TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG THÁP KHOA CƠ KHÍ – XÂY DỰNG GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: BẢO DƢỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG HÒA KHÍ NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG, TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định Số: ngày tháng năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các tiêu đề đích về đào tạo và tham khảo. Mọi tiêu đề đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với tiêu đề đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Trong chiến lược phát triển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa nhất là trong lĩnh vực cơ khí – Nghề công nghệ ô tô là một nghề đào tạo ra nguồn nhân lực tham gia thị trường lao động trong lĩnh vực ô tô đòi hỏi các học sinh cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng cần thiết để làm chủ các công nghệ sau khi ra trường tiếp cận được các điều kiện sản xuất của các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Để thực hiện được mục tiêu trên, chúng tôi đã biên soạn giáo trình mô đun sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống điều hòa không khí ô tô. Nội dung của mô đun đề cập đến các công việc, bài tập cụ thể về phương pháp và trình tự sửa chữa và bảo dưỡng. Căn cứ vào trang thiết bị của các trường và khả năng tổ chức học sinh thực tập ở các công ty, doanh nghiệp bên ngoài mà nhà trường xây dựng các bài tập thực hành áp dụng cụ thể phù hợp với điều kiện hoàn cảnh hiện tại. Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình biên soạn, song không tránh khỏi những bất cập.
Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của các bạn và đồng nghiệp để cuốn giáo trình hoàn thiện hơn. Đồng Tháp, ngày 01 tháng 10 năm 2020 Chủ biên: Võ Thế Hào 3 MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU…………………………………….3 Bài 1: BẢO DƢỠNG HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ…………. Khái quát về hệ thống điều hòa không khí trên ô tô…………………. Các bộ phận trong hệ thống điều hòa không khí .2 Ly hợp điện từ.3 Bộ ngưng tụ.4 Bình lọc và hút ẩm.8 Bộ tiêu âm.9 Quạt trong hệ thống điều hòa không khí.10 Hệ thống đường ống áp thấp và áp cao.
4 Bài 2: KIỂM TRA VÀ SỬA CHỮA MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ. Khái quát về mạch điện điều khiển hệ thống điều hoà không khí. Các chức năng điều khiển trong hệ thống điều hòa không khí tự động 3.1 Điều khiển nhiệt độ………………………………………………. Điều khiển tốc độ quạt.3 Điều khiển dòng khí vào.4 Điều khiển tốc độ không tải.5 Điều khiển tan băng.6 Điều khiển máy nén.7 Điều khiển tốc độ động cơ………………………………………….: NẠP GAS CHO HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ.
Khái quát nạp môi chất lạnh cho hệ thống (nạp gas)…………………. Nạp gas sử dụng thiết bị J 39500. Nạp gas bằng thiết bị tự động. Kiểm tra sản phẩm.
Bài 4: CHẨN ĐOÁN VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN Ô TÔ. Sơ đồ hệ thống điện điều khiển hệ thống điều hòa không khí ô tô…. Quy trình kiểm tra……………………………………………. Kiểm tra hần cơ………………………………………….
Kiểm tra phần điện…………………………………………………… TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………………. 6 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/ MÔ ĐUN Tên mô đun: Bảo dƣỡng và sửa chữa hệ thống điều hòa không khí Mã mô đun: CMĐ 34 I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí dạy sau các môn học/ mô đun sau: MH 07, MH 08, MH 09, MH 10, MH 11, MH 12, MĐ13, MĐ 14, MH 15. - Tính chất: Mô đun thực hành chuyên môn II.
Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: Phân tích đúng những hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng trong hệ thống điều hòa không khí ô tô Trình bày được phương pháp bảo dưỡng, sửa chữa những hư hỏng của các bộ phận hệ thống hệ thống điều hòa không khí ô tô. - Kỹ năng: - Bảo dưỡng, sửa chữa các chi tiết, bộ phận trong hệ thống hệ thống điều hòa không khí ô tô đúng quy trình, quy phạm và đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong sửa chữa - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên III. Nội dung mô đun: 7 BÀI 1. BẢO DƢỠNG HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN Ô TÔ 1.
Khái quát về hệ thống điều hòa không khí trên ô tô 1. Công dụng - Đưa không khí sạch vào trong xe. - Duy trì nhiệt độ không khí trong xe ở một nhiệt độ thích hợp 1. Phân loại a) Phân loại theo vị trí của hệ thông trên xe - Kiểu đặt phía trước: giàn lạnh được đặt gần bảng đồng hồ, bảng điều khiển của xe.
Hệ thống lạnh kiểu đặt phía trước - Kiểu kép (giàn lạnh đặt trước và sau xe): kiểu kép cho năng suất lạnh cao hơn và nhiệt độ đồng đều ở mọi nơi trong xe vì không khí lạnh được thổi từ phía trước ra phía sau xe. Hệ thống lạnh kiểu kép - Kiểu kép treo trần: kiểu này thường sử dụng cho xe khách. Hệ thống lạnh được đặt phía trước kết hợp với giàn lạnh treo trên trần, kiểu này cũng cho năng suất lạnh cao và không khí lạnh đồng đều. Hệ thống lạnh kiểu đặt trên trần b) Phân loại theo phƣơng pháp điều khiển: có hai loại - Hệ thống lạnh với phương pháp điều khiển bằng tay.
Hệ thống lạnh điều chỉnh nhiệt độ bằng tay Với phương pháp này cho phép điều khiển bằng tay các công tắc nhiệt và nhiệt độ ngõ ra bằng cần gạt. Ngoài ra còn có cần gạt hoặc công tắc điều khiển tốc độ quạt, điều khiển lượng gió và hướng gió. - Hệ thống điều hòa không khí với phương pháp điều khiển tự động. Hệ thống lạnh điều chỉnh nhiệt độ tự động 1.
