Luận văn thạc sĩ giải quyết khiếu nại tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện phong điền tỉnh thừa thiên huế

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải quyết khiếu nại tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện phong điền tỉnh thừa thiên huế, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Văn Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Thanh Thúy
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Giải Quyết Khiếu Nại, Tố Cáo Trong Lĩnh Vực Đất Đai Tại Huyện Phong Điền, Tỉnh Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI
• 1.1. Khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm của khiếu nại trong lĩnh vực đất đai
• 1.3. Khái niệm, đặc điểm của giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai
• 1.4. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai
• 1.5. Quy trình giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai
• 1.6. Tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai
• 1.7. Khái niệm, đặc điểm của tố cáo trong lĩnh vực đất đai
• 1.8. Khái niệm, đặc điểm của giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai
• 1.9. Thẩm quyền giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai
• 1.10. Quy trình giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai
• 1.11. Các yếu tố ảnh hưởng đến giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai
• 1.11.1. Yếu tố chính trị
• 1.11.2. Yếu tố con người
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI TẠI HUYỆN PHONG ĐIỀN, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình quản lý, sử dụng đất đai của huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế có ảnh hưởng đến hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 2.1.3. Tình hình quản lý và sử dụng đất đai ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.2. Tình hình khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.2.1. Tình hình khiếu nại trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.2.2. Tình hình giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.3. Tình hình tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.3.1. Tình hình tố cáo về đất đai trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.3.2. Tình hình giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI TẠI HUYỆN PHONG ĐIỀN, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 3.1. Dự báo tình hình và quan điểm nâng cao hiệu quả hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.2.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật
• 3.2.2. Tuyên truyền phổ biến pháp luật để nâng cao nhận thức, trình độ
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và cải cách bộ máy giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai
• 3.2.4. Tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền địa phương quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai
• 3.2.5. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm về giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận của giải quyết khiếu nại tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Trong lĩnh vực đất đai, khiếu nại và tố cáo là những quyền cơ bản của công dân, được quy định rõ ràng trong Hiến pháp và các văn bản pháp luật liên quan. Khiếu nại được hiểu là việc công dân yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét lại các quyết định hành chính liên quan đến quyền lợi của họ. Đất đai, với vai trò là tài nguyên quốc gia, luôn là vấn đề nhạy cảm và phức tạp. Việc giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của cá nhân mà còn tác động đến sự ổn định xã hội và phát triển kinh tế địa phương. Theo Luật Đất đai năm 2013, Nhà nước quản lý đất đai và trao quyền sử dụng đất cho người dân. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều quyết định liên quan đến đất đai vẫn còn tồn tại những bất cập, dẫn đến tình trạng khiếu nại gia tăng. Do đó, việc nghiên cứu và phân tích các quy định pháp luật về giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của khiếu nại trong lĩnh vực đất đai

Khiếu nại trong lĩnh vực đất đai được định nghĩa là quyền của công dân yêu cầu cơ quan nhà nước xem xét lại các quyết định hành chính liên quan đến quyền sử dụng đất của họ. Đặc điểm của khiếu nại này là tính chất hành chính, liên quan đến các quyết định như giao đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Các chủ thể có quyền khiếu nại bao gồm cá nhân, tổ chức có quyền lợi liên quan đến đất đai. Việc giải quyết khiếu nại không chỉ đảm bảo quyền lợi hợp pháp của công dân mà còn góp phần duy trì trật tự xã hội và phát triển bền vững. Tình hình khiếu nại về đất đai tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế cho thấy sự phức tạp và đa dạng trong các vụ việc, đòi hỏi sự quan tâm và giải quyết kịp thời từ các cơ quan chức năng.

