TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CẦN THƠ KHOA ĐỘNG LỰC GIÁO TRÌNH BẢO DƯỠNG – SỬA CHỮA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ DIÊSEL NGHỀ CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP NGHỀ ( Ban hành theo Quyết định số:./QĐ- CĐN ngày tháng năm 2018 Của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề Cần Thơ) Cần Thơ 1 LỜI GIỚI THIỆU Vì sự nghiệp đào tạo nghề của “ Trường cao đẳng nghề Cần thơ “ Tập giáo trình này được biên soạn để phục vụ tốt cho quá trình giảng dạy và học tập của thầy và trò nghề “ Công nghệ ô tô “ Nhằm đạt dược kết quả tốt nhất của trường trọng điểm. - Chương trình mô đun đào tạo bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống nhiên liệu động cơ Diêsel được sử dụng để giảng dạy cho học sinh sinh viên trình độ cao đẳng nghề và trung cấp nghề. - Chương trình này được thực hiện cho sinh viên học sau khi đã học xong môđun cơ cấu trục khuỷu - thanh truyền và bộ phận cố định của động cơ. Những trọng tâm chương trình cần chú ý: - Kỹ năng đọc sơ đồ.
- Nhận dạng cấu tạo, kiểm tra, sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu động cơ diesel đúng quy trình, quy phạm, đúng phương pháp và đúng tiêu chuẩn kỹ thuật do nhà chế tạo quy định. - Phân tích đúng hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng trong hệ thống nhiên liệu động cơ diesel 2 MỤC LỤC ĐỀ MỤC TRANG - NỘI DUNG TỔNG QUÁT. 4 - BÀI 1: THÁO LẮP, NHẬN DẠNG CÁC BỘ PHẬN CỦA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU DIÊSEL. 5 - BÀI 2: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU DIÊSEL.
12 - BÀI 3: SỬA CHỮA THÙNG CHỨA NHIÊN LIỆU VÀ CÁC ĐƯỜNG ỐNG VÀ BẦU LỌC. 15 - BÀI 4: SỬA CHỮA BƠM THẤP ÁP (BƠM CHUYỂN NHIÊN LIỆU). 20 - BÀI 5: SỬA CHỮA BƠM CAO ÁP. 27 - Bµi 6: söa ch÷a vßi phun cao ¸p.
47 BÀI THAM KHẢO THÊM. 70 - Tài liệu tham khảo 81 3 BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ DIESEL (Trung cấp: MĐ 17 ) Thời gian của mô đun: 90 h; (Lý thuyết: 30 h; Thực hành: 60 h) I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN: - Vị trí: Mô đun được bố trí dạy sau các môn học/ mô đun sau: MH 07, MĐ11, MĐ 12, MĐ 13, MĐ 14, MĐ 15, MĐ16. - Tính chất: Mô đun chuyên môn nghề bắt buộc.
MỤC TIÊU MÔ ĐUN: - Trình bày đầy đủ các yêu cầu, nhiệm vụ chung của hệ thống nhiên liệu động cơ diesel - Giải thích được sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc chung của hệ thống nhiên liệu động cơ diesel - Phân tích đúng những hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng trong hệ thống nhiên liệu động cơ diesel - Trình bày được phương pháp bảo dưỡng, kiểm tra và sửa chữa những sai hỏng của các bộ phận hệ thống nhiên liệu động cơ diesel - Tháo lắp, kiểm tra và bảo dưỡng, sửa chữa các chi tiết, bộ phận đúng quy trình, quy phạm và đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong sửa chữa - Sử dụng đúng, hợp lý các dụng cụ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa đảm bảo chính xác và an toàn - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. NỘI DUNG TỔNG QUÁT: Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Tổng số Lý thuyết Thực Kiểm TT hành tra* 1 Tháo lắp, nhận dạng các bộ phận 24 12 12 của hệ thống nhiên liệu Diêsel 2 Bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu 15 3 10 2 Diêsel 3 Sửa chữa thùng chứa nhiên liệu và 10 3 7 các đường ống và bầu lọc 4 Sửa chữa bơm thấp áp (bơm chuyển 11 3 8 nhiên liệu) 5 Sửa chữa bơm cao áp 19 6 11 2 6 Sửa chữa vòi phun cao áp 11 3 8 Cộng 90 30 56 4 NỘI DỤNG CHI TIẾT: 4 BÀI 1: THÁO LẮP, NHẬN DẠNG CÁC BỘ PHẬN CỦA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU DIÊSEL Thời gian: 24giờ (LT: 12 ; TH: 12 ) Mục tiêu: - Trình bày được nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại, cấu tạo, nguyên lý làm việc của hệ thống nhiên liệu diesel - Tháo, lắp, nhận dạng được hệ thống nhiên liệu động cơ diesel đúng quy trình, quy phạm, đúng yêu cầu kỹ thuật - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nội dung: Bài 1a: HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ DIESEL DÙNG BƠM CAO ÁP TẬP TRUNG PE I./ NHIỆM VỤ, YÊU CẦU HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU DÙNG BƠM CAO ÁP TẬP TRUNG PE: 1.1: Nhiệm vụ: Cung cÊp nhiªn liÖu vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó nhiªn liÖu hoµ trén ®Òu víi kh«ng khÝ trong xylanh cña ®éng c¬. Yªu cÇu: - Nhiªn liÖu ®îc phun vµo buång ®èt cña ®éng c¬ ®óng lóc, chÊt lîng phun ph¶i gióp cho qu¸ tr×nh ch¸y cña ®éng c¬ ®îc nhanh.
