CHƯƠNG 1 MOT SÓ VAN DE LÝ LUAN VE GIẢI QUYET KHIEU NẠI VÀ PHAP LUAT VE GIẢI QUYET KHIẾU NẠI TRONG LĨNH VỰC DAT DAI 11. Lý luanve khiếu nạivà giải quyết khiếu nai trong linh vực đất đai 1. Khái quátvề khiếu nại trong lĩnh vực đất đai 1. Kháiniệm khiếu nại Dé hiéu rõ khái niệm và đặc điểm của khiêu nại trong lĩnh vực dat dai, trước hết cần liễu rõ về khiêu nại.
Khiếu nại là một quyền cơ bản của công dân, là bình thức biểu hiên trực tiếp của nên dân chủ xã hôi chủ nghia Trong sắc lệnh số 64/SL ngày 23/11/1945 về thành lập Ban Thanh tra đặc biệt cũng xác đính một trong những nhiệm vu của Ban Thanh tra đặc biệt là “Nhân các đơn khiếu nại của nhân dân”. Khai mém khiếu nai được hiểu theo nhiều góc độ. Dưới góc độ xã hôi, khiêu nại được hiểu là hiện tượng phát sinh trong đời sống xã hội, là sự phân ứng có tính tự nhiên của một chủ thể đối với hành vi của chủ thé khác khi họ cho rằng hành vi đó không phù hợp với các chuân mực, quy tắc trong đời sóng công đông xâm pham đền quyên và lợi ich hợp pháp của minh Dưới góc độ chính trị - pháp lý, ldưết nai được hiểu là một nội dung quyên tự đo, dan chủ của nhân dân được Nha nước ghi nhận và dam bảo thực hiện bang pháp luật. Khiéu nai là phương tiên để công dân tham gia quản lý nha nước và xã hội.
Khiếu nại là một kênh thông tin có giá trị chân thực, khách quan phản ánh. hoạt động của bộ máy nhà nước. Theo Từ điển Tiếng Việt “Khiếu nại là thắc mắc, đề nghị xem xét lại những kết luận, quyết đình do cấp có thâm quyên đã làm, đã chuẩn y Theo cuỗn Tìm hiểu pháp luật về khiêu nai của Thanh tra Chính phủ “khiêu nại theo ngiãa chưng nhất là việc cá nhân hay tô chức yêu cầu cơ quan, tổ ? Nguyễn Như Ý (1999), Đại từ điển Tiếng Việt Neb Vin hóa thông tin, Hà Nội, tr 904 gf chức, cá nhân có trách nhiềm sữa chita một viée làm ma họ cho là không ding đã dang hoặc sẽ gây thuật hại đến quyên, lợi ích chính đáng của ho“? Khiéu nại là một trong những quyên cơ bản của công dân đã được Hién pháp 2013 ghi nhân tại Điêu 30: “Moi người có quyền khiếu nai, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyển về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân”. Hơn trữa, để cụ thể hóa quyền khiêu nại của công dân, Khoản 1, Điêu 2 Luật Khiêu nại 2011 quy định: “Khiếu nai là việc công dan, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy đình, dé nghị cơ quan, tổ chức, cả nhén có thẩm quyển xem xét lai quyết đình hành chỉnh, hành vi hành chỉnh của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyét định kỹ luật cán bộ, công chức khủ có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi dé là trái pháp luật, xâm phạm quyên, lợi ich hợp pháp của mình” Từ những quan điểm trên có thé thay rằng.
Khiểu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cén bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thêm quyền xem xét lai QĐHC, HVHC hoặc quyết định: kỹ luật cán bộ, công chức khi có căn ctr cho rang quyết đánh hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của minh. Quyền khiêu nại được thực tiện bang cách đề nghĩ trực tiếp với cơ quan, tô chức có thâm quyền hoặc có đơn khiêu nai. Quyên khiêu nei của công dân xuất hiện trong mdi liên hệ với quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước. Khi công dân thực hiện quyên khiêu nại chính là quá trình cung cấp cho cơ quan nhà nước có thấm quyền các tài liệu, chứng cứ về sự vi phạm quyên và lợi ích hợp pháp của công dân từ phía cơ quan và người có thấm quyền trong cơ quan hành chính nha nước.
Kháiniệm khiếu nai trong linh vuc đất đai Theo khoăn7 Điều 166 Luật Dat dai 2013 quy đính người sử dung dat có quyền: “Khiếu nại, té cáo, khởi kién về những hành vi vi phạm quyền sit ding đắt hợp pháp của minh và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đắt dai” ` Thanh tra Chinh phù (2014), Thm Jadu php luật về Mudie ne, Hà Nội,tr.11 § Khoản 1 Điều 204 Luật Dat dai 2013 cũng quy dink’ “Người sir đụng đất, người có quyển lợi và ngÌãa vụ liên quan đến sử ding đất có quyền khiếu nại, khởi kiến quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản lý: đất dai” Như vậy, khi người sử dung dat, người có quyền va nghĩa vụ liên quan mà bị xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của minh bởi quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản ly dat đai thi có quyền khiếu nai đến cơ quan, tô chức, cá nhân có thẩm quyền dé được giải quyết Khiéu nại trong lĩnh vực dat đai là một dang của khiêu nại hành chính. Từ những phân tích nói trên, có thé rút ra được khái niệm về khiêu nại trong lĩnh vực dat đai như sau: Kiểu nai trong Tinh vực đất dai là việc công dan, cơ quan, tễ chức theo trình tự thủ tuc của pháp luật quy định về khiếu nại, về đất dai đề nghĩ cơ quan, tổ chức, cá nhần có thẩm quyền xem xét lai quyết định hành chinh, hành vi hành chinh về quản lý đất dai khỉ có căn cứ cho rằng quyết đình hành chính, hành vi hành chính đó là trái pháp luật, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình 1. Dac điểm của khiếu nại rong Enhvục dat dai Khiéu nại về dat đai là một dang đặc biệt của khiêu nại hành chính, do vay, bên canh những đặc điểm của khiêu nại hành chính, khiêu nại trong lính vực dat đai chứa dung những yêu tô đặc thủ. về chủ thé khiêu nai trong lĩnh vực đất đai bao gồm: công dân, cơ quan, tổ chức, cá nhân, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam có quyền va lợi ich hợp pháp liên quan trực tiếp đên QDHC, HVHC về quản ly đất dai bị khiêu nại.
