ỦY BAN NHÂN DÂN TP. HỒ CHÍ MINH TRƢỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ THỦ ĐỨC KHOA CƠ KHÍ Ô TÔ GIÁO TRÌNH HỌC PHẦN: AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG Ô TÔ NGÀNH: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ, TRÌNH ĐỘ: CĐ Ban hành kèm theo quyết định số: 78/QĐ-CNTĐ-CN ngày 30 tháng 07 năm 2019 của Trƣờng Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức TP. Hồ Chí Minh, năm 2020 (Lƣu hành nội bộ) MỤC LỤC CHƢƠNG 1: KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ ATLĐ – BHLĐ .1 Mục đích ý nghĩa công tác BHLĐ. Tính chất và nhi vụ của công tác BHLĐ.
Những khái ni cơ bản về BHLĐ và ATLĐ. Điều kiện lao động và tai nạn lao động. Các yếu tố nguy hiểm và có hại trong quá trình sản xuất. Công tác tổ chức BHLĐ.
Sơ đồ bộ máy tổ chức quản lý công tác BHLĐ trong doanh nghiệp. Hội đồng BHLĐ trong doanh nghiệp. Các bi n pháp BHLĐ bằng các văn bản pháp luật. Các văn bản của Chính Phủ.
Các văn bản của Bộ, Ngành:. Trích một số văn bản quy phạm pháp luật:. Biện pháp tổ chức:. Các biện pháp về quản lý, tổ chức lao động:.
28 CHƢƠNG 2: NGUYÊN NHÂN GÂY RA TAI NẠN LAO ĐỘNG .1 Khái ni điều ki n lao động. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động. Nguyên nhân kỹ thuật. Nguyên nhân tổ chức.
Nguyên nhân vệ sinh. 36 CHƢƠNG 3: ẢNH HƢỞNG CỦA VI KHÍ HẬU, BỨC XẠ, ION HÓA, BỤI .1 Khái ni m về v sinh lao động. Vi khí hậu. Nhiệt độ, độ ẩm tƣơng đối và bức xạ nhiệt.
Tác hại của vi khí hậu và các biện pháp phòng tránh .3 Bức xạ ion hóa. Phân loại b i và tác hại của b i. Các biện pháp phòng chống b i. 42 CHƢƠNG 4: ẢNH HƢỞNG CỦA TIẾNG ỒN VÀ RUNG ĐỘNG.
Các tiêu chuẩn tiếng ồn cho phép. Tác hại của tiếng ồn và các biện pháp phòng chống .2 Rung động trong sản xuất. Khái niệm và tiêu chuẩn cho phép rung c c bộ. Tác hại của rung động và các biện pháp phòng chống.
50 CHƢƠNG 5: ẢNH HƢỞNG CỦA ĐIỆN TỪ TRƢỜNG, HÓA CHẤT ĐỘC, ÁNH SÁNG , MÀU SẮC, GIÓ .1 Đi n từ trƣờng. Ành hƣởng của điện từ trƣờng. Biện pháp phòng tránh. Đặc tính chung của hóa chất độc.
Các dạng nhiễm độc trong sản xuất cơ khí và biện pháp phòng tránh. Ảnh hƣởng của ánh sáng. Các biện pháp chiếu sáng. Ảnh hƣởng của màu sắc.
Các màu sắc thƣờng sử d ng trong sản xuất. Tác d ng của gió. Các biện pháp thông gió .6 Ảnh hƣởng của các điều ki n lao động khác. 67 CHƢƠNG 6: KỸ THUẬT AN TOÀN TRONG SỬA CHỮA Ô TÔ .2 An toàn và v sinh tại xƣởng ô tô.
Tránh tiếp xúc trực tiếp với khói xe. Khi rút dầu thải .3 An toàn trong quá trình hoạt động sửa chữa. Các biện pháp an toàn cho xe và NLĐ khi sửa chữa. Kỹ thuật an toàn trong quy trình sửa chữa.
Kỹ thuật an toàn trong sử d ng d ng c sửa chữa ô tô.4 An toàn khi vận hành kiểm tra xe. Đủ điều kiện hành nghề lái xe. Nguyên tắc lấy chuyển hàng hóa. Di chuyển với tốc độ cho phép.