- Tù ®iÒu chØnh lîng nhiªn liÖu cung cÊp cho mçi chu tr×nh, øng víi tõng chÕ ®é phô t¶I vµ tèc ®é cña ®éng c¬: - Nhiªn liÖu ph¶i ®îc hoµ trén ®Òu víi kh«ng khÝ trong buång ®èt cña ®éng c¬./ SƠ ĐỒ CẤU TẠO VÀ NGUYªn LÝ hÖ thèng nhiªn liÖu ®éng c¬ diesel DÙNG BƠM CAO ÁP PE: 5 1./ S¬ ®å: 12 10 9 8 7 1 2 3 4 6 5 16 15 14 13 11 1 2 3 4 4 3 2 6 1 26 17 18 19 20 21 26 23 22 24 25 1, 15 -van trµn 14 - b×nh läc tinh 2,9,12,21 -®êng èng 16, 20 - van 3- b¬m cao ¸p 17, 18 – b¬m truyÒn nhiªn liÖu 4 - ®ång hå ¸p suÊt 19 - b×nh läc th« 5 - buång ®èt 22 - ®êng èng 6 - n¾p xylanh 23 - thïng chøa nhiªn liÖu 7 - vßi phun 24 - líi läc 8 - , 11, 13 - nót x¶ giã 25 - vÝt x¶ 10 - ®êng èng cao ¸p 26 - líi läc 7 2./ Nguyªn lý lµm viÖc: - B¬m truyÒn nhiªn liÖu 18 cã nhiÖm vô hót nhiªn liÖu tõ thïng chøa 23 qua bÇu läc th« 19, ®a nhiªn liÖu qua bÇu läc tinh 10 tíi b¬m cao ¸p 3. - Van trµn 15 dïng ®Ó h¹n chÕ ¸p suÊt nhiªn liÖu trªn ®êng èng vµ ®Ó x¶ nhiªn liÖu thõa trë vÒ thïng chøa. - §ång hå ¸p suÊt 4 dïng ®Ó kiÓm tra ¸p suÊt cung cÊp nhiªn liÖu vµo b¬m cao ¸p. - B¬m cao ¸p: t¹o nhiªn liÖu cã ¸p suÊt cao vµ ph©n phèi nhiªn liÖu vµo xylanh cña ®éng c¬ b»ng nhau vµ ®óng thø tù lµm viÖc cña ®éng c¬, b¬m cã sè nh¸nh b¬m b»ng sè xylanh cña ®éng c¬ , c¸c nh¸nh b¬m nÇy cung cÊp nhiªn liÖu qua c¸c ®êng èng cao ¸p 10 tíi vßi phun.