1.2. Quy trình giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai

Quy trình giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật. Quy trình này bao gồm các bước như tiếp nhận đơn khiếu nại, thẩm tra, xác minh thông tin, ra quyết định giải quyết và thông báo kết quả cho người khiếu nại. Các cơ quan có thẩm quyền cần thực hiện đúng quy trình để đảm bảo tính khách quan và công bằng trong việc giải quyết khiếu nại. Việc thực hiện quy trình này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của công dân mà còn nâng cao niềm tin của người dân vào chính quyền. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều vụ việc khiếu nại vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, gây bức xúc trong nhân dân. Do đó, cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện quy trình này, nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại về đất đai.

II. Thực trạng giải quyết khiếu nại tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền

Tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, tình hình khiếu nại và tố cáo trong lĩnh vực đất đai diễn ra khá phức tạp. Nhiều vụ việc khiếu nại liên quan đến việc thu hồi đất, bồi thường không thỏa đáng, hoặc các quyết định hành chính không minh bạch. Theo thống kê, tỷ lệ đơn thư khiếu nại về đất đai có xu hướng giảm, tuy nhiên, vẫn còn nhiều vụ việc tồn đọng chưa được giải quyết. Các cơ quan chức năng đã có những nỗ lực trong việc tiếp nhận và xử lý đơn thư, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc thực hiện các quy định pháp luật. Việc giải quyết khiếu nại chưa đạt yêu cầu về thời gian và chất lượng, dẫn đến sự không hài lòng của người dân. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của công dân mà còn tác động đến sự ổn định chính trị và phát triển kinh tế xã hội tại địa phương.

2.1. Tình hình khiếu nại trong lĩnh vực đất đai

Tình hình khiếu nại trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền cho thấy sự gia tăng về số lượng đơn thư trong những năm gần đây. Nguyên nhân chủ yếu là do sự không đồng thuận trong việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Nhiều người dân cho rằng mức bồi thường không tương xứng với giá trị thực tế của đất đai, dẫn đến việc họ phải khiếu nại để bảo vệ quyền lợi của mình. Các vụ việc khiếu nại thường kéo dài, gây bức xúc trong nhân dân và ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương. Do đó, việc nắm bắt và xử lý kịp thời các vụ việc khiếu nại là rất cần thiết để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của công dân.

2.2. Tình hình giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai

Quá trình giải quyết khiếu nại tại huyện Phong Điền đã có những chuyển biến tích cực, tuy nhiên vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục. Các cơ quan chức năng đã có những nỗ lực trong việc tiếp nhận và xử lý đơn thư, nhưng nhiều vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Thời gian giải quyết khiếu nại thường kéo dài, gây khó khăn cho người dân trong việc bảo vệ quyền lợi của mình. Hơn nữa, một số cơ quan quản lý nhà nước còn thiếu sự quan tâm đến việc giải quyết khiếu nại, dẫn đến tình trạng chậm trễ và thiếu khách quan trong quá trình xử lý. Cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng và hiệu quả giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền.

III. Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Để nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền, cần có những phương hướng và giải pháp cụ thể. Trước hết, cần hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến giải quyết khiếu nại để đảm bảo tính đồng bộ và khả thi. Thứ hai, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quyền lợi của công dân trong lĩnh vực đất đai, giúp người dân hiểu rõ hơn về quy trình giải quyết khiếu nại. Thứ ba, cần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác giải quyết khiếu nại, đảm bảo họ có đủ kiến thức và kỹ năng để xử lý các vụ việc một cách hiệu quả. Cuối cùng, cần tăng cường trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc giải quyết khiếu nại, đảm bảo mọi vụ việc đều được xem xét và xử lý kịp thời.

3.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật

Việc hoàn thiện pháp luật về giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai là rất cần thiết. Cần rà soát và sửa đổi các quy định pháp luật còn thiếu sót, chồng chéo, nhằm tạo ra một khung pháp lý rõ ràng và đồng bộ. Điều này sẽ giúp các cơ quan chức năng thực hiện đúng quy trình giải quyết khiếu nại, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân. Hơn nữa, việc hoàn thiện pháp luật cũng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc thực hiện quyền khiếu nại của mình, từ đó giảm thiểu tình trạng khiếu nại kéo dài và phức tạp.