Yêu cầu - Không khí trong khoang hành khách phải lạnh. - Không khí phải sạch. - Không khí lạnh phải được lan truyền khắp khoang hành khách. 10 - Không khí lạnh khô (không có độ ẩm) 2.
Các bộ phận chính trong hệ thống điều hòa không khí ôtô 2. Máy nén Máy nén có tác dụng nén môi chất đã bay hơi ở giàn lạnh thành môi chất dạng hơi có nhiệt độ và áp suất cao. Từ đó giàn nóng có thể dễ dàng hóa lỏng hơi môi chất, cả khi môi trường xung quanh có nhiệt độ cao. Máy nén còn có tác dụng tuần hoàn môi chất trong hệ thống lạnh.
Máy nén name bên hông động cơ và được dẫn động bởi pulley trục khuỷu động cơ. Có các loại máy nén sau: a. Máy nén kiểu piston - Máy nén kiểu piston (crank-type compressor): loại này thường được thiết kế nhiều piston (thường từ 3-5 pisron) theo kiểu thẳng hàng hoặc chữ V (inline or V type). Trong quá trình hoạt động mỗi piston thực hiện một thì hút và một thì nén.
Trong thì hút, máy nén hút môi chất lạnh ở phần thấp áp từ giàn lạnh vào máy nén qua van hút (van hoa mai).1 Nguyên lý hoạt động máy nén kiểu piston 11 - Quá trình nén, piston di chuyển lean trên nén môi chất lạnh với áp suất và nhiệt độ cao, van hút đóng lại, van xả mở ra môi chất được nén đến giàn nóng. Van xả là điểm xuất phát của phần cao áp của hệ thống. Các van thường làm bằng thép là lò xo mỏng, dễ biến dạng hoặc gãy nếu quá trình nạp môi chất lạnh sai kỹ thuật. Vị trí và và nguyên lý nạp-xả của các van máy nén kiểu piston - Máy nén kiểu piston mà trục khuỷu là một đĩa có biên dạng thay đổi (axial compressor type), khi đĩa quay tạo nên sự chuyển động tịnh tiến của piston.
Cấu tạo máy nén trục khuỷu có biên dạng cam thay đổi. Nguyên lý được mô tả như hình bên dưới. Nguyên lý máy nén trục khuỷu có biên dạng cam thay đổi. Khi trục quay kết hợp với chuyển động của đĩa có biên dạng thay đổi sẽ làm piston chuyển động tịnh tiến qua trái hoặc qua phải.
Kết quả là môi chất lạnh bị nén và môi chất được hút hoặc xả thông qua các van. Máy nén kiểu hai cánh gạt 13 Hình 2. Cấu tạo máy nén có hai cánh gạt Máy nén cánh gạt gồm một rotor gắn chặt với hai cặp cánh gạt và được bao quanh bởi xylanh máy nén. Khi rotor quay, hai cánh gạt quay theo và chuyển động tịnh tiến trong rãnh của rotor, trong khi đó hai đầu cuối của cánh gạt tiếp xúc với mặt trong của xylanh và tạo áp suất nén môi chất.
Nguyên lý làm việc của máy nén có hai cánh gạt. Máy nén nhiều cánh trƣợt Hình 2. Cấu tạo máy nén nhiều cánh trượt 15 Nguyên lý: Hình 2. Nguyên lý làm việc của máy nén nhiều cánh trượt d.
Máy nén kiểu xoắc ốc 16 * Cấu tạo Hình 2. Cấu tạo của máy nén kiểu xoắn ốc * Nguyên lý làm việc Hình 2. Nguyên lý làm việc của máy nén kiểu xoắn ốc e. Máy nén có lƣu lƣợng thay đổi Công suất máy nén này thay đổi vì sự thay đổi thể tích hút và đẩy theo tải nhiệt nên công suất cũng được điều chỉnh tối ưu theo tải nhiệt.
Nguyên lý làm việc của máy néncó lưu lượng thay đổi Công suất máy nén này thay đổi vì sự thay đổi thể tích hút và đẩy theo tải nhiệt nên công suất cũng được điều chỉnh tối ưu theo tải nhiệt. Máy nén thay đổi lưu lượng theo tải nhiệt có thể thay đổi góc ngiêng của đĩa th. Sự thay đổi hành trình của piston giúp công suất máy nén luôn được điều chỉnh và đạt cao nhất. Ly hợp điện từ (magnetic clutch) Tất cả các máy nén của hệ thống lạnh trên ôtô đều được trang bị bộ ly hợp kiểu điện từ.
Khi động cơ hoạt động, pulley máy nén quay theo nhưng trục máy vẫn đứng yên cho đến khi bật công tắc A/C, bộ ly hợp điện từ sẽ khớp với pulley vào trục của máy nén cho trục khuỷu động cơ dẫn động. Cấu tạo ly hợp điện từ Khi bật công tắc máy lạnh A/C, dòng điện chạy qua cuộn dây của bộ ly hợp điện từ và sinh ra từ trường lớn. Lực điện từ kéo ly hợp vào pulley và nối chặt chúng lại với nhau và trục của máy nén quay cùng với pulley của máy nén. Bộ ngưng tụ hay giàn nóng (condenser) Bộ ngưng tụ được cấu tạo bằng một ống kim loại dài uốn cong thành hình chữ U nối tiếp nhau, xuyên qua vô số cánh tản nhiệt mỏng.