thuần điện trở (R) .2- Mạch điện thuần điện cảm ( L) .3-Mạch điện thuần điện dung (C) .4- Mạch RLC mắc nối tiếp .5- Ý nghĩa hệ số công suất và cách nâng cao hệ số công suất .1- Công suất của mạch điện xoay chiều một pha.
15 - Công suất tác dụng P và công suất phản tác dụng Q. 15 - Công suât biểu kiến S .2- Hệ số công suất .3- Ý nghĩa và cách nâng cao hệ số công suất. 17 3- Các khái niệm cơ bản về dòng điện xoay chiều ba pha .2- Nguyên lý máy phát điện xoay chiều ba pha .3- Ý nghĩa của hệ thống điện ba pha. 19 4- Cách đấu dây hệ thống điện xoay chiều ba pha .1- Cách mắc mạch điện xoay chiều ba pha theo hình sao.2- Cách mắc mạch điện xoay chiều ba pha theo hình tam giác.3- Công suất mạch điện xoay chiều ba pha.
22 CHƯƠNG 2: MÁY PHÁT ĐIỆN. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại máy phát điện. 23 2- Cấu tạo và nguyên lý làm việc máy phát điện một chiều .3- Cổ góp và chổi điện .2- Nguyên lý làm việc của máy phát điện một chiều. 26 3- Cấu tạo và nguyên lý làm việc máy phát điện xoay chiều .2- Nguyên lý làm việc máy phát điện xoay chiều.
29 4- Sơ đồ lắp đặt máy phát điện trong hệ thống điện. 30 CHƯƠNG 3: ĐỘNG CƠ ĐIỆN. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại động cơ điện .3 - Phân loại động cơ điện. 31 2- Cấu tạo và nguyên lý làm việc động cơ điện một chiều .2- Nguyên lý làm việc của động cơ điện một chiều.
33 3- Cấu tạo và nguyên lý làm việc động cơ điện xoay chiều .1- Động cơ điện xoay chiều một pha .1- Nguyên lý động cơ điện không đồng bộ 1 pha .2- Động cơ điện xoay chiều một pha kiểu mở máy bằng cuộn phụ và tụ điện thường trực .3- Động cơ điện xoay chiều một pha kiểu mở máy bằng cuộn phụ và tụ điện mở máy .2- Động cơ điện xoay chiều ba pha .2- Từ trường quay ba pha .3- Nguyên lý làm việc của động cơ điện xoay chiều không đồng bộ ba pha .4- Các kiểu đấu dây động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha .5- Phương pháp đổi chiều quay động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha40 3.3- Động cơ điện vạn năng. 41 4- Sơ đồ lắp đặt động cơ điện trong hệ thống điện. 42 CHƯƠNG 4: MÁY BIẾN ÁP. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại máy biến áp.
43 2- Cấu tạo và nguyên lý làm việc máy biến áp .1- Máy biến áp một pha .2- Nguyên lý làm việc .2- Máy biến áp ba pha .2- Các tổ đấu dây.3- Các máy biến áp đặc biệt .1- Máy biến áp tự ngẫu .2- Máy biến áp hàn. 49 3- Sơ đồ lắp đặt máy biến áp trong hệ thống điện. 51 CHƯƠNG 5: KHÍ CỤ ĐIỀU KHIỂN VÀ BẢO VỆ TRONG MẠCH ĐIỆN. 52 1- Khí cụ điều khiển trong mạch điện .5- Bộ khống chế.
56 2- Khí cụ bảo vệ trong mạch điện hạ áp .3- Hộp đấu dây. 59 3- Mạch điện điều khiển máy phát điện .1- Hệ thống máy kích thích một chiều .2-Hệ thống kích thích xoay chiều .3-Hệ thống kích thích tĩnh. 61 4- Mạch điện điều khiển động cơ điện .1- Mạch điện điều khiển mở máy trực tiếp và bảo vệ động cơ điện xoay chiều không đồng bộ ba pha .3- Lắp đặt mạch điện .2- Mạch điện điều khiển mở máy trực tiếp và bảo vệ động cơ điện xoay chiều không đồng bộ một pha .3- Lắp đặt mạch điện. 66 PHỤ LỤC - MỘT SỐ KÝ HIỆU THƯỜNG DÙNG.
67 Tài liệu tham khảo. 69 CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC: ĐIỆN KỸ THUẬT Mã số môn học: MH 07 Thời gian môn học: 45 h (Lý thuyết: 45 h; Thực hành: 0h) I. MỤC TIÊU MÔN HỌC : Học xong môn học này học viên có khả năng: - Hệ thống được kiến thức cơ bản về mạch điện - Trình bày được yêu cầu, nhiệm vụ, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các loại máy điện dùng trong phạm vi nghề Công nghệ Ô tô - Trình bày được công dụng và phân loại các loại khí cụ điện - Vẽ được sơ đồ dấu dây, sơ đồ lắp đặt các mạch điện cơ bản - Tuân thủ đúng quy định về an toàn khi sử dụng thiết bị điện - Rèn luyện tác phong làm việc cẩn thận II. NỘI DUNG MÔN HỌC: Thời gian TT Tên chương mục Tổng số Lý thuyết I Đại cương về mạch điện 10 10 Mạch điện một chiều 3 3 Các khái niệm cơ bản về dòng điện xoay chiều 2 2 Các khái niệm cơ bản về dòng điện xoay chiều ba pha 2 2 Cách đấu dây mạch điện xoay chiều ba pha 3 3 II Máy phát điện 9 9 Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại máy phát điện 2 2 Cấu tạo và nguyên lý làm việc máy phát điện một chiều 2 2 Cấu tạo và nguyên lý làm việc máy phát điện xoay chiều 2 2 Sơ đồ lắp đặt máy phát điện trong hệ thống điện 3 3 III Động cơ điện 9 9 Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại động cơ điện 2 2 Cấu tạo và nguyên lý làm việc động cơ điện một chiều 2 2 Cấu tạo và nguyên lý làm việc động cơ điện xoay chiều 2 2 Sơ đồ lắp đặt động cơ điện trong hệ thống điện 3 3 IV Máy biến áp 6 6 Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại máy biến áp 1 1 Cấu tạo và nguyên lý làm việc máy biến áp 2 2 Sơ đồ lắp đặt máy biến áp trong hệ thống điện 3 3 V Khí cụ điều khiển và bảo vệ trong mạch điện 11 11 Khí cụ điều khiển mạch điện 3 3 Khí cụ bảo vệ mạch điện 2 2 Mạch điện điều khiển máy phát điện 3 3 Mạch điện điều khiển động cơ điện 3 3 Tổng cộng 45 45 III.
ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH: - Vật liệu: + Dây dẫn điện có bọc cách điện d = 1÷1,6mm + Công tắc các loại + Cầu dao một pha và ba pha + Cầu dao đảo chiều một và ba pha + Các loại rơ le + Cầu chì các loại + Áptômát + Khởi động từ. - Dụng cụ và trang thiết bị: + Máy chiếu, máy vi tính + Sa bàn điện + Bộ dụng cụ nghề điện công nghiệp + Máy biến áp các loại + Máy phát điện các loại + Động cơ điện các loại - Học liệu: + Tài liệu hướng dẫn môn học Điện kỹ thuật + Tài liệu hướng dẫn bài học và bài tập thí nghiệm Điện kỹ thuật:. Lê Thành Bắc - Giáo trình kỹ thuật điện - NXB KH&KT-2010. Đặng Văn Đào - Giáo trình Điện Kỹ thuật – NXB GD-2002.
Hồ Xuân Thanh, Phạm Xuân Hổ - Giáo trình Khí cụ điện, NXB ĐHQG TPHCM - 2003. - Nguồn lực khác: + Phòng học bộ môn Điện kỹ thuật đủ điều kiện thực hành.1-Khái niệm và nguyên lý sản sinh ra dòng điện một chiều Dòng điện một chiều là dòng điện có chiều không thay đổi. Dòng điện một chiều được sinh ra bởi nguồn điện một chiều như Pin, ắc quy, mày phát điện một chiều… Về nguyên lý máy phát điện một chiều gồm: Một hệ thống cực từ (phần cảm) đứng yên và một bộ dây (phần ứng) đặt trong lõi thép chuyển động quay cắt qua từ trường của các cực từ. Trong hai phần cảm và phần ứng có một phần đứng yên gọi là stato, một phần quay gọi là rô to.1 vẽ nguyên lý máy phát điện một chiều đơn giản.
- Phần cảm gồm nam châm có hai cực từ N-S. - Phần ứng gồm một khung dây, 2 đầu khung dây nối với một bộ phận gọi là cổ góp điện gồm 2 lá góp điện a và b cách điện với nhau và cách điện đối với trục máy. Mỗi lá góp điện nối với một đầu vòng dây dẫn. Khi máy phát điện một chiều làm việc, dòng điện sinh ra trong khung dây là dòng xoay chiều, nhờ có cổ góp điện nên dòng điện lấy ra phụ tải là dòng một chiều.1- Sơ đồ nguyên lý máy phát điện một chiều 1.2- Các định luật và đại lượng đặc trưng của dòng điện một chiều 1.1 Các đại lượng đặc trưng của dòng diện một chiêu - Chiều dòng điện: người ta quy ước chiều dòng điện là chiều chuyển dời của các điện tích dương trong dây dẫn, tức ở ngoài nguồn điện thì chiều dòng điện đi từ cực dương đến cực âm của nguồn.
- Cường độ dòng điện là đại lượng cho biết dòng điện đó mạnh hay yếu. Cường độ dòng điện tính bằng tỷ số giữa điện lượng chuyển qua mặt cắt thẳng của dây dẫn trong một đơn vị thời gian là 1 giây. Đơn vị của cường độ dòng điện là Ampe (A). - Sức điện động của nguồn điện: Mỗi nguồn điện có một đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công của nó gọi là sức điện động, ký hiệu là E.
Sức điện động của nguồn điện tính bằng công do nguồn điện sinh ra khi làm chuyển dời một đơn vị điện tích dương giữa hai cực của nguồn điện. A E Q Đơn vị của sức điện động là Vôn (V) 2 1.2- Các định luật a- Định luật Ôm đối với đoạn mạch B C A V Hình 1.2 - Nhà bác học Ôm người Đức dựa vào thực nghiệm đã tìm ra quan hệ giữa dòng điện và điện áp. Bố trí thí nghiệm như hình 1.2 cho ta kết quả: Khi thay đổi điện áp U giữa hai đầu dây dẫn BC (bằng cách thay đổi nguồn điện) thì cường độ dòng điện đi qua dây dẫn sẽ thay đổi tỷ lệ thuận với hai đầu đoạn mạch đó. I = gU (1-1) G là hệ số tỷ lệ phụ thuộc vào bản chất, chiều dài và mặt cắt dây dẫn.