Một số nguyên tắc an toàn khác. Những việc không đƣợc làm. An toàn khi vận hành động cơ. 81 CHƢƠNG 7: KỸ THUẬT AN TOÀN ĐIỆN, THIẾT BỊ NÂNG HẠ VÀ PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ .1 Tác dụng của dòng đi n .2 Nguyên nhân gây ra tai nạn đi n .3 Các bi n pháp an toàn đi n .4 Kỹ thuật an toàn đối với thiết bị nâng hạ.
Khái niệm và nguyên nhân gây tai nạn. Các biện pháp an toàn .5 Kỹ thuật an toàn phòng chống cháy nổ. Điều kiện của cháy. Kỹ thuật phòng cháy .6 Sử dụng thiết bị chữa cháy.
97 CHƢƠNG 8: SƠ CỨU NẠN NHÂN BỊ TAI NẠN LAO ĐỘNG .1 Phƣơng pháp sơ cứu nạn nhân bị tai nạn thông thƣờng. Hô hấp nhân tạo/ép tim thổi ngạt. Nạn nhân bị đau tim. Cứu ngƣời bị tắt thở vì dị vật trong cổ.
Cứu ngƣời chết đuối. Sơ cứu ngƣời bị chảy máu nhiều. Sơ cứu vết bỏng. Di chuyển những ngƣời có cân nặng lớn hơn bạn.
Xử lý vết thƣơng bị bỏng. Mắt bị thƣơng .2 Phƣơng pháp sơ cứu nạn nhân bị chấn thƣơng.3 Phƣơng pháp cấp cứu nạn nhân bị đi n giật. Tách nạn nhân ra khỏi mạch điện. Cứu chữa nạn nhân sau khi đã tách khỏi mạch điện.
Phƣơng pháp tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện .34 Các phƣơng pháp hô hấp nhân tạo. 117 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 125 CHƢƠNG 1: KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ BẢO HỘ LAO ĐỘNG (ATLĐ – BHLĐ) 1. Mục đích, ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động 1.
Mục đích Đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh lao động, không để xảy ra tai nạn lao động. Cải thiện điều kiện, môi trƣờng lao động Phòng chống tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp cho con ngƣời trong lao động Bồi dƣỡng hồi ph c kịp thời và duy trì sức khỏe, khả năng lao động.1 Ý nghĩa chính trị BHLĐ thể hiện quan điểm coi con ngƣời vừa là động lực, vừa là m c tiêu của sự phát triển. Một đất nƣớc có tỷ lệ tai nạn lao động thấp, ngƣời lao động khỏe mạnh, không mắc bệnh nghề nghiệp là một xã hội luôn luôn coi con ngƣời là vốn quý nhất, sức lao động, lực lƣợng lao động luôn đƣợc bảo vệ và phát triển. Công tác bảo hộ lao động làm tốt là góp phần tích cực chăm lo bảo vệ sức khỏe, tính mạng và đời sống ngƣời lao động (NLĐ), biểu hiện quan điểm quần chúng, quan điểm quý trọng con ngƣời của Đảng và Nhà nƣớc, vai trò của con ngƣời trong xã hội đƣợc tôn trọng.
Ngƣợc lại, nếu công tác bảo hộ lao động (BHLĐ) không tốt, điều kiện lao động không đƣợc cải thiện, để xảy ra nhiều tai nạn lao động (TNLĐ) nghiêm trọng thì uy tín của chế độ, uy tín của doanh nghiệp sẽ bị giảm sút.2 Ý nghĩa xã hội BHLĐ là chăm lo đời sống, hạnh phúc của ngƣời lao động. BHLĐ là yêu cầu thiết thực của các hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời là yêu cầu, là nguyện vọng chính đáng của ngƣời lao động. Các thành viên trong mỗi gia đình ai cũng mong muốn khỏe mạnh, trình độ văn hóa, nghề nghiệp đƣợc nâng cao để cùng chăm lo hạnh phúc gia đình và góp phần vào công cuộc xây dựng xã hội ngày càng phồn vinh và phát triển. BHLĐ đảm bảo cho xã hội trong sáng, lành mạnh, mọi NLĐ khỏe mạnh, làm việc có hiệu quả và có vị trí xứng đáng trong xã hội, làm chủ xã hội, tự nhiên và khoa học kỹ thuật.