Đó là người sử dung đất, là các tổ chức, hô gia đình, cá nhân, công đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, tô chức, cá nhân người nước ngoài đầu tư vào Việt Nam, người Việt Nam định. cư ở nước ngoài được Nhà nước giao đất, cho thuê dat hoặc công nhân quyên sử dung dat hay cho phép được mua nhà ở gắn liền với dat. Người sử dung đất có quyền khiếu nại hoặc thông qua người đại điện hợp pháp để khiêu nại về những QĐHC, HVHC xâm phạm đến quyền sử dụng dat hợp pháp của minh Quy định về chủ thé khiêu nei trong lính vực dat dai được mở rộng không chỉ riêng công dân, cơ quan tô chức Việt Nam ma còn đảm bão quyền và lợi ích cho cá nhân, tô chức ở nước ngoài khi sông và làm việc tại Việt Nam. Theo quy định của Luật khiếu nại *© 2011, cơ quan, tô chức có quyên khiếu nại bao gồm: cơ quan nhà nước, tô chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội — nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân Xuất phát từ thực tiễn các cơ quan, tổ chức cũng bi tác đông, ảnh hưởng bởi các QĐHC, HVHC của cơ quan hành chính nha Trước va người có thâm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước, do đó néu có cẩn.
cứ cho rằng quyên và lợi ich hợp pháp của minh đang bị xâm phạm thi các cơ quan, tổ chức đó cũng có quyền khiêu nại, việc khiêu nại của cơ quan, tổ chức được thực hién thông qua người đại điện hợp pháp của cơ quan, tổ chức đó Thứ hai, khách thé của khiéu nei trong lĩnh vực dat dai là quyền và lợi ich hop pháp của công dân, cơ quan, tô chức trong lính vực quản lý và sử dung dat dai Khi có căn cử cho rễng quyên và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm thì công dân, cơ quan, tổ chức, cá nhân, tô chức nước ngoài tại Việt Nam đều có quyềnkhiêu nai Với cơ quan, tổ chức, ca nhân có thâm quyền va cơ quan, tổ chức, cá nhân có thâm quyên phải tiếp nhận, giải quyết. Thứ ba, đối tượng của khiêu nại là QĐHC và HVHC của cơ quan hành chính nha rước đều liên quan tới quan ly dat dai. QĐHCtrong lính vực dat đai là van bản do cơ quan hành chính nhà nước hoặc người có thâm quyên trong cơ quan hành chính nhà nước ban hành được áp dung một lân đối với một hoặc một số đôi tượng cụ thể như. Quyết định giao dat; quyét định cho thuê đất, thu hồi dat, trưng dung hoặc cho phép chuyển đổi mục dich sử dung đất, quyết định về bôi thường giải phóng mắt bảng, tái định cứ, quyết định.
cấp hoặc thu hồi giây chứng nhận quyên sử dụng dat hoặc gia hạn thời gian sử dung dat. Quyết dinh giải quyết tranh chấp dat dai HVHCtrong lĩnh vực dat dai bị khiéu nai là một loại hành vi công vụ do các cán bộ công chức trong cơ quan nhà nước thưc hiên nhằm duy trì và đảm bảo clức năng quan lý nha nước về đất dai. Do vậy, đó là hành vi của cán bộ, công chức nhà nước khi thực hiện các công việc thuộc pham vi quản lý nhà nước về đất dai nhur giao dat, cho thuê dat, trưng dung dat, định giá đất, bôi thường, hỗ tro, tái định cư khi Nhà nước thu hồi dat, xử lý các hành vi vi pham pháp luật đất dai. 10 Thứ tư nội dung của khiêu nai trong lính vực dat dai rét đa dang va phức tạp.
Hoạt động quản lý và sử dung đất trong nên kinh tê thị trường diễn ra rất đa dang, phong phú với việc sử dụng dat vào các mục đích khác nhau. Trong nên kinh tê thi trường, thực tê việc sử dụng và quân lý dat đai đã xảy ra những mâu thuần, bất đông làm cho tình trang khiêu nại đất đai ngày cảng tăng. Thứ năm, khiêu nai trong lĩnh vực đất đai phát sinh gây hậu quả về nhiều mặt như. mất én định về chính trị, phá vỡ mới quan hệ xã hội, lam mat đoàn kết trong nội bộ nhân dân, phá vỡ trật tự quản lý dat đai, gây đính trê sản xuất, anh hưởng trực tiếp đến lợi ich không những của bản thân người khiêu nai ma còn gây thuật hại đến lợi ích của Nhà nước và xã hội.