Chương 1 LÝ LUẬN VẺ QUY TRÌNH GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI CỦA. CƠ QUAN HANH CHÍNH Ở BIA PHƯƠNG 111. Khái niệm quy trình giải quyết khiếu nại của cơ quan hành chính & địa phương 1. Khái niệm khiến nại Hoat đồng quan lý xã hội lả hoạt động phức tạp nhất, do vậy nhà nước thiết lập một hệ thống cắc cơ quan để quản lý xã hội, việc phát sinh miu thuẫn giữa chủ thể quản lý và đổi tượng quản ly là không thể tránh khỏi.
Khi công dân cho rằng quyển và lợi ích hợp pháp của họ bi xâm hại bỡi những quyết định, hành vi mang tính quyển lực nha nước, phản ứng của công din được thể hiện bằng hành vi khiếu nại. Vi vậy, hành vi khiếu nai của công dân 1à hành vi mang tính tắt yêu khách quan trong zã hội. Khiéu nai là quyển cơ bản của con người được quy định trong Hiển pháp, là công cụ pháp lý để công dân bao vé quyên và lợi ích của mình khi bị xâm phạm, dng thời cũng la một nguồn thông tin phản anh việc thực thi quyền lực của bộ máy nhà nước, tình hình thực hiện công vu của cần bộ, công chức Do đó, giải quyết khiếu nại có vai trỏ quan trong trong quản lý nba nước Thông qua giải quyết khiêu nại, Nha nước có thể kiểm tra tinh đúng. đắn, sự phù hợp của chính sách, pháp luật do mình ban hành, từ đó có cơ sỡ thực tiến để hoàn thiện hiệu quả quản lý nhà nước.
Vì vay, giãi quyết khiêu nai của công dén là một vấn để được Nba nước ta đặc biết quan tôm. Ban vé thuật ngữ khiêu nai, có nhiều quan điểm khác nhau. “Khiểu nai" trong tiếng La tinh 1a “complaint”, nghĩa là việc phản nản, phản ứng của người nao đó đối với một van đề có liên quan dén lợi ích của mình. Như vậy, khiếu nai trong tiếng La tinh bao quảt phạm vi xã hội ratrộng, có thé la phản.
tứng giữa người dân với nhau hoặc giữa người dân với cơ quan công quyển 1 Theo Tir điển giải thích thuật ngữ Luật học - Luật hành chính của tập thể tác giả do GS.TS Nguyễn Ngọc Hoa chủ biên thì khiếu nại la “việc để nghĩ của công dân, cơ quan, tổ chức với cơ quan nhà nước hay người có chức vụ về su vì pham hoặc cho là vì pham quyền, lợi ich chỉnh đẳng của ho"? "Thuật ngữ khiéu nại ở đây đã được thu hẹp hơn hẳn vi khiếu nai chỉ xảy ra khi người khiếu nại thầy có sự vi phạm hoặc cho là vi phạm đến quyên vả lợi ích. chính đăng của họ Luật Khiếu nại năm 2011 (sau đây goi chung là Luật Khiéu nai) quy định tại khoản 1 Điều 2 như sau: “Khiéu nại la việc công dan, cơ quan, tổ chức hoặc cản bô, công chức theo thủ tuc do Luật này quy Ämh, đề ngit cơ quan 18 chức, cá nhân có thẫm quyễn xem xét lai quyết định hành chính hah vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, cũa người có thẩm qnyén trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết äih ij luật cán bô, công chức kit có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp Trật, xâm phạm quyền, lợi ích hop pháp của minh’. Trước đó Luật Khiêu nai, tổ cáo năm 1998, sửa đỗi bỗ sung năm 2004, 2005 (sau đây gọi chung là Luật Khiéu nại, tổ cao) tai khoăn 1 Điểu 2 đã quy định: “K?iểu nat là việc công đân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức Theo th tục do Luật nàp quy đinh đồ nghủ cơ quan, tỗ chức, cá nhân cô thẩm quyén xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chink hoặc quyết định "Tem Văn Tho C011), Gi upd uất hi của cơ quan hồn chính nhà mức qua due nến Thành ghế) ‘Bit Phing, BANG. 'NgyỄn Ngoc Hot (didn) (1999), Te din gh thật ngữ Luật học - Lat nh chôn, Cig anhận dẫn.