Khi TNLĐ không xảy ra thì Nhà nƣớc và xã hội sẽ giảm bớt đƣợc những tổn thất trong việc khắc ph c hậu quả và tập trung đầu tƣ cho các công trình phúc lợi xã hội.3 Ý nghĩa kinh tế Thực hiện tốt công tác BHLĐ sẽ đem lại lợi ích kinh tế rõ rệt. Trong lao động sản xuất nếu NLĐ đƣợc bảo vệ tốt, điều kiện lao động (ĐKLĐ) thoải mái, thì sẽ an tâm, phấn khởi sản xuất, phấn đấu để có ngày công, giờ công cao, phấn đấu tăng năng suất lao động và nâng cao chất lƣợng sản phẩm, góp phần hoàn thành tốt kế hoạch sản xuất. Do vậy phúc lợi tập thể đƣợc tăng lên, có thêm điều kiện cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của cá nhân NLĐ và tập thể lao động. Chi phí bồi thƣờng tai nạn là rất lớn đồng thời kéo theo chi phí lớn cho sửa chữa máy móc, nhà xƣởng, nguyên vật liệu.
Tóm lại an toàn là để sản xuất, an toàn là hạnh phúc của NLĐ, là điều kiện đảm bảo cho sản xuất phát triển và đem lại hiệu quả kinh tế cao. Tính chất và nhi vụ của công tác BHLĐ 1.1 Tính chất pháp luật Tất cả những chế độ, chính sách, quy phạm, tiêu chuẩn của nhà nƣớc về bảo hộ lao động đã ban hành đều mang tính pháp luật. Pháp luật về BHLĐ đƣợc nghiên cứu, xây dựng nhằm bảo vệ con ngƣời trong sản xuất, nó là cơ sở pháp lý bắt buộc các tổ chức nhà nƣớc, các tổ chức xã hội, các tổ chức kinh tế và mọi ngƣời tham gia lao động phải có tránh nhiệm nghiêm chỉnh thực hiện.2 Tính chất khoa học – kỹ thuật Mọi hoạt động trong công tác BHLĐ từ điều tra, khảo sát ĐKLĐ, phân tích đánh giá các nguy hiểm, độc hại và ảnh hƣởng của chúng đến an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) cho đến việc đề xuất và thực hiện các giải pháp phòng ngừa, xử lý khắc ph c đều phải vận d ng các kiến thức lý thuyết, thực tiễn trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật (KHKT) chuyên ngành hoặc nhiều chuyên ngành. Ví d : Muốn chống tiếng ồn phải có kiến thức về âm học, muốn cải thiện ĐKLĐ, nặng nhọc và vệ sinh trong một số ngành nghề phải hiểu và giải quyết nhiều vấn đề tổng hợp phức tạp liên quan đến kiến thức khoa học nhiều lĩnh vực nhƣ thông gió, chiếu sáng, cơ khí hóa, tâm sinh lý học lao động.
đồng thời với nền sản xuất công nghiệp hóa, hiện đại hóa, NLĐ phải có kiến thức chuyên môn kỹ thuật để sản xuất, muốn sản xuất có hiệu quả và bảo vệ đƣợc tính mạng, sức khỏe, an toàn cho bản thân, thì phải hiểu biết kỹ về công tác BHLĐ. Nhƣ vậy công tác BHLĐ phải đi trƣớc một bƣớc.3 Tính chất quần chúng Tính quần chúng thể hiện ở hai mặt: Một là, BHLĐ liên quan đến tất cả mọi ngƣời tham gia sản xuất, họ là ngƣời vận hành, sử d ng các d ng c , thiết bị máy móc, nguyên vật liệu nên có thể phát hiện đƣợc những thiếu sót trong công tác BHLĐ, đóng góp xây dựng các biện pháp ngăn ngừa, đóng góp xây dựng hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy phạm ATVSLĐ. Hai là, dù cho các chế độ chính sách, tiêu chuẩn quy phạm về BHLĐ có đầy đủ đến đâu, nhƣng mọi ngƣời (từ lãnh đạo, quản lý, ngƣời sử d ng lao động đến NLĐ) chƣa thấy rõ lợi ích thiết thực, chƣa tự giác chấp hành thì công tác BHLĐ cũng không thể đạt đƣợc kết quả mong muốn.