3.2. Tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền địa phương

Người đứng đầu chính quyền địa phương có vai trò rất quan trọng trong việc giải quyết khiếu nại. Cần tăng cường trách nhiệm của họ trong việc chỉ đạo, điều hành công tác giải quyết khiếu nại tại địa phương. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại mà còn tạo ra sự tin tưởng của người dân vào chính quyền. Cần có các biện pháp kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác giải quyết khiếu nại, từ đó kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm trong quá trình thực hiện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, với diện tích tự nhiên 94.822,80 ha, chiếm gần 19% diện tích toàn tỉnh, là vùng đất có điều kiện tự nhiên đa dạng và tiềm năng kinh tế xã hội phát triển. Trong giai đoạn 2010-2016, huyện đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, thu hút nhiều nhà đầu tư lớn như Nhà máy xi măng Đồng Lâm, Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam, góp phần nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng kéo theo nhiều vấn đề về quản lý đất đai, đặc biệt là các khiếu nại, tố cáo liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Từ năm 2010 đến 2016, huyện tiếp nhận 81 đơn khiếu nại và 17 đơn tố cáo về đất đai, chiếm hơn 80% tổng số đơn khiếu nại trên địa bàn. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Phong Điền, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn huyện trong giai đoạn 2010-2016. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần ổn định chính trị, trật tự xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương thông qua nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý công, pháp luật hành chính và quản lý đất đai, bao gồm:

• Lý thuyết về quyền khiếu nại, tố cáo: Khiếu nại và tố cáo là quyền cơ bản của công dân, được quy định trong Hiến pháp và Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo. Khiếu nại là việc công dân đề nghị xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính có dấu hiệu vi phạm pháp luật; tố cáo là việc báo cho cơ quan có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại đến lợi ích Nhà nước, quyền lợi công dân.

• Mô hình giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai: Bao gồm các bước tiếp nhận, phân loại, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của Luật Khiếu nại 2011, Luật Tố cáo 2011 và Luật Đất đai 2013. Mô hình nhấn mạnh nguyên tắc pháp chế, khách quan, công khai, dân chủ và kịp thời.

• Khái niệm chính: Khiếu nại về đất đai, tố cáo về đất đai, quyết định hành chính về đất đai, hành vi hành chính trong quản lý đất đai, thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo, quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật, kết hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học sau:

• Phương pháp phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp: Hệ thống hóa lý luận, phân tích các quy định pháp luật và thực trạng giải quyết khiếu nại, tố cáo.

• Phương pháp lịch sử, hệ thống, so sánh: Đánh giá sự phát triển của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo qua các giai đoạn và so sánh với các địa phương khác.

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê đơn thư khiếu nại, tố cáo từ UBND huyện Phong Điền và tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2010-2016; báo cáo công tác thanh tra, tiếp công dân; các văn bản pháp luật liên quan.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn huyện Phong Điền làm đối tượng nghiên cứu điển hình do có nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo về đất đai phức tạp trong giai đoạn nghiên cứu.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định lượng số liệu đơn thư, phân tích định tính các nguyên nhân, hạn chế và đề xuất giải pháp.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu và thực trạng từ năm 2010 đến 2016, đánh giá các chính sách và hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo trong giai đoạn này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình khiếu nại, tố cáo về đất đai chiếm tỷ lệ cao: Trong tổng số 1.646 đơn khiếu nại, tố cáo, tranh chấp, kiến nghị tiếp nhận từ 2010-2016, có 81 đơn khiếu nại và 17 đơn tố cáo về đất đai, chiếm khoảng 82,72% tổng số đơn khiếu nại trên địa bàn huyện. Số lượng đơn khiếu nại về đất đai có xu hướng giảm qua các năm, từ 15 đơn năm 2010 xuống còn 8 đơn năm 2016.