- Vßi phun dïng ®Ó phun nhiªn liÖu vµo buång ®èt. Nhiªn liÖu rß qua khe hë trong th©n kim phun cña vßi phun, vµ trong c¸c nh¸nh b¬m, theo ®êng èng 9, 12, trë vÒ thïng chøa.* Nhiªn liÖu vµo trong xy lanh b¬m cao ¸p kh«ng ®îc lÉn kh«ng khÝ , v× kh«ng khÝ sÏ lµm cho hÖ sè n¹p cña c¸c nh¸nh b¬m kh«ng æn ®Þnh, cã khi lµm gi¸n ®o¹n qu¸ tr×nh cung cÊp nhiªn liÖu. 8 *T¹i c¸c khu vùc cã kh¶ n¨ng tÝch tô kh«ng khÝ : phÝa trªn th©n b¬m cao ¸p, trªn b×nh läc tinh vµ trªn vßi phun, do ®ã mçi n¬i ®Òu cã nót x· kh«ng khÝ ( a,b ,c,d ) ®Ó x¶ kh«ng khÝ trong hÖ thèng ra ngoµi. Bµi 1b: HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ DIESEL DÙNG BƠM CAO ÁP VE I.
Nhiệm vụ, hệ thống nhiên liệu động cơ diesel dùng bơm phân phối VE : Hiện nay, ở những động cơ cao tốc loại nhỏ, đặc biệt là ở các loại xe tải, xe khách người ta thường dùng bơm cao áp VE, vì bơm có kết cấu gọn nhẹ, làm việc với độ chính xác cao. Bơm cao áp VE có các nhiệm vụ sau : - Áp suất dầu phun luôn luôn được giữ cố định. -Cung cấp một lượng nhiên liệu lý tưởng vào trong buồng đốt theo từng chế độ làm việc của động cơ, phù hợp với lượng khí nạp vào. - Lượng dầu cung cấp được bơm cao áp điều khiển phù hợp với tốc độ động cơ.
được ấn định sẵn. Bơm cao áp ấn định thời gian phun khi tốc độ động cơ và tải thay đổi, quyết định thời gian phun sớm hay muộn (có bộ phun dầu sớm theo tải). - Bơm cao áp VE phân phối nhiên liệu vào từng xy lanh một cách đồng đều và chính xác. - Bơm cao áp giúp cho động cơ không vượt quá tốc độ cực đại cho phép và làm việc ổn định ở tốc độ cầm chừng đã được ấn định sẵn.SƠ ĐỒ CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HTNL ĐỘNG CƠ DIESEL DÙNG BƠM CAO ÁP PHÂN PHỐI VE: 1.
Sơ đồ cấu tạo: 10 1 – Thùng chứa dầu 8 – Đường dầu về 3 – Lọc tinh 9 – Pittong bơm 2 – Bơm chuyển nhiên liệu 10 – Đường dầu đến kim phun 6 – Cần điều khiển ( cần ga) 11 – Van phân phối 4 - Van an toàn 12 – Van định lượng (Vành tràn) 5-Bơm tiếp vận 13 – Đĩa cam 7 – Lò xo điều khiển 14 – Bộ điều khiển phun dầu sớm 2- Nguyên lý làm việc: Bơm chuyễn nhiên liệu (2) hút nhiên liệu từ thùng (1) đưa qua lọc (3) sau đó nhiên liệu được bơm cánh quạt (5) hút rồi đẩy vào buồng bên trong bơm. Một van điều chỉnh áp suất để điều chỉnh áp suất nhiên liệu cung cấp vào BCA và được lắp ở bên trong bơm cao áp. Đĩa cam (13) được dẫn động bởi cốt bơm, pittông bơm (9) được gắn với đĩa cam (13), nhiên liệu được cấp cho vòi phun nhờ chuyển động quay và chuyển động tịnh tiến của pittong này. Lượng phun được điều khiển bởi bộ điều chỉnh kiểu cơ khí.
( bộ điều tốc) Van phân phối có hai chức năng: Ngăn không cho nhiên liệu trong ống cao áp chảy trở về về pittông và bơm; giúp cho quá trình dứt phun dứt khoát. Khi cam quay, piston bơm đi đến điểm chết trên sau đó về điểm chết dưới. -Thời điểm phun được điều khiển bởi bộ điều khiển phun dầu sớm ( 14), pittông điều khiển phun sớm hoạt động nhờ áp suất nhiên liệu. 11 BÀI 2: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU DIÊSEL 12 Thời gian: 15giờ (LT: 3 ; TH: 12 ) Mục tiêu: - Trình bày được mục đích, nội dung và yêu cầu kỹ thuật bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu động cơ diesel - Bảo dưỡng được hệ thống nhiên liệu động cơ diesel đúng quy trình, quy phạm, và đúng yêu cầu kỹ thuật bảo dưỡng - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.