` Trật Rưểu ainấm 2011 khoên 1, Đu2 3ÿ luật cản bộ, công chúc khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm pham quy én lợi ích hợp pháp cũa minh* Tir góc đô lý luận và thực tiễn đi đến nhân diện ban chất của khiếu nai như sau "Từ khía cạnh xẽ hội, khiêu nại là một hiện tượng phan anh sự phản nàn, phan đối, hay bay tỏ thái đô không đồngy của người dân đến cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyển đối với việc làm hoặc quyết định của cơ quan, tổ. chức, cá nhân kam ảnh hưởng dén quyển, lợi ích của họ. Thực tế đời sống sã hội cho thay, mỗi người dân coi việc sử dụng quyền khiêu nai như một quyền. đương nhiên, một phương tiện tự vệ, cửu cánh mỗi khi ho thay cin tim đến sự che chỡ, bảo vệ, can thiệp của Nha nước, của xã hội.
Khiếu nại được tiếp cân. từ khía canh xã hội phan anh sự mắt công bằng, sự bat dn do những vi phạm. pháp luật, vi pham quy định xêm hai quyển, lợi ich của công dân. nai có tính 2 hội sâu sắc Š "Từ khía cạnh chính trị - pháp lý, khiển mai lả sự phản ảnh quan hệ chính trị - pháp lý giữa Nha nước vả xã hội.
Mỗi quan hệ ấy được thể hiện ở chỗ. "Nhà nước xác nhân khiêu nai là một trong những quyên cơ bản của công dân, được Hiển pháp ghi nhận vả cu thé hoa qua các chế định pháp luật. Quyển khiếu nai được quy định va bao đêm thực hiện phan ánh tính chất của chế độ chính trị, địa vị pháp lý của công dân trong việc sử dụng công cụ pháp lý để bảo vệ minh trước sự sâm hại của các hành vi vi phạm pháp luật. Trong đó chủ yêu là các hành vi tit phía các quan nha nước.
Công dân lá một chủ thể trong quan hệ chính trị - pháp lý với Nha nước va các cơ quan tổ chức. dân có quyển lựa chon và quyết định thực hiện quyền khiêu nai với nghĩa 1a thực hiện quyển yêu câu bão về quyền, lợi ich hợp pháp của mình thông qua “it hiển na tổ cáo năm 1998, sin đổ:bỗ smgnim 2004,1005,thoän 1, Điều2 ˆ Nguyễn Thị Hing Thom (2010), Một gui loạt đng giã quất Radu na, 18 cáo cia cá cơ quan hành “hô nhànướcð nd NE Binh, Bà Nột,r9 10 sự can thiệp của Nhà nước. Khiếu nại được tiếp cân tử khía cạnh chính trị - pháp lý phân ảnh tinh hình vi pham pháp luật từ phia công quyển. Do vậy, xem xét giải quyết khiêu nại là giãi quyết mỗi quan hệ pháp lý - chính trị giữa công dan và Nha nước Š Nhân diện khái niêm khiếu nại từ khía cạnh quản ly.
Chủ thể vả đổi tượng trong hệ thống quản lý tác động qua lại nhau thông qua các quan hệ rang buộc và chịu sự chỉ phối của mục tiêu quản lý đã được định trước. Cu thể hơn, quan hệ đó được phản ánh qua tác động của các quyết định, các hành. vi của chủ thể với đổi tương của quản lý, kết qua thực hiện và những thông tin phan đối từ đối tương với quyết định, hảnh vi của chủ thé Tinh đúng đắn của quyết định, của hành wi từ phía chủ thể, kết quả thực hiện và thông tin phan hổi của đối tượng phụ thuộc vào những yêu tổ có tinh khách quan, chủ quan trực tiếp hoặc gián tiếp chỉ phối. Do vậy, việc xuất hiện những khiếm khuyết, trục tặc của hệ thống quản lý (từ cả phía chủ thể va đổi tương) như một vẫn.