2. Phân bố thẩm quyền giải quyết chủ yếu ở cấp huyện: Hơn 96% đơn khiếu nại về đất đai thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp huyện, trong khi cấp xã chỉ chiếm khoảng 3,13%. Điều này cho thấy phần lớn các vụ việc khiếu nại về đất đai có tính chất phức tạp, vượt quá thẩm quyền cấp xã.

3. Nguyên nhân phát sinh khiếu nại chủ yếu do chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chưa thỏa đáng: Người dân phản ánh giá bồi thường thấp hơn giá thị trường, phương án bồi thường không đúng diện tích, loại đất, không được bố trí tái định cư phù hợp. Ngoài ra, việc cấp, thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn sai sót, thủ tục chưa minh bạch cũng là nguyên nhân phổ biến.

4. Công tác giải quyết khiếu nại còn nhiều hạn chế: Việc tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn thư được thực hiện theo quy định nhưng còn chậm trễ, chưa đồng bộ. Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp dân và giải quyết đơn thư chưa hiệu quả, mang tính bị động. Một số vụ việc khiếu nại kéo dài, chưa được giải quyết dứt điểm, gây bức xúc và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh điểm nóng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân khách quan như sự thay đổi thường xuyên của chính sách pháp luật về đất đai, đặc biệt là các quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đã gây khó khăn cho công tác giải quyết khiếu nại. Việc thiếu ổn định và đồng bộ trong văn bản pháp luật dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa cơ quan nhà nước và người dân, làm gia tăng khiếu kiện. Ngoài ra, các tồn tại lịch sử trong quản lý đất đai như sai phạm trong giao đất, cấp giấy chứng nhận, lưu trữ hồ sơ không đầy đủ cũng làm phức tạp thêm quá trình giải quyết.

Nguyên nhân chủ quan bao gồm hạn chế trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nhận thức pháp luật của người dân còn thấp, cùng với năng lực chuyên môn, trách nhiệm của cán bộ công chức còn yếu kém. Việc giải quyết khiếu nại chưa thấu tình đạt lý, có nơi còn né tránh trách nhiệm, xử lý chưa nghiêm minh vi phạm. Những hạn chế này làm giảm hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân vào chính quyền địa phương.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành quản lý công, tình trạng khiếu nại, tố cáo về đất đai là phổ biến ở nhiều địa phương có tốc độ phát triển kinh tế nhanh, đặc biệt khi có các dự án

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỔ CÁO TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI 1. Khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai 1. Khái niệm, đặc điểm của khiếu nại trong lĩnh vực đất đai Theo Đại từ điển tiếng Việt thì "khiếu nại" được hiểu là: "thắc mắc, đề nghị xem xét lại những kết luận, quyết định do cấp có thẩm quyền đã làm, đã chuẩn y” [53, tr. Khiếu nại được coi là quyền chủ thể của công dân, được quy định trong các bản Hiến pháp (Điều 29 Hiến pháp năm 1959, Điều 73 Hiến pháp năm 1980, Điều 74 Hiến pháp năm 1992 và Điều 30 Hiến pháp năm 2013).

Hiến pháp năm 2013 quy định: “Mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân”. Thuật ngữ “mọi người” ở đây bao gồm không chỉ công dân Việt Nam mà bao gồm cả người nước ngoài, người không có quốc tịch sinh sống, lao động, học tập trên lãnh thổ Việt Nam. Theo Luật Khiếu nại năm 2011: “Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc CB, CC theo thủ tục do Luật này quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại QĐHC, HVHC của CQHC nhà nước, của người có thẩm quyền trong CQHC nhà nước hoặc quyết định kỷ luật CB, CC khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình”. Như vậy, khiếu nại được coi là quyền cơ bản của công dân, là một trong các hình thức để công dân thực hiện quyền dân chủ trực tiếp của mình, thông qua việc khiếu nại mà công dân phản ánh ý chí, nguyện vọng của mình tới các cơ quan nhà nước để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình và đấu tranh chống các biểu hiện tham nhũng, tiêu cực, vi phạm pháp luật, góp phần dân chủ, lành mạnh hóa các hoạt động của cơ quan thực thi quyền lực công.