để có tính tat yêu (điều nay lại cảng phd biển hơn khi hệ thống pháp luật cho. quản lý chưa đẳng bộ và day đủ). Phan ứng của đổi tượng đến với chủ thể bằng con đường khiêu nai 1a một kênh thông tin phẫn hồi quan trong vẻ hé thông quan lý. No được hệ thông tiếp nhận như một kênh để kiểm tra, giám.
sát bộ máy quản lý, phát hiện, báo đông có tinh dự phòng, thường trực vẻ những khuyết điểm của hệ thông. Theo đó, khiêu nai là việc cần thiết đối với đổi tượng và chủ thể quan lý từ góc độ bảo vệ, xác lap quyển lợi và tháo gổ trục trắc khiếm khuyết của nội bô cơ quan, đơn vi” * Nggẫn Thị Hồng Thum 2010), Hi quạt đồng giữ np Khẩu ngi tổ cáo ca các cơ qu hành chink 6nd Nn Bind, Hà NG 9⁄10 an Vin ah, Nguyễn Vin Teh 2004), ĐI mdi cơ chế giã ngất Buất hin lệnh đôn Pe Net, hô Trylưp, Hi Nội " Co thể thấy, đủ được hiểu dudi bat kì góc độ nào thi khiếu nại bao gid cũng ham chứa những dữ liêu chứng tõ có sự vi phạm hoặc cho là vi pham. quyên và loi ich hợp pháp cia chit được pháp luật bảo về. Qua các quan điểm trên, luận văn đồng tình với quan điểm của Luật Khiếu nai, theo đó, kiưếu nat là việc công da cơ quan, tổ chức theo tht tuc do pháp luật quy dink, a nghị co quam hành chính nhà nước (CQHCNN) hoặc người có thẩm quyén trong COHCNN xem xét lat quyết đình hành chính (OĐHC), hành vi hành chính (HVHC) Rìu có căn cứ cho rằng quyết đinh hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của minh ® 1112.
Khái niệm giải quyết khiếu nại. Theo Từ điển Việt Nam năm 1996, "giãi quyết” là việc làm cho một sự việc không còn thành van đẻ, như giải quyết những khó khăn trong đời sống, giải quyết vẫn dé mắt trật tu công công, giải quyết van dé cin được giải quyết nhưng chưa được giãi quyết. Trong các văn bản vé QLNN, thuết ngữ "giải quyết" được hiểu là việc phải xem xét, kết luận và quyết định về một vẫn để tảo đó theo quy định của pháp luật ® Việc các CQHCNN có thấm quyền xem xét va giải quyết khiêu nại là một biên pháp hữu hiệu bao vệ quyển và loi ích hợp pháp cho công dân, cơ quan, tổ chức, bao vệ lợi ích nhà nước va xã hội, thông qua đó phát hiện va khắc phục kip thời những thiêu sót, sai lâm trong hoạt động của bô máy hành. chính nhà nước 9 "Tie Khẩu munăm 2001 od 1, Diba "Hing Ngọc Dống (2015), Giất gắt Rnd ni hành chú omg tổng cuộc cãi dh hành chôn & Fit Neo HANG 8.
° Tem Văn Tho (2014), Git nde Hit ng ie cơ qua nd hi nhà nước qua dae tốn Thừnh phế Bis Phong, Hà Nội m1. rey Giải quyết khiêu nai không chi lá “việc xác minh, kết luận và ra quyết định của người giải quyết khiếu nai” mà nó là một quả trình dài và phức tap với nhiễu công việc, công đoạn được thực hiện trong một khoảng thởi gian. nhất dinh Cho dén nay, Nhà nước ta chưa có một văn bản pháp luật nảo quy.