6 Luan van Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là tài sản, nguồn lực to lớn của đất nước, là nguồn sống của nhân dân. Tại Điều 4 Luật Đất đai năm 2013 quy định: "Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất theo quy định của Luật đất đai". Người sử dụng đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất có quyền khiếu nại, khởi kiện QĐHC hoặc HVHC về quản lý đất đai.

Có thể thấy khiếu nại về đất đai là một dạng khiếu nại hành chính, chỉ việc khiếu nại của các chủ thể là người nhằm hướng tới lợi ích của họ trong lĩnh vực đất đai. Chủ thể khiếu nại đất đai rất đa dạng, là người sử dụng đất được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai. Các chủ thể có quyền khiếu nại đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại QĐHC, HVHC về đất đai khi có căn cứ cho rằng các QĐHC, HVHC đó xâm phạm trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Tóm lại, có thể hiểu, khiếu nại về đất đai là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân theo thủ tục do Luật Khiếu nại quy định, đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại QĐHC, HVHC liên quan đến lĩnh vực đất đai của CQHC nhà nước, của người có thẩm quyền trong CQHC nhà nước, khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Khiếu nại về đất đai có các đặc điểm sau: Một là, đối tượng khiếu nại là các QĐHC, HVHC đều liên quan tới quản lý đất đai của Nhà nước mang tính đặc thù, bao gồm: Quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, trưng dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; quyết định bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, tái định cư; quyết định việc cấp hoặc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; quyết định gia hạn thời hạn sử dụng đất. Hai là, HVHC trong quản lý đất đai bị khiếu nại là hành vi của CB, CC nhà nước khi giải quyết công việc hành chính trong quản lý đất đai. 7 Luan van Ba là, việc giải quyết khiếu nại, tranh chấp về đất đai liên quan đến thẩm quyền của nhiều cơ quan khác nhau: Cơ quan tài nguyên và môi trường thực hiện chức năng quản lý đất đai, cơ quan tài chính quản lý chính sách tài chính về đất đai, cơ quan xây dựng quản lý về nhà ở; thanh tra và UBND các cấp… Bốn là, phương thức giải quyết được thực hiện dưới nhiều phương diện khác nhau thông qua mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội. Khái niệm, đặc điểm của giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai Giải quyết khiếu nại được hiểu là hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền bằng các hoạt động thẩm tra, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc xem xét lại các QĐHC, HVHC của cơ quan có thẩm quyền ban hành khi có căn cứ cho rằng các QĐHC, HVHC xâm phạm tới quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại.

Tại Điều 2, Khoản 11 Luật Khiếu nại năm 2011 quy định: “Giải quyết khiếu nại là việc thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại”. Ở đây có thể thấy giải quyết khiếu nại bao gồm các công việc: Xác minh để làm rõ các tình tiết sự việc; kết luận về nội dung khiếu nại, trong đó xác định rõ khiếu nại của cơ quan, tổ chức, cá nhân là đúng, đúng một phần hoặc sai toàn bộ; căn cứ vào quy định của pháp luật xử lý từng vấn đề cụ thể trong nội dung khiếu nại từ đó quyết định giữ nguyên, sửa đổi hoặc hủy bỏ một phần hay toàn bộ QĐHC bị khiếu nại, chấm dứt QĐHC, bị khiếu nại; quyết định việc bồi thường thiệt hại cho người khiếu nại (nếu có) hoặc giải quyết các vấn đề cụ thể khác trong nội dung khiếu nại. Tại Khoản 2 Điều 204 Luật Đất đai năm 2013 quy định về trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại QĐHC, HVHC về đất đai thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại. Các "QĐHC về đất đai", "HVHC về đất đai" của CQHC nhà nước vừa là đối tượng vừa là khách thể của quản lý hành chính nhà nước.

Khi ban hành các quyết định cũng như HVHC của người có thẩm quyền, cơ quan có thẩm quyền không phù hợp với các quy định của pháp luật về đất đai, làm ảnh hưởng tới quyền, lợi ích hợp 8 Luan van pháp của công dân thì việc công dân có thể phản ứng lại những quyết định này nhằm yêu cầu người ra quyết định hoặc có hành vi không đúng xem xét và sửa đổi cho phù hợp. Việc giải quyết khiếu nại về đất đai hình thành trên cơ sở phát sinh từ việc yêu cầu thực hiện quyền khiếu nại của công dân. Công dân có quyền yêu cầu từ phía Nhà nước cụ thể từ các cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại về đất đai giải quyết theo trình tự việc khiếu nại. Theo đó khái niệm giải quyết khiếu nại về đất đai được hiểu là việc thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại đối với các QĐHC, HVHC trong quản lý và sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, người có thẩm quyền.

Bản chất việc giải quyết khiếu nại về đất đai là một hoạt động quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai. Do đó đòi hỏi hoạt động này phải tuân thủ theo những nguyên tắc và trình tự thủ tục nhất định nhằm đảm bảo tính hiệu lực, hiệu quả trong hoạt động quản lý nhà nước về đất đai. Giải quyết khiếu nại về đất đai là một hình thức giải quyết khiếu nại nói chung, vì vậy giải quyết khiếu nại về đất đai mang các đặc điểm của giải quyết khiếu nại đó là: Thứ nhất, giải quyết khiếu nại về đất đai là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước. Tính quyền lực nhà nước thể hiện qua hoạt động xem xét, đánh giá, giải quyết theo trình tự thủ tục của người có thẩm quyền như thủ trưởng các cơ quan quản lý nhà nước (Chủ tịch UBND các cấp, thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước về đất đai như cơ quan tài nguyên môi trường các cấp, cơ quan thanh tra nhà nước…) về tính đúng sai, tính hợp pháp, hợp lý của QĐHC, HVHC về đất đai.

Mặt khác, kết quả giải quyết khiếu nại về đất đai là quyết định bằng văn bản, khi quyết định có hiệu lực buộc các chủ thể có liên quan phải nghiêm chỉnh chấp hành, trong một số trường hợp được Nhà nước bảo đảm bằng biện pháp cưỡng chế. Thứ hai, giải quyết khiếu nại về đất đai phải tuân theo những hình thức, thủ tục chặt chẽ do pháp luật quy định. Trình tự thủ tục phải công khai, dân chủ, bảo đảm đúng thẩm quyền. Giải quyết khiếu nại về đất đai bao gồm giải quyết khiếu nại lần đầu và giải quyết khiếu nại lần hai.

Đây là điểm khác biệt so với giải quyết tố 9 Luan van cáo. Giải quyết tố cáo được phân theo luồng, đồng thời không có điểm dừng, trường hợp giải quyết không đúng, người dân tố cáo tiếp thì cơ quan nhà nước phải có trách nhiệm xem xét, giải quyết tiếp. Thứ ba, giải quyết khiếu nại về đất đai mang tính cá biệt, cụ thể. Việc giải quyết khiếu nại về đất đai được thực hiện đối với từng trường hợp cụ thể.

Quyết định về kết quả giải quyết khiếu nại được áp dụng cho từng đối tượng được xác định trong văn bản và có hiệu lực ngay sau đó. Việc thực hiện và áp dụng nó không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ pháp lý đối với các chủ thể khác. Thứ tư, giải quyết khiếu nại về đất đai phải tuân thủ những nguyên tắc nhất định bao gồm nguyên tắc pháp chế, nguyên tắc khách quan, nguyên tắc công khai minh bạch, nguyên tắc dân chủ, nguyên tắc kịp thời, nguyên tắc đối thoại. Các nguyên tắc cơ bản là những định hướng, những tư tưởng xuyên suốt trong quá trình giải quyết khiếu nại về đất đai của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.